Πόσο χρόνο χρειάζεται για να γίνει μια ιδέα πραγματικότητα στην Ευρώπη; Η σωστή απάντηση είναι «εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Στην περίπτωση του ψηφιακού ευρώ προσδοκούμε να το έχουμε στη διάθεσή μας το 2029, οκτώ χρόνια μετά τις πρώτες σχετικές συζητήσεις αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Το 2021 ήταν μια περίεργη χρονιά, καθώς η Ευρώπη προσπαθούσε να συνέλθει από το σοκ της πανδημίας του κορωνοϊού. Στη Φρανκφούρτη, στον γυάλινο πύργο που αποτελεί την έδρα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) δεν κυκλοφορούσαν και πολλοί άνθρωποι, λόγω των περιορισμών στις μετακινήσεις και τη -βολική για πολλούς εργαζόμενους- λύση της τηλεργασίας. Ως εκ τούτου, δεν ήταν εύκολες οι ζυμώσεις, οι συζητήσεις που διεξάγονται στους διαδρόμους, αλλά φαίνεται ότι υπήρχαν αρκετές διαβουλεύσεις σε διαδικτυακές συναντήσεις.

Τον Ιούλιο του 2021, λοιπόν, το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ το οποίο απαρτίζεται από τους κεντρικούς τραπεζίτες των χωρών της ευρωζώνης, αποφάσισε να ξεκινήσει μια διερεύνηση. Ορίστηκαν ομάδες εργασίας, ορίστηκαν επικεφαλής και οι συζητήσεις πήραν μια πιο επίσημη, θα λέγαμε, μορφή. Σχεδόν ένα εξάμηνο μετά, στις αρχές του 2022 εξετάστηκαν τα σενάρια χρήσης του ψηφιακού ευρώ, με άλλα λόγια, οι ομάδες εργασίας σκέφτηκαν πού και υπό ποιες συνθήκες θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί η ψηφιακή εκδοχή του ευρώ.

Αυτή η συζήτηση και η ταξινόμηση των σεναρίων χρήσης οδήγησε στο επόμενο βήμα που μας έφτασε στις αρχές του καλοκαιριού του 2022: Πώς θα διασφαλίζεται η ιδιωτικότητα; Σήμερα, το πιο φιλικό στην ανωνυμία μέσο πληρωμής είναι τα μετρητά. Μόνο οι συναλλασσόμενοι, άντε και κανένας περαστικός, γνωρίζουν για τη συναλλαγή και ο στόχος ήταν το ίδιο να συμβεί για το ψηφιακό ευρώ. Αυτό, εύκολα το λες, δύσκολα το κάνεις και αρκετά πιο δύσκολα το λες στους υπόλοιπους κατορθώνοντας να τους πείσεις.

Η δύσκολη άσκηση του ψηφιακού ευρώ μπήκε στα πιο βαθιά νερά στους μήνες που ακολούθησαν. Το δεύτερο μισό του 2022 οι ομάδες εργασίας εστίασαν στο μοντέλο διανομής, πώς, δηλαδή, θα φτάσει το ψηφιακό ευρώ στους πολίτες και τις επιχειρήσεις ώστε να το χρησιμοποιήσουν. Εξετάστηκαν επίσης επιπλέον σοβαρά θέματα όπως πώς θα γίνεται η εκκαθάριση της συναλλαγής, ποιος θα είναι ο ρόλος των ενδιάμεσων και -κάτι πολύ κρίσιμο- πόσα ψηφιακά ευρώ θα ήταν σε κυκλοφορία.

