Στελέχη της Δημόσιας Διοίκησης, της αγοράς και της τεχνολογίας ανέδειξαν τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες της μετάβασης σε ένα πιο ευέλικτο, διαλειτουργικό και πολιτοκεντρικό μοντέλο λειτουργίας του κράτους σε πάνελ που συντόνισε ο Φανούρης Δρακάκης, Αρχισυντάκτης του 2045.gr.

Συγκεκριμένα στη συζήτηση με τίτλο με τίτλο “Reinventing Government: Technology, Efficiency and Citizen-Centered Services” συμμετείχαν οι:

✓ Κωνσταντίνος Καράντζαλος, Γενικός Γραμματέας Τηλεπικοινωνιών & Ταχυδρομείων

✓  Δημήτριος Πτωχός, Περιφερειάρχης Πελοποννήσου

✓ Δημήτριος Γιάντσης, Γενικός Διευθυντής Έργων της Κοινωνίας της Πληροφορίας

✓ Μιχάλης Κασσιμιώτης, Διευθύνων Σύμβουλος για την Ελλάδα και την Κύπρο, HP Enterprise

✓ Ήλια Τζωρτζοπούλου, Γενική Διευθύντρια Νοτιοανατολικής Ευρώπης για τη Wonderful

✓  Αριστόδημος Θωμόπουλος, Partner στη DIADIKASIA Business Consulting S.A.

Κεντρικός πυλώνας της συζήτησης υπήρξε η ανάγκη για διαλειτουργικότητα και τη δημιουργία μιας ενιαίας πύλης εξυπηρέτησης, η οποία θα απαλλάξει τον πολίτη από την επαναλαμβανόμενη προσκόμιση εγγράφων. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ψηφιακή κυριαρχία, με την ανάπτυξη εγχώριων υποδομών υψηλής ισχύος, όπως ο υπερυπολογιστής «Δαίδαλος», που θα επιτρέψει την αξιοποίηση μεγάλου όγκου δεδομένων και την ανάπτυξη μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης προσαρμοσμένων στην ελληνική γλώσσα.

Παράλληλα, αναδείχθηκε η σημασία της τοπικής αυτοδιοίκησης ως πρωτοπόρου στην ψηφιακή μετάβαση, με παραδείγματα όπως τα «ψηφιακά δίδυμα» περιφερειών και η αυτοματοποίηση εκατοντάδων υπηρεσιών. Ωστόσο, επισημάνθηκαν και οι προκλήσεις: η ανάγκη για θεσμικές παρεμβάσεις που θα διασφαλίζουν την ασφαλή διακίνηση δεδομένων, ο συντονισμός μεταξύ διαφορετικών φορέων και η προσαρμογή του συστήματος προμηθειών σε πιο ευέλικτες μορφές ανάπτυξης έργων.

Τέλος, η συζήτηση κατέδειξε ότι η επιτυχία της επόμενης φάσης, μετά τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης, δεν θα κριθεί από τον όγκο της χρηματοδότησης, αλλά από την ικανότητα των θεσμών να ενσωματώσουν την τεχνολογία σε καθημερινές ροές εργασίας, βελτιώνοντας την παραγωγικότητα και την εμπειρία του πολίτη και της επιχείρησης.

Οι τοποθετήσεις των ομιλητών

Στις προσπάθειες να μπει τέλος στη «ψηφιακή γραφειοκρατία» του Δημοσίου και στην παροχή βέλτιστων υπηρεσιών στον πολίτη αναφέρθηκε ο κ. Κωνσταντίνος Καράντζαλος, Γενικός Γραμματέας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων, του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Όπως είπε, στόχος είναι η μετάβαση από το σημερινό κατακερματισμένο μοντέλο με χιλιάδες υπηρεσίες σε μια ενιαία πύλη εξυπηρέτησης, όπου ο πολίτης δεν θα χρειάζεται να επανεκδίδει διαρκώς τα ίδια πιστοποιητικά, αλλά θα αξιοποιούνται με ασφάλεια τα ήδη διαθέσιμα δεδομένα. Αναφερόμενος στις προκλήσεις που έχει να διαχειριστεί το Υπουργείο στην προσπάθεια αυτή ο κ. Καράντζαλος έκανε λόγο για την πρόκληση του συντονισμού μεταξύ διαφορετικών φορέων φέρνοντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα το ζήτημα των εκσκαφών στους δρόμους, όπου ήδη λειτουργεί πλατφόρμα για τις τηλεπικοινωνιακές εργασίες, αλλά απαιτείται ευρύτερος συντονισμός με άλλους τομείς, όπως η ενέργεια και η ύδρευση. Αναφερόμενος στις ψηφιακές υποδομές, σημείωσε ότι ψηλά στην ατζέντα έχει τεθεί η ενίσχυση της συνδεσιμότητας και της ενεργειακής επάρκειας, ιδίως για την ανάπτυξη data centers. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι το αυξανόμενο γεωπολιτικό ενδιαφέρον για την ευρύτερη περιοχή ενισχύει την προοπτική προσέλκυσης νέων επενδύσεων στην Ελλάδα, με έμφαση στη βελτίωση και επιτάχυνση του αδειοδοτικού πλαισίου, ώστε να καταστεί πιο ανταγωνιστικό και ελκυστικό. Τέλος, ειδική αναφορά έκανε στην κρισιμότητα επενδύσεων σε υποδομές υψηλής υπολογιστικής ισχύος, όπως το έργο «Δαίδαλος», που θα επιτρέψει την αξιοποίηση μεγάλου όγκου δεδομένων, από μετεωρολογικές προβλέψεις έως δορυφορικές εφαρμογές για τη διαχείριση φυσικών πόρων, την αγροτική παραγωγή και την περιβαλλοντική παρακολούθηση.

«Η Περιφέρεια Πελοποννήσου ηγείται του ψηφιακού μετασχηματισμού σε επίπεδο περιφερειών, τόνισε ο κ. Δημήτρης Πτωχός, Περιφερειάρχης Πελοποννήσου εφαρμόζοντας μία στρατηγική σε τρία στάδια: επανασχεδιασμός και απλοποίηση διαδικασιών, κατάργηση όσων δεν είναι αναγκαίες και στη συνέχεια στοχευμένη ψηφιοποίηση. Όπως υπογράμμισε, η Περιφέρεια διαθέτει πλέον ένα ώριμο επίπεδο ψηφιακών υπηρεσιών και επιδιώκει να μεταφέρει την τεχνογνωσία αυτή και σε άλλες περιφέρειες. Έως σήμερα, ανέφερε, έχουν ψηφιοποιηθεί περισσότερες από 430 υπηρεσίες, ενώ έως το τέλος του καλοκαιριού αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί και οι 732 συνολικά υπηρεσίες. Παράλληλα, λειτουργεί πλέον πλατφόρμα ηλεκτρονικών ραντεβού με δυνατότητα αξιολόγησης υπηρεσιών και υπαλλήλων, η οποία μέσα σε έναν χρόνο έχει καταγράψει περισσότερες από 130.000 αλληλεπιδράσεις, ξεπερνώντας τα αρχικά λειτουργικά προβλήματα. Ιδιαίτερα αυξημένη είναι η ζήτηση για υπηρεσίες που σχετίζονται με επαγγελματικές δραστηριότητες, μεταφορές και υγεία, αλλά και για εξειδικευμένες υπηρεσίες που αφορούν τον πρωτογενή τομέα, όπως το ελαιοκομικό μητρώο.  Ο κ. Πτωχός τόνισε ότι υλοποιούνται πιλοτικές πρωτοβουλίες, όπως η πλήρης αυτοματοποίηση διαδικασιών για την έκδοση πιστοποιητικών και αδειών χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση, συμβάλλοντας και στην εξοικονόμηση ανθρώπινων πόρων. Παράλληλα, σε συνεργασία με την Ακαδημία Αθηνών, προχωρά η ανάπτυξη ψηφιακού διδύμου για το σύνολο της Περιφέρειας, το οποίο θα ενσωματώνει μορφολογικά και λειτουργικά δεδομένα, επιτρέποντας την άμεση παρακολούθηση και διαχείριση υποδομών και κρίσιμων ζητημάτων σε πραγματικό χρόνο.

«Θέλουμε να έχουμε μια ενοποιημένη εξυπηρέτηση για τον Έλληνα πολίτη και επιχειρηματία» επεσήμανε ο κ. Δημήτρης Γιάντσης, Γενικός Διευθυντής της Κοινωνίας της Πληροφορίας, υπογραμμίζοντας ότι από το 2019 έως σήμερα έχουν προκηρυχθεί περισσότεροι από 390 δημόσιοι διαγωνισμοί, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 2,9 δισ. ευρώ, ενώ έχουν συναφθεί πάνω από 600 συμβάσεις και έχουν εκταμιευθεί σχεδόν 3 δισ. ευρώ προς αναδόχους, πολίτες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Αναφερόμενος στο έργο του CRM, το χαρακτήρισε ως ένα εμβληματικό έργο που φιλοδοξεί να αποτελέσει την κεντρική πύλη εξυπηρέτησης πολιτών και επιχειρήσεων. Στόχος είναι η ενοποίηση των ΚΕΠ, του gov.gr και ενός ενιαίου τηλεφωνικού αριθμού ώστε ο πολίτης να ξεκινά και να παρακολουθεί το αίτημά του από οποιοδήποτε σημείο. Παράλληλα, μέσω του CRM θα μπορεί το Δημόσιο να απευθύνεται στοχευμένα στους πολίτες μέσω ενημερωτικών δράσεων και καμπανιών. «Είναι μία συνολική αλλαγή φιλοσοφίας στην αλληλεπίδραση κράτους και πολιτών και όχι απλώς μια ψηφιακή εφαρμογή», είπε σημειώνοντας πως το έργο χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας με ορίζοντα ολοκλήρωσης την 30η Ιουνίου. Ο κ. Γιάντσης επισήμανε ότι για την πλήρη λειτουργία του συστήματος απαιτείται η ψήφιση των νόμων και κανονιστικών πράξεων που θα επιτρέψουν τη νόμιμη και ασφαλή συγκέντρωση των αναγκαίων δεδομένων, η έκδοση των αναγκαίων υπουργικών και κοινών υπουργικών αποφάσεων που θα εξειδικεύουν τη λειτουργία του συστήματος και η επίτευξη διαλειτουργικότητας μεταξύ των πληροφοριακών συστημάτων του Δημοσίου, ώστε να μπορούν να «επικοινωνούν» αποτελεσματικά και να τροφοδοτούν με τα απαιτούμενα στοιχεία τη βάση δεδομένων του CRM.

Στο ζήτημα της ψηφιακής κυριαρχίας εστίασε ο κ. Μιχάλης Κασσιμιώτης, Managing Director της Hewlett Packard Enterprise Ελλάδος, αναφέροντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την ανάπτυξη υποδομών όπως ο «Δαίδαλος», που μπορεί να υποστηρίξει την ανάπτυξη εφαρμογών και μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης εντός χώρας, ιδιαίτερα σε σχέση με την ελληνική γλώσσα, καθώς σήμερα μεγάλο μέρος των ψηφιακών υπηρεσιών βασίζεται σε μεταφρασμένα μοντέλα. Όπως εξήγησε, η ενίσχυση της ψηφιακής κυριαρχίας προϋποθέτει μια σειρά από κρίσιμα βήματα: την ανάπτυξη ισχυρών εγχώριων υποδομών, τον έλεγχο και την ικανότητα ανάπτυξης μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς και τη διασφάλιση της λειτουργικής αυτονομίας των συστημάτων. Παράλληλα, απαιτείται η διατήρηση της ευελιξίας που προσφέρουν οι σύγχρονες τεχνολογίες, μέσα από τον συνδυασμό ελέγχου τόσο των υποδομών όσο και της λειτουργίας τους. Ο κ. Κασσιμιώτης υπογράμμισε ότι η εξάρτηση από υποδομές εκτός γεωπολιτικού ελέγχου δημιουργεί σημαντικούς κινδύνους, γεγονός που έχει οδηγήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση, υπό την πίεση των τελευταίων εξελίξεων, να αναπτύξει σχετικά πλαίσια πολιτικής, όπως το SEAL Framework, με στόχο την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας στον ψηφιακό τομέα.

Η κα Ίλια Τζωρτζοπούλου, General Manager SEE, Wonderful σημείωσε πως «η Τεχνητή Νοημοσύνη θα μεταμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες έχουν πρόσβαση στο κράτος, όμως η πρόοδος θα εξαρτηθεί λιγότερο από τα ίδια τα μοντέλα και περισσότερο από το πόσο αποτελεσματικά θα υιοθετηθούν και θα εφαρμοστούν από τους θεσμούς.

Τα επόμενα χρόνια, το προβάδισμα δεν θα το έχουν όσοι διαθέτουν τα πιο φιλόδοξα σχέδια για την Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά εκείνοι που μπορούν να μετατρέψουν τη «νοημοσύνη» σε συστήματα, ροή εργασιών και αποφάσεις που λειτουργούν στην πράξη, μέσα στο σύνθετο περιβάλλον των επιχειρήσεων και της δημόσιας διοίκησης».

