«Σήμερα τα κρυπτοστοιχεία απέχουν πολύ από το να θεωρούνται περιθωριακός τομέας: έχουν πλέον καταστεί ουσιαστικό τμήμα του χρηματοπιστωτικού οικοσυστήματος». Τάδε έφη Γιάννης Στουρνάρας και οι οπαδοί των κρυπτονομισμάτων μπορεί και να άνοιξαν σαμπάνιες διαβάζοντας την ομιλία που έδωσε πριν από λίγες ημέρες σε συνέδριο στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Αλλά δεν χρειάζονται φανατισμοί.

Διαβάζοντας την ομιλία του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος προκύπτει εύκολα το συμπέρασμα ότι ένα κομμάτι από το «σύμπαν» των κρυπτοστοιχείων έχει τραβήξει για τα καλά το ενδιαφέρον του συμβατικού τραπεζικού συστήματος.

Συμπεριλαμβανομένων των κεντρικών τραπεζιτών, όπως φαίνεται.

Ο λόγος είναι για τα stablecoins. Πρόκειται για έναν τομέα που η αξία του ανέρχεται σήμερα στα 250 δισ. δολάρια, αλλά αυτό δεν είναι το πιο ενδιαφέρον στοιχείο. «Εκτιμάται ότι πέρυσι διακινήθηκαν μέσω stablecoins 27 τρισεκατομμύρια δολάρια – περισσότερα από ό,τι μέσω της Visa και της Mastercard μαζί», όπως υπογράμμισε ο Γ. Στουρνάρας.

Ο οποίος επισήμανε και κάτι άλλο στο ίδιο συνέδριο: Τον αυξανόμενο ρόλο των κεντρικών τραπεζών στις λιανικές πληρωμές. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Μέχρι σήμερα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) δεν έχει απευθείας επαφή, απευθείας σχέση με εμάς. Ορίζει, βεβαίως, τη νομισματική πολιτική μέσω των επιτοκίων της, που με τη σειρά τους ορίζουν σε καθοριστικό βαθμό την πολιτική που θα ακολουθήσουν οι εμπορικές τράπεζες στις καταθέσεις και τα δάνεια. Είναι επίσης ο φορέας που εκδίδει το ευρώ, όπως στην εποχή της δραχμής τον ρόλο του εκδότη είχε η Τράπεζα της Ελλάδος. Όμως απευθείας σχέση με εμάς, τον απλό κόσμο αν θέλετε να το πούμε έτσι δεν έχει. Δεν πας στην ΕΚΤ να ζητήσεις δάνειο, όπως δεν πας στην ΕΚΤ να ανοίξεις λογαριασμό.

Όμως όπως είπε ο Γ. Στουρνάρας οι κεντρικές τράπεζες καλούνται σήμερα να διαδραματίσουν πολύ πιο ενεργό ρόλο στις λιανικές πληρωμές. Πρόσθεσε ότι «στο νέο τοπίο που διαμορφώνεται, οι κεντρικές τράπεζες και το Ευρωσύστημα παρακολουθούν στενά τη χρήση κρυπτοστοιχείων στις πληρωμές· αλλά ταυτόχρονα, αναγνωρίζουν ότι και το λιανικό χρήμα κεντρικής τράπεζας θα πρέπει να αγκαλιάσει νέες τεχνολογίες και να προσφέρει καινούργιες, πιο ελκυστικές λύσεις στους καταναλωτές.»

Βασικά εδώ ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος αναφέρεται, ουσιαστικά, στο ψηφιακό ευρώ. Προσθέτει, μάλιστα, ότι το ευρωσύστημα (ουσιαστικά η ΕΚΤ) είναι έτοιμο να επιταχύνει το έργο του μόλις εγκριθεί και υιοθετηθεί η νομοθεσία για το ψηφιακό ευρώ. Το μήνυμα εδώ προς τους νομοθέτες και τον μηχανισμό λήψης αποφάσεων της Ε.Ε. είναι σαφές: Αν προχωρήσετε γρήγορα, θα προχωρήσουμε και εμείς.

Όμως όπως φαίνεται και από τις παρατηρήσεις του Έλληνα κεντρικού τραπεζίτη, οδεύουμε προς ένα περιβάλλον με πολλαπλά μέσα πληρωμών. Δεν πρόκειται για κάτι νέο, δεν κάνουμε άλλωστε τις συναλλαγές μας μόνο με μετρητά. Σε βάθος (σχετικά λίγου) χρόνου θα έχουμε ψηφιακό ευρώ, θα έχουμε ενδεχομένως και άλλες μορφές χρημάτων για να κάνουμε τις συναλλαγές μας. Τα stablecoins αναδεικνύονται ως υποσχόμενη προσέγγιση, καθώς έχουν τα πλεονεκτήματα του blockchain χωρίς την παροιμιώδη αστάθεια των συμβατικών κρυπτονομισμάτων. Ήδη ο όμιλος της Deutsche Bank έχει προχωρήσει στο λανσάρισμα stablecoin. Στον ίδιο δρόμο κινείται και ένα κοινοπρακτικό σχήμα ευρωπαϊκών τραπεζών στο οποίο μετέχουν μεταξύ άλλων η ολλανδική ING, η ιταλική UniCredit, η ισπανική CaixaBank και η γερμανική Deka. Επίτηδες περιοριζόμαστε στην Ευρώπη. Στις ΗΠΑ, η κυβέρνηση Τραμπ δεν κρύβει την αγάπη της προς τα κρυπτοστοιχεία και οι μεγάλες τράπεζες σπεύδουν να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία με κάθε διαθέσιμο τρόπο. Είναι σαφές ότι σε αυτό το πεδίο οι Αμερικανοί έχουν κάνει πολλά περισσότερα βήματα σε σχέση με τους Ευρωπαίους.

Δεν χαίρονται όλοι για τη σταδιακή ένταξη κρυπτοστοιχείων στην οικονομική πραγματικότητα.

Για παράδειγμα, η πρόεδρος της ΕΚΤ, την Κριστίν Λαγκάρντ, δείχνει έντονη επιφυλακτικότητα. Σε άρθρο της που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο στο blog της ΕΚΤ εκτίμησε ότι, παρά την καινοτομία τους, τα stablecoins επαναφέρουν παλιούς χρηματοπιστωτικούς κινδύνους «από το παράθυρο». Επιπλέον, εντοπίζει κενά στη νομοθεσία, σημειώνοντας το πρόβλημα των “πολλαπλών εκδόσεων” (multi-issuance schemes), όπου ένας εκδότης της ΕΕ και ένας εκτός ΕΕ εκδίδουν από κοινού stablecoins. Σε περίπτωση πανικού, οι επενδυτές θα προτιμούσαν να εξαργυρώσουν (δηλαδή να μετατρέψουν τα stablecoins τους σε συμβατικό νόμισμα) στην Ε.Ε. όπου υπάρχουν ισχυρότερες εγγυήσεις, αλλά τα αποθέματα στην Ε.Ε. μπορεί να μην επαρκούν. Ουσιαστικά, η επικεφαλής της ΕΚΤ ανησυχεί -όχι αβάσιμα- ότι μπορεί να δούμε ένα bank run που να οφείλεται στην κατάρρευση κάποιου stablecoin και ότι σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, μπορεί τα κεφάλαια των συστημάτων εγγυοδοσίας να μην επαρκούν. Για τον λόγο αυτό, η ίδια ζητά αυστηρότερη ρύθμιση και διεθνή συνεργασία για να αποφευχθούν μελλοντικές κρίσεις.

Ωστόσο ακόμα και σε αυτό το όχι ιδανικά ρυθμισμένο περιβάλλον (σύμφωνα με την πρόεδρο της ΕΚΤ) τα stablecoins δηλώνουν παρών και το δηλώνουν αρκετά ηχηρά…

The post Σήμα αποδοχής των stablecoins από τις τράπεζες appeared first on 2045.gr.