Θα πείτε τώρα ότι αυτό μοιάζει με απλό ερώτημα. Δεν είναι. Το ψηφιακό ευρώ είναι μεν ισοδύναμο του φυσικού ευρώ αλλά δεν μπορείς να έχεις μια αξία χρημάτων ταυτόχρονα στις δύο μορφές. Σε ένα κλασικό σενάριο χρήσης, ο εργαζόμενος λαμβάνει τον μισθό του και επιλέγει να μετατρέψει ένα μέρος των χρημάτων του σε ψηφιακά ευρώ. Αυτές οι «μονάδες» θα μεταφερθούν σε ένα (προφανώς ψηφιακό) πορτοφόλι μέσω του οποίου θα γίνονται οι συναλλαγές. Όμως κάθε ευρώ που φεύγει από τον τραπεζικό λογαριασμό για να ψηφιοποιηθεί δεν είναι διαθέσιμο στην τράπεζα για επενδύσεις. Επίσης, αν όλοι οι καταθέτες μετατρέψουν το σύνολο των χρημάτων τους σε ψηφιακά, θα έχουμε μια περίπτωση bank run, δηλαδή μαζικής φυγής κεφαλαίων από την τράπεζα. Καμία τράπεζα δεν το θέλει αυτό διότι, πολύ απλά, θα οδηγηθεί σε κατάρρευση και οι καταρρεύσεις τραπεζών είναι κάτι που δεν αρέσει στις κεντρικές τράπεζες, είτε πρόκειται για τις εθνικές είτε για την ΕΚΤ.

Έπρεπε λοιπόν να βρεθεί μια χρυσή τομή σε συνεργασία (ή παζάρεμα) με τις εμπορικές τράπεζες. Φυσικά στη συζήτηση μπήκε και το πολιτικό σύστημα, τα αντανακλαστικά του οποίου ερεθίστηκαν και μόνο στη σκέψη μιας ενδεχόμενης αποσταθεροποίησης των τραπεζών.

Στο πρώτο μισό του 2023 το νερό είχε αρχίσει να μπαίνει στο αυλάκι, καθώς είχαν εξεταστεί σημαντικές παράμετροι, οι μηχανισμοί ολοκλήρωσης των συναλλαγών και μια σειρά από επιπλέον τεχνικά θέματα.

Αισίως, φτάσαμε στον Ιούνιο του 2023 όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε ένα πακέτο για το ψηφιακό ευρώ. Ουσιαστικά μιλάμε για ένα νομοθετικό πλαίσιο σχετικά με το ίδιο το ψηφιακό ευρώ και μια νομοθετική πρόταση που διασφάλιζε τον ρόλο των μετρητών. Το τελευταίο κρίθηκε απαραίτητο, καθώς η πλειονότητα των Ευρωπαίων προτιμά τα μετρητά (στη δε Γερμανία υπάρχει η φράση «τα μετρητά είναι ο βασιλιάς») και πολλοί πολίτες δεν είδαν με πολύ καλό μάτι την ιδέα της ψηφιοποίησης εκτιμώντας ότι από πίσω βρίσκεται το αδιάκριτο μάτι του Μεγάλου Αδελφού.

Είχαν περάσει, στο μεταξύ, δύο χρόνια προπαρασκευαστικών διαδικασιών και τον Οκτώβριο του 2023 η ΕΚΤ αποφάσισε να περάσει στη φάση της προετοιμασίας. Πρόκειται για μια διαδικασία που ολοκληρώθηκε το 2025, αφού δηλαδή είχαν περάσει άλλα δύο χρόνια. Στο μεταξύ, τον Φεβρουάριο του 2024 στο παιχνίδι της προετοιμασίας μπήκε και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο μαζί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (το οποίο δεν πρέπει να το μπερδεύετε με το Συμβούλιο της Ευρώπης) συνδιαμορφώνει το νομοθετικό πλαίσιο στην Ε.Ε. Ο αρχικός εισηγητής παραιτήθηκε και στη θέση του ορίστηκε ο ευρωβουλευτής Φερνάντο Ναβαρέτε, ο οποίος είχε μια στάση απέναντι στο ψηφιακό ευρώ που άλλοι θα χαρακτήριζαν ισορροπημένη και άλλοι αμφιταλαντευόμενη.