Στην επόμενη ημέρα μετά από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας καθώς και στην πρόκληση του επανασχεδιασμού της εργασίας μετά την αλλαγή που φέρνουν οι ψηφιακές διαδικασίες και η Τεχνητή Νοημοσύνη εστίασε ο Αριστόδημος Θωμόπουλος, Partner, DIADIKASIA, BRIGHT GROUP member, επισημαίνοντας ότι η συστηματική μέτρηση της γραφειοκρατίας μέσω του Standard Cost Model αναδεικνύει σαφείς διαφορές στη λειτουργία των διαδικασιών πριν και μετά την ψηφιοποίηση. Σύμφωνα με τον ίδιο, σε ένα σύνολο 20 κρίσιμων και εξωστρεφών διαδικασιών του Δημοσίου, η εξοικονομούμενη ανθρωποπροσπάθεια κυμαίνεται από 70% έως 90%. Στο πλαίσιο αυτό, όπως σημείωσε, θέτει το ζήτημα της ανακατανομής του ανθρώπινου δυναμικού, με στόχο την ενίσχυση της παραγωγικότητας. Αναφερόμενος στην επόμενη ημέρα μετά τη λήξη του RRF, σημείωσε ότι το κρίσιμο ζήτημα είναι η διασφάλιση της συνέχειας του ψηφιακού μετασχηματισμού.

Όπως σημείωσε, η συζήτηση θα πρέπει να μετατοπιστεί από τη χρηματοδότηση στην ουσία των έργων, με πρόβλεψη πόρων στους προϋπολογισμούς των φορέων και με ενίσχυση της εθνικής χρηματοδότησης, παράλληλα με τα ευρωπαϊκά εργαλεία. Αναφερόμενος στην αγορά, προειδοποίησε για μια μεταβατική περίοδο προσαρμογής όπου ενδέχεται να προκύψει χρηματοδοτικό κενό και μείωση του όγκου των έργων. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη εκσυγχρονισμού του συστήματος προμηθειών, τονίζοντας ότι το Δημόσιο πρέπει να λειτουργήσει ως «έξυπνος αγοραστής» λύσεων πληροφορικής με στροφή από τα χρονοβόρα έργα μεγάλης κλίμακας σε πιο ευέλικτες προσεγγίσεις, όπως η σταδιακή και agile ανάπτυξη συστημάτων. Τέλος, τόνισε την ανάγκη συνεργασία δημόσιου – ιδιωτικού τομέα για την ανάπτυξη λύσεων, επισημαίνοντας ωστόσο ότι το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο δεν υποστηρίζει ακόμη επαρκώς αυτή την προσέγγιση.

The post Delphi Economic Forum: Η επόμενη ημέρα στη στρατηγική εξέλιξη του ψηφιακού κράτους appeared first on 2045.gr.

Σε μια περίοδο όπου η παγκόσμια πραγματικότητα μετασχηματίζεται με καταιγιστικούς ρυθμούς, το 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών επιστρέφει από τις 22 έως τις 25 Απριλίου 2026 στην πόλη των Δελφών.

Η φετινή διοργάνωση με κεντρικό τίτλο «The Shock of the New» (Το Σοκ του Νέου), φέρνει στο επίκεντρο τη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνουν οι ραγδαίες εξελίξεις των τελευταίων ετών: από τις πολεμικές συγκρούσεις σε Ιράν και Ουκρανία και τις νέες γεωπολιτικές ισορροπίες που διαμορφώνονται, έως τις ενεργειακές προκλήσεις και τις ριζικές αλλαγές που επιφέρει στην οικονομία, στις επιχειρήσεις και στην κοινωνία η επέλαση της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Το πρόγραμμα του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών περιλαμβάνει περισσότερες από 200 συζητήσεις, 25 κλειστές συνεδριάσεις και έξι συζητήσεις στρογγυλής τραπέζης με τη συμμετοχή 1.200 ομιλητών. Μεταξύ αυτών, κυβερνητικοί αξιωματούχοι, υψηλόβαθμα στελέχη διεθνών οργανισμών, ακαδημαϊκοί και κορυφαίοι εκπρόσωποι του επιχειρηματικού κόσμου.

Το Φόρουμ θα επικεντρωθεί στις τεχνολογικές αλλαγές, την κλιματική κρίση και τις νέες ισορροπίες που διαμορφώνονται στο γεωπολιτικό πεδίο με έμφαση στις σχέσεις της Ευρώπης με τις ΗΠΑ και τη Μέση Ανατολή. Με τη συμβολή περισσότερων από 51 διεθνών δεξαμενών σκέψης (think tanks) και οργανισμών που συμμετέχουν ως σύμβουλοι προγράμματος όπως ο ΟΟΣΑ, η Παγκόσμια Τράπεζα, το Chatham House, το London School of Economics, το Warsaw Security Forum, το Heritage Foundation και το Atlantic Council, το Φόρουμ θα χαρτογραφήσει τις λύσεις που απαιτούνται για την αντιμετώπιση του «σοκ» της νέας πραγματικότητας που αλλάζει συνεχώς.

Διάλογοι για την Ελλάδα και την Ευρώπη

Την έναρξη του Φόρουμ θα κηρύξει ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας, ενώ την ολομέλεια της πρώτης ημέρας θα κλείσει ο διάλογος του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Antonio Costa. Κατά τη διάρκεια του Φόρουμ θα πραγματοποιηθεί σειρά συζητήσεων , μεταξύ κορυφαίων υπουργών της Ελληνικής Κυβέρνησης και Ευρωπαίων Επιτρόπων. Ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης θα συνομιλήσει με τον Επίτροπο Οικονομικών και Παραγωγικότητας Vladis Dombrovskis. O Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, με την Αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και Επίτροπο τη Καθαρή, Δίκαιη και Ανταγωνιστική Μετάβαση, Teresa Ribera. O Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας, με τον Επίτροπο Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολο Τζιτζικώστα. Στις συζητήσεις του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών θα συμμετάσχουν επίσης η Επίτροπος για τη Διεύρυνση της ΕΕ, Marta Kos, ο Επίτροπος για την Αλιεία και του Ωκεανούς, Κώστας Καδής και η Επίτροπος για τη Μεσόγειο, Dubravka Šuica.

Ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης θα συζητήσει για το αναπτυξιακό μοντέλο που θα πρέπει να ακολουθήσει η ελληνική οικονομία με τον Γενικό Γραμματέα του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), Mathias Cormann. Ακόμη, στο Φόρουμ συμμετέχουν ο Γενικός Διευθυντής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, Pierre Gramegna, οι Αντιπρόεδροι της Ευρωπαϊκης Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ), Gelsomina Viglioti και Ιωάννης Τσακίρης, καθώς και στελέχη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και της Παγκόσμιας Τράπεζας.

Διεθνείς Πολιτικές Προσωπικότητες και Κυβερνητικοί Αξιωματούχοι

Για μια ακόμη χρονιά, το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών φιλοξενεί κορυφαίες πολιτικές προσωπικότητες όπως ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Εσθονίας Alar Karis, το μέλος της Προεδρίας της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης Željka Cvijanović, ο Πρωθυπουργός της Αλβανίας Edi Rama και η Αυτού Εξοχότητα Πρίγκιπας Αλβέρτος Β’ του Μονακό.

Ακόμη το «παρών» στο Φόρουμ θα δώσουν περισσότεροι από 20 εν ενεργεία υπουργοί απ’ όλο τον κόσμο, αλλά και προσωπικότητες που έχουν αφήσει το στίγμα τους στην διεθνή πολιτική σκηνή, όπως ο 11ος Πρόεδρος της Τουρκίας, Abdullah Gül, o πρώην Πρωθυπουργός του Ισραήλ, Ehud Olmert, οι πρώην Πρόεδροι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Herman Van Rompuy και Charles Michel και ο πρώην Ευρωπαίος Επίτροπος Οικονομικών και πρώην Πρωθυπουργός της Ιταλίας, Paolo Gentiloni.

Η Ελληνική Συμμετοχή

Όπως κάθε χρόνο, η ελληνική πολιτική ηγεσία θα δώσει δυναμικό «παρών». Στις συζητήσεις θα συμμετέχουν μεταξύ άλλων ο Υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης,  ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, η Υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, η Υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως, ο Υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης, η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, ο Υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς, η Υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη, ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου, ο Υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Βασίλης Κικίλιας και η Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου.

Επίσης θα παραστούν διακεκριμένοι εκπρόσωποι της ελληνικής πολιτειακής και πολιτικής ζωής της χώρας όπως o Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης, ο Πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Σωκράτης Φάμελλος, η πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας (ΠτΔ) Κατερίνα Σακελλαροπούλου, ο πρώην ΠτΔ Προκόπης Παυλόπουλος, o πρώην Πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας και o πρώην Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης, Ευάγγελος Βενιζέλος.

Ακαδημαϊκοί, Στοχαστές και Προσωπικότητες Διεθνούς Κύρους

Το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών θα φιλοξενήσει και φέτος διακεκριμένες προσωπικότητες από τον χώρο της ακαδημαϊκής κοινότητας, της πολιτικής ανάλυσης, της οικονομίας, της επιστήμης και της διεθνούς επιχειρηματικής σκηνής, οι οποίες συμβάλλουν με το έργο, την εμπειρία και τη δημόσια παρουσία τους στον διάλογο για τις μεγάλες προκλήσεις της εποχής. Ανάμεσά τους, ενδεικτικά, θα συμμετάσχουν ο Καθηγητής του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης Στάθης Καλύβας, ο Καθηγητής στο Sciences Po και Πρόεδρος του ΕΛΙΑΜΕΠ Λουκάς Τσούκαλης, ο Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ Νίκος Βέττας, ο Senior Managing Director της JP Morgan Θοδωρής Γιατράκος, η Πρόεδρος του ΔΙΚΤΥΟΥ Άννα Διαμαντοπούλου, ο Πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών Νικηφόρος Διαμαντούρος, ο ομότιμος καθηγητής και πρώην Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου Χρήστος Ροζάκης,ο Πρόεδρος του The American College of Greece Edward C. Wingenbach, καθώς και ο Διευθυντής του Institute of Global Affairs και Καθηγητής στο American College of Greece Κωνσταντίνος Φίλης.

The post 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών: Πλούσια ατζέντα με περισσότερες από 200 συζητήσεις appeared first on 2045.gr.

Η θεωρία από την πράξη απέχει πολλές φορές όσο η Γη από τον Πλούτωνα και παρόμοια απόσταση μπορεί να χωρίζει το επενδυτικό ενδιαφέρον από την υλοποίηση μιας επένδυσης. Υπό αυτό το πρίσμα, το επενδυτικό ενδιαφέρον για data centers στην Ελλάδα μπορεί μεν να ξεπερνά τα 1.000 MW, σύμφωνα με μια μελέτη της PwC που παρουσιάστηκε πρόσφατα από τα υπουργεία Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Περιβάλλοντος & Ενέργειας και Ανάπτυξης, αλλά ουδείς μπορεί να διαβεβαιώσει ότι το ενδιαφέρον αυτό θα μετουσιωθεί σε πραγματικά επενδυτικά πλάνα.

Για την ώρα, μένουμε ότι η εγκατεστημένη ισχύς των data centers που λειτουργούν στη χώρα μας φτάνει τα 50 MW. Πρόκειται για ισχύ που αντιστοιχεί στις ανάγκες ηλεκτροδότησης 40.000 νοικοκυριών και αυτό μπορεί να μοιάζει εντυπωσιακό (μιας και 40.000 νοικοκυριά μπορεί να αποτελούν μια μεσαία ελληνική πόλη), όμως αποτελεί ένα ελάχιστο τμήμα της εγκατεστημένης χωρητικότητας στην Ευρώπη.

Η εγκατεστημένη ισχύς των data centers που λειτουργούν σήμερα στην ήπειρό μας υπολογίζεται σε 10.000 MW με τις προβλέψεις να μιλούν για αύξηση στα 47.400 ΜW το 2029.  Βεβαίως και αυτό μένει να αποδειχθεί, όπως επίσης μένει να αποδειχθεί αν η Νοτιοανατολική Ευρώπη θα φτάσει την εγκατεστημένη ισχύ των 5.000 MW έως το τέλος της δεκαετίας και ποιο ποσοστό θα μπορούσε να διεκδικήσει η Ελλάδα. Τι όμως τροφοδοτεί την έκρηξη σε επενδύσεις στα data centers;

Η πιο προφανής απάντηση είναι δύο λέξεις: τεχνητή νοημοσύνη και είναι αλήθεια ότι το ενδιαφέρον για τα data centers αυξήθηκε εκθετικά την τελευταία πενταετία, όταν οι εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης άρχισαν να καταλαμβάνουν κάθε πτυχή της ψηφιακής ζωής, τόσο στο επαγγελματικό περιβάλλον όσο και στον ελεύθερο χρόνο.

Αλλά υπάρχουν και άλλοι παράγοντες.

Οι εφαρμογές νέφους (cloud computing αν το επιθυμείτε) αποτέλεσαν σημαντικό λόγο για τον οποίο οι Google, Microsoft, Meta, Amazon και λοιπές δυνάμεις ανέπτυξαν υποδομές φιλοξενίας χιλιάδων servers. Το streaming βοήθησε σε αυτή τη ζήτηση και μαζί με αυτά θα πρέπει να προσθέσουμε την πολιτική.