Ο νόμος εισάγει ρυθμίσεις για την εποπτεία των stablecoins σε ομοσπονδιακό και πολιτειακό επίπεδο και -σύμφωνα με τους εμπνευστές του- θα οδηγήσει σε ταχύτερες και φθηνότερες μορφές πληρωμών. Υποστηρίζουν, επίσης, ότι το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο θα βοηθήσει στην ανάπτυξη της αγοράς των stablecoins, η αξία της οποίας υπολογίζεται σήμερα στα 265 δισ. δολάρια και εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει τα 3,7 τρισ. το 2030.

Τα μεγάλα ονόματα του τραπεζικού κλάδου δεν έδειξαν να ενθουσιάζονται με αυτή την εξέλιξη. JP Morgan, Citigroup και Bank of America εκτιμούν ότι τα stablecoins μπορεί να απειλήσουν το τραπεζικό σύστημα. Δυνητικά, οι καταθέτες μπορεί να μεταφέρουν κεφάλαια και να μετατρέψουν δολάρια σε stablecoins. Τυχόν επέκταση στη χρήση των συγκεκριμένων ψηφιακών στοιχείων στις καθημερινές πληρωμές και τις διασυνοριακές συναλλαγές θα επηρεάσει τα έσοδα τραπεζών, εταιρειών διαχείρισης καρτών (λέγε με Visa ή MasterCard) και εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην εκκαθάριση των -συμβατικών- συναλλαγών.

Όμως είναι δεδομένο ότι η συμβουλή «ότι δεν μπορείς να πολεμήσεις, αγάπησέ το» εφαρμόζεται συχνά πυκνά στο επιχειρείν, αλλά για αυτό θα χρειαστεί να περιμένετε λίγες παραγράφους.

Αλλά πριν πάμε στα ενδότερα, μια αναγκαία εισαγωγή για το τι είναι τα stablecoins. Πρόκειται για μια κατηγορία κρυπτονομισμάτων που έχουν σχεδιαστεί να διατηρούν σταθερή την αξία τους, καθώς είναι συνδεδεμένα με ένα “συμβατικό” περιουσιακό στοιχείο, για παράδειγμα το δολάριο. Εμφανίζονται ως μια λύση που συνδυάζει τα καλά δύο κόσμων, δηλαδή από τη μία τη σταθερότητα των συμβατικών νομισμάτων και την ταχύτητα πραγματοποίησης πληρωμών που προσφέρουν τα κρυπτονομίσματα. Χρησιμοποιούνται επίσης σε διασυνοριακές συναλλαγές, καθώς δεν έχουν τη μεταβλητότητα του Bitcoin ή άλλων κρυπτονομισμάτων.

Η Ευρώπη ανησυχεί

Περίπου 20 ημέρες πριν  και μερικές χιλιάδες χιλιόμετρα ανατολικά της Ουάσιγκτον, η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ μίλησε στην επιτροπή οικονομικών και νομισματικών υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Δεν μάσησε τα λόγια της, δείχνοντας την άποψη που έχει για τα stablecoins.

«Το παγκόσμιο χρηματοοικονομικό σύστημα εισέρχεται σε αχαρτογράφητη περιοχή και μέρος αυτής της εξέλιξης οφείλεται στην ταχεία ανάπτυξη των κρυπτοστοιχείων και των stablecoins», δήλωσε.

Η πρόεδρος της ΕΚΤ ανέφερε και αυτή τους κινδύνους που μπορεί να προκληθούν στη σταθερότητα του συστήματος, από μια μαζική μετακίνηση κεφαλαίων από τους τραπεζικούς λογαριασμούς στα stablecoins.

«Tα stablecoins πρέπει να διέπονται από υγιείς κανόνες, ιδίως όταν λειτουργούν διασυνοριακά», ανέφερε για να προσθέσει ότι ο κανονισμός που θέσπισε η Ε.Ε. για τις αγορές κρυπτογραφικών περιουσιακών στοιχείων (γνωστός και ως MiCA) επιτρέπει στους κατόχους stablecoins με έδρα την Ε.Ε. να εξαργυρώνουν τις συμμετοχές τους στην ονομαστική τους αξία ανά πάσα στιγμή.

«Ο κανονισμός απαιτεί ένα σημαντικό ποσοστό των αποθεμάτων stablecoins να διατηρείται σε τραπεζικές καταθέσεις, ελαχιστοποιώντας έτσι τους κινδύνους για τους καταναλωτές και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα», πρόσθεσε η Λαγκάρντ.

Η πρόεδρος της ΕΚΤ τόνισε ότι είναι σημαντικό να υπάρξει συνεννόηση σε διεθνές επίπεδο για έναν ενιαίο τρόπο ρύθμισης των stablecoins, αλλά δεν έδειξε σε κανένα σημείο της τοποθέτησής της ότι είναι διατεθειμένη να στηρίξει ένα ευρωπαϊκό stablecoin.

Αντ’ αυτού η επιτάχυνση της διαδικασίας για τη δημιουργία του ψηφιακού ευρώ «αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα». «Πέρα από την αντιμετώπιση ορισμένων από τους κινδύνους που ενέχουν τα stablecoins, ένα ψηφιακό ευρώ θα βοηθούσε στη διασφάλιση του τραπεζικού χρηματοπιστωτικού και νομισματικού συστήματος της Ευρώπης», ανέφερε η Λαγκάρντ.

Αλλά αυτή δεν είναι η μόνη άποψη που διατυπώνεται εντός των τειχών της ΕΚΤ και οι θέσεις που εκφράζονται δημοσίως μπορεί να υποκρύπτουν εντονότερες διαφωνίες στον γυάλινο πύργο της Φρανκφούρτης.

Η άνοδος των συνδεδεμένων με το δολάριο stablecoins μπορεί να υπονομεύσει την άσκηση ελέγχου της νομισματικής πολιτικής από την ΕΚΤ, σχολίασε ο Γιούργκεν Σάαφ, σύμβουλος της ΕΚΤ σε θέματα πληρωμών και υποδομών της αγοράς.

Ο φόβος του Σάαφ, όπως τον εκφράζει ο ίδιος σε ανάλυση στο blog της ΕΚΤ, είναι μήπως τα stablecoins αρχίσουν να χρησιμοποιούνται από τους πολίτες με τον ίδιο τρόπο που σε προβληματικές οικονομίες οι πολίτες γυρίζουν την πλάτη στο εθνικό νόμισμα και προτιμούν τις συναλλαγές σε δολάριο ή ευρώ.

Τι θα συνέβαινε άραγε αν μαζικά οι Ευρωπαίοι απέσυραν ευρώ για να τα μετατρέψουν σε stablecoins και να πραγματοποιούν συναλλαγές στο παράλληλο σύμπαν του blockchain, αγνοώντας το κλασικό σύστημα πληρωμών και τις συμβατικές τράπεζες;

«Στην οικονομική της έκθεση για το 2025, η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (BIS) εξέδωσε αυστηρή προειδοποίηση για τα stablecoins. Οι ανησυχίες της περιλαμβάνουν το ενδεχόμενο τα stablecoins να υπονομεύσουν τη νομισματική κυριαρχία, ζητήματα διαφάνειας και τον κίνδυνο φυγής κεφαλαίων από τις αναδυόμενες οικονομίες. Η BIS επεσήμανε ότι πολλά stablecoins έχουν σημειώσει σημαντικές αποκλίσεις από την ονομαστική τους αξία» σημειώνει ο Σάαφ.

Το ζήτημα δεν είναι καθόλου θεωρητικό. Ο Σάαφ καταγράφει ήδη ενέργειες υιοθέτησης των stablecoins από τις συμβατικές δυνάμεις.  Τα stablecoins κερδίζουν έδαφος στις μεταφορές κεφαλαίων μέσω εμβασμάτων και στο ηλεκτρονικό εμπόριο. Visa και Mastercard ενσωματώνουν τα stablecoins στα χαρτοφυλάκιά τους. Μερικές από τις μεγαλύτερες δυνάμεις στο εμπόριο, όπως  η Walmart και η Amazon) διερευνούν τη χρήση stablecoins. «Θα μπορούσαν δυνητικά να μετατοπίσουν τον μεγάλο όγκο των συναλλαγών τους με μετρητά και κάρτες, διεκπεραιώνοντάς τον εκτός του παραδοσιακού χρηματοπιστωτικού συστήματος», λέει ο Σάαφ.