Όχι ότι οι σκέψεις που διατύπωνε στερούντο επιχειρηματολογίας – κάθε άλλο. Για παράδειγμα ο Ναβαρέτε εξέφραζε αμφιβολίες για το κατά πόσο οι πολίτες θα ήθελαν ένα ψηφιακό ευρώ. Εκτιμούσε επίσης ότι ένα σύστημα που θα το διαχειρίζεται η ΕΚΤ θα έφερνε την κεντρική τράπεζα της ευρωζώνης σε απευθείας ανταγωνισμό με τις εμπορικές τράπεζες. Ήταν και αυτός της άποψης ότι το ψηφιακό ευρώ δεν πρέπει επ’ ουδενί να αντικαταστήσει πλήρως τα μετρητά, αλλά από την άλλη πλευρά αναγνώρισε την πολιτική διάσταση. Μην ξεχνάτε ότι βρισκόμαστε, πια, στον αστερισμό Τραμπ και η επιστροφή του δόγματος του προστατευτισμού στις ΗΠΑ έκανε πολλούς στην Ευρώπη να μετρούν χαμένες ευκαιρίες ανεξαρτητοποίησης.

Αν, έστω και την 11η ώρα, η Ευρώπη αποκτήσει έναν μηχανισμό που θα της επιτρέψει να ανεξαρτητοποιηθεί από τα συστήματα πληρωμών στα οποία σήμερα κυριαρχούν οι αμερικανικές Visa, MasterCard, Apple, Google, θα έχει γίνει ένα σημαντικό βήμα.

Ο Ναβαρέτε και άλλοι σκεπτικιστές έβαλαν αρκετό νερό στο κρασί τους και φτάσαμε πριν από μερικές εβδομάδες σε μια ψηφοφορία στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που ενέκρινε τη διαπραγματευτική θέση του Σώματος και άνοιξε τον δρόμο για τον τελικό γύρο συζητήσεων με τους συνδιαμορφωτές του νομοθετικού πλαισίου της Ε.Ε.

Αν όλα πάνε καλά, μέχρι το τέλος του 2026 η μπάλα θα έχει πια φύγει από τους πολιτικούς και θα έχει επιστρέψει στο γήπεδο της ΕΚΤ ώστε στο δεύτερο εξάμηνο του 2027 να ξεκινήσει ένα ευρύ πιλοτικό πρόγραμμα με τη συμμετοχή 36 παρόχων πληρωμής της ευρωζώνης και επιλεγμένους εμπόρους.

Ουσιαστικά θα πρόκειται για μια πρόβα τζενεράλε, η οποία εκτιμάται ότι θα κρατήσει γύρω στους 12 μήνες, πράγμα που θα μας φέρει αισίως στο 2028. Σε αυτό το πιλοτικό πρόγραμμα υπάρχει και ελληνική συμμετοχή, τόσο της εθνικής κεντρικής τράπεζας (δηλαδή της Τράπεζας της Ελλάδος) όσο και τριών εμπορικών τραπεζών, της Εθνικής, της Πειραιώς και της Συνεταιριστικής Τράπεζας Χανίων.

Το τελευταίο στάδιο είναι το λανσάρισμα του ψηφιακού ευρώ στους πολίτες και τις επιχειρήσεις το 2029 αλλά ίσως (λέμε, ίσως) στο μεταξύ η ζωή να έχει ξεπεράσει την ιδέα που περιγράφεται από πολλούς ως το μεγάλο όραμα της Κριστίν Λαγκάρντ, της νυν επικεφαλής της ΕΚΤ.

Στις δυο πλευρές του Ατλαντικού υπάρχει μια έντονη κινητικότητα γύρω από τα stablecoins, τα κρυπτονομίσματα που βασίζονται μεν στην τεχνολογία των κρυπτονομισμάτων και του blockchain αλλά δεν έχουν την ασταθή (ή τζογαδόρικη) συμπεριφορά του Bitcoin, του Ethereum και των άλλων ψηφιακών δημιουργημάτων. Με δεδομένο ότι είναι συνδεδεμένα με πραγματικά περιουσιακά στοιχεία, τα stablecoins είναι αυτό που λέει το όνομά τους – σταθερά. Αυτή η σταθερότητα τα καθιστά εξαιρετική λύση στη διακίνηση κεφαλαίων στον κόσμο των κρυπτονομισμάτων, γιατί λοπόν να μη χρησιμοποιούνται ως «κανονικά» χρήματα στις συναλλαγές; Μάλλον τέτοιες σκέψεις κάνουν και στις εμπορικές τράπεζες της Ευρώπης. Ετσι, 37 τράπεζες συμμετέχουν στο σχήμα Qivalis που σχεδιάζει να παρουσιάσει το δικό του stablecoin μέσα στη χρονιά που διανύουμε.

