Στις μόλις 17 σελίδες της έκθεσής της, η εταιρεία του Claude προσπαθεί να σκιαγραφήσει τις επιπτώσεις που έχει η τεχνολογία που η ίδια αναπτύσσει στην απασχόληση. Θα δημιουργηθούν στρατιές ανέργων εξαιτίας της τεχνητής νοημοσύνης; Πόσο κοντά είμαστε σε έναν εργασιακό Αρμαγεδδώνα και ποια είναι τα πιο πιθανά θύματα;

Το παρελθόν μας διδάσκει. Ο αντίκτυπος της τεχνητής νοημοσύνης στην απασχόληση είναι πιθανότερο να μοιάζει με εκείνον που δημιούργησε το διαδίκτυο ή η ανάπτυξη των εμπορικών σχέσεων με την Κίνα, παρά με την κατάσταση κρίσης που ζήσαμε στην περίοδο της πανδημίας του κορωνοϊού – με άλλα λόγια, μην περιμένετε κάτι δραστικό.

Το ραντάρ και πώς (πρέπει να) το διαβάζουμε

Σε μια προσπάθεια να αποτυπώσει τη σημερινή κατάσταση, η Anthropic επιχείρησε να συγκρίνει τη θεωρητική ικανότητα της τεχνητής νοημοσύνης και της πραγματικής παρατηρούμενης χρήσης της σε διάφορες επαγγελματικές κατηγορίες. Για τις ανάγκες της σύγκρισης τοποθέτησε σε ένα διάγραμμα τύπου ραντάρ (ή ιστού αράχνης αλλά εμείς προτιμάμε το ραντάρ) και με μπλε χρώμα τη θεωρητική κάλυψη, δηλαδή το ποσοστό των εργασιών σε κάθε κλάδο που θα μπορούσαν θεωρητικά να εκτελεστούν ή να επιταχυνθούν σημαντικά από ένα μεγάλο γλωσσικό μοντέλο (όπως το Claude). Ακολούθως τοποθέτησε με κόκκινο χρώμα στοιχεία για την τρέχουσα (και πραγματική) χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στα υπό εξέταση επαγγελματικά περιβάλλοντα. Για τον σκοπό αυτό, η Anthropic χρησιμοποίησε δεδομένα χρήσης του Claude.

Η αποτύπωση των δύο αυτών καταστάσεων, της θεωρητικής και της τρέχουσας, δείχνει ότι υπάρχει μια μεγάλη απόσταση μεταξύ του τι είναι τεχνικά εφικτό και του τι συμβαίνει αυτή τη στιγμή. Όπως φαίνεται, σήμερα, η πραγματική υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης παραμένει ένα κλάσμα των θεωρητικών δυνατοτήτων της. Για παράδειγμα, στην ομάδα Computer & Math η θεωρία λέει ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να καλύψει το 94% των εργασιών, όταν η παρατηρούμενη κάλυψη με βάση τα τρέχοντα δεδομένα είναι στο 33%. Ομοίως, στην κατηγορία εργασιών γραφείου (Office & Admin) η τεχνητή νοημοσύνη φτάνει σε δυνητικό ποσοστό κάλυψης το 90%, αλλά η πραγματική της χρήση είναι σήμερα πολύ περιορισμένη.

Πολύ καθησυχαστικό; Όχι. Η τεχνητή νοημοσύνη έφτασε στο ένα τρίτο κάλυψης των εργασιών στην κατηγορία υπολογιστών και μαθηματικών μέσα στα 3-4 χρόνια ζωής των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων και με όλα τα προβλήματα των παραισθήσεων και των άλλων λοιπών ατελειών. Ακόμα και αν η εξέλιξή επιβραδυνθεί στο προσεχές διάστημα(πράγμα που δεν διαφαίνεται στον ορίζοντα), είναι ζήτημα λίγων ετών για να φτάσει σε ποσοστά άνω του 70% ή 80%.

Σταδιακά, η κόκκινη περιοχή της πραγματικής χρήσης θα καλύψει την μπλε, τουλάχιστον στα πεδία όπου υπάρχουν υψηλές προοπτικές. Σε τομείς όπως η γεωργία, η οικοδομική δραστηριότητα ή οι τεχνικές εργασίες (ηλεκτρολόγοι, υδραυλικοί, ξυλουργοί κ.τ.λ.) μπορεί να μην δούμε την τεχνητή νοημοσύνη να εισβάλει σύντομα με ορμή όπως το κάνει για παράδειγμα στα επαγγέλματα των προγραμματιστών, των νομικών, των υπηρεσιών εξυπηρέτησης πελατών ή των οικονομικών αναλυτών.

Η καθυστέρηση μεταξύ θεωρίας και πραγματικότητας που παρατηρούμε σήμερα σε επαγγέλματα υψηλού κινδύνου (ας τα περιγράψουμε έτσι) δεν οφείλεται μόνο σε τεχνικά θέματα, τα οποία όπως έχουμε ήδη δει από την εξέλιξη των γλωσσικών μοντέλων ξεπερνιούνται. Υπάρχουν νομικοί περιορισμοί, ανάγκη για εξειδικευμένα εργαλεία που δεν έχουν δημιουργηθεί ακόμα, καθώς και ανάγκη για επαλήθευση από ανθρώπους. Μπορεί τα γλωσσικά μοντέλα να εντυπωσιάζουν με τις ικανότητές τους αλλά δεν έχουν καταφέρει να κερδίσουν την απόλυτη εμπιστοσύνη των ανθρώπων.Αυτό ίσως είναι το μεγαλύτερο εμπόδιο που καλούνται να υπερβούν.

Και η ανεργία;

Προς το παρόν, δεν παρατηρείται συστηματική αύξηση της ανεργίας λόγω της τεχνητής νοημοσύνης, αν και υπάρχουν ενδείξεις για μείωση των προσλήψεων νεότερων εργαζομένων σε αυτούς τους τομείς, διαπιστώνει η Anthropic. Η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι επιπτώσεις της τεχνολογίας είναι ακόμη περιορισμένες και σταδιακές, προτείνοντας τη συνεχή παρακολούθηση των τάσεων καθώς η χρήση των μοντέλων εξελίσσεται.

Ένα από τα ενδιαφέροντα σημεία της μελέτης είναι η διαπίστωση ότι γυναίκες και υψηλόμισθοι κινδυνεύουν περισσότερο από την εισβολή της τεχνητής νοημοσύνης στην απασχόληση. Οι γυναίκες κινδυνεύουν καθώς παραδοσιακά απασχολούνται σε εργασίες γραφείου όπως η επεξεργασία και αποθήκευση πληροφοριών. Πρόκειται για εργασίες που αυτοματοποιούνται σχετικά εύκολα.

Αντίστοιχα, οι εργαζόμενοι με ελάχιστη ή μηδενική έκθεση στην τεχνητή νοημοσύνη τείνουν να είναι άνδρες σε μεγαλύτερο ποσοστό και απασχολούνται σε επαγγέλματα που απαιτούν φυσική παρουσία ή χειρωνακτική εργασία. Αυτές οι θέσεις έχουν συνήθως χαμηλότερες αμοιβές και απαιτούν λιγότερα ακαδημαϊκά προσόντα, αλλά προς το παρόν παραμένουν προστατευμένες από την τεχνητή νοημοσύνη επειδή η τεχνολογία δεν μπορεί ακόμα να εκτελέσει φυσικές εργασίες στον πραγματικό κόσμο.  Πιθανόν αυτό να μην είναι αποτέλεσμα τεχνολογικής ανωριμότητας -τα ρομπότ που χόρευαν επί σκηνής στην Κίνα ή τα ρομπότ της Βoston Dynamics μπορεί να έχουν ήδη τις σχετικές ικανότητες- αλλά επιλογής. Οι άνθρωποι είναι φθηνότεροι από τα ρομπότ – για την ώρα.

Κίνδυνο αντιμετωπίζουν και επαγγελματίες (άνδρες και γυναίκες) σε τομείς υψηλής εξειδίκευσης που οι εργαζόμενοι αμείβονται κατά μέσο όρο 47% περισσότερο σε σχέση με εκείνους που εργάζονται σε τομείς χαμηλότερης έκθεσης στην τεχνητή νοημοσύνη.

Τα νέα είναι δυσοίωνα για τους νέους.

Η τεχνητή νοημοσύνη φαίνεται να επηρεάζει την πρόσληψη νέων εργαζομένων κυρίως μέσω μιας επιβράδυνσης των προσλήψεων σε επαγγέλματα με υψηλή έκθεση.

Κοινώς, προσλαμβάνονται λιγότεροι νέοι, διότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί (όπως φαίνεται) να λειτουργήσει εξίσου αποδοτικά με έναν νέο εργαζόμενο με μηδενική προϋπηρεσία. Επίσης, η τεχνητή νοημοσύνη δεν διψάει, δεν πεινάει και μπορεί να εργαστεί για όσο διάστημα υπάρχει ρεύμα.

Συνολικά, οι νέοι εργαζόμενοι θεωρούνται ομάδα για την οποία υπάρχει (όχι αδίκως) ιδιαίτερη ανησυχία. Τα πρώτα σημάδια, στα οποία αναφέρεται και η Anthropic, δείχνουν ότι η αγορά εργασίας για όσους εισέρχονται τώρα σε επαγγέλματα που επηρεάζονται από την τεχνητή νοημοσύνη γίνεται πιο δύσκολη. Το διάγραμμα τύπου ραντάρ που παρουσιάζει η Anthropic στη μελέτη της δείχνει μόνο την παρούσα κατάσταση και μόνο εφησυχασμό δεν θα πρέπει να προκαλεί.

Διαβάστε περισσότερα: Labor market impacts of AI: A new measure and early evidence

The post Οι άβολες αλήθειες της Anthropic για το μέλλον της εργασίας appeared first on 2045.gr.

Στην πρόσφατη Σύνοδο για την Τεχνητή Νοημοσύνη που διοργάνωσε η Ινδία οι Ευρωπαίοι φαίνεται ότι δέχθηκαν αρκετά έντονη κριτική για το ρυθμιστικό πλαίσιο. Κάποια από αυτή την κριτική είχε αναμενόμενη προέλευση, με σύμβουλο του Λευκού Οίκου να λέει ότι η Ε.Ε. πρέπει να αλλάξει, να εστιάσει περισσότερο στην καινοτομία και λιγότερο στα θέματα διακυβέρνησης και την καταστροφολογία,

Γενικά η κυβέρνηση Τραμπ τάσσεται υπέρ της απορρύθμισης οπότε αυτές οι δηλώσεις δεν προκάλεσαν έκπληξη. Ωστόσο σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico, υπήρξαν επικρίσεις για τη στάση της Ε.Ε. και από το βρετανικό Open UK που προωθεί τη χρήση του ανοικτού λογισμικού στα έργα που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη.

Η Ε.Ε. μπορεί να καμαρώνει για την πρωτοβουλία της στο ρυθμιστικό περιβάλλον αλλά δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι τέτοιες ενέργειες ενθουσιάζουν τους επενδυτές και τους ερευνητές. Ίσως μάλιστα σε συνδυασμό με άλλα νομοθετήματα να αποτρέπουν την επιχειρηματικότητα και να προκαλούν ένα brain drain με Ευρωπαίους να κατευθύνονται σε άλλες ηπείρους.

Ο αιχμηρός Αυστριακός

Πρόσφατο -και χαρακτηριστικό- είναι το παράδιεγμα του Peter Steinberger, δημιουργού του OpenClaw. Το εργαλείο προκάλεσε αίσθηση καθώς δίνει τη δυνατότητα στον καθένα να δημιουργήσει έναν AI agent για διάφορες χρήσεις. Μπορείτε για παράδειγμα να δημιουργήσετε έναν agent γραμματειακής υποστήριξης που θα διαχειρίζεται τα μηνύματα ή το ημερολόγιό σας ή άλλους τομείς της ψηφιακής σας καθημερινότητας. Το OpenClaw έγινε δεκτό από πολλούς με ενθουσιασμό, ενώ ταυτόχρονα (επανα)πυροδότησε μια συζήτηση σχετικά με το ποιο είναι το όριο αυτονομίας που μπορούν να έχουν οι AI agents και αν οδηγούμαστε σε μια νέα κατάσταση όπου οι μηχανές θα έχουν το πάνω χέρι στη ζωή μας.

To OpenClaw προκάλεσε και την προσοχή της OpenAI, η οποία φαίνεται ότι έκανε στον Steinberger μια πρόταση που εκείνος δεν μπορούσε να αρνηθεί. Έτσι, ο νεαρός Αυστριακός προσελήφθη από την εταιρεία του ChatGPT και του Sora.

Σε αναρτήσεις του στο Χ εξήγησε ότι πήρε την απόφαση να δεχθεί την πρόταση της OpenAI διότι «στις ΗΠΑ οι περισσότεροι άνθρωποι είναι ενθουσιώδεις. Στην Ευρώπη δέχομαι προσβολές, οι άνθρωποι φωνάζουν για ΡΥΘΜΙΣΗ και ΕΥΘΥΝΗ». Έγραψε επίσης ότι στην Ευρώπη οι κανονισμοί εργασίας προκαλούν παράλυση στη λειτουργία των εταιρειών και ότι η δημιουργία επιχειρήσεων στην Ευρώπη συναντά δυσκολίες εξαιτίας των νόμων για την προστασία των επενδυτών και τη «συν-αποφασιστικότητα των εργαζομένων», με το τελευταίο μάλλον να αναφέρεται στην οργάνωση των εργαζομένων σε σωματεία. «Στην OpenAI, οι περισσότεροι άνθρωποι εργάζονται έξι ή εφτά ημέρες την εβδομάδα και πληρώνονται ανάλογα. Σε εμάς αυτό είναι παράνομο» πρόσθεσε.