Μοιάζει με κοσμογονία.

Τι επιλογές όμως έχει η Ε.Ε., η οποία θεωρεί (και μάλλον δίκαια) ότι το εγχείρημα του ευρώ αποτελεί μία επιτυχημένη προσπάθεια στην κατεύθυνση της ενοποίησης; Ο Σάαφ εκτιμά ότι stablecoins που βασίζονται στο ευρώ «εάν σχεδιαστούν με υψηλά πρότυπα και αποτελεσματικό μετριασμό των κινδύνων, θα μπορούσαν να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες της αγοράς και να ενισχύσουν τον διεθνή ρόλο του ευρώ». Ο ίδιος δεν βλέπει ανταγωνισμό μεταξύ του ψηφιακού ευρώ και των stablecoins και θεωρεί ότι αυτά τα δύο συστήματα μπορούν να ενταχθούν σε μια ενιαία στρατηγική της Ευρώπης στον τομέα των πληρωμών.

Άλλωστε, το ψηφιακό ευρώ εμφανίζεται από την ηγεσία της ΕΚΤ ως ένας τρόπος για  τις επιχειρήσεις και τους πολίτες της Ευρώπης να απεξαρτηθούν από τις αμερικανικές πλατφόρμες τύπου Visa, MasterCard ή PayPal.  Λογικά, ένα stablecoin που θα βασίζεται στο ευρώ και θα (υπο)στηρίζεται από την ΕΚΤ θα είναι ίσως προτιμότερο από ένα stablecoin που προέρχεται από τον ιδιωτικό τομέα.

Το ευρώ, υποστηρίζει ο Σάαφ, μπορεί να αποτελέσει το θεμέλιο στο οποίο θα αναπτυχθούν νέες λύσεις πληρωμών σε μια αρκετά αισιόδοξη εκτίμηση. 

Αλλά δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι οι απόψεις του τυγχάνουν υποστήριξης από τα ανώτερα κλιμάκια στην ηγεσία της ΕΚΤ.

Μάλλον το αντίθετο πρέπει να ισχύει αν λάβουμε υπόψιν τη δήλωση της Λαγκάρντ από τα τέλη Ιουνίου. Όπως είπε, η ανάπτυξη των stablecoins θα οδηγήσει στην ιδιωτικοποίηση του χρήματος. «Δεν νομίζω ότι αυτός είναι ο σκοπός για τον οποίο διοριστήκαμε για να κάνουμε τη δουλειά που έχουμε, ούτε είναι καλό για αυτό το δημόσιο αγαθό που είναι το χρήμα», κατέληξε.

Όμως αυτό που φοβάται και απεύχεται η πρόεδρος της ΕΚΤ να είναι ήδη εδώ. Λίγο πριν την εκπνοή του Ιουλίου μία εταιρεία που υποστηρίζεται και από την DWS Group του ομίλου της Deutsche Bank ανακοίνωσε ένα stablecoin με βάση το ευρώ. Το EURAU λανσάρεται από την εταιρεία AllUnity, στην οποία εκτός από την DWS Group συμμετέχουν η ολλανδική Flow Traders και η εταιρεία χρηματοοικονομικών υπηρεσιών Galaxy Digital. Στόχος της AllUnity, η οποία έχει λάβει αδειοδότηση από τις γερμανικές ρυθμιστικές αρχές στη βάση του κανονισμού MiCA είναι να ενισχύσει τη χρήση των stablecoins στον κόσμο των επιχειρήσεων. Υποστηρίζει, μάλιστα, ότι συνομιλεί με 30 επιχειρήσεις που ενδιαφέρονται να κάνουν χρήση του EURAU.

Ίσως η ιδιωτικοποίηση του χρήματος να έχει ξεκινήσει.

The post Ευρωπαϊκή αμηχανία απέναντι στα stablecoins appeared first on 2045.gr.

Μία άβολη πραγματικότητα παραδέχθηκε τον Σεπτέμβριο ο διευθύνων σύμβουλος της Google, λέγοντας ότι η εταιρεία δεν θα πετύχει τους στόχους της για περιορισμό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2030 εξαιτίας της τεχνητής νοημοσύνης.

Η Google δεν είναι η μόνη που βλέπει ότι τα «πράσινα» σχέδιά της εκτροχιάζονται. Στον απολογισμό βιωσιμότητας  για το 2023 η Microsoft αποκάλυψε ότι οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου αυξήθηκαν κατά 29% σε σχέση με το 2020 που αποτελεί το έτος αναφοράς της εταιρείας.

Εταιρείες όπως η Google, η Microsoft, η Meta και η Amazon αντιλαμβάνονται ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν θέλει μόνο κεφάλαια αλλά και υποδομές. Κυρίως data centers. H Microsoft, για παράδειγμα, έχει ένα πρόγραμμα στο οποίο οι εγκαταστάσεις που πρόκειται να κατασκευαστούν στην Αττική αποτελούν λεπτομέρεια σε ένα μεγάλο παζλ.  Εκτός από κεφάλαια (που φαίνεται ότι… λεφτά υπάρχουν), όλες αυτές οι υποδομές χρειάζονται και κάτι άλλο – ενέργεια.

Ακριβό μου AI chatbot

Οι υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης που χρησιμοποιεί το ευρύ κοινό αποδεικνύονται ιδιαίτερα κοστοβόρες σε σχέση με άλλες online υπηρεσίες. Κάθε φορά που το ChatGPT επεξεργάζεται μία εντολή, χρειάζεται τουλάχιστον 10 φορές περισσότερη ενέργεια από εκείνη που θα ξόδευε μία μηχανή αναζήτησης. Μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο του 2023 στο περιοδικό Joule εκτίμησε ότι τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης θα χρειαστούν το 2027 την ενέργεια που καταναλώνει σε ένα έτος η Ολλανδία και ίσως η εκτίμηση αυτή να αποδειχθεί συντηρητική. Υπηρεσίες όπως το ChatGPT, το Gemini, το Claude ή το Mistral λειτουργούν με περιορισμούς στις δωρεάν εντολές που μπορούν να δεχθούν από έναν χρήστη και διαθέτουν επίσης συνδρομητική υπηρεσία για πιο απαιτητικούς χρήστες, ωστόσο η ζήτηση διαρκώς μεγαλώνει. Μία πρόταση που έχει διατυπωθεί προβλέπει την πρόσβαση σε όλες τις υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης αποκλειστικά με συνδρομή. Κάτι τέτοιο αφενός θα έκανε τους ανθρώπους να χρησιμοποιούν με μεγαλύτερη φειδώ τις συγκεκριμένες υπηρεσίες και επίσης θα εξαφάνιζε ή έστω θα μείωνε τα ποσοστά ερωτήσεων της μορφής «πόσα δάχτυλα έχει το χταπόδι» ή «πόσα λάμδα έχει η λέξη ιππόκαμπος». Αλλά το ενεργειακό πρόβλημα δεν δημιουργήθηκε με το ChatGPT ή το Midjourney, το οποίο ειρήσθω εν παρόδω είναι διαθέσιμο σχεδόν από την αρχή μόνο επί πληρωμή για να αποφύγει την κατάχρηση (και τη χαζομάρα).

Πριν από την έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης, όμως, συζητούσαμε για τις ενεργειακές απαιτήσεις των συστημάτων «εξόρυξης» κρυπτονομισμάτων. Η υπηρεσία Energy Star είχε υπολογίσει ότι το κόστος αυτής της «εξόρυξης» ισοδυναμεί με την ενέργεια που παράγουν 19 μονάδες λιγνίτη, ενώ σύμφωνα με μία μελέτη για το 2022, η κατανάλωση ενέργειας  μόνο για το Bitcoin ξεπέρασε εκείνη της Φινλανδίας.

