Επειδή μπορεί και να μπερδευτήκατε, ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Στη συγκεκριμένη περίπτωση η αρχή βρίσκεται 17 χρόνια πίσω, στο 2009, όταν παραχωρήθηκαν δύο άδειες κεντρικά από την Ευρωπαϊκή Ένωση για την παροχή κινητών δορυφορικών υπηρεσιών. Τις άδειες έλαβαν δύο ευρωπαϊκές εταιρείες, η Solaris Mobile και η Inmarsat, το ιδιοκτησιακό καθεστώς των οποίων έχει στο μεταξύ μεταβληθεί.

Την Inmarsat απέκτησε η αμερικανική Viasat το 2023 έναντι 7,3 δισ. δολαρίων. Την Solaris είχε αποκτήσει η επίσης αμερικανική EchoStar το 2014 και αποτελεί λίγο πιο ενδιαφέρουσα περίπτωση, διότι η άδειά της χρησιμοποιείται από την SpaceX για τις ανάγκες του Starlink.

Οι άδειες αυτές λήγουν το 2027 και, στο μεταξύ, η Ε.Ε. προχώρησε σε μια ριζική αναθεώρηση που προτάσσει την ψηφιακή κυριαρχία της Ευρώπης. Το επιχείρημα είναι ότι η Ευρώπη πρέπει να αναπτύξει τη δική της βιομηχανία, τις δικές της εταιρείες και υποδομές και να περιορίσει την εξάρτησή της από τρίτες χώρες, δηλαδή τις ΗΠΑ και την Κίνα.

Ακούγεται λογικό. 

Σε μια εποχή που ο προστατευτισμός έχει επιστρέψει για τα καλά, με την αμερικανική κυβέρνηση να χρησιμοποιεί τους δασμούς ως όπλο σε σειρά διμερών εμπορικών σχέσεων, μπορεί κάποιος να πει ότι το ευρωπαϊκό επιχείρημα έχει βάση.

Οι Βρυξέλλες, λοιπόν, πήραν αυτή τη ζώνη συχνοτήτων των 2 GHz και τη χώρισαν σε τρία τμήματα.

Το πρώτο έχει δεσμευτεί για κυβερνητικές και στρατιωτικές υπηρεσίες, προφανώς των κρατών μελών της Ε.Ε. Το συγκεκριμένο τμήμα συχνοτήτων αναμένεται να αποτελέσει τη ραχοκοκαλιά του δορυφορικού δικτύου IRIS2, το οποίο βρίσκεται στη διαδικασία του σχεδιασμού. Με βάση τον υφιστάμενο προγραμματισμό, το IRIS2 θα είναι πλήρως λειτουργικό το 2030 και θα χρησιμοποιεί 348 δορυφόρους. Εφόσον όλα κυλήσουν βάσει του αρχικού προγραμματισμού, το IRIS2 θα προσφέρει ασφαλείς και κρυπτογραφημένες υπηρεσίες επικοινωνίας σε ευρωπαϊκούς θεσμούς, υπουργεία, διπλωματικές αποστολές. Θα προσφέρει επίσης τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες στις ένοπλες δυνάμεις των κρατών μελών, σε υπηρεσίες φύλαξης συνόρων και σε πολίτες όταν υπάρχει ανάγκη, για παράδειγμα μια φυσική καταστροφή.

Το δεύτερο τμήμα θα διατεθεί αποκλειστικά για χρήση από ευρωπαϊκές εταιρείες και είναι αυτό για το οποίο εκδήλωσαν από κοινού ενδιαφέρον οι Deutsche Telekom (Γερμανία), Orange (Γαλλία), Telefonica (Ισπανία) και Vodafone (Βρετανία). Η κοινή πρωτοβουλία, λένε οι εταιρείες έχει τη φιλοδοξία να προσφέρει καθολική κάλυψη «σε περιοχές με ανεπαρκή κάλυψη, να ενισχύσει την ανθεκτικότητα των δημόσιων δικτύων, να προστατεύσει τις κρίσιμες επικοινωνίες και να υποστηρίξει την ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού δορυφορικού σχηματισμού». Οι τέσσερις εταιρείες σχεδιάζουν να δημιουργήσουν από κοινού την επίγεια υποδομή, καθώς και κρίσιμες λειτουργίες συντονισμού και παρακολούθησης στην Ευρώπη, ενώ το κομμάτι της δορυφορικής υπηρεσίας μπορεί να καλύπτεται από άλλον φορέα. Με άλλα λόγια, οι τέσσερις μεγαλύτεροι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι της Ευρώπης δεν θέλουν (τουλάχιστον για την ώρα) να δημιουργήσουν δικό τους «αστερισμό» δορυφόρων. Ίσως το IRIS2 να μπορούσε να λειτουργήσει ως η απαραίτητη δορυφορική υποδομή.

Τέλος, μένει ένα τμήμα που θα διατεθεί σε κάθε ενδιαφερόμενο, απ’ όπου και αν προέρχεται, συμπεριλαμβανομένων βεβαίως εταιρειών από τις ΗΠΑ.

Οι ΗΠΑ θεωρούν ότι η προσπάθεια της Ευρώπης να περιορίσει την άνευ περιορισμών (όπως ισχύει σήμερα) πρόσβαση των εταιρειών τους σε περιοχές του ραδιοφάσματος συνιστά κάτι σαν αιτία πολέμου. Για να είμαστε ακριβείς, άλλη μια αιτία πολέμου, καθώς το τελευταίο διάστημα η αμερικανική κυβέρνηση συνηθίζει να εκτοξεύει απειλές σε όποιον δεν της κάνει το (όποιο) χατίρι.  Ο Αμερικανός πρέσβης στις Βρυξέλλες Andrew Puzder υποστήριξε σε δηλώσεις του στους Financial Times ότι η Ευρώπη θέλει να κάνει πιο ανταγωνιστικές τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, με το να περιορίζει την ανταγωνιστική ικανότητα των αμερικανικών εταιρειών. Έχει δίκιο; Μπορεί, αλλά ο καθένας θα μπορούσε να του αντιτάξει την εργαλειοποίηση των δασμών από πλευράς κυβέρνησης Τραμπ και ότι απέναντι στην ισοπεδωτική λογική του Make America Great Again δεν μπορείς να αντιτάξεις ευχολόγια. Ο καθείς και τα όπλα του και αν οι ΗΠΑ πριμοδοτούν τις δικές τους επιχειρήσεις γιατί να μην πράξουν το ίδιο και οι Ευρωπαίοι; Βεβαίως τα μεγέθη δεν είναι ίδια, οι αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας έχουν σαφώς ισχυρότερη δυναμική σε σχέση με τις ευρωπαϊκές και -κάτι εξόχως σημαντικό- ευκολότερη πρόσβαση σε τεράστια κεφάλαια σε σχέση με τις επιχειρήσεις της Γηραιάς Ηπείρου.

Μιλώντας για όπλα, η SpaceX έσπευσε να προειδοποιήσει την Ευρώπη ότι τυχόν ανακατανομή των συχνοτήτων θα έχει επιπτώσεις στην Ουκρανία, η οποία χρησιμοποιεί το Starlink τόσο για τις ανάγκες των στρατιωτικών της επιχειρήσεων αμυνόμενη απέναντι στη Ρωσία όσο και για πολιτικές εφαρμογές. Πάλι ένας καλόπιστος συνομιλητής θα παρατηρούσε ότι έχουμε ήδη δει μειώσεις στις επιδόσεις του Starlink χωρίς κανείς να έχει πειράξει τις συχνότητες λειτουργίας του δικτύου, οπότε οι προειδοποιήσεις (ή απειλές) της SpaceX δεν περιγράφουν κάτι άγνωστο για τους Ουκρανούς.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν δείχνει διάθεση να αλλάξει τον σχεδιασμό της, για να κατευνάσει τις αμερικανικές αντιδράσεις. Οι υφιστάμενες άδειες, οι οποίες είναι μεν ευρωπαϊκές αλλά έχουν καταλήξει σε αμερικανικά χέρια, λήγουν τον Μάιο του 2027 οπότε και θα ξεκινήσει η διαδικασία ανακατανομής των συχνοτήτων στις τρεις περιοχές που λέγαμε πριν. Εφόσον όλα κυλήσουν όπως σχεδιάζουν οι Βρυξέλλες, κάποια στιγμή μετά το 2030 (μάλλον) τα κινητά τηλέφωνα που χρησιμοποιεί η πλειονότητα των Ευρωπαίων θα μπορούν να καλύπτονται από ένα δορυφορικό δίκτυο στις περιοχές που δεν υπάρχει κάλυψη από τα συμβατικά δίκτυα κινητής τηλεφωνίας.

Το δίκτυο θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για διάφορα σενάρια IoT (Internet of Things ή αν προτιμάτε Διαδίκτυο των Πραγμάτων), όπως για παράδειγμα περιβαλλοντικές εφαρμογές αλλά δεν είναι βέβαιο ότι θα μπορεί να διατεθεί για ευρυζωνικές υπηρεσίες αντίστοιχες των σημερινών δικτύων 5G.  Βεβαίως, στο μεταξύ θα διεξάγεται ένας παρασκηνιακός πόλεμος με Αμερικανούς και Ευρωπαίους αξιωματούχους να διαβουλεύονται και, πιθανόν, να ανταλλάσσουν απειλές, κάποιες από τις οποίες μπορεί να γίνουν και δημόσιες, όπως είδαμε με την περίπτωση του πρέσβη Puzder…

The post Διπλωματικό παρασκήνιο για τις δορυφορικές επικοινωνίες της Ευρώπης appeared first on 2045.gr.

Τον Ιανουάριο του 2026 η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου δημοσίευσαν μία ανάλυση σχετικά με τους γεωπολιτικούς κινδύνους στην οποία για πρώτη φορά αξιοποίησαν δεδομένα από τις διαδικτυακές πλατφόρμες προβλέψεων,  όπως οι Polymarket και Kalshi, για να αποτυπώσουν τον πολιτικό κίνδυνο και πώς αυτός επηρεάζει τις χρηματαγορές.