Η Société Générale και η Banking Circle έχουν ήδη παρουσιάσει δικές τους εκδοχές stablecoins με ρήτρα ευρώ. Πρόκειται δηλαδή για κρυπτονομίσματα που είναι συνδεδεμένα με το ευρώ. Στον ίδιο δρόμο βρίσκεται επίσης η Deutsche Bank που μέσω θυγατρικής της συμμετέχει στην κοινοπραξία AllUnity και άμα περάσουμε στις ΗΠΑ και αρχίσουμε να απαριθμούμε stablecoins δεν ξέρουμε για πόσο θα γράφουμε ακόμα.

Η ουσία είναι ότι στο τέλος οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις θα επιλέξουν. Συνηθισμένοι σήμερα σε λύσεις αμερικανικής προέλευσης, -είτε πρόκειται για τις MasterCard και Visa είτε για τις λύσεις πληρωμών των Apple και Google- οι συναλλασσόμενοι μπορεί να σνομπάρουν το ψηφιακό ευρώ. Ενδέχεται να στραφούν στα stablecoins θεωρώντας -ίσως- ότι με αυτό τον τρόπο αποκτούν εύκολη πρόσβαση στον κόσμο των κρυπτονομισμάτων. Μπορεί βέβαια να παραδεχθούν ότι το ψηφιακό ευρώ είναι η καλύτερη λύση στις συναλλαγές τους μετά τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα του ευρώ. Σε τρία χρόνια θα ξέρουμε περισσότερα…

The post Τα οκτώ χρόνια του ψηφιακού ευρώ appeared first on 2045.gr.

Τα σχέδια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για τη δημιουργία ψηφιακό ευρώ είναι το αντικείμενο του πρώτου podcast της νέας σειράς «Το μέλλον του χρήματος». Μαζί μας ο Δαμιανός Χαραλαμπίδης, μέλος του ΔΣ της Παγκρήτιας Τράπεζας, με πολύχρονη εμπειρία στον τραπεζικό κλάδο, ο οποίος μας βοηθάει να φωτίσουμε αρκετές από τις πτυχές μιας ενδεχόμενης δημιουργίας και εν συνεχεία υιοθέτησης του ψηφιακού ευρώ.

Ήταν Οκτώβριος του 2020, όταν μάλλον αιφνιδιαστική η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ανακοίνωσε την πρόθεσή της να προχωρήσει στη δημιουργία του ψηφιακού ευρώ. «Το ψηφιακό ευρώ θα είναι μια ηλεκτρονική μορφή χρήματος της κεντρικής τράπεζας προσβάσιμη σε όλους τους πολίτες και τις επιχειρήσεις» ανέφεραν μεταξύ άλλων οι πρώτες εξαγγελίες της ΕΚΤ, χωρίς όμως να είχε λάβει τότε οριστική απόφαση για την έκδοση του Από τότε μέχρι σήμερα, η πρόθεση οριστικοποιήθηκε, κάποιες πτυχές έχουν γίνει ήδη γνωστές, άλλες παραμένουν υπό διερεύνηση.

Το σίγουρο είναι όμως ότι οι ευρωπαίοι έρχονται όλο και πιο κοντά με την ψηφιακή τεχνολογία και αυτός είναι ένας βασικός λόγος για τον οποίο η ΕΚΤ θέλει να προχωρήσει στην υλοποίηση ενός e-ευρώ, όπως σημειώνει ο κ. Χαραλαμπίδης στην κουβέντα μας. Aυτό βέβαια δε σημαίνει ότι έρχεται να αντικαταστήσει τα μετρητά, αλλά να λειτουργεί συμπληρωματικά. 