Γενικότερα, οι προοπτικές από πλευράς ζήτησης δεν είναι ευοίωνες. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Goldman Sachs, η τεχνητή νοημοσύνη θα αυξήσει κατά 160% τις ενεργειακές απαιτήσεις των data centers. Αυτή η ενέργεια από κάπου πρέπει να έρθει. Ακόμα και αν δεχθούμε ότι χάρη στην τεχνητή νοημοσύνη θα μπορέσουμε να βρούμε απαντήσεις στους περιορισμούς των πιο πράσινων τεχνολογιών παραγωγής ενέργειας, δεν παύει η ίδια τεχνητή νοημοσύνη να χρειάζεται ρεύμα για να λειτουργήσει…

Τον περασμένο Ιούνιο στο Λας Βέγκας, στελέχη της Google και της Microsoft συναντήθηκαν με εκπροσώπους εταιρειών που λειτουργούν πυρηνικά εργοστάσια για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Οι εταιρείες που πρωταγωνιστούν στην ψηφιακή μας ζωή κατέστησαν σαφές ότι δεν θα αγοράσουν ένα πυρηνικό εργοστάσιο ούτε θα κατασκευάσουν κάποιο, αλλά δεν θα είχαν πρόβλημα να αγοράσουν ρεύμα από  μια τέτοια μονάδα.

Το Three Mile Island παίρνει μπροστά

Το πυρηνικό εργοστάσιο του Three Mile Island έγινε διάσημο για παρόμοιους λάθος λόγους που έκαναν γνωστά τα εργοστάσια της Φουκουσίμα και του Τσερνομπίλ. Το ατύχημα στη συγκεκριμένη μονάδα το 1979 ήταν το χειρότερο στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών, αν και χωρίς (άμεσα) θύματα.  Η λειτουργία του ανεστάλη πλήρως το 2019 όμως σήμερα πέντε χρόνια μετά, ετοιμάζεται να ξαναμπεί στην πρίζα με μόνο έναν πελάτη – την Microsoft.

Η εταιρεία θα απορροφήσει όλη την ενέργεια που θα παράγει το πυρηνικό εργοστάσιο για τα επόμενα 20 χρόνια πληρώνοντας 100 – 110 δολάρια τη μεγαβατώρα (δηλαδή 10 με 11 σεντς την κιλοβατώρα). Η αναγέννηση του διάσημου (για τους λάθους λόγους) εργοστασίου στην Πολιτεία της Πενσιλβάνια οφείλεται αφενός στις αυξημένες ενεργειακές ανάγκες της Microsoft και αφετέρου στις νομοθετικές παρεμβάσεις της κυβέρνησης Μπάιντεν που ανοίγουν την πόρτα της χρηματοδότησης σε τεχνολογίες που δεν θεωρούνται κατ’ ανάγκη πράσινες.

Φαίνεται ότι η συνάντηση στο Λας Βέγκας τον περασμένο Ιούνιο δεν ήταν τυχαία. Μόλις τρεις μήνες νωρίτερα, Google και Microsoft -που μοιράζονται κοινές ανησυχίες πάνω στα ενεργειακά θέματα- ανακοίνωσαν τη συνεργασία τους με την χαλυβουργική εταιρεία Nucor. Οι τρεις εταιρείες «θα συνεργαστούν σε όλο το οικοσύστημα ηλεκτρικής ενέργειας για την ανάπτυξη νέων επιχειρηματικών μοντέλων και τη συγκέντρωση της ζήτησής τους για προηγμένες τεχνολογίες καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της προηγμένης πυρηνικής ενέργειας», όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στη σχετική ανακοίνωση.

Αυτά όμως ίσως να είναι μόνο η αρχή μιας σειράς αλλαγών στον τρόπο που οι εταιρείες αντιμετωπίζουν το θέμα της ενέργειας. Χωρίς αντίρρηση, οι ανανεώσιμες πηγές έχουν σοβαρά πλεονεκτήματα, αλλά δεν είναι πάντοτε διαθέσιμες και στην εξίσωση θα πρέπει να λάβει κανείς υπόψιν και το θέμα της αποθήκευσης. Αναντίρρητα χώρες με ισχυρό δυναμικό έχουν πολλά να συνεισφέρουν στο θέμα της παραγωγής πράσινης ενέργειας αλλά με δεδομένη την ακόρεστη πείνα (ή δίψα) των σύγχρονων εταιρειών για ηλεκτρικό ρεύμα, η πυρηνική ενέργεια έχει την ευκαιρία να δηλώσει παρών.

Startups, επενδυτές, συμβόλαια

Το ζήτημα δεν είναι (πια) ταμπού. Ο διευθύνων σύμβουλος της OpenAI Sam Altman είναι επενδυτής στην Oklo και την Helion Energy, εταιρείες που ασχολούνται με την πυρηνική τεχνολογία. Πελάτης της Helion θα είναι από το 2028 -εκτός απροόπτου βέβαια- η Microsoft, που ταυτόχρονα είναι από τους μεγάλους επενδυτές στην OpenAI.

Αν βλέπετε διαρκώς τα ίδια ονόματα δεν είναι η ιδέα σας…

Στο μεταξύ, στην ιδιοκτησία της Amazon Web Services πέρασε την περασμένη Άνοιξη ένα data center 48 MW, το οποίο καλύπτει τις ενεργειακές του ανάγκες από ένα πυρηνικό εργοστάσιο δυναμικότητας 2.5 GW στην Πενσιλβάνια. Από την πλευρά της, η Google επενδύει στην TAE, μία startup που δραστηριοποιείται στην πυρηνική τεχνολογία νέας γενιάς και που έχει συγκεντρώσει 1,2 δισ. δολάρια από διάφορους επενδυτές.

Η επανεμφάνιση της πυρηνικής ενέργειας στο προσκήνιο συμπίπτει χρονικά με τη διαπίστωση ότι ένα σημαντικό μέρος του κοινού δεν δείχνει να συμμερίζεται με ιδιαίτερη θέρμη το σλόγκαν «Πυρηνική ενέργεια; Όχι ευχαριστώ» που έγινε διάσημο στις δεκαετίες του ’70 και του ’80.

Σχετική έρευνα στις Ηνωμένες Πολιτείες έδειξε ότι το 56% είναι υπέρ της πυρηνικής ενέργειας με τους Ρεπουμπλικάνους να είναι περισσότερο θετικοί σε σχέση με τους Δημοκρατικούς.

Στην Ευρώπη πρέπει να ανατρέξουμε σχετικά πίσω στον χρόνο για να δούμε τις απόψεις της κοινής γνώμης. Σύμφωνα με έρευνα του Ευρωβαρόμετρου το 2010, το 59% των Ευρωπαίων πιστεύει ότι τα πυρηνικά εργοστάσια μπορούν να λειτουργούν με ασφάλεια, αν και πολλοί εκφράζουν επιφυλάξεις για θέματα ασφαλείας και προστασίας των εγκαταστάσεων από τρομοκρατικές ενέργειες. Στη συγκεκριμένη έρευνα, οι Έλληνες εμφανίζονται από τους πιο αρνητικούς (ή επιφυλακτικούς) απέναντι στη συγκεκριμένη τεχνολογία, μαζί με τους Πορτογάλους, τους Ιρλανδούς και τους Αυστριακούς. Η έρευνα είχε γίνει έναν μόλις χρόνο πριν την καταστροφή στη Φουκουσίμα που είχε ως αποτέλεσμα πολλές χώρες να αναθεωρήσουν τα σχέδια λειτουργίας των πυρηνικών τους μονάδων. Ωστόσο, έκτοτε φαίνεται να υπάρχει μια σταδιακή αύξηση στην παραγωγή ενέργειας , με ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα και Γαλλία να έχουν την πρωτοκαθεδρία. Στην ευρωπαϊκή ήπειρο σήμερα λειτουργούν 167 μονάδες συνολικής δυναμικότητας 148 GW, από τις οποίες οι 56 βρίσκονται στη Γαλλία. Προσεχώς, άλλες δέκα μονάδες θα προστεθούν στο δίκτυο, ενώ η απόφαση της Γερμανίας να κλείσει τις δικές της μονάδες που χαρακτηρίστηκε ως νίκη του αντι-πυρηνικού κινήματος, περιγράφεται σήμερα ως «ιστορικό λάθος» από τον επικεφαλής της Παγκόσμιας Επιτροπής Ενέργειας. Στερνή μου γνώση να σ’ είχα πρώτα ίσως, αλλά αυτό δεν είναι της παρούσης…

Στη χώρα μας και σε πολιτικό επίπεδο, ο Έλληνας πρωθυπουργός είχε πει από το βήμα συνεδρίου του Economist ότι «δεν υπάρχει τρόπος να φτάσουμε στο ουδέτερο ισοζύγιο εκπομπών χωρίς την πυρηνική ενέργεια», ωστόσο μάλλον δεν θα δούμε πυρηνικό εργοστάσιο στη χώρα στο ορατό μέλλον. Οι λόγοι είναι γνωστοί και δεν χρειάζεται να αναλυθούν.