«Για την παρούσα ανάλυση αναπτύχθηκε ένας νέος δείκτης πολιτικού κινδύνου, ο οποίος χρησιμοποιεί τις αγορές προβλέψεων για να αποτυπώσει τον πολιτικό κίνδυνο», έγραφαν οι συντάκτες της έκθεσης, προσθέτοντας ότι «οι αγορές προβλέψεων είναι αγορές γεγονότων που επιτρέπουν στους συμμετέχοντες να στοιχηματίζουν σε γεγονότα όπως τα αποτελέσματα των εκλογών». Επικαλέστηκαν, μάλιστα, στοιχεία από την CoinDesk, σύμφωνα με την οποία οι προβλέψεις που γίνονται στην πλατφόρμα της Polymarket είναι κατά 90% ακριβείς για γεγονότα που πρόκειται να συμβούν σε βάθος ενός μήνα και 94% για γεγονότα που αναμένονται στο χρονικό παράθυρο τεσσάρων ωρών.

Στοίχημα για κάθε διάθεση

Η Polymarket εμφανίστηκε το 2020 προσφέροντας τη δυνατότητα να ποντάρει στην εξέλιξη ενός γεγονότος. Τα πονταρίσματα γίνονταν σε κρυπτονομίσματα και, όπως θα περίμενε κανείς, αρκετά από τα στοιχήματα αφορούσαν ακριβώς την πορεία των κρυπτονομισμάτων, αλλά δεν περιορίζονταν σε αυτά. Πολιτική, αθλητισμός, κοινωνικές εκδηλώσεις, για όλα υπήρχε ένα στοίχημα. Οι αμερικανικές αρχές αντιμετώπισαν αρχικά την Polymarket ως μη αδειοδοτημένη πλατφόρμα και ξεκίνησαν έρευνα σε βάρος της που έκλεισε με την καταβολή ενός προστίμου ύψους 1,4 εκατ. δολαρίων και με σειρά μέτρων συμμόρφωσης προς τους κανονισμούς. Αυτό το πρόστιμο αποτέλεσε, πρακτικά, το διαβατήριο εισόδου της Polymarket στα σαλόνια των εταιρειών χρηματοδότησης και το 2024 συγκέντρωσε 70 εκατ. δολάρια από διάφορους επενδυτές, συμπεριλαμβανομένης μίας εταιρείας του Peter Thiel της Palantir. Οι ροές κεφαλαίων ενισχύθηκαν τον Οκτώβριο του 2025, όταν η Intercontinental Exchange (ιδιοκτήτης του Χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης) επένδυσε 2 δισ. δολάρια στην Polymarket, ανεβάζοντας την αποτίμηση της πλατφόρμας στα 9 δισ. και -μάλλον- δείχνοντας ότι τα πράγματα ήταν σοβαρά.

Στα τέλη του 2025 η εταιρεία πήρε το πράσινο φως για να απευθυνθεί στους Αμερικανούς χρήστες του διαδικτύου. Ταυτόχρονα πρόσβαση στην Polymarket είχαν και άνθρωποι από άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, αλλά με απρόοπτα. Η ελληνική Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων (ΕΕΕΠ), ο φορέας που αδειοδοτεί τις πλατφόρμες τυχερών παιχνιδιών και στοιχήματος, συμπεριέλαβε την Polymarket στον κατάλογο των μη αδειοδοτημένων ιστοτόπων, απαγορεύοντας την πρόσβαση από την Ελλάδα την περασμένη άνοιξη, αλλά αυτή η απαγόρευση έχει πλέον αρθεί.

Αρχές Οκτωβρίου 2026 η Polymarket προέβλεπε ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης συγκεντρώνει 75% πιθανότητα να είναι ο πρωθυπουργός μετά τις επόμενες εθνικές εκλογές. Δεύτερος είναι ο Αλέξης Τσίπρας με 8% και τρίτος ο… Γιάννης Αντετοκούνμπο με 2%. Τι σημαίνει αυτό; Αν ποντάρατε 10 ευρώ και η πρόβλεψή σας επαληθευόταν θα λαμβάνατε 13 αν επανεκλεγόταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης, 97 αν κέρδιζε ο Αλέξης Τσίπρας και 248 αν κέρδιζε ο Γιάννης Αντετοκούνμπο,  ο οποίος μέχρι στιγμής δεν έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον για συμμετοχή στα ελληνικά κοινά.

Η πολιτική μπορεί να μην ενδιαφέρει τον Έλληνα αθλητή αλλά ενδιαφέρει πολύ τους χρήστες της Polymarket και, φυσικά, η αμερικανική σκηνή είναι περιβάλλον για πολλά πονταρίσματα.

Οι προβλέψεις με βάση τις επιλογές των χρηστών δείχνουν ότι στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου οι Δημοκρατικοί είχαν πιθανότητα 65% να κερδίσουν τη Γερουσία και 93% τη Βουλή των Αντιπροσώπων.

Όμως όλα αυτά μοιάζουν με επιλογές που θα δείτε σε μια πλατφόρμα στοιχηματισμού. Για ποιο λόγο δίνει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα τόση σημασία στην Polymarket (ή την ανταγωνιστική Kalshi) και όχι σε μια από τις γνωστές πλατφόρμες στοιχήματος και τζόγου που κατακλύζουν όλες μας τις οθόνες με διαφημίσεις;

Η τεχνολογία κάνει τη διαφορά

Οι πλατφόρμες προβλέψεων δεν έχουν τον κεντρικό χαρακτήρα των υπηρεσιών στοιχηματισμού. Δεν υπάρχουν άνθρωποι που προκαθορίζουν τις αποδόσεις με βάση κάποιες παραμέτρους όπως, στην περίπτωση ενός ποδοσφαιρικού αγώνα, η δυναμικότητα των δύο ομάδων και οι επιδόσεις συγκεκριμένων παικτών. Στις πλατφόρμες προβλέψεων μπορείτε να ποντάρετε ότι κάτι θα συμβεί ή δεν θα συμβεί και κάποιος να ποντάρει το ακριβώς αντίθετο. Με τον τρόπο αυτό δημιουργείται μια «αγορά»  με μια αλληλουχία συμβολαίων που καταγράφονται στο blockchain και επειδή ο όρος blockchain δημιουργεί τους αναμενόμενους συνειρμούς, ναι, τα πονταρίσματα γίνονται με κρυπτονομίσματα. Στις υπηρεσίες στοιχηματισμού, τα πονταρίσματα γίνονται έχοντας απέναντι την ίδια την εταιρεία που λειτουργεί την υπηρεσία, ενώ το εύρος των γεγονότων στο οποίο μπορείτε να στοιχηματίσετε είναι κατά κανόνα περιορισμένο στην αθλητική επικαιρότητα. Ναι, θα βρείτε στοίχημα για την Γιουροβίζιον ή για κάποια εκλογική αναμέτρηση, αλλά σε καμία περίπτωση δεν υπάρχει το εύρος των επιλογών της Polymarket.

Η τεχνολογία φεύγει, οι λομπίστες έρχονται

Λογικά τώρα θα σκέφτεστε ότι η Polymarket θα ήθελε να λάβει άδεια λειτουργίας ως πάροχος υπηρεσιών στοιχηματισμού, όμως η εταιρεία στοχεύει αλλού – στις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες. Για αρκετά μεγάλο διάστημα η Polymarket προσπαθούσε να πείσει τις ρυθμιστικές αρχές σε Βρετανία και Ευρωπαϊκή Ένωση ότι θα πρέπει να την αντιμετωπίζουν ως εταιρεία παροχής χρηματοοικονομικών υπηρεσιών. Απεσταλμένοι της εταιρείας χτύπησαν την πόρτα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Αρχής Κινητών Αξιών και Αγορών (European Securities and Markets Authority), ζητώντας μια άδεια με βάση τους κανόνες της οδηγίας MiFID για τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες. Το επιχείρημα της εταιρείας είναι ότι οι χρήστες δημιουργούν κατά τη συναλλαγή τους μια σύμβαση με έναν άλλο χρήστη (ένα συμβόλαιο δηλαδή) που δεν εντάσσεται στο πεδίο εφαρμογής των κανόνων περί στοιχηματισμού.

Δημιουργική ασάφεια

Στις 3 Ιουλίου η ESMA εξέδωσε μία ανακοίνωση με σολομώντειο χαρακτήρα, καθώς αναγνώριζε ότι κάποιες προβλέψεις συνιστούν χρηματοοικονομικά εργαλεία. Αναγνώριζε επίσης ότι με βάση τις εθνικές νομοθεσίες θα μπορούσαν ταυτόχρονα να αναγνωρίζονται και ως στοιχήματα. Η ESMA ανέφερε επίσης ότι τα «συμβόλαια γεγονότων», δηλαδή αυτό που σε απλά ελληνικά θα λέγαμε προβλέψεις για την εξέλιξη ενός γεγονότος, είναι παράγωγα (χρηματοοικονομικά) προϊόντα, πάντα με την προϋπόθεση να αφορούν χρηματοοικονομικά συμβάντα. Αν λοιπόν κάποιος στην Polymarket «ανοίξει» ένα ποντάρισμα για την πορεία των επιτοκίων στην ευρωζώνη, συνάπτει ένα συμβόλαιο που θεωρείται χρηματοοικονομικό προϊόν. Αν κάνει το ίδιο για ένα πολιτικό ή αθλητικό γεγονός, βάζει ένα στοίχημα, σύμφωνα με τη λογική της ESMA που δεν βλέπει την υπόθεση ως άσπρο-μαύρο αλλά ως κάτι με πολλές (γκρίζες) αποχρώσεις.

Στη δημιουργική  ασάφεια της ESMA ορισμένα κράτη-μέλη της Ε.Ε. έχουν αντιδράσει με συγκεκριμένες ενέργειες. Γαλλία, Ισπανία, Τσεχία και Ρουμανία  θεωρούν τις πλατφόρμες ως περιβάλλοντα στοιχηματισμού και έχουν βάλει τις δύο πλατφόρμες στη μαύρη λίστα.

Κάπως διαφορετικά βλέπει την υπόθεση η Μάλτα. Το νησιωτικό κράτος, το οποίο έχει αποτελέσει τη βάση αδειοδότησης πολλών εταιρειών στοιχηματισμού, εξετάζει τη δημιουργία ενός εξειδικευμένου θεσμικού πλαισίου.  Αλλά από το «εξετάζω» ως το «νομοθετώ» , η απόσταση είναι συνήθως πολύ μεγάλη.

Στο μεταξύ… βροχή από δισ.