Σίγουρα πάρα πολλοί διαθέτουν ισχυρά επιχειρήματα για να αντιπαρατεθούν στις απόψεις του για τα θέματα απασχόλησης, ιδίως όταν η εξαήμερη και επταήμερη απασχόληση έχει μόνο την επίφαση της προαιρετικότητας. Αλλά δεν είναι ο μόνος που σχολιάζει επικριτικά τη… λατρεία της Ευρώπης στη ρύθμιση.

Δια στόματος Ντράγκι

Στη γνωστή του έκθεση για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα ο Μάριο Ντράγκι επισήμανε ότι ναι μεν είναι αξιέπαινες οι φιλοδοξίες του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων (του γνωστού μας GDPR) και της  Πράξης για την Τεχνητή Νοημοσύνη, όμως, η πολυπλοκότητα, οι αλληλεπικαλύψεις και οι ασυνέπειες μπορούν να υπονομεύσουν τις εξελίξεις στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης από τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.  Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται ο Ντράγκι, το κόστος συμμόρφωσης στις προβλέψεις του GDPR, που φτάνει τις 500.000 ευρώ για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τα 10 εκατ. ευρώ για τις μεγάλες εταιρείες.

Ο Ιταλός πρώην πρωθυπουργός και πρώην πρόεδρος της ΕΚΤ είχε εγκαίρως προειδοποιήσει ότι οι διαφορές μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά την εφαρμογή και την επιβολή του ΓΚΠΔ  δημιουργούν κινδύνους αποκλεισμού για τις ευρωπαϊκές εταιρείες και επιβαρύνουν τους ερευνητές και τους φορείς καινοτομίας.

Οι ερευνητές και φορείς καινοτομίας θα αφήσουν την Ε.Ε με την πρώτη ευκαιρία όπως έγινε στην περίπτωση του Steinberger. Η ροή ταλέντων προς τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι διαρκής και δεν συμβαίνει τώρα λόγω ευρωπαϊκής νομοθεσίας ή, τουλάχιστον, δεν συμβαίνει μόνο λόγω αυτής.

Σύμφωνα με τη μελέτη State of European Tech 2025, το 81% των Ευρωπαίων που επιλέγουν να ιδρύσουν μια επιχείρηση, το πράττουν σε ευρωπαϊκό έδαφος, ενώ εκείνοι που επέλεξαν τις ΗΠΑ ήταν 8% το 2025 έναντι 10% το 2016.  Το ποσοστό δεν είναι μεν μεγάλο, αλλά είναι σε συνέχεια μιας μάλλον σταθερής πορείας ταλαντούχων ερευνητών και επιχειρηματιών προς τις ΗΠΑ.

«Η Ευρώπη διαθέτει πλέον μια διασπορά από ιδρυτές με υψηλή εξειδίκευση και παγκόσμιες διασυνδέσεις, οι οποίοι έφυγαν όταν το οικοσύστημα ήταν ακόμη σε αρχικό στάδιο και οι οποίοι θα μπορούσαν να διαδραματίσουν καταλυτικό ρόλο αν επιστρέψουν. Ο στόχος δεν πρέπει να είναι μόνο η διατήρηση των ιδρυτών, αλλά και η επανασύνδεση εκείνων που έφυγαν κάποτε», γράφουν οι συντάκτες της μελέτης.

Βεβαίως το ποσοστό του 8% που έφυγε το 2025 μπορεί εύκολα να διπλασιαστεί τα επόμενα χρόνια, με δεδομένη την τεράστια έμφαση που δίνουν ΗΠΑ και Κίνα στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.

Και μια ομολογία

Θα μπορούσε μια απλοποίηση της νομοθεσίας να βελτιώσει τα πράγματα; Μάλλον ναι, άλλωστε υπάρχουν αρκετές μελέτες που αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα για παράδειγμα του GDPR – το London School of Economics ανέλυσε 16 σχετικές μελέτες.

Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παραδέχεται πως συνολικά υπάρχουν υπερβολές. Πριν από έναν χρόνο, τον Φεβρουάριο του 2025, η Επιτροπή εκκίνησε τη διαδικασία της απλοποίησης της νομοθεσίας, λέγοντας ότι δεσμεύεται να μειώσει κατά 35% τον διαχειριστικό φόρτο για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και κατά 25% για το σύνολο των επιχειρήσεων.

Για όσους θεωρούν ότι δεν χρειάζεται απλοποίηση, η ίδια η Επιτροπή παραδέχθηκε ότι το υφιστάμενο περιβάλλον -πολύ απλά- δεν βοηθά την ανάπτυξη. «Προκειμένου να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα και να απελευθερώσει την ανάπτυξη, η ΕΕ πρέπει να προωθήσει ένα ευνοϊκό επιχειρηματικό περιβάλλον και να διασφαλίσει ότι οι εταιρείες δεν θα καταπνίγονται από υπερβολικό κανονιστικό φόρτο. Αυτό, με τη σειρά του, θα απελευθερώσει επενδύσεις και θα επιτρέψει στις εταιρείες να υιοθετήσουν τη μετάβαση σε μια βιώσιμη οικονομία με πιο αποτελεσματικό και πρακτικό τρόπο, επιτυγχάνοντας τελικά τους στόχους μας για το κλίμα και άλλους στόχους βιωσιμότητας», έγραφε τότε η Επιτροπή. Βεβαίως όλα αυτά εύκολα λέγονται και δύσκολα γίνονται, δεδομένου της πολυεπίπεδης διαδικασίας λήψης αποφάσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και των διαφόρων αντίρροπων δυνάμεων που κατά καιρούς εκδηλώνονται.

Αλλά δεν υπάρχουν και πολλά περιθώρια..

The post Το νέο brain drain και ο ευρω-λαβύρινθος των νόμων appeared first on 2045.gr.

Εφόσον οι μετρήσεις είναι ακριβείς, χρειάστηκαν περίπου τρία χρόνια για να πάρει η τεχνητή νοημοσύνη το πάνω χέρι στην παραγωγή και διάθεση δεδομένων στο διαδίκτυο.

Θεωρούμε ότι το χρονικό σημείο μηδέν είναι ο Νοέμβριος του 2022, όταν το ChatGPT έγινε διαθέσιμο στο ευρύ κοινό, αν και μέχρι εκείνη τη στιγμή είχαν εμφανιστεί πολλές υπηρεσίες στον τομέα της δημιουργικής τεχνητής νοημοσύνης.

ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek, Perplexity και χιλιάδες ακόμα μοντέλα και υπηρεσίες, δημιουργούν καθημερινά -κατόπιν παραγγελίας των ανθρώπων που με ενθουσιασμό τις χρησιμοποιούν- τεράστιο όγκο δεδομένων κάθε μορφής. Κείμενα, φωτογραφίες, βίντεο, κώδικας βγαίνουν με καταιγιστικό ρυθμό και με διάφορους τρόπους καταλήγουν στις οθόνες μας, είτε επειδή το ζητήσαμε είτε επειδή εμφανίζεται στη ροή ενημερώσεών μας σε ένα μέσο κοινωνικής δικτύωσης.

Καλώς ήρθατε σε έναν κόσμο συνθετικών δεδομένων.

Δεδομένα χαμηλής διατροφικής αξίας

Ο ορισμός είναι απλός, τα συνθετικά δεδομένα είναι ο,τιδήποτε παράγεται από την τεχνητή νοημοσύνη. Σε αντιδιαστολή, έχουμε τα ανθρωπογενή δεδομένα και επί χιλιάδες χρόνια, το είδος μας είχε το μονοπώλιο στη μετάδοση της γνώσης από γενιά σε γενιά. Αυτό το μονοπώλιο καταργήσαμε εκουσίως με την εμφάνιση της δημιουργικής και της γενικής χρήσης τεχνητής νοημοσύνης.

Τα γλωσσικά μοντέλα έχουν πια «διαβάσει» ό,τι έχει δημιουργηθεί από τον άνθρωπο αλλά κάπως θα πρέπει να συνεχίζεται η εξέλιξή τους. Η ιδέα για χρήση των συνθετικών δεδομένων ακούγεται λογική. Αν οι άνθρωποι μαθαίνουν από άλλους ανθρώπους γιατί να μη συμβαίνει κάτι ανάλογο για τις μηχανές;

Μόνο που οι δοκιμές δείχνουν ότι τα πράγματα δεν είναι έτσι όπως τα θέλουμε.

Όταν ένα γλωσσικό μοντέλο εκπαιδεύεται με βάση συνθετικά δεδομένα, χάνει σταδιακά σε πολυπλοκότητα. Τα συνθετικά δεδομένα είναι ομοιογενή, έχουν πιο απλή δομή σε σχέση με τα ανθρωπογενή δεδομένα και έχουν μια τάση να κινούνται προς τον μέσο όρο.

Αν τα ανθρωπογενή δεδομένα είναι κεφτεδάκια που φτιάχνουμε στο σπίτι μας ,τα συνθετικά είναι τα μπιφτέκια μιας αλυσίδας fast-food. Τα πρώτα δεν είναι πανομοιότυπα μεταξύ τους, τα δεύτερα είναι. Διατροφικώς, τα πρώτα τείνουν να είναι καλύτερα από τα δεύτερα.

Κατ’ αναλογία, τα συνθετικά δεδομένα είναι πιο «φτωχά», δεν περιέχουν δημιουργικές εκφράσεις, νεολογισμούς και, γενικά, τις μικρολεπτομέρειες που διαφοροποιούν τον λόγο από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Καθώς έχουν την τάση να κινούνται προς τον μέσο όρο, αναπαράγουν και τον μέσο όρο των προκαταλήψεων, οπότε στην εκπαίδευση των γλωσσικών μοντέλων των επόμενων γενιών οι ίδιες προκαταλήψεις θα διαιωνίζονται. Δεν είναι ότι οι ανθρώπινες προκαταλήψεις είναι καλύτερες, απλώς υπάρχουν διαφορές μεταξύ των ανθρώπων που αναπτύσσουν ή «εκπαιδεύουν» τα γλωσσικά μοντέλα. Αλλιώς βλέπει τον κόσμο ένας Αμερικανός, αλλιώς ένας Ασιάτης, για παράδειγμα και οι προκαταλήψεις του πρώτου δεν συμπίπτουν με εκείνες του δεύτερου. Αυτή η ποικιλομορφία (ακόμα και η αρνητική της πλευρά, όπως εκδηλώνεται με διάφορες προκαταλήψεις) χάνεται όταν το γλωσσικό μοντέλο αναλαμβάνει τον ρόλο το «δασκάλου» για τα μοντέλα της επόμενης γενιάς.

Κάποιος που εξαρτά τη διατροφή του αποκλειστικά από τα μπιφτέκια ενός fast-food είναι αρκετά πιθανό ότι θα αντιμετωπίσει προβλήματα υγείας. Κατ’ αναλογία προβλήματα θα αντιμετωπίσει και το γλωσσικό μοντέλο που εκπαιδεύεται μόνο με συνθετικά δεδομένα, αφού από την υπερβολική ομοιογένεια στο τέλος θα παράγει αποτελέσματα που θα χαρακτηρίζονται από τόση ομοιογένεια που θα είναι, τελικώς, άχρηστα για τον άνθρωπο που τα παρήγγειλε.

Υπάρχουν κάποιες προσεγγίσεις που προσπαθούν να απαντήσουν σε αυτή την πρόκληση. Η δημιουργία συνθετικών δεδομένων με τρόπο που να μοιάζει με τον ανθρώπινο, ακούγεται ως μια καλή προσέγγιση. Βεβαίως, εύκολα το λες, δύσκολα το κάνεις. Για παράδειγμα, η Anthropic μιλάει για «Συνταγματική Τεχνητή Νοημοσύνη» (Constitutional AI) όπου σε πρώτη φάση το γλωσσικό μοντέλο λαμβάνει ένα σύνολο αρχών τις οποίες οφείλει να τηρεί – ένα είδος Συντάγματος δηλαδή. Αν σας θυμίζει τους τρεις νόμους ρομποτικής που είχε περιγράψει ο Ισάακ Ασίμοφ, είστε σε καλό δρόμο.

Με βάση αυτές τις αρχές, το γλωσσικό μοντέλο φτάνει στο σημείο να αξιολογεί τις απαντήσεις του αυτόματα. Για να φτάσει εκεί, ξεκινάει από ένα κατώτερο επίπεδο, όπου υπάρχει ανθρώπινη επίβλεψη στη διαδικασία εκμάθησης. Ακολούθως, ένα άλλο μοντέλο που λειτουργεί ως ανεξάρτητος και ουδέτερος παρατηρητής εξετάζει κατά πόσο οι απαντήσεις τηρούν τις αρχές του «Συντάγματος» και, εφόσον το γλωσσικό μοντέλο – μαθητής περάσει με επιτυχία τις δοκιμασίες προχωρά, πια, αυτόνομα ως «πολίτης» που υπακούει στους κανόνες.