Τι θα είναι λοιπόν το ψηφιακό ευρώ; Τι δεν θα είναι; Πώς μπορεί να υλοποιηθεί; Που και πώς θα χρησιμοποιείται; Μπορεί να υλοποιηθεί ανεξάρτητα από τα άλλα ψηφιακά νομίσματα που θέλουν να υλοποιήσουν οι υπόλοιπες κεντρικές Τράπεζες στον κόσμο; Αυτές οι ερωτήσεις (και αρκετές ακόμη) αποτελούν τους βασικούς άξονες της ενδιαφέρουσας συζήτησής που είχαμε με τον κ. Χαραλαμπίδη. Μαζί του στο μικρόφωνο οι Νίκος Μουμούρης και Φανούρης Δρακάκης.

Πατήστε το play για περισσότερες λεπτομέρειες.

 Τα podcasts του 2045 είναι διαθέσιμα στις πλατφόρμες: Spotify, Apple Podcasts, Google Podcasts, Rocket Casts κ.α.

The post Podcast: Το μέλλον του χρήματος – Ψηφιακό ευρώ appeared first on 2045.gr.

Το καλοκαίρι του 2015 σηματοδότησε για την Ελλάδα την απότομη -ορισμένοι μπορεί να τη χαρακτήριζαν ακόμα και βίαιη- μετάβαση στις συναλλαγές με τη χρήση καρτών. Ο πληθυσμός μιας χώρας που παραδοσιακά δόξαζε το μετρητό με κάθε δυνατό τρόπο, βρέθηκε, θέλοντας και μη, να αναζητεί καταστήματα που δέχονταν κάρτες για τις συναλλαγές τους. Η αλλαγή ήταν δραστική, όπως καταγράφηκε από σχετικές έρευνες. Έως την επιβολή των ελέγχων στην κίνηση κεφαλαίων, στα τέλη Ιουνίου 2015, μόλις το 5% των συναλλαγών στο λιανεμπόριο πραγματοποιείτο με τη χρήση καρτών. Στα σουπερμάρκετ ήταν ελαφρώς αυξημένο, στην περιοχή του 7% με 8%, όμως στα μικρά καταστήματα η χρήση μετρητών ήταν μονόδρομος. «Εκτιμάται ότι το ποσοστό χρήσης πιστωτικών καρτών αυξήθηκε εξαιτίας των ελέγχων κεφαλαίων μεσοσταθμικά από 4.5% σε 19.5%, με αύξηση για τις αλυσίδες σουπερμάρκετ από 7.5% σε 30% και για τα μικρότερα σημεία πώλησης από 1% σε 7.5%», αναφέρει το ΙΕΛΚΑ σε σχετική μελέτη του Νοεμβρίου του 2015.

Για του λόγου το αληθές, σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα το 2014 μόλις το 20% των Ελλήνων είχε πραγματοποιήσει μια συναλλαγή σε κατάστημα λιανικής με τη χρήση ψηφιακών μέσων, ενώ το ποσοστό αυτό έφτασε στο 75% το 2021. Κατ’ επέκταση η χρήση των μετρητών μειώθηκε. Σύμφωνα με στοιχεία που διατηρεί η Statista, η χρήση των μετρητών στα σημεία λιανικών πωλήσεων έχει μειωθεί δραστικά την τελευταία δεκαετία και από 98,4% το 2013  υποχώρησε στο 62,2% το 2021.

Αυτή η εν πολλοίς υποχρεωτική στροφή για τους Έλληνες επαναλήφθηκε σε πολύ πιο μεγάλη κλίμακα το 2020 ευρύτερα στην Ευρώπη με την πανδημία του κορονοϊού. Τα περιοριστικά μέτρα ώθησαν επιχειρήσεις και καταναλωτές τόσο στο ηλεκτρονικό εμπόριο όσο και στις ψηφιακές συναλλαγές. Τα στοιχεία της ΕΚΤ καταγράφουν με σαφήνεια αυτή τη στροφή.