Όσο άνθρωποι της Polymarket και της Kalshi μπαινοβγαίνουν στα γραφεία και προσπαθούν να πείσουν με τα επιχειρήματά τους, οι χρήστες ποντάρουν και ποντάρουν πολλά. Υπολογίζεται ότι το τρίτο τρίμηνο του 2026 στις δύο πλατφόρμες έγιναν πονταρίσματα ύψους 188 δισ. δολαρίων, 70% περισσότερα σε σχέση με το δεύτερο τρίμηνο του ίδιου έτους.  Τέσσερις στις δέκα προβλέψεις αφορούν αθλητικά γεγονότα, πράγμα που μάλλον θα δυσκολέψει την προσπάθεια των δύο εταιρειών να πείσουν ότι τους ταιριάζουν τα σαλόνια των κεφαλαιαγορών.

Και υποψίες, πολλές υποψίες

Φυσικά όταν ένα περιβάλλον είναι μισορυθμισμένο ή μισοαρρύθμιστο, υπάρχει περιθώριο για ενέργειες που μπορεί να βρίσκονται μεταξύ νομιμότητας ή παρανομίας. Τον Φεβρουάριο του 2026 εργαζόμενοι στην Polymarket ανέφεραν τοποθετήσεις (πείτε τα πονταρίσματα ή συμβόλαια, όπως επιθυμεί ο καθένας) με τη χρήση κλεμμένων πιστωτικών καρτών. Η Kalshi, που το τελευταίο διάστημα εμφανίζεται να υπερτερεί της Polymarket σε όγκο συναλλαγών, βρέθηκε στο επίκεντρο της δημοσιότητας όταν διαπιστώθηκε ότι είχαν πραγματοποιηθεί γύρω στο ένα εκατ. πράξεις, ύψους περίπου 5.500 δολαρίων η καθεμία, για τη μελλοντική τιμή του Ethereum. Ο όγκος των συναλλαγών, αν δεν θέλετε να κάνετε τον σχετικό πολλαπλασιασμό, ξεπέρασε τα 5,5 δισ. δολάρια, δημιουργώντας την υπόνοια ότι κάποιος (ή κάποιοι) δημιουργούσαν τεχνητό όγκο συναλλαγών, ίσως για να δελεάσουν άλλους χρήστες. Βεβαίως η Kalshi απέρριψε τις κατηγορίες και υποστήριξε ότι ο έλεγχος που πραγματοποίησε έδειξε ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις χειραγώγησης τις πλατφόρμες.  Ό,τι πείτε.

Ακόμα πιο δύσκολο θα είναι να αποδείξει κανείς τις περιπτώσεις όπου κάποιος έχει προνομιακή πρόσβαση σε μία πληροφορία και σπεύδει να την αξιοποιήσει; Η ESMA περιέγραψε το ζήτημα στην τακτική της έκθεση για τις τάσεις, τους κινδύνους και τις ευπάθειες με τη γνωστή γλώσσα των τεχνοκρατών: «Οι αγορές προβλέψεων εγείρουν μια σειρά ανησυχιών σχετικά με την προστασία των επενδυτών», έγραφε η ESMA προσθέτοντας ότι η δομή τους που μοιάζει με παιχνίδι και ότι οι άπειροι ιδιώτες επενδυτές κινδυνεύουν να γίνουν αντικείμενο εκμετάλλευσης πιο έμπειρων και εκείνων που έχουν στην κατοχή τους «τεχνολογικά ή πληροφοριακά πλεονεκτήματα». Το τελευταίο αφορά ακριβώς την περίπτωση της κατάχρησης εσωτερικής πληροφόρησης.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είχε ως πρωταγωνιστή έναν στρατιώτη των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, ο οποίος έβγαλε 400.000 δολάρια με πονταρίσματα στην Polymarket αξιοποιώντας εμπιστευτικές πληροφορίες για την επικείμενη επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και τη σύλληψη του Νικόλας Μαδούρο. Δεν είχε κάποιο κληρονομικό χάρισμα ούτε οι πληροφορίες έφτασαν τυχαία στην κατοχή του, ήταν μέλος μιας από τις ομάδες κρούσης που συμμετείχαν στην επιχείρηση. Το συμβάν δεν αποκλείεται να είναι η κορυφή του παγόβουνου. Η ερευνητική ομάδα Anti-Corruption Data Collective (ACDC) ανέφερε ότι εντόπισε 152 λογαριασμούς στην Polymarket συνδεδεμένους με Αμερικανούς στρατιωτικούς που φέρεται να αποκόμισαν γύρω στα 8 εκατ. δολάρια, αξιοποιώντας πληροφορίες που είχαν στην κατοχή τους.

Η ίδια οργάνωση εκτιμά ότι 183 εκατ. δολάρια έχουν τοποθετηθεί σε πονταρίσματα σχετικά με τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, με πονταρίσματα 36,5 εκατ. δολαρίων να αφορούν τις εκλογές για την ανάδειξη του νέου γερουσιαστή του Τέξας. H ACDC ανέλυσε 18.780 διαφορετικά στοιχήματα και εκτιμά ότι ο όγκος των στοιχημάτων υποκρύπτει κινδύνους που δεν μπορούν να αγνοηθούν, ενώ υπογραμμίζει τους κινδύνους χειραγώγησης και παραπληροφόρησης.

Θα αδειοδοτηθούν οι πλατφόρμες προβλέψεων; Με κάποιον τρόπο, ναι, αφού κανείς δεν θέλει ποσά εκατομμυρίων ευρώ  και δολαρίων να διακινούνται σε μια γκρίζα περιοχή. Το γεγονός ότι οι πλατφόρμες έχουν πια γίνει αντιληπτές από φορείς και θεσμούς όπως η ΕΚΤ και η ESMA δείχνει ότι μπαίνουν σε μια νέα περίοδο λειτουργίας. Το ότι επενδύουν σε αυτές οι ιδιοκτήτες κεφαλαιαγορών δείχνουν ότι το παιχνίδι σοβαρεύει…

The post Οι πλατφόρμες προβλέψεων και η πιθανότητα απόκτησης άδειας λειτουργίας στην Ευρώπη appeared first on 2045.gr.

Το Chapel Hill είναι μια μικρή πόλη στη Βόρεια Καρολίνα με περίπου 65.000 κατοίκους, όσους δηλαδή και τα Ιωάννινα. Είναι η πόλη που φιλοξενεί το διάσημο (και για τις αθλητικές του επιδόσεις) Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνα και πριν από μερικές εβδομάδες τη ρουτίνα αυτής της μικρής πόλης διατάραξαν οι εργασίες της Συνόδου των υπουργών Καινοτομίας της ομάδας G20. Εκτός από τους υπουργούς και τους συνεργάτες τους, στη σύνοδο συμμετείχαν και οι διασημότητες του ψηφιακού μας κόσμου – Mark Zuckerberg (Facebook), Elon Musk (SpaceX, Tesla, X), Jensen Huang (Nvidia) και Sam Altman (OpenAI) ήταν μερικοί από τους παριστάμενους.

Το τέλος της Συνόδου είδε τους πολιτικούς της G20 να συνυπογράφουν μια δήλωση αρχών, τις Αρχές της Καρολίνα, υποστηρίζοντας μια σχετικώς ήπια προσέγγιση σε ένα μείζον θέμα: Πώς ρυθμίζουμε την διαρκώς εξελισσόμενη τεχνητή νοημοσύνη; Το ερώτημα είναι απλό στη διατύπωση, η απάντηση όχι. Το γεγονός ότι στη διάρκεια του καλοκαιριού που μόλις πέρασε ορισμένες από τις δημιουργίες των πρωτοκλασάτων εταιρειών του χώρου «πήδηξαν τον φράχτη» και βρέθηκαν να κάνουν του κεφαλιού τους στο διαδίκτυο παραβιάζοντας συστήματα ασφαλείας προκάλεσε εύλογες ανησυχίες.

Στις ανησυχίες συμφωνούν όλοι, εκεί που διαφωνούν είναι πώς προσεγγίζει κανείς το θέμα της ρύθμισης και της εποπτείας.  Η Ευρωπαϊκή Ένωση με την Πράξη για την Τεχνητή Νοημοσύνη καθιερώνει σειρά από δικλείδες ασφαλείας. Εισάγει απαγορεύσεις σε σειρά από ενδεχόμενες πρακτικές, όπως η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης για την κοινωνική βαθμολόγηση, την κατηγοριοποίηση των ανθρώπων βάσει φυλής ή φύλου, τη χειραγώγηση συμπεριφοράς κ.λ.π. Αυτοί, καθώς και μερικοί ακόμα από τους περιορισμούς που εισάγονται στην Πράξη για την Τεχνητή Νοημοσύνη προκαλούν αντιδράσεις από την απέναντι πλευρά του ωκεανού. Ένας χαρακτηριστικός (επι)κριτής της ευρωπαϊκής προσέγγισης είναι ο Elon Musk:

«Πρέπει να υπάρχει ένα περιβάλλον σχετικά απαλλαγμένο από ρυθμίσεις, δηλαδή τα νέα πράγματα να θεωρούνται εξ ορισμού νόμιμα και όχι εξ ορισμού παράνομα. Έτσι, στην ΕΕ, για παράδειγμα, διαπιστώνουμε ότι το επίπεδο ρύθμισης είναι εξαιρετικά υψηλό και τα πράγματα θεωρούνται γενικά εξ ορισμού παράνομα, κάτι που εμποδίζει την πρόοδο των νέων τεχνολογιών. Την επιβραδύνει», δήλωσε σε συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της Συνόδου.  

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε ο διευθύνων σύμβουλος της Nvidia. Απαντώντας σε σχετική ερώτηση ο Jensen Huang σχολίασε ότι «η συμβουλή που έχω να δώσω είναι να γίνεται ρύθμιση για την πραγματική βλάβη αντί της ρύθμισης για υποθετική βλάβη», μια δήλωση που ερμηνεύτηκε ως κριτική της ευρωπαϊκής προσέγγισης. Πρόσθεσε, ότι όσο πιο εξελιγμένη είναι η τεχνολογία τόσο πιο ασφαλής γίνεται, χωρίς πάντως να αιτιολογήσει το σκεπτικό του.

Άλλο ένας νόμος, άλλο μια διακήρυξη

Η Αμερική γενικά θεωρεί ότι η Ευρώπη επιχειρεί να περιορίσει το πεδίο δράσης των δικών της εταιρειών τεχνολογίας και στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ έχουν κατ’ επανάληψη σχολιάσει με αρνητικό τρόπο το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο για τις ψηφιακές υπηρεσίες, απειλώντας με κυρώσεις, κυρίως με δασμούς. Γνωστό αυτό, τι λένε όμως οι Αρχές της Καρολίνα;

Πρώτον και ίσως βασικότερο είναι ότι δεν πρόκειται για δεσμευτικό κείμενο αλλά για πολιτική διακήρυξη. Τίποτα δεν αποκλείει ότι μεθαύριο σε κάποια άλλη γραφική πόλη του κόσμου, μια διαφορετική σύνθεση των υπουργών Καινοτομίας των G20 δεν θα υπογράψει μια άλλη λίστα αρχών, αλλά αυτό προϋποθέτει σειρά αλλαγών σε πρόσωπα και πολιτικές. Αυτό μπορεί να αργήσει, ίσως.