Η απαίτηση τα δεδομένα να μην ταξιδεύουν σε άλλες περιοχές και να παραμένουν εκεί που είναι και οι χρήστες τους, έπαιξε και εξακολουθεί να παίζει έναν ρόλο. Ένα χαρακτηριστικό και σχετικά πρόσφατο παράδειγμα μας έρχεται από την Amazon που , μέσω της Amazon Web Services (AWS) ανακοίνωσε τον Ιανουάριο του 2026 τη λειτουργία του AWS European Sovereign Cloud. 

Πρόκειται για μια υποδομή cloud για την Ευρώπη που «βρίσκεται εξ ολοκλήρου εντός της Ε.Ε και είναι φυσικά και λογικά διαχωρισμένη από άλλες περιοχές [λειτουργίας] της AWS. Η AWS ανακοίνωσε επίσης σχέδια για την επέκταση της κάλυψης του AWS European Sovereign Cloud από τη Γερμανία σε ολόκληρη την Ε.Ε., με σκοπό την υποστήριξη της αυστηρής απομόνωσης, της διατήρησης των δεδομένων εντός της χώρας και των απαιτήσεων χαμηλής καθυστέρησης», όπως αναφέρθηκε στη σχετική ανακοίνωση. Το κύριο χαρακτηριστικό της συγκεκριμένης υποδομής είναι ότι τα δεδομένα των Ευρωπαίων πολιτών παραμένουν στην Ευρώπη και δεν «ταξιδεύουν» στις Ηνωμένες Πολιτείες. Υπάρχει μια διχογνωμία ως προς το αν αυτό μπορεί να ισχύσει πλήρως, κυρίως όσον αφορά στις υποχρεώσεις των αμερικανικών εταιρειών απέναντι στη νομοθεσία που ισχύει στις ΗΠΑ.

Ωστόσο για το θέμα που μας ενδιαφέρει, η ουσία είναι ότι χτίζονται διαρκώς νέα data centers.

Ο ρόλος των hyperscalers

Είναι οι εταιρείες που διαθέτουν χιλιάδες servers σε εγκαταστάσεις διασκορπισμένες σε όλο τον κόσμο. Κάθε δευτερόλεπτο εξυπηρετούν χιλιάδες επιχειρήσεις και εκατομμύρια ανθρώπους σε κάθε τους ανάγκη, από ένα μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που θα ταξιδέψει τον μισό πλανήτη για να φτάσει στον αποδέκτη του έως πολύπλοκες εφαρμογές ιατρικής, οικονομικών ή αρχιτεκτονικής.

Οι μονάδες τους κλιμακώνονται ανάλογα με τη ζήτηση, με άλλα λόγια αυξομειώνουν τον όγκο των διαθέσιμων πόρων ώστε να αποφεύγονται σπατάλες, πρωτίστως οι ενεργειακές. Ποιοι είναι αυτοί; Τους ξέρουμε καλά, καθώς είναι βασικοί παίκτες της ψηφιακής (και μη) οικονομίας.  Amazon Web Services, Microsoft Azure, Google Cloud Platform είναι η τριάδα των ισχυρών ονομάτων αλλά αυτοί δεν είναι οι μόνοι. Alibaba (με έμφαση στην Ασία), Apple, Meta, Oracle και IBM κατέχουν επίσης σημαντικό μερίδιο στην καθημερινότητά μας έστω και αν δεν το αντιλαμβανόμαστε.

Ο ρόλος τους άλλωστε είναι να παραμένουν αθέατοι από τον τελικό χρήστη.  Σε μεγάλο βαθμό αυτοί καθοδηγούν τις εξελίξεις, καθώς συνολικά κατέχουν ποσοστό της αγοράς που κυμαίνεται μεταξύ 40% και 55%, ανάλογα πώς μετρά κανείς.

Κατά κανόνα, τα data centers ακολουθούν τη ζήτηση, δηλαδή εγκαθίστανται εκεί που τελικά υπάρχει ανάγκη σε πόρους.  Ηνωμένες Πολιτείες και Κίνα έχουν βεβαίως τον πρώτο λόγο αλλά και η Γηραιά μας Ήπειρος, στην οποία επιστρέφουμε για λίγο, έχει αξιοσημείωτη παρουσία.

45 χώρες, 3.400 data centers

Συνολικά και σε 45 ευρωπαϊκές χώρες βρίσκονται εγκατεστημένα 3.400 data centers με τους παρόχους να αναζητούν τρόπους ώστε να βρίσκονται κοντά αφενός στην οικονομική δραστηριότητα που θα κληθούν να εξυπηρετήσουν και αφετέρου κοντά σε πηγές ενέργειας.

Η πρώτη απαίτηση εξηγεί για ποιο λόγο πέντε πόλεις, οι Φρανκφούρτη, Λονδίνο, Άμστερνταμ, Παρίσι και Δουβλίνο (γνωστές όλες μαζί ως FLAP-D)  συγκεντρώνουν το 45% της συνολικής ευρωπαϊκής χωρητικότητας. Η δεύτερη απαίτηση δείχνει για ποιο λόγο ορισμένοι πάροχοι κινούνται προς την ευρωπαϊκή περιφέρεια με τη γεωγραφική έννοια του όρου και αναπτύσσουν μονάδες είτε στη Σκανδιναβία είτε στην Ιβηρική.

Αν μιλάμε για χώρες και όχι για πόλεις, τα σκήπτρα ανήκουν στη Γερμανία, στο έδαφος της οποίας βρίσκονται 529 data centers που αντιστοιχούν στο 4,4% του συνόλου των μονάδων που λειτουργούν σήμερα σε όλο τον κόσμο. Στη δεύτερη θέση βρίσκεται η Βρετανία με 523 μονάδες και ακολουθούν Γαλλία, Ολλανδία, Ιταλία και Ισπανία.

Στα χαρτιά, 18, στην πραγματικότητα, βλέπουμε…

H Ελλάδα είναι πολύ μακριά από αυτούς τους αριθμούς. Στις αρχές του 2025 και με την -τότε- ιδιότητα του υφυπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης είχε προσδιορίσει σε 18 τον αριθμό των data centers που μπορούν να αναπτυχθούν στη χώρα ως το 2030. Έναν χρόνο μετά και κατά την παρουσίαση της μελέτης της PwC ο αντιπρόεδρος του ΑΔΜΗΕ Ιωάννης Μάργαρης τόνισε ότι  από τα 500 MW που έχουν δεσμευτεί μέχρι σήμερα στην υψηλή τάση (για την κατασκευή data centers), κατασκευάζονται υποδομές ισχύους 90 MW, δηλαδή κάτω από το 20% της δηλωθείσας ισχύος.

Τη διαφορά εξηγούν πολύ απλά αναλυτές της αγοράς που μίλησαν στο 2045. Ένας πάροχος δεσμεύει χωρητικότητα στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας ώστε να μην αφήσει χώρο στον ανταγωνισμό. Πρόκειται για το ίδιο πράγμα που γίνεται στους δρόμους όπου κάποιοι δεσμεύουν θέσεις στάθμευσης με καρέκλες και καδρόνια. Η διαφορά εδώ είναι ότι η δέσμευση γίνεται με αιτήσεις. Πληροφορίες του 2045 αναφέρουν ότι βρίσκεται σε εξέλιξη συζήτηση με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς ώστε το καθεστώς να αλλάξει και να υπάρχουν ρήτρες που θα αποθαρρύνουν όσους δεν έχουν πραγματική διάθεση να επενδύσουν.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι υπολογισμοί των συμβουλευτικών εταιρειών και των εταιρειών ερευνών αναφέρουν ότι θα απαιτηθούν ως και 8 τρισ. δολάρια ως το 2030. Στις Ηνωμένες Πολιτείες η δαπάνη για data centers ξεπέρασε στα τέλη του 2025 εκείνη για την ανέγερση νέων κτιρίων γραφείων, καθώς σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg, δαπανήθηκαν 3,57 δισ. δολάρια τον Δεκέμβριο για νέα data centers έναντι 3,49 δισ. για νέα γραφεία. Με άλλα λόγια, η ζήτηση για τη στέγαση μηχανών είναι μεγαλύτερη από τη ζήτηση για στέγαση εργαζομένων. Στο παιχνίδι έχουν μπει και τα μεγάλα ονόματα του επενδυτικού κόσμου. Εταιρείες όπως η Blackrock και η KKR χρηματοδοτούν -με ενθουσιασμό, θα λέγαμε-  την ανέγερση νέων data centers.

Μια κατασκευαστική έκρηξη, την οποία πολλοί αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό.

Αντιδράσεις λόγω νερού και κόστους

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, τοπικές οργανώσεις που ανησυχούν για τις οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την ανάπτυξη των data centers έχουν μπλοκάρει έργα συνολικού προϋπολογισμού 64 δισ. δολαρίων, σύμφωνα με το Data Center Watch. Κατά το 2^ο τρίμηνο του 2025 ο συγκεκριμένος φορέας κατέγραψε 125% αύξηση στις αντιδράσεις που εκδηλώνονται κυρίως στην Ανατολική Ακτή κατά της εγκατάστασης νέων μονάδων.

Οι αντιδράσεις δεν περιορίζονται σε συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας. Η Γερουσία της  Νέας Υόρκης εξετάζει πρόταση νόμου που θα επιβάλει τριετές μορατόριουμ στην κατασκευή νέων data centers στην Πολιτεία. Αν περάσει η πρόταση, η Νέα Υόρκη θα γίνει η πρώτη Πολιτεία που θα επιβάλει (προσωρινή) απαγόρευση, ενώ ορισμένες πόλεις όπως η Νέα Ορλεάνη και  μικρότερες πόλεις στο Μίσιγκαν και την Τζόρτζια έχουν αναστείλει την ισχύ αδειών κατασκευής data centers για τουλάχιστον έναν χρόνο.

Αρχικά τις αντιδράσεις τροφοδοτούσε η ανησυχία για τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο των συγκεκριμένων έργων. Τα data centers λειτουργούν 24 ώρες το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα και οι ενεργειακές τους ανάγκες δεν περιορίζονται μόνο στη λειτουργία των υπολογιστών και των συστημάτων υποστήριξης. Χρειάζεται επίσης ενέργεια για την ψύξη των μονάδων είτε μέσω κλιματισμού είτε με τη χρήση υδάτινων πόρων. Στην πράξη οι ποσότητες νερού που χρειάζονται είναι συγκριτικά μικρές σε σχέση με άλλους τομείς. Στις ΗΠΑ, τα data centers καταναλώνουν γύρω στο 0,04% των αποθεμάτων νερού, όταν η γεωργία καταναλώνει το 37% και η παραγωγή ενέργειας το 41%,σύμφωνα με στοιχεία που επικαλούνται οι New York Times.  Ακούγεται καθησυχαστικό, αλλά σε περιοχές όπου τα υδάτινα αποθέματα είναι ήδη μικρά -όπως για παράδειγμα στο Μεξικό- η παρουσία ενός data center με υδρόψυκτη τεχνολογία προκαλεί πολλαπλασιαστική επιβάρυνση.

Κάπως πιο κοντά μας, στην Ιρλανδία, τα εγκατεστημένα data centers καταναλώνουν το 18% της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας. Η Ιρλανδία έχει επιλέξει να αποτελέσει τη βάση μεγάλων αμερικανικών εταιρειών κυρίως από τον χώρο της ψηφιακής οικονομίας και της φαρμακοβιομηχανίας και τα data centers έχουν ξεφυτρώσει σαν τα μανιτάρια.

Οι τεράστιες ενεργειακές ανάγκες πρέπει κάπως να καλυφθούν. Κάθε νέο data center σημαίνει νέους υποσταθμούς και νέα καλώδια μεταφοράς ρεύματος και όπως έχουν δει πάρα πολλές κοινότητες στις Ηνωμένες Πολιτείες, το κόστος επιμερίζεται σε όλους τους πελάτες. Έτσι, τα data centers καθίστανται ανεπιθύμητα, αφού κανείς δεν θέλει να πληρώνει «καπέλο» στον λογαριασμό του ρεύματος για τη χάρη μιας επένδυσης τρίτων.

Βλέποντας αυτές τις αντιδράσεις, εταιρείες όπως η Microsoft και η Anthropic προσπαθούν να προλάβουν τις εξελίξεις, αναλαμβάνοντας όλο το κόστος που απαιτείται για την ανάπτυξη των ενεργειακών υποδομών.

Φαίνεται ότι η προσέγγισή τους αποδίδει καρπούς, καθώς το τελευταίο πράγμα που θα ήθελαν θα ήταν τα σχέδιά τους για την ανάπτυξη νέων υποδομών που θα εξυπηρετούν την τεχνητή νοημοσύνη και άλλες απαιτητικές υπηρεσίες να σκοντάψουν στις τοπικές αντιδράσεις.

The post Γιατί όλοι μιλάνε για τα data centers και τι θα πρέπει να περιμένουμε appeared first on 2045.gr.

Η πρόταση για μια «κολοβή» έκδοση του ψηφιακού ευρώ δεν πέρασε από την ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, πράγμα που σημαίνει ότι ξεπεράστηκε ένα σημαντικό εμπόδιο – μέχρι το επόμενο.