Το 2021 καταγράφηκαν 114,2 δισ. συναλλαγές με οποιοδήποτε μέσο πλην μετρητών, αριθμός αυξημένος κατά 12,5% σε σχέση με το 2021, ενώ η αξία των συγκεκριμένων συναλλαγών αυξήθηκε κατά 18,6% σε ετήσια βάση και έφτασε τα 197 τρισ. ευρώ. Το 49% των εν λόγω συναλλαγών πραγματοποιήθηκε με τη χρήση καρτών, αναφέρει η ΕΚΤ.

Το 2016 μόλις το 19% των συναλλαγών στην ευρωζώνη είχε πραγματοποιηθεί με τη χρήση καρτών. Το 2019 το ποσοστό αυτό είχε ανεβεί στο 25% και το 2022, μετά τη διετή εμπειρία της πανδημίας και των περιοριστικών μέτρων, οι κάρτες είχαν φτάσει να διεκπεραιώνουν το ένα τρίτο των συναλλαγών.

Στο σημείο αυτό θα μπορούσαμε να κηρύξουμε τον επικείμενο θάνατο των μετρητών και να αναζητήσουμε άλλα θέματα.

Όμως…

Το 24% των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων προτιμούν τα μετρητά

Σύμφωνα με την ΕΚΤ, μία στις τέσσερις επιχειρήσεις στην ευρωζώνη δείχνει σαφή προτίμηση στις συναλλαγές με μετρητά, το 20% προτιμά συναλλαγές με ανέπαφες κάρτες, το 17% τις χρεωστικές κάρτες με χρήση PIN και το 16% τις πιστωτικές με την ίδια μέθοδο επιβεβαίωσης της συναλλαγής.

Η χώρα όπου οι επιχειρήσεις προτιμούν περισσότερο τα μετρητά από κάθε άλλη μορφή συναλλαγής είναι η Σλοβακία, ενώ στη δεύτερη θέση βρίσκεται η Γερμανία, ακολουθούμενη από την Κύπρο και την Ιταλία. Η Ελλάδα βρίσκεται στην έκτη θέση της κατάταξης με το ποσοστό των επιχειρήσεων που προτιμούν τα μετρητά και σε ποσοστό 26%, κοντά στον μέσο όρο της ευρωζώνης (24%). Το 94% των επιχειρήσεων που δέχονται σήμερα μετρητά δηλώνει ότι θα εξακολουθήσουν να το πράττουν και στο μέλλον.

«Τα χαρτονομίσματα αποτελούν μέρος της οικονομίας, της ταυτότητας και του πολιτισμού μας – εμείς στην ΕΚΤ έχουμε τεράστια ευθύνη να διασφαλίσουμε ότι οι πολίτες διατηρούν την εμπιστοσύνη τους σε αυτά.»

Κριστίν Λαγκάρντ, πρόεδρος ΕΚΤ

Οι συναλλαγές με μετρητά αναγνωρίζονται ως πιο αργές σε σχέση με τις συναλλαγές με χρήση καρτών και λιγότερο ασφαλείς εξαιτίας των κινδύνων παραχάραξης και ασφαλείας (δηλαδή ληστείας), όμως απέχουν αρκετά από το να πεθάνουν.

Ο λόγος είναι ότι οι συναλλαγές με χρήση νομισμάτων και χαρτονομισμάτων υπερτερούν έναντι των ηλεκτρονικών στην άμεση διαθεσιμότητα. Η συναλλαγή με μετρητά πραγματοποιείται χωρίς κάποιον ενδιάμεσο όπως είναι μια τράπεζα ή μία εταιρεία διαχείρισης ηλεκτρονικών συναλλαγών. Δεν απαιτείται πρόσθετη υποδομή και δεν χρειάζονται… ρεύμα για να πραγματοποιηθούν. Αυτή η διάσταση αναδεικνύεται ακόμα και σε χώρες όπου η χρήση των ψηφιακών μέσων πληρωμής είναι σχεδόν καθολική, όπως για παράδειγμα η Σουηδία. Η τεχνολογία στη Σουηδία είναι πολύ κοντά στο να κάνει τα μετρητά στοιχείο του παρελθόντος, διαβάζουμε στον επίσημο ιστότοπο της σκανδιναβικής χώρας, sweden.se. Η χώρα εγκατέστησε το πρώτο ΑΤΜ το 1967, μία εβδομάδα μετά τη λειτουργία της πρώτης συσκευής αυτόματων συναλλαγών στο Λονδίνο και είναι στην πρωτοπορία της χρήσης κάθε εναλλακτικού μέσου πληρωμής. Το ποσοστό των Σουηδών που χρησιμοποιεί μετρητά υποχώρησε από 39% το 2010 σε 9% το 2020, σύμφωνα με την Riksbank, την κεντρική τράπεζα της χώρας.