Μπορεί λοιπόν οι Αρχές της Καρολίνα, να μην έχουν τον δεσμευτικό χαρακτήρα ενός νόμου (και άρα κάθε απόπειρα σύγκρισης των Αρχών με την Πράξη για την Τεχνητή Νοημοσύνη δεν θα είχε νόημα), αλλά δίνουν σαφές στίγμα προθέσεων. Κεντρικό μήνυμα  της διακήρυξης των Αρχών είναι ότι κάθε νέα ρύθμιση πρέπει να περιορίζεται μόνο σε «πρωτόγνωρα» ζητήματα που η υφιστάμενη νομοθεσία δεν καλύπτει.

Τα κράτη καλούνται να συνεκτιμούν το «κόστος ευκαιρίας» από την καθυστερημένη υιοθέτηση μίας τεχνολογίας, να προτιμούν ευέλικτα πρότυπα βασισμένα σε επιδόσεις αντί δεσμευτικών κανόνων και να αξιοποιούν ρυθμιστικά δοκιμαστήρια (sandboxes). Σημειωτέον, ότι οι Αρχές της Καρολίνα μιλούν γενικά για την τεχνολογία, αν και διαβάζοντας το σχετικό κείμενο με τα 24 σημεία ο νους πηγαίνει σχεδόν αυτόματα στην τεχνητή νοημοσύνη.

Ουσιαστικά οι Αρχές απηχούν των θέσεων που διατύπωσαν άνθρωποι όπως ο Elon Musk, καθώς θεωρεί τα πάντα εκ προοιμίου νόμιμα με τη ρύθμιση να εμφανίζεται σε δεύτερο χρόνο και εφόσον αποδειχθεί ότι είναι απαραίτητο. Από πλευράς φιλοσοφίας, βρίσκεται πάρα πολύ μακριά από τη λογική της Πράξης για την Τεχνητή Νοημοσύνη που σε μεγάλο βαθμό προσεγγίζει με προσοχή (υπερβολική, θα πουν οι επικριτές της) την αναδυόμενη τεχνολογία και επιχειρεί να τη βάλει σε κανόνες από την αρχή.

Ίσως η προσέγγιση των Αρχών της Καρολίνα να έχει μια κάποια λογική, πώς μπορείς να απαγορεύσεις κάτι που δεν ξέρεις τι (μπορεί να) κάνει. Ο αντίλογος λέει ότι τα τελευταία τέσσερα χρόνια μάλλον έχουμε δει αρκετά δείγματα των δυνατοτήτων της τεχνητής νοημοσύνης. Ένας υπερασπιστής της ευρωπαϊκής προσέγγισης θα έλεγε ότι μετά την εμπειρία από την Άγρια Δύση των κοινωνικών δικτύων μάλλον δεν θέλουμε να ζήσουμε μια Αγριότερη Δύση στην τεχνητή νοημοσύνη. Στον αντίποδα του… αντίποδα, υπάρχει και η άποψη ότι η εξ ορισμού ρύθμιση δεν βοηθά στην ανάπτυξη καινοτόμων υπηρεσιών και ότι μπορεί να υπάρξει επίκληση ανύπαρκτων κινδύνων.

Πατώντας σε δύο βάρκες

Όμως αν κανείς αντιληφθεί ποια είναι η στάση της Ευρώπης μάλλον θα μπερδευτεί. Από τη μία πλευρά, εμφανίζεται υπερήφανη για τη ρυθμιστική πρωτοπορία και την απόφασή της να νομοθετήσει για τις «νέες χώρες» της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά από την άλλη πλευρά προσυπογράφει ένα κείμενο που τάσσεται υπέρ της χαλαρότερης ρύθμισης.

Πρόκειται για μια αντίφαση που μπορεί να δείχνει μια προσπάθεια εξισορρόπησης σε δύο βάρκες. Ενδιαφέρον επίσης προκαλεί το γεγονός ότι τη στιγμή που προχωρούσαν οι εργασίες της Συνόδου στο γραφικό Chapel Hill η Επίτροπος Henna Virkkunen έστελνε ερωτηματολόγια σε 30 εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, ως ένα πρώτο βήμα ελέγχου της συμμόρφωσής τους με τις διατάξεις της Πράξης για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Δεν φαίνεται να είναι πολύ τυχαίο γεγονός και ίσως η αποστολή των ερωτηματολογίων κατά τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή να αποτελεί μια δήλωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι καλές οι εξαγγελίες και τα κείμενα αρχών  αλλά προέχει η εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας. Ίσως να βαραίνει και το γεγονός ότι 8 στους 10 Ευρωπαίους ανησυχούν για τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης και να τάσσονται υπέρ της ρύθμισής της.

Τα ερωτηματολόγια δεν είναι ο μόνος τρόπος άσκησης πίεσης από την πλευρά των Ευρωπαίων. Ήδη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει συμπεριλάβει το ChatGPT στο πεδίο εφαρμογής της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, καθώς η πλατφόρμα έχει πάνω από 45 εκατ. χρήστες στην Ευρώπη.  Πλέον, η OpenAI έχει στη διάθεσή της τέσσερις μήνες για να συμμορφωθεί με τις διατάξεις της Πράξης που όπως αναφέρει η σχετική ανακοίνωση της Επιτροπής σχετίζονται με τη διάδοση παράνομου περιεχομένου, τις αρνητικές επιπτώσεις στους ανηλίκους, τη σωματική και ψυχική ευεξία των χρηστών, τα θεμελιώδη δικαιώματα, τις εκλογικές διαδικασίες και τη δημόσια ασφάλεια. Κατά διαβολική σύμπτωση, η ανακοίνωση για την ένταξη του chatbot της OpenAI στο πεδίο εφαρμογής της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες συνέπεσε με τις εργασίες της Συνόδου των G20.

Το ερώτημα που μένει να απαντηθεί είναι αν οι δηλώσεις προθέσεων που εκφράζονται με διακηρύξεις όπως αυτή που υπεγράφη στη μικρή πόλη της Βόρειας Καρολίνα, μπορούν να αλλάξουν τον τρόπο που η Ευρωπαϊκή Ένωση προσεγγίζει τις νέες τεχνολογίες.

Μάλλον θα καταλάβουμε σε λίγο καιρό αν η υιοθέτηση των Αρχών της Καρολίνα σηματοδοτεί μια αλλαγή πορείας από πλευράς Ευρώπης ή αν ήταν «απλώς» μια διπλωματική αβρότητα που στόχο είχε να κατευνάσει τον απρόβλεπτο ένοικο του Λευκού Οίκου…

The post Ευρωπαϊκές ασκήσεις ισορροπίας για τη ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης appeared first on 2045.gr.

Τα 18 δισ. που συμφώνησε να καταβάλλει η Meta στις Πολιτείες που κατηγορούσαν την εταιρεία για πλημμελή προστασία των ανηλίκων προκάλεσαν αίσθηση. Πρόκειται για έναν από τους μεγαλύτερους από οικονομικής πλευράς συμβιβασμούς. Υπολείπεται μόλις 2 δισ. του ποσού που είχε συμφωνήσει να πληρώσει η BP για να κλείσει η έρευνα για την περιβαλλοντική καταστροφή που προκάλεσε το δυστύχημα και η διαρροή πετρελαίου στην πλατφόρμα Deepwater Horizon. Είναι επίσης μεγαλύτερη από τα ποσά που συμφωνήθηκαν να καταβάλλουν σε δύο διαφορετικούς συμβιβασμούς η JP Morgan και η Bank of America, παραδεχόμενες ότι παραπλάνησαν τους επενδυτές προτείνοντάς τους να επενδύσουν σε υψηλού ρίσκου χρηματοοικονομικά προϊόντα τα οποία πυροδότησαν τη μεγάλη κρίση του 2008.

Λογικό, λοιπόν, να προκαλείται εντύπωση. Αλλά διαβάζοντας την ανακοίνωση της Meta για τη συμφωνία προκύπτει ότι όσοι αντιμετωπίζουν με επιφυλάξεις τον ρόλο των κοινωνικών δικτύων και την επίδρασή τους στα μικρά παιδιά και τους εφήβους, ίσως θα πρέπει να συνεχίσουν να ανησυχούν.

Η υπόσχεση για περιορισμό της πρόσβασης των παιδιών (λόγια, λόγια, λόγια)

Η ιδέα να περιοριστεί η πρόσβαση των παιδιών ηλικίας κάτω των 16 ετών στο Facebook και τα λοιπά κοινωνικά δίκτυα ακούγεται ωραία. Η Αυστραλία έθεσε σε ισχύ σχετικό νόμο τον Δεκέμβριο του 2025 και άλλες χώρες ακολούθησαν ή ακολουθούν το παράδειγμά της. Η Ελλάδα θέλει να επιβάλει αντίστοιχο περιορισμό από την 1^η Ιανουαρίου 2027, αλλά καθώς έχουν περάσει ήδη οκτώ μήνες από όταν τέθηκε σε ισχύ η νομοθετική ρύθμιση στην Αυστραλία ας δούμε τι αποτελέσματα έχει φέρει.

Μηδενικά. Εντάξει, ίσως όχι μηδενικά. Πιο σωστό είναι να πούμε περιορισμένα.

Το 80% των παιδιών ηλικίας κάτω των 16 ετών εξακολουθεί να έχει πρόσβαση στον «απαγορευμένο καρπό» των κοινωνικών δικτύων, σύμφωνα με σχετική έρευνα του πανεπιστημίου του Newcastle Αυστραλίας. Τα παιδιά δηλώνουν ψευδή ημερομηνία γέννησης, χρησιμοποιούν την ταυτότητα κάποιου μεγαλύτερου σε ηλικία φίλου τους ή χρησιμοποιούν διάφορα προγράμματα για να παρακάμπτουν τους μηχανισμούς ελέγχου.