Οι οποίοι κανόνες του «Συντάγματος» της Anthropic έχουν θεσπιστεί με βάση κείμενα που αντανακλούν κυρίως δυτικές αξίες. Αυτή η προσέγγιση είναι καλή διότι εμπεριέχει ασφάλεια (για παράδειγμα, το μοντέλο δεν θα μας πει πώς θα ανατρέψουμε με όπλα την κυβέρνηση της χώρας μας και θα μας προτείνει να φτιάξουμε ένα πολιτικό κόμμα και να επιδιώξουμε την αλλαγή μέσω εκλογών) αλλά δεν έχουν όλοι τις ίδιες αξίες. Πολλές κοινωνίες δίνουν τεράστια σημασία στον σεβασμό στους μεγαλύτερους, σε άλλες υπάρχουν βαθιά ριζωμένες θρησκευτικές παραδόσεις και σε άλλες το τι είναι ελεύθερη έκφραση μπορεί να μας κάνει να διαφωνήσουμε. Είναι μάλλον δύσκολο να βρούμε, τελικά, ένα «Σύνταγμα» στο οποίο θα συμφωνήσουμε όλοι, όμως ακόμα και αν δεχθούμε ότι υπάρχουν 10 ισχυρά γλωσσικά μοντέλα με ισάριθμο κατάλογο κανόνων, είναι δύσκολο να ξεφύγουμε από την ομοιομορφία που δημιουργείται από την επικράτηση των συνθετικών δεδομένων. Μπορεί η ομοιομορφία να μην είναι οικουμενική αλλά θα έχουμε δέκα από αυτές με κάποιες παραλλαγές μεταξύ τους.

Εφιαλτική ομοιομορφία

Η αρχιτεκτονική έχει ουκ ολίγα παραδείγματα δημιουργιών που δίχασαν τον κόσμο και το μουσείο Guggenheim είναι μια εξαιρετική περίπτωση αρχιτεκτονικής δημιουργίας που όταν κατασκευάστηκε συνάντησε την έντονη αποδοκιμασία.

Το χαρακτήρισαν «τεράστιο γκαράζ», «γιγαντιαίο τιρμπουσόν», «τεράστια φόρμα για γλυκά», «ανάποδο μπολ», «υπερμεγέθη φραντζόλα», «λεκάνη χωρίς λαβές». Καθόλου κολακευτικά σχόλια.

Έντονα αρνητική ήταν η υποδοχή που επιφυλάχθηκε και για το Κέντρο Pompidou στο Παρίσι, με τη Le Monde να μιλάει για τον «βιασμό του Παρισιού» και τους Παριζιάνους να του δίνουν το παρατσούκλι «Η Nottre Dame των σωληνώσεων».

Τα δύο κτίρια απέχουν μεταξύ τους 20 χρόνια αλλά ένα από τα (πολλά) στοιχεία που τα συνδέουν είναι ότι δεν σχεδιαστεί με τον μέσο όρο κατά νου. Ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης που θα είχε εκπαιδευτεί με συνθετικά δεδομένα, θα ακολουθούσε τη μέση οδό, θα επέλεγε φόρμες που επικρατούν στο αστικό τοπίο και θα δημιουργούσε κτίρια που δεν θα ξεχώριζαν με τον τρόπο που ξεχωρίζουν το Guggenheim το Pompidou ή τα κτίρια του Gaudi.

Προγραμματιστές-ρομπότ, προγράμματα-ρομπότ

Είναι μάλλον βέβαιο ότι αν αφήσουμε τα συνθετικά δεδομένα να ορίσουν το αρχιτεκτονικό μας μέλλον, θα βυθιστούμε σε μια σούπα ομοιομορφίας αλλά τι γίνεται με έναν τομέα όπως είναι ο προγραμματισμός; Η ανάπτυξη εφαρμογών έχει σε γενικές γραμμές μια μεθοδολογία που δεν αφήνει πολλά περιθώρια για προσεγγίσεις ανάλογες με εκείνες που επέδειξε ο Gaudi, οπότε γιατί να μην αφήσουμε τις μηχανές να γράψουν τις εφαρμογές μας κατά παραγγελία;

Μιλάμε, βεβαίως, θεωρητικά αλλά ο κώδικας παράγεται από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που έχουν εκπαιδευτεί για αυτό τον σκοπό με κώδικα από συστήματα παλαιότερης γενιάς, δεν θα είναι κατ’ ανάγκη καλύτερος από τον κώδικα των -ανθρώπων- προγραμματιστών. Η τάση της ομοιογενοποίησης και η κυριαρχία του μέσου όρου θα δημιουργούσε «πολυλογάδικο» κώδικα με σειρές από if ή ατέρμονες αλληλουχίες βρόχων. Βέλτιστες αλλά όχι κατ’ ανάγκη ιδιαίτερα δημοφιλείς πρακτικές ασφαλείας ή πρακτικές που διακρίνονται από δεξιοτεχνία (διότι υπάρχει και τέτοια στον προγραμματισμό αντίθετα με ό,τι ίσως επικρατεί ως άποψη στους εκτός του χώρου) θα εξαφανίζονταν σταδιακά.

Ομοιομορφία σημαίνει ότι το κενό ασφαλείας που υπήρχε σε μια εφαρμογή μπορεί να επανεμφανίζεται σε άλλες, κάνοντας τη δουλειά των κυβερνοεγκληματιών πιο εύκολη και των κυβερνοαστυνόμων πιο δύσκολη.

Στο τέλος, μοιραία οδηγούμαστε σε ατέρμονες γραμμές κώδικα, χωρίς κάποια βελτιστοποίηση. Σε ακόμα μεγαλύτερο βάθος χρόνου θα φτάνουμε σε κώδικα που θα είναι πια αδύνατο να συντηρηθεί ούτε από μηχανή ούτε από άνθρωπο.

Ενδεχομένως, όλο το σύστημα να καταρρεύσει τελικά εκ των έσω, επειδή ο κώδικας θα ήταν δυσνόητος (για όλους) και ευάλωτος (από πολλούς).

Όλα αυτά θα μπορούσαν να συμβούν τόσο βαθιά στον χρόνο που η εφαρμογή για την οποία γράφτηκε ο κώδικας θα είναι παρωχημένη, αλλά γιατί να μη συμβούν ταχύτερα, σε τρία, πέντε ή δέκα χρόνια;

Για την ώρα, η ανθρώπινη συμμετοχή στην ανάπτυξη και εξέλιξη των μοντέλων αποτελεί τη μόνη προσέγγιση που αντιμετωπίζει την πρόκληση των συνθετικών δεδομένων. Όμως, επειδή οι άνθρωποι έχουμε ένα μοναδικό ταλέντο στο να δυσκολεύουμε τα πράγματα, ο ενθουσιασμός μας για όσα δημιουργούν οι εφαρμογές γενικής και δημιουργικής τεχνητής νοημοσύνης είναι τέτοιος που με μεγάλη χαρά γεμίζουμε το διαδίκτυο με συνθετικά δεδομένα.

Υπάρχουν χρήστες σε διάφορα κοινωνικά δίκτυα που επαίρονται για την ανάθεση της συγγραφής δημοσιεύσεων σε γλωσσικά μοντέλα, λες και υπάρχει κάποιος διαγωνισμός σε εξέλιξη για το ποιος θα γράψει τα περισσότερα posts. Υπάρχουν λογαριασμοί που κάνουν υποτιθέμενες αναπαραστάσεις μαχών της αρχαιότητας, με Έλληνες και Πέρσες να ανταλλάσσουν προσβλητικές φράσεις στα αγγλικά, διότι το μοντέλο δεν μπορεί να «αντιληφθεί» τον αναχρονισμό και αυτός που έκανε την παραγγελία της αναπαράστασης δεν ενδιαφέρεται για τέτοιες λεπτομέρειες. Υπάρχει, τέλος, ουκ ολίγο υλικό που είναι αποτέλεσμα των παραισθήσεων από τις οποίες εξακολουθούν να πάσχουν τα γλωσσικά μοντέλα. Αν υπάρχει κάτι χειρότερο από την ομοιομορφία, αυτό είναι η ομοιομορφία με λάθη.

Μάλλον χρειαζόμαστε περισσότερο Guggenheim…

The post Συνθετικά δεδομένα – Ο κίνδυνος ενός fast-food διαδικτύου appeared first on 2045.gr.

Δυσκολεύομαι να καταλάβω τους ανθρώπους που με ρωτούν αν θα πρέπει να χρησιμοποιούν Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ) στη δουλειά τους – συγκεκριμένα, στην περίπτωσή μου, στην (ακαδημαϊκή) έρευνα. Για μένα η αντίστοιχη ερώτηση πριν από 40-50 χρόνια θα ήταν αν οι ερευνητές θα πρέπει να χρησιμοποιούν υπολογιστές και προγράμματα επεξεργασίας κειμένου ή να παραμείνουν στις γραφομηχανές τους.

Προφανώς γνωρίζω τα αντεπιχειρήματα: η Τεχνητή Νοημοσύνη συχνά ψεύδεται (hallucinates). Επίσης, είναι αθέμιτο (και παράνομο!) να γράψει άλλος (εν προκειμένω, η Τεχνητή Νοημοσύνη) τα κείμενα που δημοσιεύουμε με το όνομά μας.

Ως προς το δεύτερο, που είναι πιο ευαίσθητο, το μόνο που έχω να απαντήσω είναι ότι ο πήχης ανέβηκε. Δηλαδή, εκεί που μέχρι σήμερα ακόμα και η απλή σύνοψη ενός τομέα με πλήρη και κατανοητό τρόπο αποτελούσε αποδεκτό αποτέλεσμα έρευνας, έστω και μικρότερης αξίας, από τη στιγμή που η Τεχνητή Νοημοσύνη το κάνει αυτό μέσα σε λίγα λεπτά, το πεδίο άλλαξε.

Με άλλα λόγια, οι περιλήψεις, που από την εποχή της Ρώμης θεωρούνταν «κανονική» ερευνητική εργασία, παύουν πλέον να φέρουν αυτόν τον τίτλο. Τώρα χρειάζεται «προστιθέμενη αξία», δηλαδή κάτι «νέο», κάτι διαφορετικό σε κάθε νέα δημοσίευσή μας. Προφανώς αυτό δυσκολεύει τη ζωή πολλών, κυρίως νέων, ερευνητών. Το γεγονός όμως ότι ο πήχης ανέβηκε εξαιτίας των εργαλείων που η ανθρωπότητα έχει στη διάθεσή της δεν σημαίνει ότι θα πρέπει (ή, ότι είναι δυνατό!) να τον κατεβάσουμε εμείς τεχνηέντως. Με άλλα λόγια, το κείμενο που θα γράψει (εξολοκλήρου) η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει βέβαια τις χρήσεις του, όμως δεν είναι πλέον ένα κείμενο που δικαιούται να φέρει όνομα (ανθρώπου) συγγραφέα.

(Το ίδιο ισχύει άλλωστε για όλους τους “δημιουργικούς” τομείς, από την έρευνα και τις τέχνες μέχρι τα ελεύθερα επαγγέλματα ή τη δημοσιογραφία. Όταν, για παράδειγμα, μουσική φτιαγμένη από ΑΙ φτάνει στα top των charts, προφανώς το τοπίο για τον (άνθρωπο) μουσικό άλλαξε.)

Ως προς το πρώτο, ότι δηλαδή η Τεχνητή Νοημοσύνη συχνά ψεύδεται, το μόνο που έχω να παρατηρήσω (και πάλι με συντομία) είναι ότι η, σημερινή, Τεχνητή Νοημοσύνη έχει το επίπεδο περίπου ενός φίλου μας, ο οποίος όμως έχει τα ίδια ενδιαφέροντα με εμάς.

Με άλλα λόγια, όπως ακριβώς κάνουμε τις ερωτήσεις μας, ερευνητικές ή μη, στους φίλους μας, τους οποίους έχουμε διαλέξει μέσα από τα χρόνια και έχουν περίπου τις ίδιες γνώσεις (επειδή έχουν τα ίδια ενδιαφέροντα) με εμάς, έτσι ακριβώς και με τη Τεχνητή Νοημοσύνη σήμερα: Είναι σαν να ρωτά κανείς, με πρόχειρο και επιπόλαιο τρόπο, έναν φίλο του. Και, ακριβώς όπως ο φίλος μας, έτσι πρόχειρα που τον ρωτάμε, μπορεί να κάνει λάθος, το ίδιο συμβαίνει και με την Τεχνητή Νοημοσύνη. Όμως, η Τεχνητή Νοημοσύνη θα μας κατευθύνει προς τη σωστή κατεύθυνση. Επιπλέον, με τις επόμενες ερωτήσεις μας θα καταφέρουμε να φτάσουμε σε αποδεκτό και ικανοποιητικό αποτέλεσμα.

Η τελευταία διαπίστωση, ότι δηλαδή το ικανοποιητικό αποτέλεσμα έρχεται με τις επόμενες ερωτήσεις και όχι με την πρώτη, απαντά και στο πως πρέπει να χρησιμοποιούμε την Τεχνητή Νοημοσύνη. Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι ο φίλος ή γνωστός μας που έχει γνώσεις, όμως αν στη συζήτηση δεν μπούμε και με δική μας άποψη, τότε θα πρέπει να δεχτούμε τις δικές του γνώσεις ως έχουν. Το ίδιο άλλωστε δεν συμβαίνει και στην πραγματική ζωή; Αν ρωτήσουμε κάτι έναν ειδικό ή έστω έναν μη ειδικό όμως άνθρωπο του οποίου τη γνώμη εκτιμούμε, αν δεν έχουμε δική μας άποψη τότε θα πρέπει να δεχτούμε ό,τι μας πει χωρίς αντίλογο. Αν όμως έχουμε δική μας άποψη, και συνεχίσουμε να ρωτάμε ή και να κατευθύνουμε τη συζήτηση εκεί που μας ενδιαφέρει ή μέχρι να ικανοποιηθούμε, τότε το αποτέλεσμα θα είναι διαφορετικό.

Αυτό στην πράξη σημαίνει ότι, για παράδειγμα, στην έρευνα αλλιώς ρωτά (prompts) και άλλα αποτελέσματα παίρνει από την Τεχνητή Νοημοσύνη ένας έμπειρος ερευνητής, και αλλιώς ρωτά και άλλα αποτελέσματα παίρνει από την ίδια ακριβώς εφαρμογή ένας φοιτητής που μόλις μπαίνει στον τομέα. (Το ίδιο άλλωστε ισχύει και για έναν έμπειρο μουσικό, δημοσιογράφο, δικηγόρο, αναλυτή, κοκ.)

Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι εδώ για να μείνει, και μου είναι αδιανόητη οποιαδήποτε περίπτωση μη χρήσης της σε οποιονδήποτε τομέα της ζωής μας, περιλαμβανομένης της έρευνας. Από την άλλη μεριά είναι πλέον γνωστό ότι η ανθρωπότητα σε αρχικά στάδια υιοθέτησης οποιασδήποτε νέας τεχνολογίας δυσκολεύεται: Θυμίζω τους, υποχρεωτικούς, υπαλλήλους στα ασανσέρ, που απλά πατούσαν το κουμπί, ή, παλιότερα, τους ανθρώπους που έτρεχαν(!) μπροστά από κάθε αυτοκίνητο κρατώντας μια κόκκινη σημαία. Σε αντίστοιχο στάδιο φόβου, και άρνησης, βρισκόμαστε και σήμερα. Είναι καιρός όμως να ανοίξουμε τα μάτια μας – για να μην βρεθεί η γενιά μας σε αντίστοιχο κατάλογο με τα ασανσέρ ή τα αυτοκίνητα σε καμιά πενηνταριά χρόνια από τώρα.

The post Να χρησιμοποιήσω Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ) στη δουλειά μου; appeared first on 2045.gr.

Θεσμικοί φορείς προειδοποιούν για τις συνέπειες από μια ενδεχόμενη ανώμαλη προσγείωση των αποτιμήσεων για τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης και για επανάληψη της κατάρρευσης που είδαμε το 1999 και το 2000. Οι αισιόδοξοι όμως τονίζουν όμως ότι δεν ζούμε στο 1999 και το 2000.

Η αποτίμηση της Nvidia έχει φτάσει αισίως τα 4,58 τρισ. δολάρια, η αξία της OpenAI υπολογίζεται αυτή τη στιγμή στα 500 δισ. δολάρια και όλες οι εταιρείες που βρίσκονται στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης βλέπουν τις δικές τους αποτιμήσεις να κινούνται ανοδικά. Μήπως όμως αυτή η ευφορία στις αποτιμήσεις τερματιστεί απότομα;

Δεν είναι λίγοι εκείνοι που βλέπουν την αύξηση της (θεωρητικής) αξίας εταιρειών όπως η Nvidia και προειδοποιούν για φούσκα. Θυμούνται, μάλλον, τα γεγονότα της περιόδου 1999-2000, όταν οποιοσδήποτε υποσχόταν κάτι σχετικό με το διαδίκτυο και το ηλεκτρονικό εμπόριο γινόταν δεκτός από τους επενδυτές με ενθουσιασμό παρόμοιο με εκείνο που είχαν επιδείξει οι κάτοικοι της Ιερουσαλήμ στον Ιησού. Από εκείνη την περίοδο (όχι τη βιβλική, του 1999-2000) υπήρξαν δυνάμεις που επιβίωσαν, όπως η Amazon, όμως η πικρή αλήθεια είναι ότι πολλά κεφάλαια εξανεμίστηκαν όταν έσκασε η φούσκα.

Ίσως η ιστορία να επαναλαμβάνεται. Τυχαίνει μάλιστα, η Amazon να είναι μία από τις εταιρείες με κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη των υπηρεσιών τεχνητής νοημοσύνης, οι οποίες αποτελούν το νέο χρυσωρυχείο σύμφωνα με την αισιόδοξη ανάγνωση των επενδυτών.

Τα data centers της Amazon φιλοξενούν απαιτητικά γλωσσικά μοντέλα όπως αυτά που έχουν αναπτύξει η Anthropic και η DeepSeek. Η εταιρεία βλέπει τη μετοχή της να ανεβαίνει σε αξία, εν μέρει λόγω και της εμπλοκής της στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης. Δεν είναι βέβαια η μόνη. Oracle, AMD, Microsoft, Alphabet, Meta είναι τα πιο γνωστά ονόματα εταιρειών που βρίσκονται στην αρένα, για να μην πούμε για τις εκατοντάδες ή χιλιάδες που βρίσκονται εκτός χρηματιστηρίων αλλά βλέπουν τις επενδυτικές εταιρείες να κάνουν ουρά για να τις χρηματοδοτήσουν, φωνάζοντας “shut up and take my money”.

Είπαμε όμως ότι δεν μοιράζονται όλοι αυτόν τον ενθουσιασμό.

Την περασμένη Τετάρτη στο Λονδίνο και σε μία εκδήλωση της Τράπεζας της Αγγλίας, η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα απηύθυνε προειδοποίηση. Η αισιοδοξία των αγορών σχετικά με τις δυνατότητες που έχει η τεχνητή νοημοσύνη στην αύξηση της παραγωγικότητας «θα μπορούσε» να τερματιστεί απότομα και να πλήξει την παγκόσμια οικονομία.

Δεν έκρυψε ότι έχει στον νου της το σπάσιμο της φούσκας του 1999-2000 και την απαισιοδοξία που την ακολούθησε.

Όπως ανέφερε, οι σημερινές αποτιμήσεις πλησιάζουν τα επίπεδα που είχαμε δει κατά την περίοδο της αισιοδοξίας για το διαδίκτυο πριν από 25 χρόνια. Παραδέχθηκε ότι η αισιοδοξία των τελευταίων λίγων ετών έχει στηρίξει την παγκόσμια οικονομία αλλά μια βίαιη διόρθωση (κοινώς, μια απότομη πτώση των τιμών) θα αναδείξει αδυναμίες και θα δυσκολέψει τη ζωή κυρίως των αναπτυσσόμενων χωρών. Άλλωστε αυτές είναι οι πρώτες που καλούνται να πληρώσουν τα σπασμένα.

Η Τράπεζα της Αγγλίας έχει παρόμοιες απόψεις με εκείνες της επικεφαλής του ΔΝΤ. Όπως αναφέρει η επιτροπή χρηματοοικονομικής πολιτικής της τράπεζας, έχουν αυξηθεί οι κίνδυνοι για μια απότομη διόρθωση των αγορών. «Οι αποτιμήσεις των μετοχών φαίνονται υπερβολικές, ιδίως για τις εταιρείες τεχνολογίας που ειδικεύονται στην τεχνητή νοημοσύνη», αναφέρει η τράπεζα και προσθέτει ότι οι αγορές θα αποδειχθούν ιδιαίτερα ευάλωτες αν οι προσδοκίες για τον αντίκτυπο της τεχνητής νοημοσύνης γίνουν περισσότερο απαισιόδοξες.

Οι αισιόδοξοι μπορεί να πουν ότι όλα αυτά είναι κινδυνολογίες από ανθρώπους που λόγω της θεσμικής τους θέσης διατυπώνουν αντιδημοφιλείς απόψεις μόνο και μόνο για να έχουν το κεφάλι τους ήσυχο. Άλλωστε ούτε ο μισθός της επικεφαλής του ΔΝΤ ούτε εκείνοι των στελεχών της Τράπεζας της Αγγλίας κινδυνεύουν.

Ίσως διόλου συμπτωματικά, ο διευθύνων σύμβουλος της Nvidia Jensen Huang απάντησε λίγες ώρες αργότερα μέσω CNBC στις επιφυλάξεις που είχαν διατυπωθεί από το Λονδίνο. Σήμερα, είπε, τα πράγματα είναι πολύ πιο διαφορετικά σε σχέση με πριν από 25 χρόνια. Οι πρωταγωνιστές του σήμερα, οι Microsoft, Alphabet, Amazon, Meta, είναι τεράστιοι οργανισμοί με οικονομικό μέγεθος που δεν συγκρίνεται με τις μικρές επιχειρήσεις που γοήτευαν τους επενδυτές του 1999. Τότε, ήταν εταιρείες με συνολική αξία όχι μεγαλύτερη των 40 δισ. δολαρίων. Σήμερα, οι εταιρείες τεχνολογίας που κινούνται στην τεχνητή νοημοσύνη έχουν αποτιμήσεις τρισεκατομμυρίων και οι κεφαλαιουχικές τους δαπάνες ξεπερνούν τα 500 δισ. δολάρια.

Καλά τα λέει, ίσως, ο Huang αλλά το τοπίο δεν είναι ανέφελο και σε αυτό δεν συνηγορούν μόνο οι ανησυχίες φορέων όπως το ΔΝΤ ή η Τράπεζα της Αγγλίας.

Οι πρόσφατες συμφωνίες της OpenAI και της Nvidia βρίσκονται επίσης στο επίκεντρο κριτικής. Για παράδειγμα, η Nvidia θα επενδύσει έως και 100 δισ. δολάρια στην OpenAI, ώστε αυτή να αναπτύξει μια σειρά από data centers. Η OpenAI δεσμεύτηκε ότι θα εξοπλίσει αυτές τις μονάδες με chips της Nvidia.

Ένα άλλο παράδειγμα: Η OpenAI θα συνεργαστεί και με την AMD. Θα αναπτύξει data centers ισχύος 6 GW με ολοκληρωμένα κυκλώματα της εταιρείας που ήταν στο παρελθόν ανταγωνιστής της Intel και είναι σήμερα ανταγωνιστής της Nvidia. Βάσει της συμφωνίας, η OpenAI θα αποκτήσει υπό όρους έως και το 10% της AMD. Μάλιστα, ένας από τους όρους για την πλήρη υλοποίηση αυτής της επένδυσης είναι η μετοχή της AMD να φτάσει τα 600 δολάρια. Σήμερα βρίσκεται στην περιοχή των 160-170 δολαρίων.

Τέτοιου είδους «κυκλικές» συμφωνίες είναι αρκετά εκτεθειμένες στην περίπτωση που σκάσει η φούσκα. Αν βέβαια υπάρχει φούσκα.

Ίσως μια απάντηση να βρούμε, τελικά, στα οικονομικά αποτελέσματα εταιρειών όπως η OpenAI. Στο πρώτο εξάμηνο του 2025 τα έσοδα της εταιρείας έφτασαν τα 4,3 δισ. δολάρια, αυξημένα κατά 16% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024. Παράλληλα, για δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης ξόδεψε 6,7 δισ. δολάρια, ενώ διατηρεί αποθέματα ύψους 17,5 δισ. δολαρίων σε μετρητά και χρεόγραφα.

Μια άλλη διάσταση αναδεικνύει η Mary Daly, στέλεχος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ που μίλησε στο Axios για το θέμα. «Ακόμα και αν οι επενδυτές δεν αποκομίσουν όλες τις αποδόσεις που οι πρώτοι ενθουσιώδεις πιστεύουν όταν επενδύουν, αυτό δεν μας αφήνει με τα χέρια άδεια. Μας αφήνει με κάτι παραγωγικό», λέει η Daly. Όπως και ο Huang, παρατηρεί την οικονομική ευρωστία των εταιρειών που βρίσκονται σήμερα στο επίκεντρο των εξελίξεων. Ακόμα και αν όλα πάνε στραβά, λέει, κάτι ουσιώδες θα μας μείνει. Όπως συνέβη πριν από 25 χρόνια που από τα ερείπια των κατεστραμμένων εταιρειών αναδείχθηκε μια νέα, ισχυρότερη οικονομία.

Ίδωμεν…

The post Προειδοποιήσεις για φούσκα στην τεχνητή νοημοσύνη εν μέσω συνεχιζόμενης αισιοδοξίας appeared first on 2045.gr.

Μία άβολη πραγματικότητα παραδέχθηκε τον Σεπτέμβριο ο διευθύνων σύμβουλος της Google, λέγοντας ότι η εταιρεία δεν θα πετύχει τους στόχους της για περιορισμό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2030 εξαιτίας της τεχνητής νοημοσύνης.

Η Google δεν είναι η μόνη που βλέπει ότι τα «πράσινα» σχέδιά της εκτροχιάζονται. Στον απολογισμό βιωσιμότητας  για το 2023 η Microsoft αποκάλυψε ότι οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου αυξήθηκαν κατά 29% σε σχέση με το 2020 που αποτελεί το έτος αναφοράς της εταιρείας.

Εταιρείες όπως η Google, η Microsoft, η Meta και η Amazon αντιλαμβάνονται ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν θέλει μόνο κεφάλαια αλλά και υποδομές. Κυρίως data centers. H Microsoft, για παράδειγμα, έχει ένα πρόγραμμα στο οποίο οι εγκαταστάσεις που πρόκειται να κατασκευαστούν στην Αττική αποτελούν λεπτομέρεια σε ένα μεγάλο παζλ.  Εκτός από κεφάλαια (που φαίνεται ότι… λεφτά υπάρχουν), όλες αυτές οι υποδομές χρειάζονται και κάτι άλλο – ενέργεια.