Ανεξαρτήτως όμως του τι δεν θα κάνει η Ελλάδα, οι ανάγκες της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και η πιεστική ανάγκη για την ταχύτερη απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα έχουν ξαναφέρει στο τραπέζι των επιλογών την πυρηνική ενέργεια όπως έχει εξελιχθεί και αυτή όλες τις προηγούμενες δεκαετίες.  Και φαίνεται ότι δεν πρόκειται να σηκωθεί από το τραπέζι πολύ σύντομα…

The post Τεχνητή νοημοσύνη και πυρηνική ενέργεια appeared first on 2045.gr.

Ένα χρόνο πριν η τιμή του bitcoin, του πιο γνωστού από όλα τα κρυπτονομίσματα, ξεπερνούσε τα 56.000 ευρώ ($69.000), που αποτελεί και το peak στη μέχρι τώρα πορεία του. To ίδιο και το Ethereum (πάνω από τα 4.000 ευρώ), όπως και η πλειοψηφία των κρυπτονομισμάτων. Ανάλογα και τα κέρδη σε χρήμα και φήμη και των εταιρειών ή των μεγάλων πρεσβευτών του κλάδου. Η μετοχή της Coinbase (ανταλλακτήριο κρυπτονομισμάτων) επίσης σε επίπεδα ρεκόρ, πάνω από τα 340 δολάρια. Η αγορά των NFTs μεγάλωνε με εκρηκτικούς ρυθμούς. Η FTX (επίσης ανταλλακτήριο κρυπτονομισμάτων) προχωρούσε σε μια χορηγία 19 ετών για τη χορηγία της έδρας των Miami Heat, μιας από τις πιο γνωστές ομάδες στο NBA.

H αγορά των κρυπτονομισμάτων ήταν σε πλήρη άνθηση και το δήλωνε με κάθε τρόπο. Στα κέρδη όσων είχαν επενδύσει, στο Χρηματιστήριο, στα ποσά που δαπανούσε για ανάγκες marketing. Θα έλεγε κανείς ότι είχαμε φθάσει στην κορύφωση μιας ανάπτυξης ή φούσκας (αναλόγως από ποια πλευρά μπαίνει κάποιος στη συζήτηση) που ξεκίνησε στα μέσα του 2017.

Ένα χρόνο μετά, η τιμή του bitcoin και των υπολοίπων κρυπτονομισμάτων έχει επιστρέψει στα χαμηλότερα επίπεδα των δύο τελευταίων ετών. Η αγορά των κρυπτονομισμάτων έχει χάσει περισσότερα από 2 τρισεκατομμύρια δολάρια μέσα στο 2022. Η FTX κατέθεσε αίτηση υπαγωγής στον πτωχευτικό κώδικα των ΗΠΑ, ζητώντας προστασία από τους πιστωτές. Είχαν προηγηθεί το καλοκαίρι οι Celsius και Three Arrows Capital που δεν μπορούσαν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους. Αν και οι παραπάνω αναταραχές δεν είναι αποκομμένες από το γενικότερο οικονομικό κλίμα επαναφέρουν τη συζήτηση για τα κρυπτονομίσματα και την επόμενη μέρα τους. 

Η αιτία της νέας αναταραχής

Για πολλούς που δραστηριοποιούνται στο χώρο των κρυπτονομισμάτων είτε ερασιτεχνικά είτε επαγγελματικά, η βασική αιτία της νέας «κρίσης» έγκειται στον ρόλο των ανταλλακτηρίων ή των DeFi πλατφορμών. «Τα ανταλλακτήρια κρυπτονομισμάτων έχουν πάψει εδώ και κάποια χρόνια να είναι αποκλειστικά ανταλλακτήρια. Από ένα entry point, όπως θα έπρεπε να είναι, εξελίχθηκαν σε συστημικούς οργανισμούς που παρέχουν χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, όπως επιτόκια, δάνεια κ.α.» σημειώνει ο Στράτος Ζέρβας, CEO του Business Cloud στην τηλεφωνική επικοινωνία που είχαμε μαζί του. «Πώς προκύπτει όμως επιτόκιο από νομίσματα όπως το Bitcoin που δεν διαθέτουν μηχανισμό staking;» διερωτάται, καταλήγοντας ότι δεν ήταν οι καθαρόαιμες λειτουργίες ως ανταλλακτηρίου η πηγή του κακού, αλλά όλες οι υπόλοιπες.

Ο Μάνος Μακρομάλλης, CEO της Excelon, μας δίνει μια διαφορετική πτυχή του προβλήματος. «Αυτό που συνέβη στην FTX, ή και σε άλλες πλατφόρμες το έχουμε δει να συμβαίνει και στην παραδοσιακή οικονομία. Έχουμε δει τράπεζες να καταρρέουν ή να στήνονται μηχανισμοί διάσωσης τους. Άρα δεν είναι κάτι που αφορά αποκλειστικά τον κόσμο των ψηφιακών νομισμάτων. Στα ανταλλακτήρια ένα σημαντικό ζήτημα εντοπίζεται στην ρευστότητα τους, και κατ’ επέκταση στα περιουσιακά στοιχεία τους. Εκεί λογίζονται ψηφιακά στοιχεία (digital assets), χωρίς όμως να παρέχονται λεπτομέρειες στους χρήστες του ανταλλακτηρίου για το ποια είναι ή πως μοχλεύονται» σημειώνει ο κ. Μακρομάλλης. «Αυτό καταλήγει να δημιουργεί ζήτημα ειδικά σε σημαντικές μεταβολές των αγορών, όπου μεταβάλλεται αντίστοιχα η αξία των περιουσιακών στοιχείων που διατηρεί ένα ανταλλακτήριο. Η ανακοίνωση των πραγματικών αποθεματικών τους (proof of reserves) σε μια τακτική βάση, κατ΄ αντιστοιχία  με τις διαδικασίες που έχουν οι επιχειρήσεις στις δημόσιες αγορές αποτελεί μια απαραίτητη προσθήκη στη λειτουργία τους. Προφανώς θα δημιουργήσει επιπρόσθετα λειτουργικά έξοδα στις εταιρείες, όμως με τέτοιες προσθήκες  όχι μόνο θα επανέλθει η εμπιστοσύνη των επενδυτών και του κοινού, αλλά επιπλέον θα προστατευθούμε και οι υπόλοιπες εταιρείες που δραστηριοποιούμαστε στην αγορά αυτή από ανάλογα μελλοντικά περιστατικά. Άλλωστε η κατάρρευση του FTX αυτό που καταδεικνύει είναι ότι η απουσία αυστηρών εταιρικών δομών και ελέγχων, καθώς και η υπερμόχλευση των περιουσιακών στοιχείων της δεν είχε αίσιο τέλος» προσθέτει.