Τι λέει τώρα η  Meta; «Καταβάλλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια για να εντοπίζουμε και να διαγράφουμε λογαριασμούς ανηλίκων από τις εφαρμογές μας και, στο πλαίσιο της συμφωνίας μας, επενδύουμε σε ακόμη πιο ισχυρή τεχνολογία για τον προληπτικό εντοπισμό λογαριασμών που ενδέχεται να ανήκουν σε παιδιά κάτω των 13 ετών» λέει η εταιρείας «Ενισχύουμε επίσης την τεχνολογία που χρησιμοποιούμε για τον εντοπισμό λογαριασμών που ενδέχεται να ανήκουν σε άτομα ηλικίας μεταξύ 13 και 17 ετών, ώστε να διασφαλίζουμε ότι οι λογαριασμοί αυτοί θα κατευθύνονται σε περιβάλλοντα σχεδιασμένα για εφήβους, ακόμη και αν μας δηλώσουν ημερομηνία γέννησης ενήλικα». Τίποτε το πρωτότυπο ως εδώ όσον αφορά στη φρασεολογία, η εταιρεία, ουσιαστικά, μιλάει γενικώς και αορίστως για προσπάθειες που καταβάλει.

Αυτό που η ίδια θεωρεί ότι θα έχει αποτέλεσμα είναι η «θέσπιση νομοθεσίας που θα ενισχύει τον ρόλο των γονέων, απαιτώντας από τα καταστήματα εφαρμογών να επαληθεύουν την ηλικία και να λαμβάνουν τη γονική συγκατάθεση πριν ένας έφηβος κατεβάσει μια εφαρμογή.»

Ουσιαστικά η Meta θέλει η ευθύνη να μεταφερθεί σε επίπεδο Apple App Store και Google Play, αναγνωρίζοντας (εμμέσως μεν, σαφέστατα δε) ότι η ίδια δεν έχει κάποια ώριμη τεχνολογική λύση που θα εξασφαλίζει ότι τα μικρά παιδιά δεν είναι στο Instagram ή το Facebook και ότι οι έφηβοι δεν θα το παρακάνουν στη σύνδεσή τους με τα κοινωνικά δίκτυα.

Θα καταργήσουμε τα φίλτρα

Οι έφηβοι χρήστες των εφαρμογών της Meta δεν θα μπορούν πλέον να χρησιμοποιούν «ακραία φίλτρα μακιγιάζ», ενώ ήδη υπάρχει σε ισχύ απαγόρευση χρήσης φίλτρων πλαστικής χειρουργικής (ό,τι και αν σημαίνει αυτό) για τη συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα. Προέχει βέβαια να διασφαλίζεται ότι η Meta γνωρίζει την ηλικία του χρήστη, αλλά όπως είδαμε, αυτό η εταιρεία δεν το υπόσχεται και πετάει το μπαλάκι στον νομοθέτη και στα καταστήματα διάθεσης εφαρμογών.

Και άλλες υποσχέσεις προστασίας

«Θα συνεχίσουμε να παρέχουμε στους εφήβους εύκολους τρόπους για να αναφέρουν περιεχόμενο που τους προκαλεί ανησυχία και θα καταβάλλουμε προσπάθειες για να βελτιώσουμε τους χρόνους ανταπόκρισής μας. Θα συνεχίσουμε επίσης τις προσπάθειές μας για την προστασία των εφήβων από ενδεχόμενες επιβλαβείς εμπειρίες, αξιολογώντας τακτικά τη συχνότητα με την οποία οι έφηβοι εκτίθενται σε αυτές. Θα αξιοποιήσουμε τα αποτελέσματα ερευνών και τις συμβουλές ειδικών για να βελτιώσουμε το έργο μας» , λέει η Meta χωρίς και πάλι να αναλαμβάνει ρητές δεσμεύσεις. Αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι ο μηχανισμός αναφορών στο Facebook για αναρτήσεις μίσους ή απάτης είναι τουλάχιστον αναποτελεσματικός. Όσοι έχουν υποβάλει αναφορές για πλαστές διαφημίσεις στο Facebook θα σας το επιβεβαιώσουν. Ελπίζουμε οι επιδόσεις της Meta στην προστασία των εφήβων να είναι καλύτερες. Σε κάθε περίπτωση αυτό που προκύπτει από την ανακοίνωση της εταιρείας για τον ιστορικό (από πλευράς οικονομικού μεγέθους) συμβιβασμό είναι γενικές υποσχέσεις χωρίς συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.

Αυτό που φαίνεται σε διάφορα σημεία της ανακοίνωσης της Meta είναι η έντονη διάθεση της εταιρείας να βάλει στο παιχνίδι το YouTube και το TikTok. Από τα 18 δισ. δολάρια, οι Πολιτείες που συνυπογράφουν το κείμενο του συμβιβασμού θα λάβουν 12,7 δισ. που θα χρησιμοποιηθούν «για τη χρηματοδότηση πρωτοβουλιών για την ασφάλεια των νέων στο διαδίκτυο, μεταξύ άλλων πολιτειακών προτεραιοτήτων». Το ποσό αυτό θα διατεθεί σταδιακά και σε βάθος δεκαετίας. Τα υπόλοιπα 5,3 δισ. δολάρια θα διατεθούν υπό τον όρο ότι YouTube και TikTok θα θέσουν σε εφαρμογή περιορισμούς στην πρόσβαση των παιδιών και, επιπροσθέτως, θα διαθέσουν αθροιστικά 5,3 δισ. δολάρια. Είναι σαφές ότι η Meta επιδίωξε και κατόρθωσε να βάλει στο πλάνο τις δύο πλατφόρμες που είναι (μάλλον) δημοφιλέστερες από το  Facebook  στις νεότερες ηλικίες.  Το τι θα σημάνει αυτή η ρύθμιση για τις σχέσεις της Meta με την Alphabet και την  Bytedance (ιδιοκτήτες αντίστοιχα των YouTube και TikTok) δεν είναι της παρούσης και, για να είμαστε ειλικρινείς, δεν μας ενδιαφέρει κιόλας.

Το θέμα που δεν συζητά κανείς : Το Άρθρο 230

Σε ό,τι αφορά την αποτελεσματικότερη προστασία των χρηστών (ανεξαρτήτως ηλικίας, φύλου, καταγωγής, σεξουαλικού προσανατολισμού), με βάση και την εμπειρία της Αυστραλίας θα πρέπει να κρατάμε μικρό καλάθι. Είναι νομίζουμε ξεκάθαρο ότι η Meta θα επιχειρεί σε κάθε ευκαιρία να κλωτσάει την μπάλα όσο πιο δυνατά ώστε να τη στέλνει στο γήπεδο της Apple και της Google και θα χρησιμοποιεί κάθε διαθέσιμο πόρο για να διαβεβαιώσει ότι η ίδια «καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια».

Αυτό που δεν φαίνεται να αγγίζει ο συμβιβασμός της Meta με τις αμερικανικές Πολιτείες είναι η ουσία του προβλήματος. Σίγουρα είναι προβληματική η πολύωρη προσήλωση σε μια οθόνη. Σίγουρα είναι προβληματικό να χάνεις ώρες ύπνου. Αλλά περισσότερο προβληματικό είναι το ίδιο το περιεχόμενο.

Το περιεχόμενο παρενόχλησης, εξτρεμισμού, βίας, υποτίμησης χρειάζεται λίγα μόλις δευτερόλεπτα για να φέρει το αποτέλεσμα που επιδιώκει ο δημιουργός του. Δεν είναι θέμα χρόνου ούτε προστατεύεται ο στόχος και το υποψήφιο θύμα αν η εφαρμογή του κοινωνικού δικτύου δεν είναι διαθέσιμη έξι ή οκτώ ώρες την ημέρα.

Η Meta κατόρθωσε με μόλις 12,7 δισ. δολάρια (και άλλα 5,3 δισ. εν αναμονή) να διατηρήσει τη συζήτηση σε τεχνικής φύσεως θέματα,  αποφεύγοντας με αποτελεσματικό τρόπο να μιλήσει για το μεγάλο πρόβλημα των πλατφορμών – το περιεχόμενο.

Ωστόσο, είναι σαφές ότι η συζήτηση (και οι νομικές διενέξεις) δεν μπορούν μονίμως να εξαντλούνται σε τεχνικά θέματα και σε θέματα όπως πώς θα διασφαλιστεί ότι το 10χρονο δεν θα αποκτήσει λογαριασμό στο Instagram. Μοιραία η συζήτηση θα συμπεριλάβει κάποια στιγμή τον ρόλο των εταιρειών στο περιεχόμενο και εκεί θα τεθεί επί τάπητος το θέμα που κανείς δεν θέλει να θίξει, την αλλαγή του Άρθρου 230 που προστατεύει τους παρόχους από κάθε νομικό κίνδυνο σχετικά με το περιεχόμενο που διακινείται στα δίκτυά τους.

Είναι γεγονός ότι με τη θέσπισή της το 1996 η συγκεκριμένη διάταξη έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη του διαδικτύου. Όμως το σημερινό διαδίκτυο δεν έχει σχέση με την υποδομή εκείνης της εποχής και ο ρόλος που έχουν οι πάροχοι στη διακίνηση του περιεχομένου δεν περιορίζεται σε αυτόν του απλού τροχονόμου (ή του απλού διαχειριστή της κίνησης) όπως συνέβαινε τη δεκαετία του 1990 ή την πρώτη δεκαετία του 21^ου αιώνα. Υπάρχουν μηχανισμοί που προωθούν συγκεκριμένο περιεχόμενο και οι μηχανισμοί αυτοί κατασκευάζονται από τους ίδιους τους παρόχους. Γνωρίζουμε από διάφορα περιστατικά ότι οι πλατφόρμες προωθούν περιεχόμενο που προκαλεί αλληλεπιδράσεις, η ροή των αναρτήσεων που περνάει μπροστά από τα μάτια μας είναι σε μεγάλο βαθμό χειραγωγούμενη.  Κάποια στιγμή, αφού θα έχουν προηγηθεί διάφορες τραγωδίες και αφού διάφοροι συμβιβασμοί αποδειχθούν αναποτελεσματικοί, οι Αμερικανοί νομοθέτες θα αναθεωρήσουν τη διάταξη. Μάλλον είναι ο μόνος τρόπος για να δούμε ουσιαστικές λύσεις στα προβλήματα του ψηφιακού μας κόσμου και όχι, απλώς, ευχολόγια…

The post Ο χρυσός συμβιβασμός της Meta (και γιατί 18 δισ. δολάρια δεν έχουν σημασία) appeared first on 2045.gr.