Ακριβό μου AI chatbot

Οι υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης που χρησιμοποιεί το ευρύ κοινό αποδεικνύονται ιδιαίτερα κοστοβόρες σε σχέση με άλλες online υπηρεσίες. Κάθε φορά που το ChatGPT επεξεργάζεται μία εντολή, χρειάζεται τουλάχιστον 10 φορές περισσότερη ενέργεια από εκείνη που θα ξόδευε μία μηχανή αναζήτησης. Μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο του 2023 στο περιοδικό Joule εκτίμησε ότι τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης θα χρειαστούν το 2027 την ενέργεια που καταναλώνει σε ένα έτος η Ολλανδία και ίσως η εκτίμηση αυτή να αποδειχθεί συντηρητική. Υπηρεσίες όπως το ChatGPT, το Gemini, το Claude ή το Mistral λειτουργούν με περιορισμούς στις δωρεάν εντολές που μπορούν να δεχθούν από έναν χρήστη και διαθέτουν επίσης συνδρομητική υπηρεσία για πιο απαιτητικούς χρήστες, ωστόσο η ζήτηση διαρκώς μεγαλώνει. Μία πρόταση που έχει διατυπωθεί προβλέπει την πρόσβαση σε όλες τις υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης αποκλειστικά με συνδρομή. Κάτι τέτοιο αφενός θα έκανε τους ανθρώπους να χρησιμοποιούν με μεγαλύτερη φειδώ τις συγκεκριμένες υπηρεσίες και επίσης θα εξαφάνιζε ή έστω θα μείωνε τα ποσοστά ερωτήσεων της μορφής «πόσα δάχτυλα έχει το χταπόδι» ή «πόσα λάμδα έχει η λέξη ιππόκαμπος». Αλλά το ενεργειακό πρόβλημα δεν δημιουργήθηκε με το ChatGPT ή το Midjourney, το οποίο ειρήσθω εν παρόδω είναι διαθέσιμο σχεδόν από την αρχή μόνο επί πληρωμή για να αποφύγει την κατάχρηση (και τη χαζομάρα).

Πριν από την έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης, όμως, συζητούσαμε για τις ενεργειακές απαιτήσεις των συστημάτων «εξόρυξης» κρυπτονομισμάτων. Η υπηρεσία Energy Star είχε υπολογίσει ότι το κόστος αυτής της «εξόρυξης» ισοδυναμεί με την ενέργεια που παράγουν 19 μονάδες λιγνίτη, ενώ σύμφωνα με μία μελέτη για το 2022, η κατανάλωση ενέργειας  μόνο για το Bitcoin ξεπέρασε εκείνη της Φινλανδίας.

Γενικότερα, οι προοπτικές από πλευράς ζήτησης δεν είναι ευοίωνες. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Goldman Sachs, η τεχνητή νοημοσύνη θα αυξήσει κατά 160% τις ενεργειακές απαιτήσεις των data centers. Αυτή η ενέργεια από κάπου πρέπει να έρθει. Ακόμα και αν δεχθούμε ότι χάρη στην τεχνητή νοημοσύνη θα μπορέσουμε να βρούμε απαντήσεις στους περιορισμούς των πιο πράσινων τεχνολογιών παραγωγής ενέργειας, δεν παύει η ίδια τεχνητή νοημοσύνη να χρειάζεται ρεύμα για να λειτουργήσει…

Τον περασμένο Ιούνιο στο Λας Βέγκας, στελέχη της Google και της Microsoft συναντήθηκαν με εκπροσώπους εταιρειών που λειτουργούν πυρηνικά εργοστάσια για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Οι εταιρείες που πρωταγωνιστούν στην ψηφιακή μας ζωή κατέστησαν σαφές ότι δεν θα αγοράσουν ένα πυρηνικό εργοστάσιο ούτε θα κατασκευάσουν κάποιο, αλλά δεν θα είχαν πρόβλημα να αγοράσουν ρεύμα από  μια τέτοια μονάδα.

Το Three Mile Island παίρνει μπροστά

Το πυρηνικό εργοστάσιο του Three Mile Island έγινε διάσημο για παρόμοιους λάθος λόγους που έκαναν γνωστά τα εργοστάσια της Φουκουσίμα και του Τσερνομπίλ. Το ατύχημα στη συγκεκριμένη μονάδα το 1979 ήταν το χειρότερο στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών, αν και χωρίς (άμεσα) θύματα.  Η λειτουργία του ανεστάλη πλήρως το 2019 όμως σήμερα πέντε χρόνια μετά, ετοιμάζεται να ξαναμπεί στην πρίζα με μόνο έναν πελάτη – την Microsoft.

Η εταιρεία θα απορροφήσει όλη την ενέργεια που θα παράγει το πυρηνικό εργοστάσιο για τα επόμενα 20 χρόνια πληρώνοντας 100 – 110 δολάρια τη μεγαβατώρα (δηλαδή 10 με 11 σεντς την κιλοβατώρα). Η αναγέννηση του διάσημου (για τους λάθους λόγους) εργοστασίου στην Πολιτεία της Πενσιλβάνια οφείλεται αφενός στις αυξημένες ενεργειακές ανάγκες της Microsoft και αφετέρου στις νομοθετικές παρεμβάσεις της κυβέρνησης Μπάιντεν που ανοίγουν την πόρτα της χρηματοδότησης σε τεχνολογίες που δεν θεωρούνται κατ’ ανάγκη πράσινες.

Φαίνεται ότι η συνάντηση στο Λας Βέγκας τον περασμένο Ιούνιο δεν ήταν τυχαία. Μόλις τρεις μήνες νωρίτερα, Google και Microsoft -που μοιράζονται κοινές ανησυχίες πάνω στα ενεργειακά θέματα- ανακοίνωσαν τη συνεργασία τους με την χαλυβουργική εταιρεία Nucor. Οι τρεις εταιρείες «θα συνεργαστούν σε όλο το οικοσύστημα ηλεκτρικής ενέργειας για την ανάπτυξη νέων επιχειρηματικών μοντέλων και τη συγκέντρωση της ζήτησής τους για προηγμένες τεχνολογίες καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της προηγμένης πυρηνικής ενέργειας», όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στη σχετική ανακοίνωση.

Αυτά όμως ίσως να είναι μόνο η αρχή μιας σειράς αλλαγών στον τρόπο που οι εταιρείες αντιμετωπίζουν το θέμα της ενέργειας. Χωρίς αντίρρηση, οι ανανεώσιμες πηγές έχουν σοβαρά πλεονεκτήματα, αλλά δεν είναι πάντοτε διαθέσιμες και στην εξίσωση θα πρέπει να λάβει κανείς υπόψιν και το θέμα της αποθήκευσης. Αναντίρρητα χώρες με ισχυρό δυναμικό έχουν πολλά να συνεισφέρουν στο θέμα της παραγωγής πράσινης ενέργειας αλλά με δεδομένη την ακόρεστη πείνα (ή δίψα) των σύγχρονων εταιρειών για ηλεκτρικό ρεύμα, η πυρηνική ενέργεια έχει την ευκαιρία να δηλώσει παρών.

Startups, επενδυτές, συμβόλαια

Το ζήτημα δεν είναι (πια) ταμπού. Ο διευθύνων σύμβουλος της OpenAI Sam Altman είναι επενδυτής στην Oklo και την Helion Energy, εταιρείες που ασχολούνται με την πυρηνική τεχνολογία. Πελάτης της Helion θα είναι από το 2028 -εκτός απροόπτου βέβαια- η Microsoft, που ταυτόχρονα είναι από τους μεγάλους επενδυτές στην OpenAI.

Αν βλέπετε διαρκώς τα ίδια ονόματα δεν είναι η ιδέα σας…

Στο μεταξύ, στην ιδιοκτησία της Amazon Web Services πέρασε την περασμένη Άνοιξη ένα data center 48 MW, το οποίο καλύπτει τις ενεργειακές του ανάγκες από ένα πυρηνικό εργοστάσιο δυναμικότητας 2.5 GW στην Πενσιλβάνια. Από την πλευρά της, η Google επενδύει στην TAE, μία startup που δραστηριοποιείται στην πυρηνική τεχνολογία νέας γενιάς και που έχει συγκεντρώσει 1,2 δισ. δολάρια από διάφορους επενδυτές.

Η επανεμφάνιση της πυρηνικής ενέργειας στο προσκήνιο συμπίπτει χρονικά με τη διαπίστωση ότι ένα σημαντικό μέρος του κοινού δεν δείχνει να συμμερίζεται με ιδιαίτερη θέρμη το σλόγκαν «Πυρηνική ενέργεια; Όχι ευχαριστώ» που έγινε διάσημο στις δεκαετίες του ’70 και του ’80.

Σχετική έρευνα στις Ηνωμένες Πολιτείες έδειξε ότι το 56% είναι υπέρ της πυρηνικής ενέργειας με τους Ρεπουμπλικάνους να είναι περισσότερο θετικοί σε σχέση με τους Δημοκρατικούς.

Στην Ευρώπη πρέπει να ανατρέξουμε σχετικά πίσω στον χρόνο για να δούμε τις απόψεις της κοινής γνώμης. Σύμφωνα με έρευνα του Ευρωβαρόμετρου το 2010, το 59% των Ευρωπαίων πιστεύει ότι τα πυρηνικά εργοστάσια μπορούν να λειτουργούν με ασφάλεια, αν και πολλοί εκφράζουν επιφυλάξεις για θέματα ασφαλείας και προστασίας των εγκαταστάσεων από τρομοκρατικές ενέργειες. Στη συγκεκριμένη έρευνα, οι Έλληνες εμφανίζονται από τους πιο αρνητικούς (ή επιφυλακτικούς) απέναντι στη συγκεκριμένη τεχνολογία, μαζί με τους Πορτογάλους, τους Ιρλανδούς και τους Αυστριακούς. Η έρευνα είχε γίνει έναν μόλις χρόνο πριν την καταστροφή στη Φουκουσίμα που είχε ως αποτέλεσμα πολλές χώρες να αναθεωρήσουν τα σχέδια λειτουργίας των πυρηνικών τους μονάδων. Ωστόσο, έκτοτε φαίνεται να υπάρχει μια σταδιακή αύξηση στην παραγωγή ενέργειας , με ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα και Γαλλία να έχουν την πρωτοκαθεδρία. Στην ευρωπαϊκή ήπειρο σήμερα λειτουργούν 167 μονάδες συνολικής δυναμικότητας 148 GW, από τις οποίες οι 56 βρίσκονται στη Γαλλία. Προσεχώς, άλλες δέκα μονάδες θα προστεθούν στο δίκτυο, ενώ η απόφαση της Γερμανίας να κλείσει τις δικές της μονάδες που χαρακτηρίστηκε ως νίκη του αντι-πυρηνικού κινήματος, περιγράφεται σήμερα ως «ιστορικό λάθος» από τον επικεφαλής της Παγκόσμιας Επιτροπής Ενέργειας. Στερνή μου γνώση να σ’ είχα πρώτα ίσως, αλλά αυτό δεν είναι της παρούσης…

Στη χώρα μας και σε πολιτικό επίπεδο, ο Έλληνας πρωθυπουργός είχε πει από το βήμα συνεδρίου του Economist ότι «δεν υπάρχει τρόπος να φτάσουμε στο ουδέτερο ισοζύγιο εκπομπών χωρίς την πυρηνική ενέργεια», ωστόσο μάλλον δεν θα δούμε πυρηνικό εργοστάσιο στη χώρα στο ορατό μέλλον. Οι λόγοι είναι γνωστοί και δεν χρειάζεται να αναλυθούν.

Ανεξαρτήτως όμως του τι δεν θα κάνει η Ελλάδα, οι ανάγκες της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και η πιεστική ανάγκη για την ταχύτερη απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα έχουν ξαναφέρει στο τραπέζι των επιλογών την πυρηνική ενέργεια όπως έχει εξελιχθεί και αυτή όλες τις προηγούμενες δεκαετίες.  Και φαίνεται ότι δεν πρόκειται να σηκωθεί από το τραπέζι πολύ σύντομα…

The post Τεχνητή νοημοσύνη και πυρηνική ενέργεια appeared first on 2045.gr.

Δυο φαντάσματα πλανιούνται πάνω από την Ευρώπη

Το ένα είναι πολιτικό…

Η ανησυχία για τα απρόοπτα που μπορεί να εμφανιστούν στην πορεία προς τις ευρωεκλογές, αλλά και για το αποτέλεσμα που θα βγάλουν οι κάλπες στα 27 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι έκδηλη αν και οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι στην αναμέτρηση για τις 705 θέσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, δεν υπάρχουν αμφιβολίες και αγωνίες για την πρωτιά. Το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ, η ευρωπαϊκή Κεντροδεξιά) αναμένεται να κόψει το νήμα και να ακολουθήσουν από απόσταση οι Σοσιαλδημοκράτες. Μαζί με το φιλελεύθερο κόμμα Renew μπορούν να σχηματίσουν μια άτυπη συμμαχία και να ορίσουν μια φιλοδυτική κατεύθυνση που θα λάβει τα επόμενα χρόνια το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ακόμα και αν επαληθευτεί το χειρότερο δημοσκοπικά σενάριο.

Ωραία ως εδώ, προς τι η ανησυχία…

Πρώτον, τα κόμματα στο δεξιότερο άκρο του πολιτικού φάσματος -δεξιότερα του ΕΛΚ- κερδίζουν έδαφος έναντι πιο αδύναμων κεντρώων σχηματισμών και μπορεί στο τέλος να αναδειχθούν τρίτη δύναμη, προσπερνώντας το Renew. Κόμματα που πολλές φορές κατηγορούνται για την υιοθέτηση λαϊκιστικών προσεγγίσεων ή για δεσμούς με τη Ρωσία, έχουν κερδίσει έδαφος τα τελευταία χρόνια στο εκλογικό σώμα σε όλη την Ευρώπη. Οι λόγοι είναι πολλοί και αναλύονται εξαντλητικά από αρθρογράφους και σχολιαστές ανά τον κόσμο.

Την ίδια στιγμή το ενδιαφέρον των πολιτών για τις ευρωεκλογές είναι μάλλον μειωμένο. Η πιο πρόσφατη έρευνα του Ευρωβαρόμετρου έδειξε μεν ότι το 60% των πολιτών δηλώνει ότι ενδιαφέρεται σε κάποιο βαθμό για τις εκλογές, αλλά δεν είναι ποσοστό για το οποίο θα έπρεπε να πανηγυρίζει κανείς, ασχέτως που η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα υιοθετεί μια αισιόδοξη ανάγνωση λέγοντας ότι οι Ευρωπαίοι αντιλαμβάνονται ποιο είναι το διακύβευμα.