Με το ψήφισμα που ενέκρινε την Τρίτη η ολομέλεια στο Στρασβούργο υπογραμμίζει ότι η αυξανόμενη ψηφιοποίηση των πληρωμών, ενέχει τον κίνδυνο δημιουργίας νέων μορφών αποκλεισμού τόσο για τους χρήστες όσο και για τους εμπόρους εάν αφεθεί αποκλειστικά σε ιδιωτικούς φορείς και φορείς εκτός Ε.Ε. Η συγκεκριμένη αναφορά αποτελεί σαφή σύμπλευση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με όσους προειδοποιούν ότι η εξάρτηση από τρίτους -κατά βάση αμερικανικούς- παρόχους υπηρεσιών πληρωμών μπορεί να κοστίσει ακριβά στην ανεξαρτησία της Ευρώπης. Βεβαίως αυτή την ανησυχία ενισχύει η συμπεριφορά του νυν Αμερικανού προέδρου και των συνεργατών του.

Το πιο ενδιαφέρον όμως είναι ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υποστηρίζει τη χρήση του ψηφιακού ευρώ ως online και offline νομίσματος, ευθυγραμμιζόμενο πλήρως με τις θέσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Η πρόταση του εισηγητή προέβλεπε ότι το ψηφιακό ευρώ θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο σε offline συναλλαγές, πράγμα που θα άφηνε τον διαρκώς αυξανόμενο χώρο των online συναλλαγών στα ιδιωτικά συστήματα πληρωμών. Σε αυτά περιλαμβάνονται τόσο τα γνωστά μας από τις Visa, MasterCard και PayPal όσο και τα συστήματα άμεσων πληρωμών που σχεδιάζονται από εμπορικές τράπεζες.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θεωρεί ότι η εισαγωγή ενός ψηφιακού ευρώ, που θα είναι σχεδιασμένο να συμπληρώνει τις υπηρεσίες μετρητών και τις ιδιωτικές τραπεζικές υπηρεσίες (όπως είναι για παράδειγμα το ελληνικό IRIS), είναι απαραίτητη για την ενίσχυση της νομισματικής κυριαρχίας της Ε.Ε., τη μείωση του κατακερματισμού των πληρωμών λιανικής και τη στήριξη της ακεραιότητας και της ανθεκτικότητας της ενιαίας αγοράς.

Ταυτόχρονα, το Κοινοβούλιο υπογραμμίζει τη σημασία που έχει να διατηρηθεί ο ρόλος των (σημερινών) μετρητών, για τα οποία και τα στελέχη της ΕΚΤ έχουν τονίσει ότι δεν σχεδιάζεται η κατάργησή τους. Σε πολλές χώρες άλλωστε, τόσο στον ευρωπαϊκό Βορρά όσο και στον ευρωπαϊκό Νότο, τα μετρητά είναι πάντοτε καλοδεχούμενα στις συναλλαγές.

Τα σχετικά άρθρα του ψηφίσματος εγκρίθηκαν με ευρύτατη πλειοψηφία στην ονομαστική ψηφοφορία, με το Κοινοβούλιο να καλεί την ΕΚΤ να εντείνει την παρακολούθηση των κρυπτοστοιχείων όπως, για παράδειγμα, των stablecoins.

Το επόμενο ορόσημο είναι η συνεδρίαση της Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων του Κοινοβουλίου τον ερχόμενο Μάιο. Εφόσον δεν υπάρξουν απρόοπτα, τα επόμενα βήματα μπορούν να έχουν ολοκληρωθεί μέσα στο δεύτερο εξάμηνο του 2026 ώστε το πιλοτικό πρόγραμμα του ψηφιακού ευρώ να ξεκινήσει το 2027 και η πλήρης του λειτουργία το 2029, αν και πολλοί λένε ότι το χρονοδιάγραμμα αυτό μπορεί να αποδειχθεί πολύ αισιόδοξο.

The post Στήριξη του Ευρωκοινοβουλίου στο πλήρες ψηφιακό ευρώ appeared first on 2045.gr.

Στις 17 Δεκεμβρίου η Dell ανέβασε τις τιμές πώλησης για τα περισσότερα από τα μοντέλα υπολογιστών ευρείας χρήσης που παράγει. Δεν πρόκειται για κάποια φαεινή ιδέα που είχε η εταιρεία, μια μόλις εβδομάδα πριν τα Χριστούγεννα, αλλά για αντίδραση σε μία παρατεταμένη περίοδο αυξημένων τιμών στα ίσως πιο κρίσιμα εξαρτήματα των υπολογιστών και πολλών άλλων συσκευών – των κυκλωμάτων μνήμης.

Η πορεία των τιμών για τα συγκεκριμένα εξαρτήματα ακολούθησε εκείνη άλλων προϊόντων. Υποχώρησαν κατά την περίοδο της πανδημίας, όταν η καταναλωτική δαπάνη περιορίστηκε δραστικά σε πολλές περιοχές του κόσμου. Κόντρα στις αυξήσεις σε άλλα προϊόντα όμως, παρέμεινε σε χαμηλά επίπεδα κατά την περίοδο 2022 – 2023 και από το 2024 κινήθηκε ανοδικά χωρίς διάθεση να σταματήσει το 2025. Το γεγονός ότι αυτή η αύξηση συνέπεσε με την αυξανόμενη δημοτικότητα της τεχνητής νοημοσύνης δεν είναι τυχαία. Τα γλωσσικά μοντέλα εταιρειών όπως η OpenAI, η Google και η Anthropic, προκάλεσαν αύξηση της ζήτησης για data centers που με τη σειρά τους προκάλεσαν αύξηση της ζήτησης κυρίως σε δύο πράγματα, την ενέργεια και τα κυκλώματα μνήμης.

Για να δούμε την έκταση του προβλήματος, δίνουμε για λίγο τον λόγο στην Acer, μία από τις πιο γνωστές εταιρείες κατασκευής υπολογιστών, για τα αίτια των αυξήσεων. «Οι τιμές ανέβηκαν κατακόρυφα το 2025, επειδή η ζήτηση για προηγμένη μνήμη αυξήθηκε πολύ πιο γρήγορα από ό,τι μπορεί να ανταποκριθεί η προσφορά. Σύμφωνα με την TrendForce οι τιμές για μονάδες DDR5 έχουν αυξηθεί κατά 120 – 200% σε σύγκριση με τις αρχές του 2025, ενώ οι δείκτες τιμών DRAM έχουν αυξηθεί κατά σχεδόν 50% από την αρχή του έτους. Ορισμένες συμβολαιακές τιμές για τσιπ μνήμης αυξήθηκαν κατά 30-60% μέσα σε λίγους μόνο μήνες,» γράφει η εταιρεία στο blog της σε μια προσπάθεια να εξηγήσει τα αίτια των αυξημένων τιμών.

Οι λόγοι, προσθέτει, είναι αρκετοί με σημαντικότερο τον ρόλο που παίζουν οι υποδομές για τις υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης. Τα data centers που τις εξυπηρετούν χρειάζονται κυκλώματα μνήμης που είναι γνωστά στην αγορά ως μνήμες μεγάλου εύρους ζώνης (high bandwidth memory, εν συντομία ΗΒΜ). Τα συγκεκριμένα κυκλώματα χρησιμοποιούν τα ίδια δομικά υλικά που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή των κυκλωμάτων μνήμης DDR4 και DDR5, αλλά είναι ακριβότερα από αυτά. Όπως θα περίμενε κανείς, οι κατασκευαστές των κυκλωμάτων έστρεψαν τις μονάδες τους στην παραγωγή ΗΒΜ με αποτέλεσμα να διαπιστώνονται μεγάλες ελλείψεις σε μνήμες DDR4 και DDR5, οι οποίες χρησιμοποιούνται σε μια μεγάλη γκάμα συσκευών. Επιτραπέζιοι και φορητοί υπολογιστές, servers, τηλεοράσεις, routers, παιχνιδομηχανές, αυτοκίνητα, βιομηχανικά συστήματα χρησιμοποιούν DDR4 ή DDR5. Οι ελλείψεις στα εν λόγω κυκλώματα ανεβάζουν τις τιμές των νέων συσκευών αλλά κάνουν και την αναβάθμιση των συσκευών πολύ πιο δαπανηρή υπόθεση σε σχέση με το παρελθόν.

Στην όξυνση του προβλήματος συνεισφέρει η σταδιακή απόσυρση των κυκλωμάτων DDR4, αλλά και η εξέλιξη του λογισμικού που, παραδοσιακά, αποτελεί ενισχυτικό παράγοντα για τη ζήτηση. Ο κύκλος πηγαίνει περίπου ως εξής: Ένα νέος υπολογιστής με επεξεργαστή και κυκλώματα νέας γενιάς μπορεί να αντεπεξέλθει με ευκολία στις ανάγκες των εφαρμογών που υπάρχουν κατά το λανσάρισμά του.

Όμως οι εφαρμογές που αναπτύσσονται μετά το λανσάρισμα γίνονται σταδιακά όλο και πιο απαιτητικές, με αποτέλεσμα ο εξοπλισμός (μνήμες, επεξεργαστής κ.τ.λ.) κάποια στιγμή να φτάνει στα όρια των δυνατοτήτων του. Όλοι έχουμε δει τα παιχνίδια να γίνονται πιο απαιτητικά, τις εφαρμογές παραγωγικότητας να γίνονται πιο απαιτητικές, ακόμα και τους browsers να ζητούν περισσότερα από το μηχάνημα.

Σε αυτό το σημείο υπάρχουν δύο εναλλακτικές, είτε αγορά νέου υπολογιστή είτε αναβάθμιση του υπάρχοντος. Τόσο στη μία όσο και στην άλλη περίπτωση, χρειάζεται περισσότερη ή και ταχύτερη μνήμη, οπότε πάλι αναζητούμε νέα κυκλώματα.

Τιμές τρεις φορές επάνω μέσα σε 12 μήνες

Με δεδομένα τα ζητήματα προσφοράς εξαιτίας της ακόρεστης πείνας των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης για κυκλώματα ΗΒΜ, το πρόβλημα εντείνεται.

Τόσο πολύ που δεν χρειάζεται παρά να κοιτάξεις τις «βιτρίνες» των ηλεκτρονικών καταστημάτων. Χρησιμοποιήσαμε τη λειτουργία ιστορικού τιμής της Skroutz για διάφορα κυκλώματα μνήμης που διατίθενται στην ελληνική αγορά και τα αποτελέσματα είναι αποκαλυπτικά.

Ξεκινάμε από την DDR4 16GB RAM με 2x8GB Modules της Kingston που θα τη βρείτε στα 120 ευρώ από 39 ευρώ στην αρχή του έτους. Στο διάστημα που μεσολάβησε, η τιμή τριπλασιάστηκε.

Συνεχίζουμε με την DDR5 16GB της ίδιας εταιρείας, που από 54 ευρώ σχεδόν τετραπλασίασε την τιμή της και έφτασε τα 210 ευρώ.  Ομοίως μια DDR5 της Kingston των 32 GB για φορητούς υπολογιστές, ήταν διαθέσιμη στις αρχές του 2025 στα 126 ευρώ και έφτασε να πωλείται έναντι 360 ευρώ, σχεδόν σε τριπλάσια τιμή.

Σχετικά μικρότερη είναι η μεταβολή της DDR4  των 32 GB της Samsung, που από 294 ευρώ ανέβηκε στα 380 ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 30%. Το γεγονός ότι η συγκεκριμένη μνήμη προορίζεται για χρήση σε servers ίσως να δικαιολογεί τη μικρότερη μεταβολή σε σχέση με άλλα ομοειδή προϊόντα λόγω σχετικά περιορισμένης ζήτησης.

H Aegis DDR4 16GB της G.Skill πωλείται σήμερα έναντι 115 ευρώ, όταν στην αρχή του έτους τη βρίσκατε στα 37 ευρώ. Τριπλασιασμός της τιμής σε διάστημα 12 μηνών.

Σημειωτέον ότι οι ανωτέρω τιμές είναι ενδεικτικές, καθώς σε πολλές περιπτώσεις μοντέλων οι διακυμάνσεις είναι σημαντικές. Για παράδειγμα, ένα ζευγάρι DDR5 με συνολική χωρητικότητα 64 GB διατίθεται με τιμή λιανικής που ανάλογα το κατάστημα ξεκινάει από τα 1.110 ευρώ και φτάνει ως τα 1.600 ευρώ.

Σύμφωνα με τις υπάρχουσες ενδείξεις, η ζήτηση από τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης για περισσότερα data centers άρα και περισσότερα κυκλώματα μνήμης θα παραμείνει (τουλάχιστον) αμετάβλητη το 2026. Αυτό σημαίνει ότι οι τιμές υπολογιστών και άλλων ηλεκτρονικών συσκευών θα παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα ως αποτέλεσμα των προβλημάτων στην εφοδιαστική αλυσίδα και στην επιμονή των κατασκευαστών να παράγουν τα πιο αποδοτικά για τον ισολογισμό τους κυκλώματα ΗΒΜ.

Όσοι προγραμματίζουν αγορές υπολογιστών μπορούν να ελπίζουν σε ένα θαύμα ή σε μια ριζική αναθεώρηση των σχεδίων των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην τεχνητή νοημοσύνη.

Εναλλακτικά, μπορούν βέβαια να αναβάλουν τις αγορές τους για μια άλλη στιγμή, όταν οι τιμές θα έχουν επιστρέψει σε πιο λογικά επίπεδα. Το πότε θα συμβεί αυτό παραμένει, βεβαίως, άγνωστο…

The post Η τεχνητή νοημοσύνη «έφερε» πληθωρισμό στις ηλεκτρονικές συσκευές appeared first on 2045.gr.