Ο Tom Turvey είχε μια καριέρα στον χώρο των εκδόσεων, πριν μεταπηδήσει το 2004 στην Google. Η πρώτη του θέση στην εταιρεία που έγινε συνώνυμο των διαδικτυακών αναζητήσεων, περιγράφεται ως “Strategic Product Development Manager” και στα χρόνια που ακολούθησαν αναβαθμίστηκε στο επίπεδο του Managing Director – μάλλον το πιο κοντινό στα δικά μας είναι το Γενικός Διευθυντής. Ίσως το πιο σημαντικό του ορόσημο στα 20 χρόνια που πέρασε στην Google ήταν ο ρόλος του στην ψηφιοποίηση (άγνωστο πόσων) βιβλίων, τμήμα των οποίων ακολούθως μπορούσε ο καθένας μας να διαβάσει μέσα από τη σχετική υπηρεσία αναζήτησης της εταιρείας. Οι εκδότες και οι συγγραφείς αντέδρασαν, θεωρώντας ότι η συγκεκριμένη υπηρεσία παραβίασε τα δικαιώματά τους, αφού προσέφερε δωρεάν πρόσβαση στο έργο τους ή, έστω, μέρος του έργου τους. Το φθινόπωρο του 2005 οι εκδότες έστειλαν τους δικηγόρους τους στην Google, ξεκινώντας μια δικαστική διαμάχη που κατέληξε σε συμβιβασμό το 2012. Σε όλο αυτό το διάστημα φαίνεται ότι ο Turvey έπαιξε κάποιο ρόλο, πιθανολογούμε λόγω και της προϋπηρεσίας του στον χώρο των εκδόσεων και σε εταιρείες όπως η HarperCollins και η Barnes & Noble.

Αλλά γιατί μας ενδιαφέρουν όλα αυτά τα περασμένα;

Όταν το 2024 ο Turvey άφησε την Google για τα κάλλη της Anthropic, ανέλαβε να υλοποιήσει ένα φιλόδοξο έργο. Η εταιρεία του Claude ήθελε να αποκτήσει «όλα τα βιβλία του κόσμου», όχι για συλλεκτικούς λόγους, αλλά για να τα χρησιμοποιήσει ώστε ακολούθως να γίνει η εκπαίδευση των γλωσσικών της μοντέλων. Ο Turvey φαίνεται ότι επικοινώνησε με ορισμένους εκδοτικούς οίκους για να διερευνήσει το ενδεχόμενο μιας συνεργασίας, χωρίς όμως οι συγκεκριμένες επαφές να προχωρήσουν περαιτέρω. Αντίθετα, αυτό που προχώρησε ήταν η μαζική αγορά βιβλίων κατευθείαν από το λιανεμπόριο. Δεν ξέρουμε πόσα βιβλία απέκτησε η Anthropic, τα δικαστικά έγγραφα που έχουν δοθεί στη δημοσιότητα στο πλαίσιο της δικαστικής διένεξης της εταιρείας με Αμερικανούς συγγραφείς δεν δίνουν κάποιον σαφή αριθμό. Εικάζεται ωστόσο ότι ο αριθμός τους κυμαίνεται μεταξύ μερικών εκατοντάδων χιλιάδων έως και δύο εκατομμυρίων βιβλίων.

«Επιχείρηση Παναμάς»

Τα βιβλία δεν βρέθηκαν να κοσμούν κάποια βιβλιοθήκη της Anthropic, καθώς η μοίρα τους συμπεριφέρθηκε αρκούντως βάναυσα. Τα βιβλία δόθηκαν σε υπεργολάβους. Αυτοί, χρησιμοποίηασν υδραυλικά συστήματα κοπής για να ξηλώσουν τις ράχες των βιβλίων και να «ξυρίσουν» τις σελίδες, τις οποίες ακολούθως ψηφιοποίησαν μέσω σαρωτών υψηλής ταχύτητας. Μετά από αυτό το στάδιο επεξεργασίας, οι σελίδες κατέληξαν σε συστήματα ανακύκλωσης. Ακολούθησε περαιτέρω επεξεργασία του ψηφιοποιημένου υλικού με την εισαγωγή διαφόρων metadata ώστε να γίνει πιο εύκολη η κατηγοριοποίηση και ανάκτησή τους. Αυτό το υλικό, δηλαδή τα κείμενα των εκατοντάδων χιλιάδων (ή εκατομμυρίων) βιβλίων αποτέλεσαν μέρος της διδακτέας ύλης του γλωσσικού μοντέλου της Anthropic.

Κατά την εκδίκαση της αγωγής που κατέθεσαν συγγραφείς κατά της Anthropic, o Turvey  κατέθεσε ότι αυτή η επιχείρηση (η οποία ονομάστηκε από την Anthropic ως «Επιχείρηση Παναμάς») ήταν ένας τρόπος «να δημιουργηθεί μεγάλος όγκος πληροφορίας που θα χρησιμοποιείτο για ερευνητικούς σκοπούς».

Το δικαστήριο που εκδίκασε την αγωγή των συγγραφέων κατά της εταιρείας του Claude έκρινε ότι αυτή η διαδικασία δεν παραβίασε την νομοθεσία περί προστασίας των πνευματικών δικαιωμάτων. Οποιοσδήποτε μπορεί να αγοράσει ένα βιβλίο, να το διαβάσει με όποιον τρόπο θέλει και να διδαχθεί από αυτό. Από τη στιγμή που το Claude δεν αναπαρήγαγε ακριβώς το περιεχόμενο των βιβλίων και απλά τα χρησιμοποιούσε για να «μάθει» από αυτά, δεν υπήρχε κάποια παραβίαση του νόμου. Μόνο που η ομάδα της Anthropic δεν έμεινε στα φυσικά βιβλία. Η εταιρεία «κατέβασε» μέσω διαδικτύου ολόκληρες (ψηφιακές, εννοείται) βιβλιοθήκες από πειρατικά sites, αποκτώντας δωρεάν πρόσβαση σε πολύτιμο υλικό. Αυτός ήταν ο βασικός λόγος για τον οποίο η Anthropic κατέληξε σε συμφωνία με τους ενάγοντες και θα καταβάλει 1,5 δισ. δολάρια ως αποζημίωση στους συγγραφείς, έργα των οποίων ήταν μέρος αυτών των ψηφιακών βιβλιοθηκών που χρησιμοποιήθηκαν στην εκπαίδευση του  Claude.

Αλλά ας γυρίσουμε στα φυσικά βιβλία.

Η επιχείρηση της αγοράς και ψηφιοποίησης (και καταστροφής) των βιβλίων ονομάστηκε από την Anthropic «Επιχείρηση Παναμάς» σε μια προσπάθεια της εταιρείας να προστατεύσει από τα αδιάκριτα μάτια τη συγκεκριμένη δραστηριότητα. Η εταιρεία δεν ήθελε ο κόσμος να γνωρίζει τι κάνει με τα βιβλία, προφανώς αντιλαμβανόμενη ότι η αποκάλυψη θα αμαύρωνε την εικόνα της. Κανείς δεν αγαπάει όσους καταστρέφουν βιβλία.

Όταν η καταστροφή γίνεται ρουτίνα

Αλλά τα συναισθήματα δεν ενδιαφέρουν ιδιαίτερα τις εταιρείες και αυτό αφορά και τις εταιρείες της τεχνητής νοημοσύνης. Η Anthropic ενδιαφέρθηκε πρωτίστως για βιβλία στην αγγλική γλώσσα, ωστόσο υπήρξαν αγορές τίτλων και από βιβλιοπωλεία χωρών της ηπειρωτικής Ευρώπης. Μία από τις μικρές αλλά ενδιαφέρουσες πτυχές της υπόθεσης ήταν η σαφής εντολή της Anthropic, οι αγορές να περιοριστούν αποκλειστικά σε τίτλους που είχαν κυκλοφορήσει πριν το 2022, δηλαδή πριν το λανσάρισμα του ChatGPT. Ο λόγος ήταν προφανής, η Anthropic ήθελε κείμενα «αμόλυντα» από την τεχνητή νοημοσύνη και αυτό, νομίζουμε, έχει έναν κάποιο ειρωνικό χαρακτήρα.

Όμως μία έρευνα της 404 Media έδειξε ότι η αγορά, ψηφιοποίηση και καταστροφή των βιβλίων είναι μάλλον μέρος της καθημερινής λειτουργίας των εταιρειών.

Η 404 Media υποστηρίζει ότι (τουλάχιστον) 1.000 σπάνια βιβλία έχουν καταλήξει στο Λας Βέγκας και σε ένα κέντρο επεξεργασίας της Amazon, το οποίο έχει ως σήμα του έναν τυραννόσαυρο μπροστά σε ένα ανοιχτό βιβλίο. Μάλλον δεν πρόκειται περί αναγνωστικής λέσχης.

Το ενδιαφέρον της 404 Media και του Emanuel Maiberg, που διεξήγαγε τη σχετική έρευνα, προκάλεσαν βιβλιοπώλες οι οποίοι ανέφεραν ότι ξαφνικά δέχονταν μεγάλες παραγγελίες από αγοραστές που παρά τον όγκο των τίτλων που παράγγελναν δεν έκαναν κανενός είδους παζάρι. Ένας βιβλιοπώλης συμφώνησε με τον Maiberg και τοποθέτησε ένα AirTag συσκευή γεωεντοπισμού της Apple) σε ένα από τα 1.000 βιβλία για τα οποία είχε λάβει παραγγελία. Το βιβλίο ταξίδεψε από την Καλιφόρνια στο Λας Βέγκας και στο κέντρο της Amazon με διάφορους ενδιάμεσους σταθμούς εντός των ΗΠΑ. Η Amazon απάντησε ότι προμηθεύεται βιβλία με στόχο τη βελτίωση των προϊόντων και υπηρεσιών που χρησιμοποιούν οι πελάτες της. Φυσικά δεν επεκτάθηκε περαιτέρω αλλά μάλλον τα βιβλία δεν χρησιμοποιούνται για τη διεύρυνση των πνευματικών οριζόντων των τυραννόσαυρων ( ή άλλων δεινοσαύρων).

Την πρακτική της χρήσης  βιβλίων ακολουθούν και άλλες εταιρείες. OpenAI και Microsoft βρίσκονται επίσης αντιμέτωπες με συγγραφείς που υποστηρίζουν ότι τα έργα τους χρησιμοποιήθηκαν χωρίς οι ίδιοι να το γνωρίζουν για την εκπαίδευση γλωσσικών μοντέλων. Για την ώρα, δεν ξέρουμε αν χρησιμοποιήθηκαν βιβλία και τι τύχη είχαν αυτά ή αν η εκπαίδευση περιορίστηκε στο ψηφιακό υλικό που κυκλοφορεί σε πειρατικά sites. Κρίνοντας από την περίπτωση της Anthropic, το πρώτο δεν είναι παράνομο, το δεύτερο είναι.