Ήδη η Binance, το μεγαλύτερο ανταλλακτήριο στον κόσμο, που εκτιμάται ότι ελέγχει το 40% των συναλλαγών, ανακοίνωσε ότι θα κινηθεί προς στη συγκεκριμένη κατεύθυνση.

Φαινόμενα, όπως αυτό της FTX, της Celsius και της Three Arrows Capital, αποδίδονται στην φάση ωρίμανσης ή ανωριμότητας (για άλλους) της αγοράς, αλλά και του κοινού. «Ο κόσμος έλκεται από τα γρήγορα κέρδη» σημειώνει ο κ. Ζέρβας στην κουβέντα μας, κάτι που ίσως να εξηγεί ότι από τα περίπου 320 εκατομμύρια χρήστες κρυπτονομισμάτων, σχεδόν το 1/3 «μπήκαν» τα τελευταία δύο χρόνια, ξεκινώντας δηλαδή από το Φθινόπωρο του 2020, όταν και είχαμε ένα ακόμα ράλι αύξησης της τιμής τους. Από την άλλη πλευρά, ο κ. Μακρομάλλης θεωρεί ότι η αναπόφευκτη ωρίμανση της αγοράς, θα δημιουργήσει μηχανισμούς που θα επιφέρουν και μείωση των αντίστοιχων φαινομένων, όπως τα παραπάνω.

Είναι η αυστηρότερη ρύθμιση μια λύση;

Αν υιοθετηθεί το proof of reserves ως υποχρέωση των ανταλλακτηρίων από τις εποπτικές αρχές των κρατών μια τέτοια εξέλιξη οδηγεί αναπόφευκτα στην αυστηρότερη ρύθμιση της αγοράς των κρυπτονομισμάτων. Και ειδικότερα στη λειτουργία των ανταλλακτηρίων.

Η αλήθεια είναι ότι στο παρελθόν αν επιχειρούσες να βάλεις τη λέξη ρύθμιση δίπλα στα κρυπτονομίσματα δημιουργούσες αντιδράσεις. Για τις Τράπεζες δεν το συζητάμε, ήταν a priori αντίθετες με την ιδέα των crypto, μέχρι τα τέλη της προηγούμενης δεκαετίας. Ωστόσο, αρκετά κράτη έσπευσαν να θεσπίσουν κανόνες, έστω κι αν περιορίζονταν (και τότε) στη λειτουργία των ανταλλακτηρίων, ενώ από το 2019 και έπειτα και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα άρχισαν να αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπιζαν τα κρυπτονομίσματα.

Πρωταγωνιστικό ρόλο στις ρυθμιστικές κινήσεις είχε (στην Ευρώπη τουλάχιστον) η Εσθονία που δημιούργησε κανόνες για τη φιλοξενία ανταλλακτηρίων με φυσική έδρα στην επικράτειά της, οι οποίοι αυστηροποιήθηκαν στην πορεία του χρόνου. Ανάλογο περιβάλλον έχει και η Κύπρος, ενώ στη χώρα μας η επίβλεψη της αγοράς των κρυπτονομισμάτων είναι ανατεθειμένη στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, η οποία διατηρεί ένα μητρώο παρόχων,. Ωστόσο η θέσπιση κανόνων δεν σταμάτησε την εμφάνιση φαινομένων και παραβατικών συμπεριφορών, όπως αυτό της FTX.

Ο κ.Μακρομάλλης εκτιμά ότι το ρυθμιστικό πλαίσιο θα γίνει αυστηρότερο, ειδικά μετά από περιστατικά όπως αυτό της FTX. Ήδη η ψήφιση της ευρωπαϊκής οδηγίας MiCA, η επιδίωξη ύπαρξης μόνο KYC’ed πορτοφολιών στα ανταλλακτήρια, οι έλεγχοι AML που διενεργούνται στις συναλλαγές είναι βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση για την ομαλή λειτουργία της αγοράς.

Όλα αυτά αποτελούν ίσως μια τολμηρή προοπτική, που σε μερικά σημεία μοιάζει να είναι αντίθετη με την ανωνυμία και το αποκεντροποιημένο περιβάλλον (decentralized) που πρέσβευε η ιδέα της δημιουργίας των κρυπτονομισμάτων και του blockchain.

Ποια είναι η επόμενη μέρα;

Για τον Στράτο Ζέρβα η κατάρρευση της FTX απέδειξε ότι και στα κρυπτονομίσματα δεν έχει βάση το ρητό «too big to fail». Ένας ακόμα λόγος για τον οποίο χαρακτηρίζεται η περίπτωση της FTX ως “η Lehman Brothers των cryptos”. Το κοινό για τον κ. Ζέρβα συνειδητοποιεί ότι η ανεξέλεγκτη ισχυροποίηση των ανταλλακτηρίων και η εμπλοκή τους σε άλλες υπηρεσίες είναι η αιτία της αναταραχής. Γεγονός που εξηγεί μια μαζική εκροή κρυπτονομισμάτων από τα ανταλλακτήρια σε προσωπικά και hard wallets. “Επιτέλους ο κόσμος ωριμάζει, καταλαβαίνει ότι άλλο bitcoin, άλλο cryptos, καθώς και την ανάγκη αποκέντρωσης, την έννοια του self-custody με χρήση hard wallets, και αυτό σηματοδοτεί την επόμενη μέρα” σημειώνει. 

Αν και δεν είναι αντίθετος με μια τέτοια πρακτική, ο κ.Μακρομάλλης επισημαίνει τους πιθανούς κινδύνους της. «Η μεταφορά κρυπτονομισμάτων σε ένα προσωπικό πορτοφόλι στο laptop ή σε ένα άλλο hard wallet ενέχει τον κίνδυνο ότι σε περίπτωση απώλειας του υλικού και της μη γνώσης των pass keys ο χρήστης μπορεί να χάσει τα περιουσιακά του στοιχεία» προειδοποιεί, παραλληλίζοντας ένα τέτοιο ενδεχόμενο με την απώλεια μετρητών, που κάποιος φέρει πάνω του.

Για τον ίδιο η επόμενη ημέρα των κρυπτονομισμάτων συνδέεται με την αποδοχή τους για την αγορά προϊόντων και υπηρεσιών. Η αλήθεια είναι ότι στα σχεδόν 13 χρόνια της ύπαρξής τους τα κρυπτονομίσματα κατάφεραν να γίνουν ένα επενδυτικό προϊόν, έστω και (πολύ) υψηλού ρίσκου. Σίγουρα σήκωσαν θόρυβο γύρω τους και ανάγκασαν και τις ρυθμιστικές αρχές να ασχοληθούν μαζί τους, αλλά και οργανισμούς που ήταν για αρκετά χρόνια απέναντί τους. Όμως αυτό που δεν κατάφεραν για την ώρα είναι να αποκτήσουν το βασικό χαρακτηριστικό ενός κοινού νομίσματος: να αποτελέσουν ένα μέσο συναλλαγών, ένα τρόπο πληρωμής για την απόκτηση αγαθών και υπηρεσιών.

Η Excelon, η fintech εταιρεία στην οποία είναι επικεφαλής ο κ. Μακρομάλλης, προσφέρει κατ΄αντιστοιχία με άλλους διεθνείς παίκτες μια λύση σε ενδιάμεσο στάδιο. Τη δυνατότητα πληρωμών με την Excelon Mastercard, η οποία κατά τη διάρκεια της συναλλαγής δύναται να ρευστοποιεί αυτόματα το απαραίτητο ποσό από τα κρυπτονομίσματα που έχει στην κατοχή του ο χρήστης, σύμφωνα με τη τρέχουσα τιμή του ανταλλακτηρίου.