Με τη διάθεση του γλωσσικού μοντέλου Gemini 3 η Google προκάλεσε πονοκεφάλους στην OpenAI και η τελευταία δεν το έκρυψε. Σε σημείωμά του προς το προσωπικό ο διευθύνων σύμβουλος Sam Altman αναγνώρισε την πρόοδο της Google και προειδοποίησε για προσωρινές οικονομικές δυσκολίες. Έσπευσε, επίσης, να καθησυχάσει τις όποιες ανησυχίες δημιουργήθηκαν στην ομάδα του λέγοντας ότι η OpenAI θα καλύψει την απόσταση που τη χωρίζει και ότι θα ξαναβρεθεί στη θέση του πρωτοπόρου.

Αυτά, εύκολα λέγονται, δύσκολα γίνονται.

Άλλωστε αυτή η κούρσα έχει πολλούς παίκτες. Μία ημέρα πριν το λανσάρισμα του Gemini 3, η Microsoft και η Nvidia ανακοίνωσαν ότι θα επενδύσουν 15 δισ. δολάρια στην Anthropic, δημιουργό του Claude. Στο πλαίσιο της συμφωνίας, η Anthropic δεσμεύεται να δαπανήσει 30 δισ. δολάρια στην πλατφόρμα cloud Azure της Microsoft, η οποία βασίζεται στα chips της Nvidia. Αυτού του είδους οι κυκλικές συναλλαγές έχουν εμφανιστεί ξανά στον χώρο των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης και δημιουργούν ερωτήματα ως προς το ποιος ωφελείται, τελικά, περισσότερο.

Αλλά για την ώρα ας κρατήσουμε το ότι η Microsoft βάζει τα αυγά της σε διαφορετικά καλάθια και ότι η OpenAI φαίνεται ότι πρέπει να πείσει και άλλους επενδυτές για να χρηματοδοτήσουν τα εγχειρήματά της.

Σε όρους χρημάτων, η κατάσταση έχει ως εξής:

Η OpenAI είναι η εταιρεία του χώρου με τη μεγαλύτερη κεφαλαιοποίηση. Υπολογίζεται ότι η αξία της φτάνει τα 500 δισ. δολάρια, ενώ δημοσιεύματα του Οκτωβρίου ανέφεραν ότι αν επιχειρήσει την είσοδό της στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης θα το πράξει με μια αποτίμηση ύψους ενός τρισ. δολαρίων. Φυσικά, στον κόσμο των αποτιμήσεων, τα πράγματα μπορεί να αλλάξουν με ταχύτητα.

Η Anthropic,  αποτιμάται πλέον κάπου στα 350 δισ. δολάρια, όταν πριν από περίπου δύο μήνες οι σχετικοί υπολογισμοί την έφερναν στην περιοχή των 180-200 δισ. δολαρίων.

Η xAI του Elon Musk υπολογίζεται ότι βρίσκεται κάπου στα 230 δισ. δολάρια.

To Gemini της Google, φυσικά, δεν αποτιμάται ξεχωριστά από την εταιρεία. Μπορούμε όμως να δούμε τη συμπεριφορά της μετοχής της εταιρείας, η οποία πριν το λανσάρισμα του Gemini 3 ήταν στα 285 δολάρια και μέσα σε λιγότερο από μία εβδομάδα βρέθηκε στα 318 δολάρια, ανεβάζοντας τη χρηματιστηριακή αξία της Google βρίσκεται στα 3,8 τρισ. δολάρια. Πρόκειται για άνοδο 11% που αποδόθηκε αποκλειστικά στο λανσάρισμα του Gemini 3.

Σε οικονομικούς όρους, η Google έχει σαφές προβάδισμα έναντι της OpenAI.  Έχει ρευστότητα 70 δισ. δολάρια. Μάλιστα,  ένα μέρος των εσόδων της προέρχεται από την παροχή υποδομής cloud στους ανταγωνιστές της στο πεδίο της τεχνητής νοημοσύνης. Συμπεριλαμβανομένης της OpenAI από το περασμένο καλοκαίρι.

Σε όρους χρηστών, η OpenAI βρίσκεται μεν μπροστά αλλά η απόσταση που τη χωρίζει από τον ανταγωνισμό και κυρίως την Google μειώνεται.

Εκτός από θέματα τεχνολογικής πρωτοπορίας που θα βαρύνουν τις επιλογές των καταναλωτών υπάρχει το μοντέλο χρέωσης που μπορεί να ενισχύσει τη μετακίνηση χρηστών από ένα γλωσσικό μοντέλο σε ένα άλλο. Η πλειονότητα των χρηστών έχει μια συνδρομή που την ανανεώνει σε μηνιαία βάση, όπως πράττει δηλαδή και με τις πλατφόρμες streaming. Δεν είναι καθόλου δύσκολο για κάποιον να κλείσει μια συνδρομή σε ένα γλωσσικό μοντέλο και να ανοίξει μια νέα σε ένα άλλο. Άρα, η όποια ψαλίδα υπάρχει σήμερα μπορεί να κλείσει με ταχύτητα.

Σε αυτό το κλίμα, ο Altman προσπαθεί να ενισχύσει το ηθικό των συνεργατών του.

«Έχουμε αποκτήσει αρκετή δύναμη ως εταιρεία για να αντέξουμε τον ανταγωνισμό από εξαιρετικά μοντέλα που διατίθενται αλλού… Είναι εξαιρετικά σημαντικό το μεγαλύτερο μέρος της ερευνητικής μας ομάδας να επικεντρώνεται στην επίτευξη της υπερνοημοσύνης», έγραψε ο Altman απευθυνόμενος στους συνεργάτες του.

Η στόχευση που βάζει η OpenAI ακούγεται φιλόδοξη, ίσως υπερ-φιλόδοξη. Αν όμως το εγχείρημα δεν αποδώσει τα αναμενόμενα η εταιρεία θα βρεθεί στη θέση που βρέθηκαν άλλοι τεχνολογικοί πρωτοπόροι στο παρελθόν όταν δεν κατόρθωσαν να διατηρήσουν τη δυναμική τους στο επιθυμητό επίπεδο – στη θέση του ουραγού.

Το έχουμε δει να συμβαίνει πολλές φορές και δεν θα μας εκπλήξει (πια) όσες φορές και αν ξανασυμβεί.

The post Φυσάει κόντρα για την OpenAI appeared first on 2045.gr.

Κλασικές κυβερνοεπιθέσεις με στόχο το «ρίξιμο» υπηρεσιών. Επιτυχημένες ενέργειες ransomware που «πάγωσαν» επιχειρήσεις και πολύπλοκα δίκτυα μεταφορών. «Διαρρήξεις» ανταλλακτηρίων κρυπτονομισμάτων. Απ’ όλα είχε το 2025.

Η χρονιά που ετοιμάζεται να μας αποχαιρετίσει θα αποκτήσει αρκετές αναφορές στα βιβλία Ιστορίας της κυβερνοασφάλειας, αν δεχθούμε ότι θα συνεχίσουν να γράφονται βιβλία στο μέλλον. Δεν θα αναφερθούμε σε «απλές» επιθέσεις υποκλοπής προσωπικών δεδομένων που δεν είχαν άμεσο οικονομικό αντίκτυπο, αλλά θα περιοριστούμε μόνο σε επιθέσεις που εκτός από τα συστήματα είχαν ως στόχο και τα (τρόπος του λέγειν) πορτοφόλια των επιχειρήσεων.

Επιτρέψτε μας να ορίσουμε το σημείο εκκίνησης αυτού του μικρού απολογισμού από ένα περιστατικό από τα τέλη του 2024 και τη χώρα μας.

Δύο ημέρες πριν από τη «Μαύρη Παρασκευή» του 2024 ο Όμιλος Φουρλή έζησε μια «Μαύρη Τετάρτη» που δεν είχε καμία σχέση με καταναλωτική φρενίτιδα και μοναδικές προσφορές. Μια -επιτυχημένη, κρίνοντας εκ του αποτελέσματος- επιχείρηση ransomware έπληξε υποδομές της εταιρείας σε Ελλάδα, Κύπρο, Ρουμανία και Βουλγαρία και έθεσε εκτός λειτουργίας online συστήματα παραγγελιών του ομίλου, κυρίως αυτά που εξυπηρετούν τις πωλήσεις της ΙΚΕΑ. Ο όμιλος ανέφερε, μερικούς μήνες μετά και για την ακρίβεια τον Απρίλιο του 2025 ότι η συνολική απώλεια εσόδων διαμορφώθηκε σε 20 εκατ. ευρώ, με τον πρόεδρο του ομίλου Βασίλη Φουρλή να παραδέχεται ότι είχαν υποτιμηθεί οι ψηφιακοί κίνδυνοι. Εξαιρετικά αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι η πλήρης λειτουργία των υποδομών του ομίλου που επηρεάστηκαν από την επίθεση αποκαταστάθηκε τον Μάρτιο, αφού δηλαδή είχαν περάσει πάνω από 3 μήνες από το περιστατικό.

Αν τα 20 εκατ. ευρώ σας φαίνονται πολλά, πού να δείτε τι έπαθαν άλλοι…

Η μεγάλη ληστεία του Ethereum

Ήταν 21 Φεβρουαρίου 2025 όταν η ομάδα hackers Lazarus, που συνδέεται με την κυβέρνησης της Βόρεια Κορέας, πραγματοποίησε τη μεγαλύτερη (ως σήμερα) κλοπή κρυπτονομισμάτων. Αφαίρεσε Ethereum αξίας 1,5 δισ. δολαρίων από το ανταλλακτήριο ByBit και, από αυτά, 160 εκατ. δολάρια υπολογίζεται ότι «ξεπλύθηκαν» μέσα στις πρώτες 48 ώρες. Η είδηση προκάλεσε εύλογη νευρικότητα, το Bitcoin έπεσε κατά 20%, καθώς αναζωπυρώθηκαν -για λίγο, όπως φάνηκε μερικές ημέρες αργότερα- οι ανησυχίες για την ασφάλεια των ανταλλακτηρίων και των κρυπτονομισμάτων. Η Lazarus φαίνεται ότι εκμεταλλεύθηκε ένα κενό ασφαλείας σε ένα πρόγραμμα αποθήκευσης που χρησιμοποιούσε η ByBit και, ταυτόχρονα, χρησιμοποίησε κάποιες τεχνικές «ψαρέματος»  (phishing) που, κρίνοντας εκ του αποτελέσματος, είχαν το επιδιωκόμενο -για τους επιτιθέμενους- αποτέλεσμα.

Ζημιά 136 εκατ. ανά ημέρα

Τον Ιούλιο η Ingram Micro, εταιρεία παροχής προϊόντων και υπηρεσιών πληροφορικής, προστέθηκε στη μακρά λίστα των εταιρειών τεχνολογίας που έπεσε θύμα επίθεσης ransomware. Δράστες ήταν μέλη της ομάδας SafePay, η οποία δεν φαίνεται να είναι συνδεδεμένη με κάποιο συγκεκριμένο κράτος. Η επίθεση ήταν εξαιρετικά επιτυχημένη, καθώς παρέλυσαν τα συστήματα της Ingram Micro με αποτέλεσμα η εταιρεία να «γράφει» ζημιές της τάξης των 136 εκατ. δολαρίων κάθε μέρα. Η εταιρεία ανακοίνωσε την αποκατάσταση της πλήρους λειτουργίας της στις 9 Ιουλίου.

Το… γκαφατζίδικο χέρι της Μέδουσας

Αν υπάρχει κατηγορία έγκλημα από παρεξήγηση μάλλον βρήκαμε μια χαρακτηριστική περίπτωση. Ήταν Σεπτέμβριος όταν η ομάδα Medusa δήλωσε ότι απέσπασε 834 GB δεδομένων από τον όμιλο ΜΜΕ και τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών Comcast. H ομάδα Medusa ειδικεύεται στο ransomware και μετράει ήδη 4 χρόνια ζωής. Δεν φαίνεται να έχει σύνδεση με κάποιο κράτος αν και ορισμένοι ερευνητές την έχουν συνδέσει με τη Ρωσία. Η ομάδα ζήτησε από την Comcast την καταβολή λύτρων 1,2 εκατ. δολαρίων, απειλώντας ότι σε περίπτωση που το αίτημά της δεν γινόταν δεκτό θα διέρρεε ευαίσθητα δεδομένα που είχε αποσπάσει κατά την επίθεση. Ωστόσο η Comcast δεν επιβεβαίωσε ότι έπεσε θύμα επίθεσης, ενώ ειδικοί σε θέματα κυβερνοασφάλειας υποστήριξαν ότι το πραγματικό θύμα ήταν μια ασφαλιστική εταιρεία από την Καλιφόρνια.