Απλοί υπολογισμοί

Ωστόσο αυτό δεν απαντά στο βασικό ερώτημα του πόσες επιχειρήσεις παρόμοιες με την «Επιχείρηση Παναμά» βρίσκονται σε εξέλιξη και τι έκταση έχουν; Αν ρωτήσετε τα ίδια τα γλωσσικά μοντέλα δεν θα σας απαντήσουν με σαφήνεια.  Μια παραδοχή που άλλωστε πρέπει να κάνουμε είναι ότι τα γλωσσικά μοντέλα που χρησιμοποιούμε στην καθημερινότητά μας, κυρίως δηλαδή τα εργαλεία των Anthropic, Google και OpenAI, έχουν «εκπαιδευτεί» να μην αποκαλύπτουν λεπτομέρειες σχετικά με το πώς δημιουργήθηκαν και εξελίχθηκαν.

Με κάποιον συνδυασμό ερωτήσεων σε Claude, ChatGPT και Gemini φαίνεται να φτάνουμε κάπου. Το ChatGPT αναφέρει πως υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις για χρήση μιας βάσης δεδομένων ονόματι Books3, η οποία εκτιμάται ότι περιλαμβάνει κάτι λιγότερο από 200.000 βιβλία σε ψηφιακή μορφή. Το Books3 φαίνεται ότι είναι η κορυφή ενός μεγάλου παγόβουνου, το οποίο ακούει στο όνομα Bibliotek. Πρόκειται για ένα αποθετήριο που περιλαμβάνει έναν τεράστιο αριθμό βιβλίων τα οποία ψηφιοποιήθηκαν (χωρίς την άδεια των εκδοτών ή των συγγραφέων) και στο οποίο η πρόσβαση γίνεται κατόπιν πρόσκλησης, ενώ οι συμμετέχοντες πρέπει να συνεισφέρουν περιεχόμενο αν θέλουν να διατηρήσουν τον λογαριασμό τους ενεργό. Το 2020 o Shawn Presser κέρδισε μια θέση στην μακροχρόνια ιστορία των πνευματικών δικαιωμάτων στην εποχή του διαδικτύου, διαθέτοντας ένα μέρος της Bibliotek ελεύθερα και αυτό το μέρος  που ονομάστηκε Books3 χρησιμοποιήθηκε στην εκπαίδευση γλωσσικών μοντέλων. Ναι, ήταν πειρατικό περιεχόμενο και όποια εταιρεία αποκαλυφθεί (ή παραδεχθεί) ότι το χρησιμοποίησε θα προχωρήσει σε συμβιβασμό με τους εκδότες και θα καταβάλει τις σχετικές αποζημιώσεις.

Αν το θέμα είναι οικονομικό, η απάντηση είναι απλή. Ίσως, τελικά, να συμφέρει τις εταιρείες να κινούνται στο όριο του νόμου ή και να το παραβιάζουν ελεύθερα, καθώς τα οφέλη είναι σαφώς ισχυρότερα της βλάβης. Ας δούμε την περίπτωση της Anthropic. Η εταιρεία συμφώνησε να αποζημιώσει τους εκδότες και συγγραφείς το υλικό των οποίων χρησιμοποίησε παράνομα (και αυτό δεν περιλαμβάνει τα βιβλία που αγόρασε η εταιρεία, ψηφιοποίησε και μετά κατέστρεψε) με 1,5 δισ. δολάρια. Η εταιρεία αναμένει ότι το 2026 θα κλείσει με έσοδα 65 δισ. δολάρια, μιλάμε λοιπόν για μια αποζημίωση που αντιστοιχεί στο 0,23% των εσόδων της για ένα μόνο έτος.  

Το λες και λειτουργική δαπάνη…

The post Επιχείρηση Παναμάς ή «Διαβάστε τα βιβλία και πετάξτε τα» appeared first on 2045.gr.

Πόσο χρόνο χρειάζεται για να γίνει μια ιδέα πραγματικότητα στην Ευρώπη; Η σωστή απάντηση είναι «εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Στην περίπτωση του ψηφιακού ευρώ προσδοκούμε να το έχουμε στη διάθεσή μας το 2029, οκτώ χρόνια μετά τις πρώτες σχετικές συζητήσεις αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Το 2021 ήταν μια περίεργη χρονιά, καθώς η Ευρώπη προσπαθούσε να συνέλθει από το σοκ της πανδημίας του κορωνοϊού. Στη Φρανκφούρτη, στον γυάλινο πύργο που αποτελεί την έδρα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) δεν κυκλοφορούσαν και πολλοί άνθρωποι, λόγω των περιορισμών στις μετακινήσεις και τη -βολική για πολλούς εργαζόμενους- λύση της τηλεργασίας. Ως εκ τούτου, δεν ήταν εύκολες οι ζυμώσεις, οι συζητήσεις που διεξάγονται στους διαδρόμους, αλλά φαίνεται ότι υπήρχαν αρκετές διαβουλεύσεις σε διαδικτυακές συναντήσεις.

Τον Ιούλιο του 2021, λοιπόν, το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ το οποίο απαρτίζεται από τους κεντρικούς τραπεζίτες των χωρών της ευρωζώνης, αποφάσισε να ξεκινήσει μια διερεύνηση. Ορίστηκαν ομάδες εργασίας, ορίστηκαν επικεφαλής και οι συζητήσεις πήραν μια πιο επίσημη, θα λέγαμε, μορφή. Σχεδόν ένα εξάμηνο μετά, στις αρχές του 2022 εξετάστηκαν τα σενάρια χρήσης του ψηφιακού ευρώ, με άλλα λόγια, οι ομάδες εργασίας σκέφτηκαν πού και υπό ποιες συνθήκες θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί η ψηφιακή εκδοχή του ευρώ.

Αυτή η συζήτηση και η ταξινόμηση των σεναρίων χρήσης οδήγησε στο επόμενο βήμα που μας έφτασε στις αρχές του καλοκαιριού του 2022: Πώς θα διασφαλίζεται η ιδιωτικότητα; Σήμερα, το πιο φιλικό στην ανωνυμία μέσο πληρωμής είναι τα μετρητά. Μόνο οι συναλλασσόμενοι, άντε και κανένας περαστικός, γνωρίζουν για τη συναλλαγή και ο στόχος ήταν το ίδιο να συμβεί για το ψηφιακό ευρώ. Αυτό, εύκολα το λες, δύσκολα το κάνεις και αρκετά πιο δύσκολα το λες στους υπόλοιπους κατορθώνοντας να τους πείσεις.

Η δύσκολη άσκηση του ψηφιακού ευρώ μπήκε στα πιο βαθιά νερά στους μήνες που ακολούθησαν. Το δεύτερο μισό του 2022 οι ομάδες εργασίας εστίασαν στο μοντέλο διανομής, πώς, δηλαδή, θα φτάσει το ψηφιακό ευρώ στους πολίτες και τις επιχειρήσεις ώστε να το χρησιμοποιήσουν. Εξετάστηκαν επίσης επιπλέον σοβαρά θέματα όπως πώς θα γίνεται η εκκαθάριση της συναλλαγής, ποιος θα είναι ο ρόλος των ενδιάμεσων και -κάτι πολύ κρίσιμο- πόσα ψηφιακά ευρώ θα ήταν σε κυκλοφορία.

Θα πείτε τώρα ότι αυτό μοιάζει με απλό ερώτημα. Δεν είναι. Το ψηφιακό ευρώ είναι μεν ισοδύναμο του φυσικού ευρώ αλλά δεν μπορείς να έχεις μια αξία χρημάτων ταυτόχρονα στις δύο μορφές. Σε ένα κλασικό σενάριο χρήσης, ο εργαζόμενος λαμβάνει τον μισθό του και επιλέγει να μετατρέψει ένα μέρος των χρημάτων του σε ψηφιακά ευρώ. Αυτές οι «μονάδες» θα μεταφερθούν σε ένα (προφανώς ψηφιακό) πορτοφόλι μέσω του οποίου θα γίνονται οι συναλλαγές. Όμως κάθε ευρώ που φεύγει από τον τραπεζικό λογαριασμό για να ψηφιοποιηθεί δεν είναι διαθέσιμο στην τράπεζα για επενδύσεις. Επίσης, αν όλοι οι καταθέτες μετατρέψουν το σύνολο των χρημάτων τους σε ψηφιακά, θα έχουμε μια περίπτωση bank run, δηλαδή μαζικής φυγής κεφαλαίων από την τράπεζα. Καμία τράπεζα δεν το θέλει αυτό διότι, πολύ απλά, θα οδηγηθεί σε κατάρρευση και οι καταρρεύσεις τραπεζών είναι κάτι που δεν αρέσει στις κεντρικές τράπεζες, είτε πρόκειται για τις εθνικές είτε για την ΕΚΤ.

Έπρεπε λοιπόν να βρεθεί μια χρυσή τομή σε συνεργασία (ή παζάρεμα) με τις εμπορικές τράπεζες. Φυσικά στη συζήτηση μπήκε και το πολιτικό σύστημα, τα αντανακλαστικά του οποίου ερεθίστηκαν και μόνο στη σκέψη μιας ενδεχόμενης αποσταθεροποίησης των τραπεζών.

Στο πρώτο μισό του 2023 το νερό είχε αρχίσει να μπαίνει στο αυλάκι, καθώς είχαν εξεταστεί σημαντικές παράμετροι, οι μηχανισμοί ολοκλήρωσης των συναλλαγών και μια σειρά από επιπλέον τεχνικά θέματα.

Αισίως, φτάσαμε στον Ιούνιο του 2023 όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε ένα πακέτο για το ψηφιακό ευρώ. Ουσιαστικά μιλάμε για ένα νομοθετικό πλαίσιο σχετικά με το ίδιο το ψηφιακό ευρώ και μια νομοθετική πρόταση που διασφάλιζε τον ρόλο των μετρητών. Το τελευταίο κρίθηκε απαραίτητο, καθώς η πλειονότητα των Ευρωπαίων προτιμά τα μετρητά (στη δε Γερμανία υπάρχει η φράση «τα μετρητά είναι ο βασιλιάς») και πολλοί πολίτες δεν είδαν με πολύ καλό μάτι την ιδέα της ψηφιοποίησης εκτιμώντας ότι από πίσω βρίσκεται το αδιάκριτο μάτι του Μεγάλου Αδελφού.