Όμως, ακόμα και αυτή η λύση απέχει πολύ από τον τελικό στόχο. Την αποδοχή από εμπόρους και από ένα ολόκληρο χρηματοοικονομικό σύστημα του Bitcoin, του Ethereum και άλλων, ως μέσων πληρωμών. Ο κ. Μακρομάλλης είναι αισιόδοξος για την τελική κατάληξη και την ενσωμάτωση λύσεων όπως της Excelon στην καθημερινότητα μας, βάζοντας στην εξίσωση και το νεανικό κοινό. «Ένας σημαντικός παράγοντας που θα βοηθήσει στην ενσωμάτωση τέτοιων λύσεων στην καθημερινή ζωή είναι το φαινόμενο της αλλαγής των γενεών (generation shifting). Η γενιά -Generation Z- που ήδη έρχεται στο προσκήνιο και εντάσσεται στην παραγωγική διαδικασία είναι πιο καταρτισμένη, και αποδέχεται  περισσότερο τα κρυπτονομίσματα. Στο εξωτερικό έρευνες δείχνουν ότι υπάρχουν άνθρωποι που ζητούν ακόμα και μέρος της μισθοδοσίας τους να το λαμβάνουν σε κρυπτονόμισματα» σημειώνει.

Μπορεί όμως ένα επενδυτικό προϊόν υψηλού ρίσκου να είναι ταυτόχρονα και μέσο πληρωμών; Είναι εφικτό να αποδέχονται έμποροι και εταιρείες κρυπτονομίσματα, όταν τα τελευταία έχουν τόσο μεγάλες διακυμάνσεις ακόμα και στη διάρκεια μιας ημέρας; Μήπως για να πετύχουν τον τελικό τους στόχο τα κρυπτονομίσματα πρέπει πρώτα να απωλέσουν το μανδύα του επενδυτικού προϊόντος, τουλάχιστον όπως αυτός έχει διαμορφωθεί από την εμφάνισή τους μέχρι και σήμερα;

The post H ώρα της αλήθειας για τα κρυπτονομίσματα appeared first on 2045.gr.

Η ιδέα ψηφιακών νομισμάτων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε συνδυασμό με κάποια λύση κρυπτογράφησης για συναλλαγές εμφανίστηκε πριν από 40 χρόνια. Ο πρώτος που διατύπωσε μια τέτοια πρόταση ήταν ο David Chaum το 1982. Έξι χρόνια μετά, ένας 35χρονος πρώην μηχανικός της Intel, o Timothy May, έδωσε μία πολιτική διάσταση στο ζήτημα των αποκεντρωμένων συναλλαγών. Σαφώς επηρεασμένος από την εργασία του Chaum δημοσίευσε το Κρυπτοαναρχικό Μανιφέστο με εμφανείς τις αναφορές στο Κομμουνιστικό Μανιφέστο.  «Ένα φάντασμα στοιχειώνει τον σύγχρονο κόσμο, το φάντασμα της κρυπτογραφικής αναρχίας» γράφει ο May, προσθέτοντας πως «δύο άτομα μπορούν να ανταλλάσσουν μηνύματα, να διεξάγουν συναλλαγές και να διαπραγματεύονται ηλεκτρονικές συμβάσεις χωρίς ποτέ να γνωρίζουν το Αληθινό Όνομα ή τη νομική ταυτότητα του άλλου». Ο ίδιος αναγνώριζε πως δεν θα ήταν όλα ρόδινα. «Διάφορα εγκληματικά στοιχεία θα είναι χρήστες του ΚρυπτοΔικτύου. Όμως αυτό δεν θα σταματήσει τη διάδοση της κρυπτοαναρχίας», έγραφε.

Στη δεκαετία του ’90, με την εμπορική ανάπτυξη του διαδικτύου, υπήρξαν προσπάθειες για  ψηφιακές εκδοχές νομισμάτων όμως καμία δεν κατόρθωσε να φτάσει στη δημοτικότητα των σημερινών κρυπτονομισμάτων.

Υπολογίζεται πως σήμερα υπάρχουν περίπου 18.000 διαφορετικά κρυπτονομίσματα και  πως 320 εκατ. άνθρωποι σε όλο τον κόσμο που έχουν τοποθετήσει κάποιο ποσό σε Bitcoin, Ethereum ή κάποιο άλλο κρυπτονόμισμα. Στην Ελλάδα, υπολογίζεται πως υπάρχουν 182.000 άνθρωποι που κατέχουν κάποιο κρυπτονόμισμα ή μέρος του.

Η κατάρρευση της FTX παραλληλίζεται με την κατάρρευση της Lehman Brothers το 2008. Σίγουρα είναι εντυπωσιακό γεγονός να εξαφανίζεται (θεωρητική) αξία 32 δισ. δολαρίων μέσα σε λίγες ώρες, αλλά αυτή η νέα αναταραχή δίνει άλλη μία αφορμή για να δούμε τι (δεν) είναι τα πολυσυζητημένα κρυπτονομίσματα.

Υπόθεση πρώτη: Σπανιότητα και μακροπρόθεσμη επενδυτική τοποθέτηση

Η επιχειρηματολογία ότι τα κρυπτονομίσματα αποτελούν μια καλή λύση για μακροπρόθεσμες επενδύσεις δεν δείχνει να ευσταθεί. Αν είχατε επενδύσει 100 ευρώ πριν από πέντε χρόνια αγοράζοντας μετοχές της Microsoft ή της Apple θα είχατε σήμερα κέρδη 193% και 248% αντίστοιχα, χωρίς να υπολογίζουμε τα μερίσματα που θα είχατε λάβει στο ενδιάμεσο. Αντίστοιχα, οι επενδύσεις σε Bitcoin και Ether, τα δύο δημοφιλέστερα κρυπτονομίσματα σήμερα, θα σας είχαν αποφέρει 92% και 173% αντίστοιχα με αρκετά… καρδιοχτύπια στο διάστημα της πενταετίας λόγω της υψηλής μεταβλητότητας και, βέβαια, άνευ μερίσματος. 

Ένα άλλο επιχείρημα που διατυπώνεται είναι η σπανιότητα των κρυπτονομισμάτων. Δεν μπορούν να υπάρχουν περισσότερα από 21 εκατ. Bitcoin στον κόσμο, αλλά ο κώδικας δημιουργίας του κρυπτονομίσματος είναι ελεύθερος και αυτό δεν εμποδίζει κανέναν από το να βγάλει το Bitcoin2, Bitcoin3 ή 42Begoin αν το επιθυμεί.  Αντίθετα, στον φυσικό κόσμο, οι ποσότητες χρυσού ή πλατίνας είναι πεπερασμένες και κανείς δεν μπορεί να εισάγει προς διαπραγμάτευση ένα δικής του εφεύρεσης μέταλλο.  Ειρήσθω εν παρόδω, μία επένδυση στον χρυσό πριν από πέντε χρόνια θα είχε αποφέρει σήμερα κέρδη 38,5% επίσης χωρίς πολλά καρδιοχτύπια αλλά επίσης χωρίς μέρισμα.

Υπόθεση δεύτερη: Η ανωνυμία

Ο κόσμος των κρυπτονομισμάτων συστήθηκε ως ένα αποκεντρωμένο σύστημα που θα εξασφαλίζει πλήρη ανωνυμία, μακριά από το βλέμμα κυβερνήσεων και διεθνών οργανισμών. Με αιχμή την τεχνολογία blockchain θα μπορούν να γίνονται συναλλαγές χωρίς να απαιτείται η παρουσία ενός ενδιάμεσου όπως ένας χρηματοπιστωτικός οργανισμός, για παράδειγμα μία τράπεζα, η Visa ή η Mastercard. Αυτή η ανωνυμία είναι αλήθεια πως κάποτε υπήρξε ή, τουλάχιστον, φαίνεται να υπήρξε. Όμως όπως έχουν δείξει αρκετά περιστατικά, η ανωνυμία δεν είναι τόσο εγγυημένη ειδικά όταν μιλάμε για καραμπινάτες παράνομες πράξεις.