Άρα ξεμπερδέψαμε με τα μετρητά.

Όχι…

Οι Σουηδοί διατηρούν μετρητά στο “μαξιλάρι”

Η ίδια η κεντρική τράπεζα της Σουηδίας σχολιάζει ότι σε περιόδους κρίσης η διαφοροποίηση των τρόπων πληρωμής είναι μία ενδεδειγμένη συμπεριφορά. Μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, στις 24 Φεβρουαρίου 2022, καταγράφηκε αύξηση 28% στις αναλήψεις μετρητών από τα ΑΤΜ της Σουηδίας, ενώ ανάλογη συμπεριφορά επέδειξαν οι πολίτες σε χώρες που συνορεύουν με τη Ρωσία, όπως η Πολωνία και η Λιθουανία. Ο λόγος δεν ήταν ένα ξαφνικό έλλειμμα εμπιστοσύνης στο τραπεζικό σύστημα αλλά η παραδοχή πως το παλιό σύστημα των μετρητών έχει μεν προβλήματα, αλλά παρουσιάζει υψηλή διαθεσιμότητα σε σχέση με τα ψηφιακά συστήματα όπου μία κυβερνοεπίθεση μπορεί να τα παραλύσει. Ακολουθώντας τις οδηγίες της υπηρεσίας πολιτικής προστασίας της χώρας τους, οι Σουηδοί διατηρούν μετρητά στο σπίτι ως ένα έσχατο μέσο συναλλαγών στην περίπτωση που όλα τα υπόλοιπα δεν είναι διαθέσιμα.  

Παρά την ανάπτυξη των ψηφιακών συστημάτων η πλήρης κατάργηση των μετρητών δεν εμφανίζεται ως επιθυμητή εξέλιξη. «Δεν προσβλέπουμε προς μία κοινωνία απαλλαγμένη από μετρητά», είχε αναφέρει στο παρελθόν ο κεντρικός τραπεζίτης της Αυστρίας Ewald Nowotny, διαβάζουμε σε μελέτη του 2019. Γενικά η πλήρης ψηφιοποίηση των συναλλαγών αντιμετωπίζει δυσκολίες και ενέχει τον κίνδυνο αποκλεισμού μέρους του πληθυσμού. Βεβαίως κάποια οφέλη είναι ιδιαιτέρως δελεαστικά. Μια κοινωνία χωρίς μετρητά είναι μια κοινωνία χωρίς μαύρη οικονομία και αδήλωτα εισοδήματα, ενώ οι ληστείες θα περιορίζονταν σημαντικά, όμως στον αντίποδα δεν είναι λίγοι εκείνοι που προειδοποιούν πως ένα τέτοιο περιβάλλον μπορεί να εξελιχθεί σε δυστοπία με τις επιχειρήσεις και τις κυβερνήσεις να ασκούν ασφυκτικό έλεγχο στις συναλλαγές.

Κάποιοι θα πουν επίσης ότι την ώθηση προς τις ψηφιακές συναλλαγές υποστηρίζουν και οι τράπεζες. Ωστόσο στελέχη με πολυετή εμπειρία στον τραπεζικό τομέα σχολιάζουν στο 2045.gr ότι η διαχείριση αυτών των συναλλαγών μάλλον μπελάς είναι για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Δεν είναι τυχαίο που οι τράπεζες έχουν μεταβιβάσει σε τρίτους τις σχετικές δραστηριότητες διαχείρισης και εκκαθάρισης συναλλαγών,  προσθέτουν.

Άρα τα μετρητά είναι εδώ για να μείνουν.