Αν οι πολίτες επιλέξουν τα πάρκα ή τις παραλίες αντί του εκλογικού τμήματος, το αποτέλεσμα της κάλπης θα αποτελέσει δυσάρεστη έκπληξη για τις ισχυρότερες των πολιτικών δυνάμεων, έστω και αν δεν διακινδυνεύεται ο πρωταγωνιστικός τους ρόλος στα ευρωπαϊκά πράγματα.

Το δεύτερο φάντασμα

Κάπου εδώ εμφανίζεται ο αστάθμητος παράγοντας, το δεύτερο φάντασμα που πλανάται πάνω από την Ευρώπη: Η τεχνητή νοημοσύνη.

Οι αμερικανικές προεδρικές εκλογές του 2016 έδειξαν πώς η παιδική χαρά του Facebook μπορούσε να αποτελέσει πεδίο δόξης λαμπρό για επιχειρήσεις παραπληροφόρησης και για οργανωμένες εκστρατείες προπαγάνδας. Η ρωσική ανάμειξη στις προεδρικές εκλογές και, κυριότερα, ο τρόπος με τον οποίο αυτή εκδηλώθηκε, αναστάτωσε ΗΠΑ και την Ευρώπη.

Ακολούθησε η πανδημία του κορωνοϊού όπου εκδηλώθηκαν εκστρατείες παραπληροφόρησης που έκαναν διάσημους ανθρώπους που υπό άλλες συνθήκες δεν θα γίνονταν. Η Ευρώπη εκδήλωσε την αντίδρασή της νομοθετώντας. Η Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) παρουσιάστηκε ως μοντέλο για τη ρύθμιση του online περιβάλλοντος, αλλά όπως θα δούμε, άλλο πράγμα είναι να νομοθετήσεις και άλλο να εφαρμόσεις τη νομοθεσία.

Ο (όχι και τόσο ανομολόγητος) φόβος των αξιωματούχων είναι ότι οι διοργανωτές των εκστρατειών παραπληροφόρησης μπορούν να χρησιμοποιήσουν ισχυρά εργαλεία γενικής και δημιουργικής τεχνητής νοημοσύνης που είναι διαθέσιμα για ελάχιστα δολάρια ή ευρώ (αν δεν είναι διαθέσιμα δωρεάν).

Δεν κάνουν λάθος…

Το πλαστό αρχείο που (ίσως) έβγαλε πρωθυπουργό

Το περασμένο φθινόπωρο, δύο 24ωρα πριν ανοίξουν οι κάλπες για τις εθνικές εκλογές στη Σλοβακία και με τα ΜΜΕ σε υποχρεωτική αποχή από κάθε αναφορά σε σχετικά πολιτικά θέματα, κυκλοφόρησε στο διαδίκτυο ένα ηχητικό απόσπασμα. Σε αυτό, ο επικεφαλής της φιλοευρωπαϊκής αντιπολίτευσης Μίκαλ Σιμέτσκα ακουγόταν να συνομιλεί με τη δημοσιογράφο Μόνικα Τόντοβα σχετικά με το πώς μπορούν να επηρεάσουν την εκλογική διαδικασία, δωροδοκώντας μέλη της κοινότητας των Ρομά. Η υπηρεσία επαλήθευσης του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων πολύ γρήγορα επιβεβαίωσε ότι το αρχείο ήταν πλαστό, ήταν ένα ηχητικό deepfake. Αυτό δεν είχε τόσο μεγάλη σημασία όμως, αφενός λόγω της 48ωρης σιγής των σλοβακικών μέσων και αφετέρου λόγω του ότι το ηχητικό αρχείο μπορούσε να «ταξιδεύει» ελεύθερα στις σελίδες του Facebook ή άλλων κοινωνικών δικτύων. Οι κανονισμοί της Meta, της μητρικής εταιρείας του Facebook, ορίζουν την άμεση απομάκρυνση πλαστών βίντεο, όχι όμως και αρχείων ήχου. Βεβαίως οι διατάξεις της DSA περιλαμβάνουν πρόνοια για την αντιμετώπιση ενεργειών που στοχεύουν στην αθέμιτη επιρροή του εκλογικού σώματος αλλά η ζημιά (φαίνεται ότι) είχε γίνει.

Tο περιστατικό θορύβησε αλλά δεν αιφνιδίασε. Η επίτροπος Βέρα Γιούροβα είχε εγκαίρως προειδοποιήσει ότι οι εκλογές στη Σλοβακία θα έδειχναν αν οι εκλογές στην Ευρώπη είναι ευάλωτες στους μηχανισμούς χειραγώγησης που χρησιμοποιεί η Μόσχα.

Δύο ημέρες μετά η κάλπη στη Σλοβακία είχε δώσει την ετυμηγορία της. Το κόμμα του Ρόμπερτ Φίτσο, ο οποίος τάσσεται κατά της στήριξης της Ουκρανίας στον πόλεμο με τη Ρωσία, κέρδισε τις εκλογές με 23,37%. Το κόμμα του Σιμέτσκα συγκέντρωσε 18%. O Φίτσο κατόρθωσε να σχηματίσει κυβέρνηση με τη συμμετοχή δύο μικρότερων κομμάτων της αντιπολίτευσης. Δεν είναι σαφές αν το παραποιημένο αρχείο έπαιξε κάποιο ρόλο στην εκλογή (και, αν έπαιξε, σε ποιο βαθμό), όμως προκάλεσε μία ευρύτερη ανησυχία. «Όσοι λένε ότι ρατσιστικά, λαϊκιστικά και φιλορωσικά κόμματα δεν μπορούν να αναλάβουν θέσεις εξουσίας καλό θα είναι να κοιτάξουν προς την Μπρατισλάβα», είχε δηλώσει η ευρωβουλευτής Ναταλι Λουασό, μέλος του κόμματος του Εμανουέλ Μακρόν και επικεφαλής της προεκλογικής του εκστρατείας το 2019.

Θύμα της εκστρατείας δεν ήταν μόνο η φιλοδυτική αντιπολίτευση της Σλοβακίας. Η δημοσιογράφος της οποίας η (τεχνητή) φωνή ακουγόταν στο επίμαχο αρχείο, η Μόνικα Τόντοβα, έχει βρεθεί κατ’ επανάληψη στο παρελθόν στο στόχαστρο επιχειρήσεων δυσφήμησης. Το Women Press Freedom επισήμανε ότι αυτή ήταν η πρώτη φορά όπου ένας δημοσιογράφος στην Ε.Ε. έγινε στόχος μιας τόσο προηγμένης από τεχνολογικής πλευράς επιχείρησης.

Μάλλον δεν θα είναι η τελευταία και το συγκεκριμένο περιστατικό δεν είναι το μόνο.

«Σας ομιλεί ο Πρόεδρος των ΗΠΑ»

Τον περασμένο Ιανουάριο, πολίτες στην Πολιτεία του Νιου Χαμσάιρ απάντησαν σε μια τηλεφωνική κλήση που δέχθηκαν και άκουσαν (έκπληκτοι, φυσικά) τον πρόεδρο Τζο Μπάιντεν να τους προτρέπει να μην συμμετάσχουν στις προκριματικές εκλογές, ενόψει των προεδρικών εκλογών του Νοεμβρίου. Γρήγορα αποκαλύφθηκε ότι η φωνή είχε παραχθεί με κάποιο εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης και (φυσικά) δεν ανήκε στον Αμερικανό πρόεδρο.

Λίγες εβδομάδες πριν, στα κοινωνικά δίκτυα εμφανίστηκαν φωτογραφίες με τον πρώην πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ περιτριγυρισμένο από έφηβες στο αεροπλάνο του Τζέφρεϊ Επστάιν. Πολλοί έσπευσαν να αναδημοσιεύσουν τις φωτογραφίες, ανάμεσά τους και ο ηθοποιός Μαρκ Ράφαλο που μετά την αποκάλυψη της πλαστογραφίας έσπευσε να ζητήσει συγγνώμη.

Τσουνάμι παραπληροφόρησης

Τον Μάρτιο του 2023 και στη διάρκεια μίας προεκλογικής συγκέντρωσης στην Κωνσταντινούπολη, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έπαιξε ένα βίντεο που εμφάνιζε ένα κορυφαίο στέλεχος του -εκτός νόμου στην Τουρκία- PKK να τραγουδάει το τραγούδι του μεγαλύτερου κόμματος της αντιπολίτευσης. «Θα ψηφίσουν αυτούς οι συμπολίτες μου;» διερωτήθηκε από μικροφώνου ο Ερντογάν. Ο Ερντογάν δεν είπε ποτέ στους συγκεντρωμένους ότι το βίντεο ήταν ένα deepfake, αφήνοντας να εννοηθεί ότι ο βασικός του αντίπαλος, Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, συνεργάζεται με τους Κούρδους.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, İstanbul Mitingi'nde Kemal Kılıçdaroğlu'nun "Haydi" reklam filmine PKK'lı Murat Karayılan’ın videosunu montajlayıp PKK'lılar CHP'nin şarkısını söylüyorlar gibi izlettirdi. pic.twitter.com/BgJy5O1Wot

— 23 DERECE (@yirmiucderece) May 7, 2023

Το καλοκαίρι του 2023 κινεζικές υπηρεσίες (ή άνθρωποι που εργάζονται για λογαριασμό των κινεζικών υπηρεσιών) διοχέτευσαν στα κοινωνικά δίκτυα αναρτήσεις με τον ισχυρισμό ότι οι καταστροφικές πυρκαγιές στη Χαβάη είχαν προκληθεί από κάποιο «μετεωρολογικό όπλο» που είχαν αναπτύξει οι Ηνωμένες Πολιτείες. Η εκστρατεία παραπληροφόρησης δεν είχε ιδιαίτερη επιτυχία από πλευράς δημοτικότητας, ωστόσο οι ερευνητές που την αποκάλυψαν, σχολίασαν ότι πιθανώς η  Κίνα δημιουργούσε ένα δίκτυο λογαριασμών που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε μελλοντικές επιχειρήσεις παραπληροφόρησης, συμπεριλαμβανομένων των προεδρικών εκλογών στις ΗΠΑ. Αυτό είναι το μοτίβο που έθεσε η Ρωσία κατά το έτος περίπου που προηγήθηκε των εκλογών του 2016.

Τον περασμένο Μάρτιο, ένα δίκτυο από websites άρχισε να δημοσιεύει άρθρα στα αγγλικά και τα γαλλικά με κατηγορίες κατά του Ισραήλ για εγκλήματα πολέμου, με θέματα σχετικά με το μεταναστευτικό στις ΗΠΑ και με θεωρίες περί Πολωνών μισθοφόρων που πολεμούν στο πλευρό των Ουκρανών. Παρόμοια δίκτυα διανομής αρθρογραφίας αμφισβητούμενης αξιοπιστίας είχαν εντοπιστεί και στο παρελθόν. Το συγκεκριμένο όμως, πρωτοτύπησε, καθώς χρησιμοποίησε ως πρώτη ύλη δημοσιεύματα από αξιόπιστους ειδησεογραφικούς οργανισμούς και τα αλλοίωσε με τη βοήθεια γλωσσικών μοντέλων. Η εταιρεία Recorded Future, που εντόπισε το δίκτυο, επισήμανε ότι σε κάποιες περιπτώσεις είχε δημοσιευτεί και η εντολή που είχε δοθεί στο γλωσσικό μοντέλο. «Ξαναγράψε αυτό το άρθρο με μια συντηρητική στάση απέναντι στις φιλελεύθερες απόψεις του Μακρόν» ήταν η φράση που εντοπίστηκε σε 90 κείμενα γραμμένα στα γαλλικά. Η Recorded Future υποστήριξε ότι το συγκεκριμένο δίκτυο -που φιλοξενούσε 19.000 άρθρα σε 11 γλώσσες- είχε διασυνδέσεις με το dc Weekly, μία πλατφόρμα παραπληροφόρησης την οποία λειτουργούσε ένας Αμερικανός που το 2016 διέφυγε στη Ρωσία.

Πριν από μερικούς μήνες, διαπιστώθηκε ότι σε μία κάπως πιο παλιομοδίτικη επιχείρηση, ρωσικές επιχειρήσεις με διασυνδέσεις στο Κρεμλίνο είχαν προσλάβει αρθρογράφους σε χώρες της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής για να παράγουν κείμενα τα οποία ακολούθως διοχετεύονταν με επιθετικό ρυθμό στα κοινωνικά δίκτυα, με τη χρήση AI chatbots. Σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών, η επιχείρηση έχει ως στόχο την ανάπτυξη σχέσεων με ΜΜΕ της συγκεκριμένης γεωγραφικής περιοχής για την άσκηση επιρροής και την προώθηση των ρωσικών συμφερόντων.

Λίγες ημέρες πριν την Πρωτοχρονιά του 2024, ένα deepfake βίντεο που κυκλοφόρησε στο Telegram εμφάνιζε την πρόεδρο της Μολδαβίας Μάια Σάντου να μιλάει ειρωνικά για τους πολίτες της χώρας της και για την ποιότητα ζωής στη χώρα. Η προεδρία της χώρας έκανε λόγο για ενέργεια που είναι μέρος του υβριδικού πολέμου που διεξάγεται σε βάρος της δημοκρατικής ηγεσίας της Μολδαβίας.