Τα πιο ακριβά Jaguar

Η Comcast μπορεί να ήταν τυχερή ή να είχε όλα τα απαραίτητα συστήματα ασφαλείας ενεργοποιημένα με τον κατάλληλο τρόπο. Η υπόθεση της Jaguar Land Rover (JLR) όμως ήταν εντελώς διαφορετική και συγκλόνισε τη Βρετανία. Βρισκόμαστε στα τέλη Αυγούστου και οι υπεύθυνοι μιας μονάδας παραγωγής αναφέρουν μια παραβίαση ασφαλείας. Λίγες ημέρες αργότερα εξαπλώνεται σε όλο το δίκτυο της εταιρείας. Το αποτέλεσμα ήταν όλα τα εργοστάσια της JLR να υποχρεωθούν να κατεβάσουν ρολά, με την υποχρεωτική αναστολή λειτουργίας να επηρεάζει μεγάλο αριθμό προμηθευτών. Πολλοί εργαζόμενοι τέθηκαν σε διαθεσιμότητα ή απολύθηκαν, ενώ χρειάστηκε να περάσουν τρεις εβδομάδες για να ξεκινήσει η επιστροφή της JLR (και των συνεργατών της) στην ομαλότητα. Χρειάστηκε η βοήθεια της βρετανικής κυβέρνησης, η οποία εγγυήθηκε δάνειο 1,5 δισ. λιρών προκειμένου να αποκατασταθεί η λειτουργία των μονάδων.

Αεροπλάνα στο έδαφος

Ο Σεπτέμβριος είναι ακόμα μήνας διακοπών και η κίνηση στα ευρωπαϊκά αεροδρόμια είναι αυξημένη, κυρίως προς το τέλος της εβδομάδας. Παρασκευή, 19 Σεπτεμβρίου η Collins Aerospace γίνεται στόχος κυβερνοεπίθεσης. Η εταιρεία δεν είναι μεν γνωστή στο ευρύ κοινό, είναι όμως από τους βασικούς παρόχους διαχείρισης κρατήσεων στις αερομεταφορές. Τα συστήματά της χρησιμοποιούνται από έναν μεγάλο αριθμό αερομεταφορέων στην Ευρώπη και η (επιτυχημένη) επίθεση είχε ως αποτέλεσμα να αναστατωθεί το πρόγραμμα δρομολογίων ουκ ολίγων εταιρειών και, φυσικά, χιλιάδων επιβατών. Η επίθεση έβγαλε νοκ άουτ τα συστήματα του αεροδρομίου Χίθροου  στο Λονδίνο Κανείς δεν έχει μπει στον κόπο να υπολογίσει τι σήμαινε αυτή η επίθεση σε χρήμα και χρόνο, αλλά όλοι μιλούν για αρκετά εκατομμύρια και πολλές χιλιάδες χαμένες ώρες. Οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες κυβερνοασφάλειας ξεκίνησαν έρευνα για το περιστατικό, το οποίο φυσικά έμεινε αξέχαστο σε όσους επηρεάστηκαν και είδαν την πτήση τους να ματαιώνεται ή να πραγματοποιείται με πολύωρη καθυστέρηση. Την ευθύνη για την επίθεση ανέλαβε η ομάδα Everest, η οποία συνδέεται με τη ρωσική κυβέρνηση. Η ομάδα υποστηρίζει ότι απέσπασε σειρά ευαίσθητων δεδομένων τα οποία θα ξεκινήσει να δημοσιοποιεί.

Η εκδίκηση του FBI

Η ομάδα Lazarus έκανε την πιο εντυπωσιακή υπεξαίρεση κρυπτονομισμάτων, αλλά το FBI έκανε την πιο εντυπωσιακή ανάκτηση. Στα μέσα Οκτωβρίου, οι ομοσπονδιακές υπηρεσίες ανακοίνωσαν την εκκίνηση νομικής διαδικασίας με αίτημα την κατάσχεση 127.271 Bitcoin  αξίας περίπου 15 δισ. δολαρίων. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αγωγή κατάσχεσης που έχει καταθέσει ποτέ το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης. Η υπόθεση αφορά τη νομιμοποίηση εσόδων (πολλών εσόδων, όπως φαίνεται) από παράνομες δραστηριότητες της εταιρείας Prince και του ιδιοκτήτη της Τσεν Ζι. Δεν πρόκειται για υπόθεση που συνδέεται στενά με την κυβερνοασφάλεια, καθώς η υπόθεση αφορά κυρίως στην εκμετάλλευση εργαζομένων στην Καμπότζη και σε (κλασικές) απάτες, αλλά δείχνει πώς τα όρια μεταξύ ψηφιακού και μη ψηφιακού εγκλήματος έχουν ξεθωριάσει σημαντικά.

The post Κλέφτες και αστυνόμοι – Τι χρονιά και αυτή appeared first on 2045.gr.

Θεσμικοί φορείς προειδοποιούν για τις συνέπειες από μια ενδεχόμενη ανώμαλη προσγείωση των αποτιμήσεων για τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης και για επανάληψη της κατάρρευσης που είδαμε το 1999 και το 2000. Οι αισιόδοξοι όμως τονίζουν όμως ότι δεν ζούμε στο 1999 και το 2000.

Η αποτίμηση της Nvidia έχει φτάσει αισίως τα 4,58 τρισ. δολάρια, η αξία της OpenAI υπολογίζεται αυτή τη στιγμή στα 500 δισ. δολάρια και όλες οι εταιρείες που βρίσκονται στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης βλέπουν τις δικές τους αποτιμήσεις να κινούνται ανοδικά. Μήπως όμως αυτή η ευφορία στις αποτιμήσεις τερματιστεί απότομα;

Δεν είναι λίγοι εκείνοι που βλέπουν την αύξηση της (θεωρητικής) αξίας εταιρειών όπως η Nvidia και προειδοποιούν για φούσκα. Θυμούνται, μάλλον, τα γεγονότα της περιόδου 1999-2000, όταν οποιοσδήποτε υποσχόταν κάτι σχετικό με το διαδίκτυο και το ηλεκτρονικό εμπόριο γινόταν δεκτός από τους επενδυτές με ενθουσιασμό παρόμοιο με εκείνο που είχαν επιδείξει οι κάτοικοι της Ιερουσαλήμ στον Ιησού. Από εκείνη την περίοδο (όχι τη βιβλική, του 1999-2000) υπήρξαν δυνάμεις που επιβίωσαν, όπως η Amazon, όμως η πικρή αλήθεια είναι ότι πολλά κεφάλαια εξανεμίστηκαν όταν έσκασε η φούσκα.

Ίσως η ιστορία να επαναλαμβάνεται. Τυχαίνει μάλιστα, η Amazon να είναι μία από τις εταιρείες με κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη των υπηρεσιών τεχνητής νοημοσύνης, οι οποίες αποτελούν το νέο χρυσωρυχείο σύμφωνα με την αισιόδοξη ανάγνωση των επενδυτών.

Τα data centers της Amazon φιλοξενούν απαιτητικά γλωσσικά μοντέλα όπως αυτά που έχουν αναπτύξει η Anthropic και η DeepSeek. Η εταιρεία βλέπει τη μετοχή της να ανεβαίνει σε αξία, εν μέρει λόγω και της εμπλοκής της στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης. Δεν είναι βέβαια η μόνη. Oracle, AMD, Microsoft, Alphabet, Meta είναι τα πιο γνωστά ονόματα εταιρειών που βρίσκονται στην αρένα, για να μην πούμε για τις εκατοντάδες ή χιλιάδες που βρίσκονται εκτός χρηματιστηρίων αλλά βλέπουν τις επενδυτικές εταιρείες να κάνουν ουρά για να τις χρηματοδοτήσουν, φωνάζοντας “shut up and take my money”.

Είπαμε όμως ότι δεν μοιράζονται όλοι αυτόν τον ενθουσιασμό.

Την περασμένη Τετάρτη στο Λονδίνο και σε μία εκδήλωση της Τράπεζας της Αγγλίας, η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα απηύθυνε προειδοποίηση. Η αισιοδοξία των αγορών σχετικά με τις δυνατότητες που έχει η τεχνητή νοημοσύνη στην αύξηση της παραγωγικότητας «θα μπορούσε» να τερματιστεί απότομα και να πλήξει την παγκόσμια οικονομία.

Δεν έκρυψε ότι έχει στον νου της το σπάσιμο της φούσκας του 1999-2000 και την απαισιοδοξία που την ακολούθησε.

Όπως ανέφερε, οι σημερινές αποτιμήσεις πλησιάζουν τα επίπεδα που είχαμε δει κατά την περίοδο της αισιοδοξίας για το διαδίκτυο πριν από 25 χρόνια. Παραδέχθηκε ότι η αισιοδοξία των τελευταίων λίγων ετών έχει στηρίξει την παγκόσμια οικονομία αλλά μια βίαιη διόρθωση (κοινώς, μια απότομη πτώση των τιμών) θα αναδείξει αδυναμίες και θα δυσκολέψει τη ζωή κυρίως των αναπτυσσόμενων χωρών. Άλλωστε αυτές είναι οι πρώτες που καλούνται να πληρώσουν τα σπασμένα.

Η Τράπεζα της Αγγλίας έχει παρόμοιες απόψεις με εκείνες της επικεφαλής του ΔΝΤ. Όπως αναφέρει η επιτροπή χρηματοοικονομικής πολιτικής της τράπεζας, έχουν αυξηθεί οι κίνδυνοι για μια απότομη διόρθωση των αγορών. «Οι αποτιμήσεις των μετοχών φαίνονται υπερβολικές, ιδίως για τις εταιρείες τεχνολογίας που ειδικεύονται στην τεχνητή νοημοσύνη», αναφέρει η τράπεζα και προσθέτει ότι οι αγορές θα αποδειχθούν ιδιαίτερα ευάλωτες αν οι προσδοκίες για τον αντίκτυπο της τεχνητής νοημοσύνης γίνουν περισσότερο απαισιόδοξες.

Οι αισιόδοξοι μπορεί να πουν ότι όλα αυτά είναι κινδυνολογίες από ανθρώπους που λόγω της θεσμικής τους θέσης διατυπώνουν αντιδημοφιλείς απόψεις μόνο και μόνο για να έχουν το κεφάλι τους ήσυχο. Άλλωστε ούτε ο μισθός της επικεφαλής του ΔΝΤ ούτε εκείνοι των στελεχών της Τράπεζας της Αγγλίας κινδυνεύουν.

Ίσως διόλου συμπτωματικά, ο διευθύνων σύμβουλος της Nvidia Jensen Huang απάντησε λίγες ώρες αργότερα μέσω CNBC στις επιφυλάξεις που είχαν διατυπωθεί από το Λονδίνο. Σήμερα, είπε, τα πράγματα είναι πολύ πιο διαφορετικά σε σχέση με πριν από 25 χρόνια. Οι πρωταγωνιστές του σήμερα, οι Microsoft, Alphabet, Amazon, Meta, είναι τεράστιοι οργανισμοί με οικονομικό μέγεθος που δεν συγκρίνεται με τις μικρές επιχειρήσεις που γοήτευαν τους επενδυτές του 1999. Τότε, ήταν εταιρείες με συνολική αξία όχι μεγαλύτερη των 40 δισ. δολαρίων. Σήμερα, οι εταιρείες τεχνολογίας που κινούνται στην τεχνητή νοημοσύνη έχουν αποτιμήσεις τρισεκατομμυρίων και οι κεφαλαιουχικές τους δαπάνες ξεπερνούν τα 500 δισ. δολάρια.

Καλά τα λέει, ίσως, ο Huang αλλά το τοπίο δεν είναι ανέφελο και σε αυτό δεν συνηγορούν μόνο οι ανησυχίες φορέων όπως το ΔΝΤ ή η Τράπεζα της Αγγλίας.

Οι πρόσφατες συμφωνίες της OpenAI και της Nvidia βρίσκονται επίσης στο επίκεντρο κριτικής. Για παράδειγμα, η Nvidia θα επενδύσει έως και 100 δισ. δολάρια στην OpenAI, ώστε αυτή να αναπτύξει μια σειρά από data centers. Η OpenAI δεσμεύτηκε ότι θα εξοπλίσει αυτές τις μονάδες με chips της Nvidia.

Ένα άλλο παράδειγμα: Η OpenAI θα συνεργαστεί και με την AMD. Θα αναπτύξει data centers ισχύος 6 GW με ολοκληρωμένα κυκλώματα της εταιρείας που ήταν στο παρελθόν ανταγωνιστής της Intel και είναι σήμερα ανταγωνιστής της Nvidia. Βάσει της συμφωνίας, η OpenAI θα αποκτήσει υπό όρους έως και το 10% της AMD. Μάλιστα, ένας από τους όρους για την πλήρη υλοποίηση αυτής της επένδυσης είναι η μετοχή της AMD να φτάσει τα 600 δολάρια. Σήμερα βρίσκεται στην περιοχή των 160-170 δολαρίων.

Τέτοιου είδους «κυκλικές» συμφωνίες είναι αρκετά εκτεθειμένες στην περίπτωση που σκάσει η φούσκα. Αν βέβαια υπάρχει φούσκα.

Ίσως μια απάντηση να βρούμε, τελικά, στα οικονομικά αποτελέσματα εταιρειών όπως η OpenAI. Στο πρώτο εξάμηνο του 2025 τα έσοδα της εταιρείας έφτασαν τα 4,3 δισ. δολάρια, αυξημένα κατά 16% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024. Παράλληλα, για δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης ξόδεψε 6,7 δισ. δολάρια, ενώ διατηρεί αποθέματα ύψους 17,5 δισ. δολαρίων σε μετρητά και χρεόγραφα.