Ναι και όχι…

Μετρητά σε ψηφιακή μορφή;

Μπορείτε να φανταστείτε ένα μέλλον που θα έχει μεν μετρητά αλλά σε ψηφιακή μορφή; Ακούγεται μπερδεμένο και η αλήθεια είναι φαίνεται για τέτοιο αν παρακολουθήσετε την επιχειρηματολογία των κεντρικών τραπεζών. «Συνεργαζόμαστε με τις εθνικές κεντρικές τράπεζες της ζώνης του ευρώ για να εξετάσουμε το ενδεχόμενο εισαγωγής ψηφιακού ευρώ. Αυτό θα ήταν ένα ψηφιακό νόμισμα κεντρικής τράπεζας που θα αντιστοιχούσε στα μετρητά και θα είχε ηλεκτρονική μορφή. Επιπλέον, θα λειτουργούσε συμπληρωματικά προς τα τραπεζογραμμάτια και τα κέρματα, αποτελώντας μια πρόσθετη επιλογή πληρωμής», αναφέρει η ΕΚΤ. Η κεντρική τράπεζα ξεκίνησε να διερευνά το τοπίο τον Οκτώβριο του 2021 και αυτή η διαδικασία (της διερεύνησης) θα ολοκληρωθεί τον Οκτώβριο του 2023. Στη συνέχεια η ΕΚΤ θα αποφασίσει αν θα ξεκινήσει η διαδικασία υλοποίησης. Τραπεζικοί παράγοντες σχολιάζουν πως η ιδέα του ψηφιακού ευρώ  παραμένει ασαφής και ότι από τη στιγμή που υπάρχουν φυσικές και άυλες πιστωτικές ή χρεωστικές κάρτες και από τη στιγμή που στο παιχνίδι της διεκπεραίωσης συναλλαγών έχουν μπει οι κατασκευαστές λογισμικού (βλ. Apple και Google), ποιος ο λόγος μιας άυλης μορφής του ευρώ;

Η ΕΚΤ φαίνεται να θεωρεί ότι το ψηφιακό ευρώ είναι μια απάντηση απέναντι στα κρυπτονομίσματα και τα cryptoassets. Ωστόσο, από τον κόσμο των κρυπτονομισμάτων η ΕΚΤ δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να «δανειστεί» την τεχνολογία blockchain. «Σε έναν κόσμο όπου οι πολίτες κάνουν ολοένα και περισσότερες πληρωμές ηλεκτρονικά και η αγορά ψηφιακών πληρωμών συνεχίζει να αναπτύσσεται, το ψηφιακό ευρώ θα αποτελούσε για όλους – νοικοκυριά, μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις – μια επιπλέον επιλογή για τη διενέργεια πληρωμών με χρήμα κεντρικής τράπεζας», αναφέρει η κεντρική τράπεζα.

Προσθέτει ότι δεν υπάρχει ενδιαφέρον από την ίδια για τη συλλογή προσωπικών δεδομένων και ότι «οι χρήστες θα χρειαζόταν πιθανώς να ταυτοποιηθούν την πρώτη φορά που θα αποκτούσαν πρόσβαση σε υπηρεσίες ψηφιακού ευρώ, αλλά θα μπορούσαν να διατηρούνται διαφορετικοί βαθμοί προστασίας της ιδιωτικής ζωής όσον αφορά τις πληρωμές τους».Δημιουργική ασάφεια, θα έλεγε κάποιος…

Η συζήτηση ωστόσο για την ενδεχόμενη εισαγωγή ψηφιακών εκδοχών των συμβατικών νομισμάτων δεν περιορίζεται στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Το ζήτημα εξετάζεται και από άλλες μεγάλες κεντρικές τράπεζες, όπως είναι η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ και η Τράπεζα της Αγγλίας. Πιο πολλά βήματα φαίνεται ότι έχει κάνει η Κεντρική Τράπεζα της Ιαπωνίας, η οποία δρομολογεί ένα πιλοτικό πείραμα ψηφιακού γιεν για τον Απρίλιο του 2023.

The post Το χρώμα και το μέλλον των μετρητών appeared first on 2045.gr.