Ενόψει των προεδρικών εκλογών οι αμερικανικές υπηρεσίες αναζητούν τρόπους αντίδρασης. Ο διοικητής του FBI Κρίστοφερ Ρέι σχολίασε τον περασμένο Φεβρουάριο ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αντιμετωπίσει και στο παρελθόν κακοήθεις ενέργειες που προέρχονται από το εξωτερικό «όμως σε αυτόν τον εκλογικό κύκλο οι ΗΠΑ θα αντιμετωπίσουν περισσότερους αντιπάλους που κινούνται με ταχύτητα με τη βοήθεια νέων τεχνολογιών».

«Δεσμευόμαστε να…»

Μπροστά σε αυτή την ανησυχία οι μεγάλες εταιρείες στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης δηλώνουν ότι θα είναι σε εγρήγορση ενόψει των ευρωεκλογών του Ιουνίου και των προεδρικών εκλογών στις ΗΠΑ του Νοεμβρίου.  Στην ετήσια Διάσκεψη του Μονάχου για την Ασφάλεια, 20 εταιρείες τεχνολογίες, ανάμεσά τους οι Google, Microsoft, Meta, OpenAI, Adobe, TikTok και ElevenLabs, το εργαλείο της οποίας χρησιμοποιήθηκε στην εκστρατεία παραπληροφόρησης στη Σλοβακία, υπέγραψαν μία συμφωνία για την καταπολέμηση της παραπλανητικής χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης στις επερχόμενες εκλογές. Οι εταιρείες δεσμεύονται να αναπτύξουν τεχνολογίες που θα αντιμετωπίζουν το επιβλαβές περιεχόμενο που έχει δημιουργηθεί με τη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης και αποσκοπεί στην εξαπάτηση των ψηφοφόρων. Όμως υπάρχουν πολλοί που έχουν στη διάθεσή τους εργαλεία γενικής ή δημιουργικής τεχνητής νοημοσύνης που δεν έχουν υπογράψει τη συμφωνία. Άλλωστε, η τεχνολογία δεν είναι μόνο υπόθεση των εταιρειών.

Τι κάνει ο κόσμος

Θα δυσκολευτούν άραγε; Αν κριτήριο αποτελούν οι αριθμοί των αντιδράσεων σε μία ανάρτηση στο Facebook, η απάντηση είναι όχι.

Μια ανάρτηση με μία φωτογραφία που… σαντορινίζει, συγκεντρώνει 94.000 αλληλεπιδράσεις και περισσότερα από 3.000 σχόλια με πολλούς να ζητούν πληροφορίες για το μέρος που εμφανίζεται στο κάδρο. Ακόμα χειρότερα ίσως, 5.100 άνθρωποι επιλέγουν να αναδημοσιεύσουν τη συγκεκριμένη δημιουργία ενός προγράμματος τεχνητής νοημοσύνης, κάποιοι επειδή τους φάνηκε ωραία και (μάλλον) κάποιοι επειδή τους φάνηκε ότι απεικονίζει ένα φανταστικό (με την έννοια του μοναδικού) μέρος.

Επιστρέφοντας στο πολιτικό πεδίο, έχουμε δει σατιρικά deepfakes με «πρωταγωνιστές» τους Κυριάκο Μητσοτάκη και Στέφανο Κασσελάκη.

Δεν είναι καθόλου δύσκολο να δούμε διαφορετικού περιεχομένου deepfakes με έναν πολιτικό αρχηγό να εμφανίζεται να λέει πράγματα που δεν θα περιμέναμε. Βεβαίως, η νομοθεσία που προστατεύει από κακόβουλες ενέργειες και εκστρατείες παραπληροφόρησης με τη χρήση (και) της τεχνητής νοημοσύνης υπάρχει.  Τα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ξεπέρασαν κάθε προσδοκία κατορθώνοντας να συμφωνήσουν για το κείμενο της Πράξης για την Τεχνητή Νοημοσύνη, μέσα σε διάστημα περίπου δύο ετών. Μεταξύ άλλων, στο τελικό κείμενο διαβάζουμε ότι τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης  (ΤΝ) «που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν για να επηρεάσουν το αποτέλεσμα εκλογών ή δημοψηφισμάτων ή τη συμπεριφορά των φυσικών προσώπων κατά την άσκηση της ψήφου τους σε εκλογές ή δημοψηφίσματα θα πρέπει να ταξινομούνται ως συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου, με εξαίρεση τα συστήματα ΤΝ στα στοιχεία εξόδου των οποίων δεν εκτίθενται άμεσα τα φυσικά πρόσωπα, όπως εργαλεία που χρησιμοποιούνται για την οργάνωση, τη βελτιστοποίηση και τη διάρθρωση πολιτικών εκστρατειών από διοικητική και υλικοτεχνική άποψη». Η Πράξη ορίζει επίσης πρόστιμα που φτάνουν τα 15 και 30 εκατ. ευρώ για τους παραβάτες, αλλά όταν το τρόπαιο είναι μια θέση εκτελεστικής εξουσίας ή μερικές θέσεις σε ένα κοινοβούλιο, δεν είναι βέβαιο ότι μια τέτοια απειλή κύρωσης θα αποθάρρυνε τους δράστες, ιδίως αν αυτοί συνδέονται με μια ξένη δύναμη. Άλλωστε, αν στόχος σου είναι να ελέγξεις τις αποφάσεις μιας κυβέρνησης ή ενός υπερεθνικού οργανισμού, η απειλή ενός προστίμου δεν θα σε πτοήσει…

Μια καίρια πολιτική κίνηση

Με αυτά υπόψιν και καθώς οι 27 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης κινούνται σε ρυθμούς εκλογών, ζητήσαμε από τη νομικό Νιόβη Χριστοπούλου, υποψήφια ευρωβουλευτή με τη Νέα Δημοκρατία, να μας αναπτύξει τις σκέψεις της. Η Ν. Χριστοπούλου έχει εργαστεί στο παρελθόν ως νομική σύμβουλος στην Amazon και σήμερα εργάζεται ως σύμβουλος σε εταιρείες fintech και τεχνητής νοημοσύνης, οπότε γνωρίζει αρκετά από όσα συμβαίνουν στο παρασκήνιο.

– Τα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέληξαν πρόσφατα σε συμφωνία για έναν νόμο σχετικά με τον έλεγχο της τεχνητής νοημοσύνης. Πολύ κακό για το τίποτα, κάλλιο αργά παρά ποτέ ή too litle too late;

Θεωρώ ότι η ψήφιση του EU AI Act ήταν μια καίρια πολιτική κίνηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για να αποκτήσει μια θέση στο τραπέζι των παγκόσμιων πολιτικών για την Τεχνητή Νοημοσύνη και να προστατεύσει τα δικαιώματα των Ευρωπαίων πολιτών παρά το γεγονός ότι οι ΗΠΑ προηγούνται με μεγάλη διαφορά στις επενδύσεις και την ανάπτυξη τεχνολογιών για την τεχνητή νοημοσύνη. Η πρόκληση τώρα για την ΕΕ είναι να εξασφαλίσει την απαραίτητη μόχλευση κεφαλαίων για να γίνει πιο ανταγωνιστική στην τεχνολογία της ΤΝ αλλά και να εφαρμόσει μηχανισμούς εφαρμογής των ρυθμίσεων της AI Act που θα ελαχιστοποιούν την γραφειοκρατία και θα πριμοδοτούν την Ευρωπαϊκή καινοτομία.

Η νομοθετική πρωτοβουλία της ΕΕ άλλωστε συμπαρέσυρε και τις ΗΠΑ στην θεώρηση κάποιου νομοθετικού πλαισίου για την ΤΝ.  Γενικότερα, η ΕΕ και οι ΗΠΑ έχουν πλέον αναπτύξει μια δυναμική ανταγωνισμού αλλά και στενής συνεργασίας σε θέματα νομοθετικών ρυθμίσεων της ψηφιακής τεχνολογίας γενικότερα, εξ’ ου και ή ίδρυση του US-EU Trade and Technology Council. Οι δυο υπερδυνάμεις δεν μπορούν πλέον να αγνοήσουν την αυξανόμενη επιρροή της Κίνας και τις ψηφιακές απολυταρχικές της αξίες και είναι περισσότερο από ποτέ συντονισμένες σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό και τεχνολογικό πλαίσιο. Θεωρώ ότι είναι ιδιαίτερα κρίσιμη στην παρούσα συγκυρία η συνεργασία ΗΠΑ και ΕΕ σε θέματα ψηφιακών τεχνολογιών, Τ.Ν. αλλά και κυβερνοασφάλειας.

– Με αφορμή το σκάνδαλο με την Cambridge Analytica είδαμε τα τελευταία χρόνια να γίνονται επενδύσεις στον τομέα του fact-checking, τόσο από μεγάλους ειδησεογραφικούς οργανισμούς όσο και από πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Ωστόσο οι εκστρατείες παραπληροφόρησης συνεχίζουν με την ίδια ένταση, κάποιοι θα πουν και με την ίδια αποτελεσματικότητα. Εκτιμάτε ότι θα δούμε κάποια στιγμή μία πιο αυστηρή νομοθεσία για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης και αν ναι, τι αντίκτυπο μπορεί να έχει μια τέτοια κίνηση στον σημερινό τρόπο λειτουργίας του διαδικτύου; 

Στις 26 Μαρτίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε οδηγίες για την χρήση online platforms και μηχανών αναζήτησης έτσι ώστε να μην θέσουν σε κίνδυνο τις δημοκρατικές διαδικασίες στις επερχόμενες Ευρωεκλογές. Προτεινόμενα μέτρα συμπεριλαμβάνουν την ταυτοποίηση πολιτικών διαφημίσεων καi deep fakes, υποχρέωση προώθησης διαφορετικού πολιτικού περιεχομένου και την ύπαρξη ομάδων εργασίας μέσα στις εταιρίες που ορίζονται από την Ευρωπαϊκή νομοθεσία ως very large online platforms για να παρακολουθούν τις σχετικές πρακτικές και να εντοπίζουν έγκαιρα κινδύνους παραπληροφόρησης.

Παράλληλα 7 πολιτείες των ΗΠΑ περάσανε νομοσχέδια για την χρήση παραπλανητικών ή συνθετικών μέσων στις εκλογές και τις προεκλογικές επικοινωνίες. 

Γνωρίζουμε όλοι ότι το TikTok χρησιμοποιείται ευρέως στις προεκλογικές καμπάνιες. Ήδη φαίνεται να υπάρχει μία άτυπη διατλαντική συνεργασία σε θέματα τεχνολογίας που απειλούν την ασφάλεια των κρατών και των πολιτών των ΗΠΑ και της ΕΕ- στις ΗΠΑ απειλείται η απαγόρευση του TikTok αν δεν πωληθεί από την ιδιοκτήτρια εταιρία ByteDance ενώ σε πρόσφατες δηλώσεις της η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής von der Leyen δεν απέκλεισε την απαγόρευση του στην ΕΕ υπενθυμίζοντας ότι ήδη απαγορεύεται η χρήση του στα εταιρικά κινητά όσων εργάζονται στην Επιτροπή. Στα τέλη Απριλίου η TikTok ανακοίνωσε την παύση προϊόντος της που κρίθηκε από την Επιτροπή ως πιθανώς εθιστικό για τη νεολαία υπό τις προβλέψεις του Digital Services Act.

Επιπλέον, στις 24 Απριλίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ολοκλήρωσε το πρώτο στάδιο των stress tests για την ετοιμότητα των ενδιαφερομένων μερών να αποτρέψουν παραπλάνηση της κοινής γνώμης στις Ευρωεκλογές με την διάδοση ψευδούς περιεχομένου. Συγκεκριμένα τα stress tests εντόπισαν κενά στην λειτουργία των very large online platforms kαι πώς αυτά μπορούν να αντιμετωπισθούν καίρια στο πλαίσιο της Digital Services Act. Με το συγκεκριμένο νομοθέτημα, η ΕΕ στοχεύει στο να αποτρέψει ρίσκα που θα διακινδύνευαν τις Ευρωεκλογές του 2024. Παράλληλα, η Επιτροπή άρχισε έρευνα για να εκτιμήσει την συμμόρφωση της Meta με τις επιταγές του Digital Services Act και εγκαινίασε στις 30 Απριλίου ένα μηχανισμό για συγκέντρωση πληροφοριών σε ανώνυμη βάση σχετικά με παραβιάσεις των Digital Services Act Digital Markets Act δείχνοντας έτσι τις προθέσεις της για την εφαρμογή των σχετικών διατάξεων.

* Η Νιόβη Παναγιώτα Χριστοπούλου είναι δικηγόρος Νέας Υόρκης, Ουάσιγκτον και Αθηνών και υποψήφια Ευρωβουλευτής με το κόμμα της ΝΔ. 

Έχει εργαστεί σε διεθνή δικηγορικά γραφεία στη Νέα Υόρκη στον τομέα συγχωνεύσεων και εξαγορών εταιριών, ενώ σταδιοδρόμησε ως νομική σύμβουλος στην Amazon στον τομέα των παγκόσμιων συστημάτων πληρωμών. Σήμερα εργάζεται ως νομική σύμβουλος μεγάλων εταιρειών στους τομείς της ψηφιακής τεχνολογίας, τεχνητής νοημοσύνης και της καινοτομίας. Συμμετέχει, επίσης, ως venture partner σε εταιρείες μόχλευσης κεφαλαίων σε Ευρώπη και ΗΠΑ.

The post Ευρωεκλογές, παραπληροφόρηση και τεχνητή νοημοσύνη appeared first on 2045.gr.

«Η δημιουργικότητα των ανθρώπων πάσχει από δυσκοιλιότητα και εμείς θα τη βοηθήσουμε να χέσει ουράνια τόξα»…

Δεν είναι μια κουβέντα που περιμένεις να ακούσεις από μικροφώνου σε μια γιορτή.