Μια άλλη διάσταση αναδεικνύει η Mary Daly, στέλεχος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ που μίλησε στο Axios για το θέμα. «Ακόμα και αν οι επενδυτές δεν αποκομίσουν όλες τις αποδόσεις που οι πρώτοι ενθουσιώδεις πιστεύουν όταν επενδύουν, αυτό δεν μας αφήνει με τα χέρια άδεια. Μας αφήνει με κάτι παραγωγικό», λέει η Daly. Όπως και ο Huang, παρατηρεί την οικονομική ευρωστία των εταιρειών που βρίσκονται σήμερα στο επίκεντρο των εξελίξεων. Ακόμα και αν όλα πάνε στραβά, λέει, κάτι ουσιώδες θα μας μείνει. Όπως συνέβη πριν από 25 χρόνια που από τα ερείπια των κατεστραμμένων εταιρειών αναδείχθηκε μια νέα, ισχυρότερη οικονομία.

Ίδωμεν…

The post Προειδοποιήσεις για φούσκα στην τεχνητή νοημοσύνη εν μέσω συνεχιζόμενης αισιοδοξίας appeared first on 2045.gr.

«Σήμερα τα κρυπτοστοιχεία απέχουν πολύ από το να θεωρούνται περιθωριακός τομέας: έχουν πλέον καταστεί ουσιαστικό τμήμα του χρηματοπιστωτικού οικοσυστήματος». Τάδε έφη Γιάννης Στουρνάρας και οι οπαδοί των κρυπτονομισμάτων μπορεί και να άνοιξαν σαμπάνιες διαβάζοντας την ομιλία που έδωσε πριν από λίγες ημέρες σε συνέδριο στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Αλλά δεν χρειάζονται φανατισμοί.

Διαβάζοντας την ομιλία του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος προκύπτει εύκολα το συμπέρασμα ότι ένα κομμάτι από το «σύμπαν» των κρυπτοστοιχείων έχει τραβήξει για τα καλά το ενδιαφέρον του συμβατικού τραπεζικού συστήματος.

Συμπεριλαμβανομένων των κεντρικών τραπεζιτών, όπως φαίνεται.

Ο λόγος είναι για τα stablecoins. Πρόκειται για έναν τομέα που η αξία του ανέρχεται σήμερα στα 250 δισ. δολάρια, αλλά αυτό δεν είναι το πιο ενδιαφέρον στοιχείο. «Εκτιμάται ότι πέρυσι διακινήθηκαν μέσω stablecoins 27 τρισεκατομμύρια δολάρια – περισσότερα από ό,τι μέσω της Visa και της Mastercard μαζί», όπως υπογράμμισε ο Γ. Στουρνάρας.

Ο οποίος επισήμανε και κάτι άλλο στο ίδιο συνέδριο: Τον αυξανόμενο ρόλο των κεντρικών τραπεζών στις λιανικές πληρωμές. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Μέχρι σήμερα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) δεν έχει απευθείας επαφή, απευθείας σχέση με εμάς. Ορίζει, βεβαίως, τη νομισματική πολιτική μέσω των επιτοκίων της, που με τη σειρά τους ορίζουν σε καθοριστικό βαθμό την πολιτική που θα ακολουθήσουν οι εμπορικές τράπεζες στις καταθέσεις και τα δάνεια. Είναι επίσης ο φορέας που εκδίδει το ευρώ, όπως στην εποχή της δραχμής τον ρόλο του εκδότη είχε η Τράπεζα της Ελλάδος. Όμως απευθείας σχέση με εμάς, τον απλό κόσμο αν θέλετε να το πούμε έτσι δεν έχει. Δεν πας στην ΕΚΤ να ζητήσεις δάνειο, όπως δεν πας στην ΕΚΤ να ανοίξεις λογαριασμό.

Όμως όπως είπε ο Γ. Στουρνάρας οι κεντρικές τράπεζες καλούνται σήμερα να διαδραματίσουν πολύ πιο ενεργό ρόλο στις λιανικές πληρωμές. Πρόσθεσε ότι «στο νέο τοπίο που διαμορφώνεται, οι κεντρικές τράπεζες και το Ευρωσύστημα παρακολουθούν στενά τη χρήση κρυπτοστοιχείων στις πληρωμές· αλλά ταυτόχρονα, αναγνωρίζουν ότι και το λιανικό χρήμα κεντρικής τράπεζας θα πρέπει να αγκαλιάσει νέες τεχνολογίες και να προσφέρει καινούργιες, πιο ελκυστικές λύσεις στους καταναλωτές.»

Βασικά εδώ ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος αναφέρεται, ουσιαστικά, στο ψηφιακό ευρώ. Προσθέτει, μάλιστα, ότι το ευρωσύστημα (ουσιαστικά η ΕΚΤ) είναι έτοιμο να επιταχύνει το έργο του μόλις εγκριθεί και υιοθετηθεί η νομοθεσία για το ψηφιακό ευρώ. Το μήνυμα εδώ προς τους νομοθέτες και τον μηχανισμό λήψης αποφάσεων της Ε.Ε. είναι σαφές: Αν προχωρήσετε γρήγορα, θα προχωρήσουμε και εμείς.

Όμως όπως φαίνεται και από τις παρατηρήσεις του Έλληνα κεντρικού τραπεζίτη, οδεύουμε προς ένα περιβάλλον με πολλαπλά μέσα πληρωμών. Δεν πρόκειται για κάτι νέο, δεν κάνουμε άλλωστε τις συναλλαγές μας μόνο με μετρητά. Σε βάθος (σχετικά λίγου) χρόνου θα έχουμε ψηφιακό ευρώ, θα έχουμε ενδεχομένως και άλλες μορφές χρημάτων για να κάνουμε τις συναλλαγές μας. Τα stablecoins αναδεικνύονται ως υποσχόμενη προσέγγιση, καθώς έχουν τα πλεονεκτήματα του blockchain χωρίς την παροιμιώδη αστάθεια των συμβατικών κρυπτονομισμάτων. Ήδη ο όμιλος της Deutsche Bank έχει προχωρήσει στο λανσάρισμα stablecoin. Στον ίδιο δρόμο κινείται και ένα κοινοπρακτικό σχήμα ευρωπαϊκών τραπεζών στο οποίο μετέχουν μεταξύ άλλων η ολλανδική ING, η ιταλική UniCredit, η ισπανική CaixaBank και η γερμανική Deka. Επίτηδες περιοριζόμαστε στην Ευρώπη. Στις ΗΠΑ, η κυβέρνηση Τραμπ δεν κρύβει την αγάπη της προς τα κρυπτοστοιχεία και οι μεγάλες τράπεζες σπεύδουν να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία με κάθε διαθέσιμο τρόπο. Είναι σαφές ότι σε αυτό το πεδίο οι Αμερικανοί έχουν κάνει πολλά περισσότερα βήματα σε σχέση με τους Ευρωπαίους.

Δεν χαίρονται όλοι για τη σταδιακή ένταξη κρυπτοστοιχείων στην οικονομική πραγματικότητα.

Για παράδειγμα, η πρόεδρος της ΕΚΤ, την Κριστίν Λαγκάρντ, δείχνει έντονη επιφυλακτικότητα. Σε άρθρο της που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο στο blog της ΕΚΤ εκτίμησε ότι, παρά την καινοτομία τους, τα stablecoins επαναφέρουν παλιούς χρηματοπιστωτικούς κινδύνους «από το παράθυρο». Επιπλέον, εντοπίζει κενά στη νομοθεσία, σημειώνοντας το πρόβλημα των “πολλαπλών εκδόσεων” (multi-issuance schemes), όπου ένας εκδότης της ΕΕ και ένας εκτός ΕΕ εκδίδουν από κοινού stablecoins. Σε περίπτωση πανικού, οι επενδυτές θα προτιμούσαν να εξαργυρώσουν (δηλαδή να μετατρέψουν τα stablecoins τους σε συμβατικό νόμισμα) στην Ε.Ε. όπου υπάρχουν ισχυρότερες εγγυήσεις, αλλά τα αποθέματα στην Ε.Ε. μπορεί να μην επαρκούν. Ουσιαστικά, η επικεφαλής της ΕΚΤ ανησυχεί -όχι αβάσιμα- ότι μπορεί να δούμε ένα bank run που να οφείλεται στην κατάρρευση κάποιου stablecoin και ότι σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, μπορεί τα κεφάλαια των συστημάτων εγγυοδοσίας να μην επαρκούν. Για τον λόγο αυτό, η ίδια ζητά αυστηρότερη ρύθμιση και διεθνή συνεργασία για να αποφευχθούν μελλοντικές κρίσεις.

Ωστόσο ακόμα και σε αυτό το όχι ιδανικά ρυθμισμένο περιβάλλον (σύμφωνα με την πρόεδρο της ΕΚΤ) τα stablecoins δηλώνουν παρών και το δηλώνουν αρκετά ηχηρά…

The post Σήμα αποδοχής των stablecoins από τις τράπεζες appeared first on 2045.gr.

Μία κάποια πρόοδος σημειώθηκε κατά τη συνεδρίαση του Eurogroup στην Κοπεγχάγη στις 19 Σεπτεμβρίου, αλλά, αν εξαιρέσουμε όσους συμμετείχαν στη συνεδρίαση, ουδείς άλλος είναι σε θέση να γνωρίζει ποια ακριβώς ήταν αυτή η πρόοδος.

«Οι υπουργοί συμφώνησαν στις πολιτικές κατευθύνσεις για το θεσμικό πλαίσιο σχετικά με το ανώτατο ποσό διακράτησης και την τελική έκδοση του ψηφιακού ευρώ», αναφέρεται στο σχετικό ανακοινωθέν και η μετάφραση σε όσο το δυνατόν πιο απλά ελληνικά είναι ότι τα μέλη του Eurogroup συμφώνησαν ότι το ψηφιακό πορτοφόλι στο οποίο θα «αποθηκεύουμε» τα ψηφιακά μας ευρώ θα έχει μια συγκεκριμένη χωρητικότητα. Ποια είναι αυτή; Άγνωστη, αλλά αν κρίνουμε με βάση εκτιμήσεις και δημοσιεύματα του σχετικά κοντινού παρελθόντος, το ανώτατο ποσό δεν θα υπερβαίνει σε καμία περίπτωση τα 3.000 ευρώ.

Πίσω από αυτό το ποσό (το οποίο είναι ενδεικτικό, καθώς το τελικό μπορεί να είναι διαφορετικό) κρύβονται ουκ ολίγες παρασκηνιακές διαβουλεύσεις. Το ψηφιακό ευρώ χαλάει συνήθειες και δημιουργεί έναν ανταγωνισμό που δεν περίμεναν οι εμπορικές τράπεζες.

Γιατί ανησυχούν οι τράπεζες;

Ήδη από το 2023, όταν η ΕΚΤ άρχισε να διατυπώνει με μεγαλύτερη σαφήνεια τα σχέδιά της για μια ψηφιακή εκδοχή του ευρώ, υπήρξαν ανησυχίες στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Το ψηφιακό ευρώ δεν είναι παρά μια μορφή μετρητών και τα μετρητά είναι εκτός τραπεζικού συστήματος. Μπορεί να βρίσκονται σε τσέπες ή σε… στρώματα και, φυσικά, λόγω της θέσης στην οποία βρίσκονται δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε χρηματοδοτήσεις. Κοινώς, δεν μπορούν να τα χρησιμοποιήσουν οι τράπεζες για να δώσουν δάνεια. Το ψηφιακό ευρώ θα μπορούσε να είναι το ίδιο. Ακόμα χειρότερα, μιας και εδώ μιλάμε για μια άυλη μορφή χρήματος, η μεταφορά χρημάτων από έναν τραπεζικό λογαριασμό σε ένα ψηφιακό πορτοφόλι θα είναι υπόθεση μερικών κλικ, χωρίς να χρειάζεται αναμονή σε γκισέ ή ΑΤΜ.

Ο κίνδυνος ενός αθόρυβου bank run, όπου οι καταθέτες αποσύρουν χρήματα από τις τράπεζες για να τα κατευθύνουν στο ψηφιακό του πορτοφόλι προκάλεσαν ρίγη στα τραπεζικά στελέχη. Ρίγη ανησυχίας, όχι συγκίνησης.

Ένα δεύτερο σημείο που προκάλεσε επίσης ανησυχία στο χρηματοπιστωτικό σύστημα είναι ότι το ψηφιακό ευρώ ελέγχεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και όχι από τις εμπορικές τράπεζες ή από τρίτους όπως είναι η Visa και η MasterCard. Έως σήμερα, η ΕΚΤ δεν έχει καμία άμεση επαφή με την καθημερινότητα των πολιτών, ξαφνικά όμως βρίσκεται να λειτουργεί ένα σύστημα που θα μπορούσαμε να το περιγράψουμε και ως σύστημα παράλληλων πληρωμών.  Σήμερα, σε μια συναλλαγή με κάρτα μεσολαβούν ενδιάμεσοι που λαμβάνουν κάποια προμήθεια. Η τράπεζα που εξέδωσε την κάρτα, η τράπεζα του εμπόρου στο κατάστημα του οποίου γίνεται η συναλλαγή, η Visa ή η MasterCard, οι τεχνολογικοί ενδιάμεσοι που εξασφαλίζουν την ακεραιότητα της συναλλαγής, όλοι αυτοί λαμβάνουν μια προμήθεια. Αντίθετα, στο ψηφιακό ευρώ (όπως και στα μετρητά) η συναλλαγή γίνεται απευθείας μεταξύ πωλητή και αγοραστή. Δεν μεσολαβούν ενδιάμεσοι και αυτό δεν αρέσει σε πολλούς. Στο Eurogroup επιτεύχθηκε μια ακόμη συμβιβαστική συμφωνία: Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να συμφωνήσουν με την ΕΚΤ για το λανσάρισμα του ψηφιακού ευρώ. Έτσι, σε αυτόν τον γύρο αναμέτρησης, οι πολιτικοί επικράτησαν των τεχνοκρατών, οι οποίοι μαζί με την υπόλοιπη επιχειρηματολογία τους περί χρηματοοικονομικής ανεξαρτησίας της Ευρώπης και αποσύνδεσής της από τα συστήματα πληρωμών των (ως επί το πλείστον αμερικανικών) εταιρειών τονίζουν και ένα ακόμα σημείο – αυτό της ασφάλειας.