Τον Φεβρουάριο του 2022 το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης ανακοίνωσε τη σύλληψη ενός ζευγαριού στη Ν. Υόρκη με κατηγορίες για απόπειρα ξεπλύματος μαύρου χρήματος. Στην κατοχή του ζεύγους βρέθηκαν κρυπτονομίσματα αξίας (τότε) 3,6 δισ. δολαρίων που είχαν υπεξαιρεθεί από το ανταλλακτήριο Bitfinex το 2016. Τον Νοέμβριο του 2022 οι αμερικανικές αρχές ανακοίνωσαν ότι ο James Zhong παραδέχθηκε την ενοχή του για απάτη, όταν τον Σεπτέμβριο του 2012 απέκτησε Bitcoins αξίας 3,36 δισ. ευρώ τα οποία προέρχονταν από το Silk Road, μία από τις μεγάλες πλατφόρμες μαύρης αγοράς που λειτουργούσε στο darkweb στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας. 

Τον Μάιο του 2021 η εταιρεία Colonial Pipeline δέχθηκε επίθεση με τη χρήση λογισμικού ransomware, με αποτέλεσμα να διακοπεί η ομαλή τροφοδοσία των πρατηρίων υγρών καυσίμων στην Ανατολική Ακτή των ΗΠΑ.  Εως σήμερα, η συγκεκριμένη κυβερνοεπίθεση είχε τον μεγαλύτερο αντίκτυπο στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η εταιρεία κατέβαλε λύτρα 4,4 εκατ. δολαρίων με τη μορφή Bitcoin και λίγες εβδομάδες μετά, στις αρχές Ιουνίου, το FBI ανακοίνωσε ότι ανέκτησε 2,3 εκατ. από τα λύτρα. Οι αρχές ανέφεραν πως είχαν στην κατοχή τους ένα κλειδί με το οποίο ξεκλείδωσαν το ηλεκτρονικό πορτοφόλι στο οποίο είχε καταλήξει το μεγαλύτερο μέρος των λύτρων που είχε καταβάλει η Colonial. To FBI δεν γνωστοποίησε πώς περιήλθε στην κατοχή του το κλειδί ούτε ποιες άλλες διαδικασίες είχε ακολουθήσει για να φτάσει στο συγκεκριμένο πορτοφόλι. Μετά την ανακοίνωση, η τιμή του Bitcoin υποχώρησε, εξέλιξη που αποδόθηκε σε ανησυχία των επενδυτών, καθώς είχε αποδειχθεί -όχι για πρώτη φορά- πως το χέρι του νόμου ήταν αρκετά μακρύ (και ικανό) για να φτάσει στα κρυπτονομίσματα.

Υπόθεση τρίτη: Τα κρυπτονομίσματα θα απογειωθούν

Έχουν περάσει αισίως 14 χρόνια από τη δημοσίευση του “Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System” με την υπογραφή του / της / των Satoshi Nakamoto που έθεσε τη βάση για τα σύγχρονα κρυπτονομίσματα. Έκτοτε μόνο μία χώρα επιχείρησε να ενσωματώσει το Bitcoin στην πραγματική οικονομία, το Ελ Σαλβαδόρ. Ο πρόεδρος της χώρας Ναγίμπ Μπουκέλε «έχρισε» το Bitcoin νόμιμο νόμισμα τον Σεπτέμβριο του 2021 και προσπάθησε να πείσει τους συμπατριώτες του για τη χρησιμότητα του κρυπτονομίσματος. Η χώρα φέρεται να έχει καταγράψει απώλειες 70 εκατ. δολαρίων. Το ποσό μπορεί να μη φαίνεται θεαματικό ακόμα και για τα ελληνικά δεδομένα αλλά είναι εξαιρετικά σημαντικό για την κεντροαμερικανική χώρα, καθώς αντιστοιχεί στον συνολικό προϋπολογισμό του υπουργείου Γεωργίας του Ελ Σαλβαδόρ, ενώ το 26% του πληθυσμού ζει σε συνθήκες φτώχειας. Η πορεία των κρυπτονομισμάτων έως σήμερα περισσότερο με τρενάκι του λούνα παρκ θα μπορούσε να την παρομοιάσει κανείς. Όσο για το κατά πόσο μπορούν να αποτελέσουν επενδυτικό προϊόν, η κατάσταση θυμίζει την πρώτη φούσκα της Ιστορίας, στην περίοδο 1663 – 1667, με επίκεντρο τους βολβούς της τουλίπας. Τουλάχιστον αυτούς μπορούσες να τους φυτέψεις και να θαυμάσεις μετά από λίγο καιρό ένα ωραίο λουλούδι.

Κάτι ακόμα… Η αντίδραση του συστήματος

Η ΕΚΤ και η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ μιλούν για ψηφιακές εκδοχές του ευρώ και του δολαρίου. Είναι σαφές ότι έχουν και το μαχαίρι και το πεπόνι όταν αφορά σε θέματα νομισματικής πολιτικής και δεν δείχνουν διατεθειμένες να δεχθούν οποιαδήποτε αμφισβήτηση της θέσης τους. Οι ψηφιακές εκδόσεις των συμβατικών νομισμάτων είναι βέβαιο πως θα έχουν καλύτερη αποδοχή από το ευρύ κοινό, καθώς θα υποστηρίζονται από τους νομισματικούς θεσμούς. Αν η εξέλιξη των εμπορικών υπηρεσιών περιεχομένου μπορεί να λειτουργεί ως πυξίδα, είναι πολύ πιθανό να δούμε και στην περίπτωση των νομισμάτων κάτι ανάλογο που συνέβη στη μουσική και τον κινηματογράφο. Η διαθεσιμότητα νόμιμων υπηρεσιών περιθωριοποίησε τις πλατφόρμες ανταλλαγής αρχείων που συγκλόνισαν την οπτικοακουστική βιομηχανία στις αρχές του αιώνα.

Κάτι ακόμα… Η πολιτική και προσωπική διάσταση της κατάρρευσης της FTX

Η εξαΰλωση του αξίας 32 δισ. δολαρίων ανταλλακτηρίου της FTX και η βίαιη αποκαθήλωση του ιδρυτή της πλατφόρμας και επονομαζόμενου «βασιλιά των κρυπτονομισμάτων» Sam Bankman-Fried, έχει και πολιτικό χρώμα. Ο Bankman-Fried ήταν ο δεύτερος μεγαλύτερος χρηματοδότης των Δημοκρατικών ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών των ΗΠΑ, μετά τον Τζορτζ Σόρος,  έχοντας προσφέρει περίπου 40 εκατ. δολάρια, ενώ όπως ανέφερε ο ίδιος είχε χρηματοδοτήσει τις προεκλογικές εκστρατείες και Ρεπουμπλικανών υποψηφίων. Ήταν επίσης υπέρμαχος της εισαγωγής κανόνων στον χώρο των κρυπτονομισμάτων και για τον σκοπό αυτό είχε μεταβεί αρκετές φορές στην Ουάσιγκτον προκειμένου να πείσει Δημοκρατικούς και Ρεπουμπλικανούς. Αυτή η θέση φαίνεται πως έπαιξε κάποιο ρόλο στην κατάρρευση της FTX. Η Binance που αποτελεί σήμερα το μεγαλύτερο ανταλλακτήριο κρυπτονομισμάτων είχε αποκτήσει το 2019 ποσοστό στο ανταλλακτήριο του Bankman-Fried. Η Binance ελέγχεται από μία άλλη διασημότητα στο χώρο των κρυπτονομισμάτων, τον  Changpeng Zhao, ο οποίος δεν συμμερίζεται τις προσεγγίσεις του Bankman-Fried. Στην αλληλουχία των tweets του όπου προσπαθούσε να εξηγήσει τα δυσεξήγητα για την κατάρρευση της πλατφόρμας του, ο Bankman-Fried έγραψε και κάτι με σαφές προσωπικό στίγμα. «Κάποια στιγμή ίσως πω περισσότερα για έναν αντίπαλο (…) Για την ώρα θα πω μόνο: Μπράβο! Κερδίσατε».

Ίσως η Ιστορία γράψει πως η κατάρρευση ενός ανταλλακτηρίου και το τσουνάμι που ακολούθησε να ήταν αποτέλεσμα μιας προσωπικής διαφοράς.

The post Κρυπτονομίσματα σε κατάσταση κρίσης appeared first on 2045.gr.