Ειδικά όταν η γιορτή γίνεται με την αφορμή της συγκέντρωσης 101 εκατ. δολαρίων και με μερικούς από τους πιο διάσημους δισεκατομμυριούχους τεχνολόγους και επενδυτές του πλανήτη στο ακροατήριο.

Όχι πως θα κοκκίνιζαν από ντροπή.

Ίσως όμως να ένιωθαν κάποιον φόβο πως αυτή τη φορά κάποιος έρχεται να αμφισβητήσει με αξιώσεις το status quo.

Αλλά ένα πράγμα τη φορά…

Στη διάρκεια του 2022, η σκληρή πραγματικότητα πληθωρισμών και επιτοκίων εξελίσσεται σε ισχυρό τεστ αντοχής για το NFT και τα κρυπτονομίσματα. Το Metaverse της Meta απολαμβάνει ίσως δυσανάλογα μερίδια στην ειδησεογραφία επειδή τα avatars των χρηστών απέκτησαν πόδια και μπορούν να χρησιμοποιούν λογιστικά φύλλα στον εικονικό κόσμο, σαν να μην έφτανε η γερά εγκατεστημένη τυραννία του συγκεκριμένου λογισμικού στον κλασικό ψηφιακό κόσμο. Σε αυτό το περιβάλλον, η τεχνητή νοημοσύνη της δημιουργίας και της παραγωγικότητας –Generative AI για τους φίλους-  γίνεται δεκτή με ενθουσιασμό από δημιουργούς, γίνεται αντικείμενο μεγάλων επενδυτικών στοιχημάτων και, αυτό ίσως είναι το πιο ενδιαφέρον, γίνεται κτήμα όλων μας.

H Open AI ταράζει τα νερά…

Τους τελευταίους μήνες ίσως έχετε παρατηρήσει πως στις σελίδες σας στα κοινωνικά δίκτυα παρελαύνουν δημιουργίες από εργαλεία όπως το DALL-E 2. Η ιδέα είναι να περιγράψεις μία εικόνα και το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης να το μετατρέψει σε εικόνα. Η συγκεκριμένη πλατφόρμα ανήκει στην Open AI, στην οποία το 2019 η Microsoft επένδυσε ένα δισ. δολάρια. Σήμερα, η εταιρεία των Windows, του Azure και του X-Box μελετά σοβαρά το ενδεχόμενο να ενισχύσει περαιτέρω την επένδυσή της, με στόχο να ενσωματώσει τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης στα προϊόντα της. Το πώς ίσως να μην το γνωρίζει ούτε η ίδια, όμως ήδη 1,5 εκατ. άνθρωποι χρησιμοποιούν την πλατφόρμα της Open AI για να φτιάξουν πράγματα όπως, για παράδειγμα, ένα ρομπότ που διαβάζει εφημερίδα στο καφέ ενός αεροδρομίου.

Βεβαίως υπάρχει και η δυνατότητα της πιο αφηρημένης διατύπωσης. Χρησιμοποιώντας για παράδειγμα έναν στίχο των Doors…

H Open AI και το DALL-E δεν απολαμβάνουν τη μοναξιά τους. Το Midjourney.com είναι αποτέλεσμα ενός ανεξάρτητου εργαστηρίου που αλληλεπιδρά με τους χρήστες μέσω ενός Discord server. Η περιγραφή δίνεται σε μια γραμμή που υποχρεωτικά ξεκινά με την εντολή “/imagine”, ενώ ο κάθε χρήστης μπορεί να δημιουργήσει συγκεκριμένο αριθμό εικόνων πριν «οδηγηθεί» προς το συνδρομητικό μοντέλο. Εδώ, το Midjourney παρουσιάζει τη Βενετία (ή μία πόλη που θα μπορούσε να είναι η Βενετία) από την οπτική γωνία ενός γλάρου που πετά ψηλά.

… και η Stability AI φέρνει φουρτούνα

Στην ερώτηση αν το Generative AI μπορεί να γίνει κτήμα των πολλών η απάντηση φαίνεται πως είναι, παραδόξως, καταφατική. Βεβαίως δεν μπορεί ο καθένας να εγκαταστήσει συστοιχίες χιλιάδων επεξεργαστών που θα «εκπαιδευτούν» σε μοντέλα εικόνας και σε χρήση φυσικής γλώσσας αλλά για αυτό υπάρχει η κοινότητα του ελεύθερου λογισμικού.

Η Stability AI είναι, λοιπόν, η εταιρεία που «σήκωσε» 101 εκατ. δολάρια και το γιόρτασε με ένα πάρτι στο οποίο παρευρέθηκε πλήθος κόσμου όπως θα έλεγαν ίσως οι κοσμικές στήλες αθηναϊκών εφημερίδων. Σε αυτό το πλήθος οι δημοσιογράφοι των New York Times ξεχώρισαν τον συνιδρυτή της Google Sergey Brin, τον ιδρυτή της Angelist Naval Ravikant και τον επενδυτή Ron Conway, που άκουσαν τον επικεφαλής της Stability AI, τον Emad Mostaque, να διατυπώνει αυτή την τόσο γλαφυρή πρόταση που σύνδεσε τη δυσκοιλιότητα με τα ουράνια τόξα.

Λίγες ημέρες αργότερα και μιλώντας σε ένα podcast της αμερικανικής εφημερίδας ο Mostaque παρατήρησε πως η τεχνολογία που παραμένει σήμερα «κλειδωμένη» στις πλατφόρμες των κοινωνικών δικτύων και των άλλων υπηρεσιών που χαρακτηρίζουν την καθημερινότητά μας, καλλιεργούν μια κουλτούρα κατανάλωσης και όχι δημιουργίας. Στις επανειλημμένες ερωτήσεις που δέχθηκε σχετικά με το πώς διασφαλίζεται η μη χρήση του Generative AI για σκοπούς όπως η πορνογραφία ή ο εγκωμιασμός της βίας, ανέφερε πως η απάντηση θα μπορούσε να είναι ίδια με εκείνη που θα έδιναν οι δημιουργοί του Photoshop. Για να το πούμε αλλιώς, κανείς δεν σκέφτηκε να επιβάλει κάποιου είδους ρύθμιση στις κάμερες παρ’ όλο που οι κάμερες χρησιμοποιούνται στην πορνογραφία ή στην απαθανάτιση βίαιων πράξεων.

H Stability AI, που μετά τη χρηματοδότηση των 101 εκατ. δολαρίων φτάνει σε αποτίμηση το ένα δισ. δολάρια, μιλάει για μια τεχνητή νοημοσύνη από ανθρώπους για ανθρώπους και έχει διαθέσει τη «μηχανή» της, τη Stability Diffusion ως ελεύθερο λογισμικό που μπορεί ο καθένας να κατεβάσει, να «πειράξει» και να επαναδιανείμει.

Στο κλασικό ερώτημα «πώς θα βγάλετε λεφτά» δεν χρειάζονται και πολλές θεωρίες αν δει κανείς την αγορά που έχουν δημιουργήσει open source έργα όπως το Linux ή το WordPress. Τα στούντιο που συνεργάζονται με την Stability AI και χρησιμοποιούν την Stability Diffusion για τις δημιουργίες τους συνάπτουν, βεβαίως, συμφωνίες που προβλέπουν, επίσης βεβαίως, κάποιο οικονομικό αντάλλαγμα.

Άρα δεν υπάρχει ανησυχία στο αν υπάρχουν λεφτά. Λεφτά, σε αυτή την περίπτωση, υπάρχουν, όπως και ιδέες.

Στο Stable Diffusion βασίζονται αρκετές πλατφόρμες που δημιουργούν εικόνες λαμβάνοντας οδηγίες σε μορφή κειμένου. Ένα από αυτά, το Nightcafe, έχει μια ξενύχτικη διάθεση, σύμφωνα τουλάχιστον με όσα μαρτυρά το όνομά του. να τι παράγει αν του ζητήσεις μια «Αθήνα μετά την Αποκάλυψη».

Σε μια ίσως περισσότερο αισιόδοξη και απλούστερη εφαρμογή, ζητήσαμε από το Nightcafe να βασιστεί σε μια υφιστάμενη εικόνα και να δημιουργήσει μια εικόνα «πειραγμένη» με το στιλ του Πικάσο. Χωρίς να το γνωρίζει (σ.σ. κανένα κατοικίδιο δεν υπέστη οποιαδήποτε κακομεταχείριση για τις ανάγκες αυτού του δημοσιεύματος), ρόλο μοντέλου, έπαιξε ο σκύλος Μπότι. Βεβαίως οι έμπειροι χρήστες του Instagram, του Snapseed και των δεκάδων άλλων εφαρμογών με φίλτρα μπορεί να προσπεράσετε αδιάφορα. Αλλά το σκεπτικό μας ήταν να δούμε το εύρος των δυνατοτήτων.

Η εύκολη πρόσβαση σε τέτοιες τεχνολογίες λύνει τα χέρια σε πολλούς. Όπως έλεγε ο Mostaque, από όσους φτιάχνουν (ή είναι αναγκασμένοι να φτιάχνουν) παρουσιάσεις σε Powerpoint, μόλις το 10% έχει καλές δημιουργικές ικανότητες, ένα 30% το παλεύει ή νομίζει πως έχει κάποιες σχετικές δεξιότητες και ένα 60% πελαγοδρομεί μεταξύ κειμένων, επικεφαλίδων και χρωμάτων. To Stable Diffusion (προφανώς και οι άλλες τεχνολογίες που κινούνται στον ίδιο χώρο) μπορεί να βοηθήσει τους απελπισμένους επαγγελματίες και να τους βοηθήσει στην… παραγωγή ουράνιων τόξων που λέγαμε πιο πριν.

Με όλα αυτά κατά νου, στραφήκαμε στον Κώστα Περήφανο, ο οποίος ασχολείται με τις τεχνολογίες του machine learning και της τεχνητής νοημοσύνης προτού αυτές φτάσουν στα πρωτοσέλιδα εφημερίδων και sites και σήμερα εργάζεται στη βρετανική Codec.ai.  «Η Open AI είναι η κινητήριος δύναμη, μιας και όλα τα μοντέλα που βλέπουμε βασίζονται στην open source εκδοχή του CLIP που έχει αναπτύξει η ίδια» λέει και προσθέτει, σχολιάζοντας την επικαιρότητα και τις εξελίξεις με αφορμή την Stability AI αλλά και το ενδιαφέρον του κοινού. «Είναι πολύ ενδιαφέρον, καθώς αυτή τη στιγμή βλέπουμε πολλούς “παίκτες” να ανοίγουν μοντέλα. Βλέπουμε φερ’ ειπείν το AlphaFold, γίνεται μεγάλη πρόοδος στο Protein Discovery, το Facebook κάνει πρόοδο με το No Language Left Behind για μετάφραση από οποιαδήποτε γλώσσα σε οποιαδήποτε γλώσσα δίνοντας βάρος και σε γλώσσες που δεν έχουν μεγάλο “βάθος” σε πηγές και πόρους, το Google Brain κ.τ.λ. Αυτό λοιπόν σημαίνει πως υπάρχουν δυνάμεις που ωθούν συγκεκριμένες τεχνολογίες να γίνονται ανοικτές και προσβάσιμες. Νομίζω λοιπόν πως το πιο κλειστό μοντέλο της Open AI με την Microsoft θα αναθεωρηθεί».

Δεν παραβλέπει πως αν «το έχεις» με τους υπολογιστές έχεις κάποια πλεονεκτήματα. «Αυτή τη στιγμή, το Generative AI έχει δώσει… ωραίους τίτλους αλλά και εργαλεία όπως το Craiyon. Αν  ασχοληθείς λίγο περισσότερο και έχεις μια βασική ιδέα από  Python μπορείς να δημιουργήσεις ωραία πράγματα.

Είμαστε βέβαια στην αρχή. Αλλά αν έλεγες το 2012 πως θα είχαμε μηχανές που μπορούν να δημιουργήσουν τόσο καλή τέχνη θα σου έλεγα πως υπερβάλεις».

Αλλά υπάρχουν ακόμα πράγματα που χρήζουν αντιμετώπισης. «Υπάρχουν ακόμα θέματα που πρέπει να λυθούν και που δεν είναι από αυτά που θα έλεγε κανείς πως είναι εύκολα με όρους τεχνητής νοημοσύνης. Για παράδειγμα, υπάρχει το θέμα της χωροθέτησης, τα μοντέλα μπερδεύουν οδηγίες που έχουν σχέση με τον τρισδιάστατο χώρο, τι είναι πάνω, τι είναι κάτω, τι είναι μπροστά, και ίσως το πιο σημαντικό από όλα, τους φυσικούς νόμους που είναι μάλλον αδύνατο μια μηχανή να τους μάθει από κείμενα και φωτογραφίες… Tο να μπορείς όμως να δημιουργήσεις πρωτότυπα έργα σε 60 δευτερόλεπτα ή και λιγότερο είναι τουλάχιστον εντυπωσιακό και ένα τεράστιο εργαλείο για τους digital artists», προσθέτει.

Φαίνεται πως η δημιουργική πλευρά της τεχνητής νοημοσύνης έχει εξαιρετικό μέλλον για τον απλούστατο λόγο ότι το κοινό αντιλαμβάνεται τις δυνατότητές της. Αυτό τουλάχιστον δείχνει ο μεγάλος αριθμός ανθρώπων που δοκιμάζουν τις δυνατότητες του DALL-E, του Stable Diffusion, του Midjourney και των άλλων συστημάτων που, εξοπλισμένα με τη δύναμη χιλιάδων επεξεργαστών, υπόσχονται να μας βοηθήσουν να… φτιάξουμε τα δικά μας ουράνια τόξα…

The post Οι μεγάλες προοπτικές της Δημιουργικής Τεχνητής Νοημοσύνης appeared first on 2045.gr.