Τεχνικές και… πολιτικές προκλήσεις

Διάφορα περιστατικά που έχουν συμβεί τα τελευταία χρόνια σε διάφορα σημεία στην Ευρώπη, έχουν δείξει την ανάγκη να υπάρχουν αξιόπιστες υποδομές και -κυρίως- αξιόπιστες εναλλακτικές λύσεις. Το μπλακάουτ που σημειώθηκε στην Ιβηρική τον περασμένο Απρίλιο έθεσε εκτός μάχης και τα συστήματα πληρωμών και ανέδειξαν τη σημασία των μετρητών. Χώρες όπως η Σουηδία καλούν τους πολίτες τους να διατηρούν ένα ποσό σε μετρητά στο σπίτι τους για την κάλυψη των βασικών αναγκών. Στη Γερμανία, η ομοσπονδιακή τράπεζα διαπίστωσε ότι κατά μέσο όρο οι πολίτες της χώρας διατηρούν 1.364 σε μετρητά είτε στο σπίτι είτε σε κάποια τραπεζική θυρίδα. Αν και η έρευνα είναι του 2020, λίγα πράγματα πρέπει να έχουν αλλάξει στη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης όπου η φράση «τα μετρητά είναι βασιλιάς» είναι, ιστορικά,  κομμάτι της καθημερινότητας. Θεωρητικά, η Γερμανία θα μπορούσε να είναι έτοιμη για το άλμα στο ψηφιακό ευρώ, αν και είναι επίσης μια από τις πιο επιφυλακτικές χώρες απέναντι σε ο,τιδήποτε μπορεί να θεωρηθεί ότι μπορεί να υπονομεύσει την προστασία των προσωπικών δεδομένων.

Προσπαθώντας να διασκεδάσει τις ανησυχίες των Γερμανών (και πολλών ακόμα), η ΕΚΤ υπογραμμίζει ότι η ασφάλεια των συναλλαγών είναι ακρογωνιαίος λίθος του σχεδιασμού της μαζί με την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Επισημαίνει επίσης ότι το ψηφιακό ευρώ θα πρέπει να είναι διαθέσιμο και σε offline συναλλαγές, χωρίς δηλαδή να απαιτείται παρουσία του διαδικτύου. Το ίδιο θέλουν και οι πολίτες που έχουν ερωτηθεί. Τεχνολογικά, άλλωστε, υπάρχουν λύσεις ώστε το ψηφιακό ευρώ να χρησιμοποιείται με την ευκολία των κλασικών μετρητών στις καθημερινές συναλλαγές.

Υπάρχει κάτι άλλο; Βεβαίως, ο ανταγωνισμός. Στις ΗΠΑ, η κυβέρνηση Τραμπ έχει δώσει ώθηση στα κρυπτονομίσματα, φροντίζοντας μάλιστα να απαγορεύσει στην Ομοσπονδιακή Τράπεζα κάθε σκέψη για τη δημιουργία ψηφιακού δολαρίου. Ολοένα και μεγαλύτερος αριθμός παραδοσιακών χρηματοοικονομικών ιδρυμάτων δημιουργούν επενδυτικά προϊόντα που βασίζονται σε διάφορα κρυπτοστοιχεία. Το παράδειγμά τους ακολουθούν και ευρωπαϊκές τράπεζες. Αν, οι πολίτες στραφούν προς τα stablecoins ή άλλες μορφές κρυπτονομισμάτων τι νόημα άραγε θα έχει ένα ψηφιακό ευρώ;

Μια επιπλέον παράμετρος έχει να κάνει με ένα σοβαρό τεχνικό θέμα, την επαλήθευση των συναλλαγών. Η τεχνολογία blockchain εμφανίζεται εδώ ως μονόδρομος και η ΕΚΤ μπορεί είτε να δημιουργήσει ένα δικό της σύστημα είτε να βασιστεί σε ένα υφιστάμενο. Οι Financial Times έγραφαν τον περασμένο Αύγουστο ότι η ΕΚΤ μελετούσε τα δίκτυα του Ethereum ή του Solana. Κάτι τέτοιο είναι προφανές ότι θα δώσει τεράστια ώθηση σε μερικούς από τους πιο γνωστούς εκπροσώπους του οικοσυστήματος των κρυπτονομισμάτων. Το θέμα είναι αν επιθυμεί κάτι τέτοιο η ΕΚΤ. Ουσιαστικά, το θέμα εδώ δεν είναι τεχνικό αλλά πολιτικό.

Τα πρόσωπα του ψηφιακού ευρώ

Στο ευρωπαϊκό περιβάλλον υπάρχουν αρκετοί που κινούνται στο προσκήνιο ή το παρασκήνιο υπέρ ή… όχι και τόσο υπέρ του ψηφιακού ευρώ. Αυτοί είναι οι σημαντικότεροι:

Christine Lagarde, η επικεφαλής

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) θεωρεί ότι το ψηφιακό ευρώ είναι εργαλείο για τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας και της κυριαρχίας της Ευρώπης. Τον περασμένο Ιούλιο και κατά την καθιερωμένη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε τη συνεδρίαση του Δ.Σ. της ΕΚΤ, η Lagarde τόνισε ότι «πρέπει να διασφαλίσουμε ότι λαμβάνουμε όλα τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία και τη διατήρηση του νομίσματός μας. Είμαστε αποφασισμένοι να επικεντρωθούμε στην ανάπτυξη του ψηφιακού ευρώ και να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να είμαστε έτοιμοι εγκαίρως και να διαθέσουμε αυτή την ψηφιακή μορφή κυρίαρχου χρήματος στο συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα γίνει αύριο, να είστε σίγουροι. Τα μετρητά θα υπάρχουν πάντα, και οι τράπεζες θα συνεχίσουν να συμμετέχουν και να διαμεσολαβούν στη διαδικασία. Ωστόσο, καθήκον μας είναι να διασφαλίσουμε ότι, καθώς οι προτιμήσεις των Ευρωπαίων εξελίσσονται με την πάροδο του χρόνου, το ψηφιακό ευρώ θα είναι μια πιθανή πραγματικότητα». Οι προσεκτικοί αναγνώστες θα διακρίνουν την προσπάθεια της προέδρου της ΕΚΤ να διασκεδάσει τις ανησυχίες των τραπεζών, που φαίνεται να θεωρούν ότι το ψηφιακό ευρώ μπορεί να υπονομεύσει τη ρευστότητά τους. Σε κάθε περίπτωση, είναι βέβαιο ότι η Lagarde από κάποια άλλη θέση, καθώς η θητεία της στο τιμόνι της ΕΚΤ λήγει στις 31 Οκτωβρίου 2027 χωρίς δυνατότητα ανανέωσης.

Piero Cipollone, ο πρεσβευτής

Ο 63χρονος Ιταλός οικονομολόγος είναι μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ και ο αξιωματούχος που έχει τη γενική εποπτεία του εγχειρήματος για το ψηφιακό ευρώ. Είναι πρόεδρος της Ομάδας Εργασίας Υψηλού Επιπέδου του Ευρωσυστήματος για το Ψηφιακό Ευρώ από το 2023, ενώ από το ίδιο έτος προεδρεύει επίσης του συμβουλίου για τις λιανικές πληρωμές, καθώς και του συμβουλίου για την ανθεκτικότητα των πανευρωπαϊκών χρηματοοικονομικών υπηρεσιών απέναντι σε κυβερνοεπιθέσεις.  Είναι, επίσης, ο άνθρωπος που ανά τακτά χρονικά διαστήματα ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο  σχετικά με θέματα που σχετίζονται με το ψηφιακό ευρώ.

Paschal Donohoe, ο πολιτικός

Ο Ιρλανδός υπουργός Οικονομικών προεδρεύει του Eurogroup από το 2020 και πλέον βρίσκεται στην τρίτη θητεία του. Εφόσον δεν υπάρξουν απρόοπτα, θα παραμείνει σε αυτή τη θέση (τουλάχιστον) έως το τέλος του 2027. Λόγω της θέσης του καλείται να συγκεράσει τις διαφορετικές απόψεις που διατυπώνονται εντός της ευρωζώνης σε διάφορα θέματα, συμπεριλαμβανομένου βεβαίως του ψηφιακού ευρώ. Απηχώντας και τις θέσεις της προέδρου της ΕΚΤ, ο Donohoe επισήμανε σε άρθρο του στο Politico ότι «το ψηφιακό ευρώ δεν θα αντικαταστήσει τα μετρητά, αλλά θα προσφέρει επιπλέον επιλογές πληρωμών, διασφαλίζοντας το απόρρητο και την ασφάλεια».

Fernando Navarrete Rojas, ο αντιρρησίας

Ο Ισπανός πολιτικός εξελέγη ευρωβουλευτής  το 2024, ανήκει στην κεντροδεξιά ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος και έχει οριστεί ως ο εκπρόσωπος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις διαπραγματεύσεις που διεξάγονται σε πολιτικό επίπεδο για το ψηφιακό ευρώ. Η στάση του απέναντι στο εγχείρημα είναι κάπως χλιαρή και ίσως να εκφράζει τις επιφυλάξεις μέρους του χρηματοοικονομικού συστήματος, δεδομένου ότι πριν την εκλογή του και επί έξι χρόνια ήταν διευθυντής ιδιαίτερο γραφείο του διοικητή της Τράπεζας της Ισπανίας. Σε παρέμβασή του τον περασμένο Ιούνιο στο Ευρωκοινοβούλιο υπογράμμισε ότι η εξάρτηση της Ευρώπης από τρίτους παρόχους πληρωμών αποτελεί οικονομική και γεωπολιτική αδυναμία που πρέπει να αντιμετωπιστεί. Όμως, πρόσθεσε, η λύση δεν μπορεί να είναι ο περιορισμός της καινοτομίας σε ένα προϊόν που προκαλεί ανησυχία στους πολίτες για την προστασία της ιδιωτικής ζωής και εμποδίζει την εμφάνιση εναλλακτικών επιλογών. «Ας θέσουμε έναν κοινό στόχο και ας εξερευνήσουμε χωρίς φόβο τι μπορούν να προσφέρουν στους πολίτες οι διάφορες λύσεις πληρωμών», ανέφερε. Η στάση του απέναντι στο ψηφιακό ευρώ ήταν σαφής και σε δηλώσεις του στο Politico, όταν ανέφερε ότι το συγκεκριμένο εγχείρημα αποτελεί πυρηνική απειλή για τον τραπεζικό κλάδο. Σε πολυσέλιδη ανάλυσή του αναρωτήθηκε ποιο ακριβώς πρόβλημα θα λύσει το ψηφιακό ευρώ και έλαβε απάντηση από τεχνοκράτες που τάσσονται υπέρ του εγχειρήματος.

Με τα μάτια στο ημερολόγιο

Είναι εύκολο να δει κανείς ότι διαφορετικές απόψεις, η πολυπλοκότητα του εγχειρήματος, οι επιφυλάξεις των εμπορικών τραπεζών, είναι μερικοί από τους λόγους που καθυστερούν το λανσάρισμα του ψηφιακού ευρώ.

Η διαδικασία που απαιτείται για το νομοθετικό πλαίσιο είναι εκ… ευρωπαϊκής φύσεως πολύπλοκη. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (ουσιαστικά οι κυβερνήσεις των κρατών μελών) έχει υποσχεθεί ότι θα ολοκληρώσει την αξιολόγηση του νομοθετικού πλαισίου εντός του έτους. Ακολούθως, το μπαλάκι επιστρέφει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για περαιτέρω επεξεργασία, διορθώσεις, προσθήκες, αφαιρέσεις. Αν όλα πάνε καλά, η διαδικασία θα έχει ολοκληρωθεί στο πρώτο εξάμηνο του 2026, χωρίς να αποκλείεται μια μικρή παράταση που λόγω των θερινών διακοπών θα μεταφέρει την οριστικοποίηση αυτής της εργασίας στο φθινόπωρο του ίδιου έτους.  

Από εκεί και πέρα χρειάζονται 2,5 χρόνια για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση του συστήματος που θα αποτελέσει τη ραχοκοκαλιά του ψηφιακού ευρώ. Χωρίς απρόοπτα, όλα αυτά σημαίνουν ότι η ιδέα που διατυπώθηκε κάπως αφηρημένα προ δεκαπενταετίας και άρχισε να διαμορφώνεται το 2023 θα πάρει σάρκα και οστά το 2029. Στην καλύτερη των περιπτώσεων…

The post Διαβουλεύσεις και παρασκήνιο για το ψηφιακό ευρώ – Στόχος, το 2029 appeared first on 2045.gr.