Είχαν περάσει, στο μεταξύ, δύο χρόνια προπαρασκευαστικών διαδικασιών και τον Οκτώβριο του 2023 η ΕΚΤ αποφάσισε να περάσει στη φάση της προετοιμασίας. Πρόκειται για μια διαδικασία που ολοκληρώθηκε το 2025, αφού δηλαδή είχαν περάσει άλλα δύο χρόνια. Στο μεταξύ, τον Φεβρουάριο του 2024 στο παιχνίδι της προετοιμασίας μπήκε και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο μαζί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (το οποίο δεν πρέπει να το μπερδεύετε με το Συμβούλιο της Ευρώπης) συνδιαμορφώνει το νομοθετικό πλαίσιο στην Ε.Ε. Ο αρχικός εισηγητής παραιτήθηκε και στη θέση του ορίστηκε ο ευρωβουλευτής Φερνάντο Ναβαρέτε, ο οποίος είχε μια στάση απέναντι στο ψηφιακό ευρώ που άλλοι θα χαρακτήριζαν ισορροπημένη και άλλοι αμφιταλαντευόμενη.

Όχι ότι οι σκέψεις που διατύπωνε στερούντο επιχειρηματολογίας – κάθε άλλο. Για παράδειγμα ο Ναβαρέτε εξέφραζε αμφιβολίες για το κατά πόσο οι πολίτες θα ήθελαν ένα ψηφιακό ευρώ. Εκτιμούσε επίσης ότι ένα σύστημα που θα το διαχειρίζεται η ΕΚΤ θα έφερνε την κεντρική τράπεζα της ευρωζώνης σε απευθείας ανταγωνισμό με τις εμπορικές τράπεζες. Ήταν και αυτός της άποψης ότι το ψηφιακό ευρώ δεν πρέπει επ’ ουδενί να αντικαταστήσει πλήρως τα μετρητά, αλλά από την άλλη πλευρά αναγνώρισε την πολιτική διάσταση. Μην ξεχνάτε ότι βρισκόμαστε, πια, στον αστερισμό Τραμπ και η επιστροφή του δόγματος του προστατευτισμού στις ΗΠΑ έκανε πολλούς στην Ευρώπη να μετρούν χαμένες ευκαιρίες ανεξαρτητοποίησης.

Αν, έστω και την 11η ώρα, η Ευρώπη αποκτήσει έναν μηχανισμό που θα της επιτρέψει να ανεξαρτητοποιηθεί από τα συστήματα πληρωμών στα οποία σήμερα κυριαρχούν οι αμερικανικές Visa, MasterCard, Apple, Google, θα έχει γίνει ένα σημαντικό βήμα.

Ο Ναβαρέτε και άλλοι σκεπτικιστές έβαλαν αρκετό νερό στο κρασί τους και φτάσαμε πριν από μερικές εβδομάδες σε μια ψηφοφορία στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που ενέκρινε τη διαπραγματευτική θέση του Σώματος και άνοιξε τον δρόμο για τον τελικό γύρο συζητήσεων με τους συνδιαμορφωτές του νομοθετικού πλαισίου της Ε.Ε.

Αν όλα πάνε καλά, μέχρι το τέλος του 2026 η μπάλα θα έχει πια φύγει από τους πολιτικούς και θα έχει επιστρέψει στο γήπεδο της ΕΚΤ ώστε στο δεύτερο εξάμηνο του 2027 να ξεκινήσει ένα ευρύ πιλοτικό πρόγραμμα με τη συμμετοχή 36 παρόχων πληρωμής της ευρωζώνης και επιλεγμένους εμπόρους.

Ουσιαστικά θα πρόκειται για μια πρόβα τζενεράλε, η οποία εκτιμάται ότι θα κρατήσει γύρω στους 12 μήνες, πράγμα που θα μας φέρει αισίως στο 2028. Σε αυτό το πιλοτικό πρόγραμμα υπάρχει και ελληνική συμμετοχή, τόσο της εθνικής κεντρικής τράπεζας (δηλαδή της Τράπεζας της Ελλάδος) όσο και τριών εμπορικών τραπεζών, της Εθνικής, της Πειραιώς και της Συνεταιριστικής Τράπεζας Χανίων.

Το τελευταίο στάδιο είναι το λανσάρισμα του ψηφιακού ευρώ στους πολίτες και τις επιχειρήσεις το 2029 αλλά ίσως (λέμε, ίσως) στο μεταξύ η ζωή να έχει ξεπεράσει την ιδέα που περιγράφεται από πολλούς ως το μεγάλο όραμα της Κριστίν Λαγκάρντ, της νυν επικεφαλής της ΕΚΤ.

Στις δυο πλευρές του Ατλαντικού υπάρχει μια έντονη κινητικότητα γύρω από τα stablecoins, τα κρυπτονομίσματα που βασίζονται μεν στην τεχνολογία των κρυπτονομισμάτων και του blockchain αλλά δεν έχουν την ασταθή (ή τζογαδόρικη) συμπεριφορά του Bitcoin, του Ethereum και των άλλων ψηφιακών δημιουργημάτων. Με δεδομένο ότι είναι συνδεδεμένα με πραγματικά περιουσιακά στοιχεία, τα stablecoins είναι αυτό που λέει το όνομά τους – σταθερά. Αυτή η σταθερότητα τα καθιστά εξαιρετική λύση στη διακίνηση κεφαλαίων στον κόσμο των κρυπτονομισμάτων, γιατί λοπόν να μη χρησιμοποιούνται ως «κανονικά» χρήματα στις συναλλαγές; Μάλλον τέτοιες σκέψεις κάνουν και στις εμπορικές τράπεζες της Ευρώπης. Ετσι, 37 τράπεζες συμμετέχουν στο σχήμα Qivalis που σχεδιάζει να παρουσιάσει το δικό του stablecoin μέσα στη χρονιά που διανύουμε.

Η Société Générale και η Banking Circle έχουν ήδη παρουσιάσει δικές τους εκδοχές stablecoins με ρήτρα ευρώ. Πρόκειται δηλαδή για κρυπτονομίσματα που είναι συνδεδεμένα με το ευρώ. Στον ίδιο δρόμο βρίσκεται επίσης η Deutsche Bank που μέσω θυγατρικής της συμμετέχει στην κοινοπραξία AllUnity και άμα περάσουμε στις ΗΠΑ και αρχίσουμε να απαριθμούμε stablecoins δεν ξέρουμε για πόσο θα γράφουμε ακόμα.

Η ουσία είναι ότι στο τέλος οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις θα επιλέξουν. Συνηθισμένοι σήμερα σε λύσεις αμερικανικής προέλευσης, -είτε πρόκειται για τις MasterCard και Visa είτε για τις λύσεις πληρωμών των Apple και Google- οι συναλλασσόμενοι μπορεί να σνομπάρουν το ψηφιακό ευρώ. Ενδέχεται να στραφούν στα stablecoins θεωρώντας -ίσως- ότι με αυτό τον τρόπο αποκτούν εύκολη πρόσβαση στον κόσμο των κρυπτονομισμάτων. Μπορεί βέβαια να παραδεχθούν ότι το ψηφιακό ευρώ είναι η καλύτερη λύση στις συναλλαγές τους μετά τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα του ευρώ. Σε τρία χρόνια θα ξέρουμε περισσότερα…

The post Τα οκτώ χρόνια του ψηφιακού ευρώ appeared first on 2045.gr.

Το Ηλεκτρονικό Περιβαλλοντικό Μητρώο (ΗΠΜ) του υπουργείου Περιβάλλοντος & Ενέργειας είναι ένα σημείο από το οποίο υποχρεωτικά πρέπει να περάσει όποιος θέλει να υλοποιήσει ένα έργο που αφήνει κάποιο περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Λιμάνια, κτηνοτροφικές μονάδες, συστήματα διαχείρισης λυμάτων, τηλεπικοινωνιακά δίκτυα, βιομηχανικές μονάδες, συστήματα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, συγκοινωνιακές υποδομές –  δεν υπάρχει έργο που να μην έχει κατατεθειμένο φάκελο στο μητρώο.  Από τον κανόνα δεν εξαιρούνται τα κέντρα διαχείρισης δεδομένων ή data centers όπως συνηθίζουμε να τα λέμε.

Συνολικά, 11 επενδύσεις για την κατασκευή data centers πρωτίστως στην Αττική και δευτερευόντως σε άλλα σημεία της ηπειρωτικής Ελλάδας, έχουν καταθέσει φάκελο στο ΗΠΜ. Σε αυτά περιλαμβάνονται η γνωστή επένδυση της Microsoft  στα Σπάτα, έργα του Ομίλου Olympia (στον οποίο περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων η Sunlight και τα καταστήματα Public), έργα στα οποία συμμετέχει η ΔΕΗ και επενδυτικά προγράμματα μικρότερων εταιρειών. Με βάση τους φακέλους που έχουν κατατεθεί, η συνολική μέγιστη ισχύς των υπό εξέταση μονάδων φτάνει τα 700 MW. Ωραία ακούγεται αυτό αλλά τι σημαίνει από οικονομικής πλευράς;

Θεωρητικά και σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς που επικαλείται το Irecruit, το κόστος κατασκευής κυμαίνεται μεταξύ 8 και 12 εκατ. δολάρια ανά MW για μια κλασική εγκατάσταση data center, ενώ αν το ζητούμενο είναι η υποστήριξη τεχνητής νοημοσύνης το κόστος αυξάνεται κατά πολύ και μπορεί να κυμανθεί μεταξύ 15 και 20 εκατ. ανά MW. Αν και το ενδιαφέρον πέφτει στις επιδόσεις των επεξεργαστών και των servers που αποτελούν το «μυαλό» ενός data center, ως και το 60% του προϋπολογισμού απορροφάται από την ανάπτυξη των συστημάτων ενέργειας και ψύξης.

Λαμβάνοντας υπόψιν τα ανωτέρω, τα data centers για τα οποία εντοπίσαμε τις κατατεθειμένες μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων, μπορεί (θεωρητικά) να κοστίσουν ως και 17,5 δισ. ευρώ για την κατασκευή τους αλλά η πραγματικότητα είναι βέβαιο ότι θα αποδειχθεί πολύ διαφορετική και με χαμηλότερο κόστος.

Άνθρωποι που παρακολουθούν τα τεκταινόμενα από κοντά, εκτιμούν πρώτον ότι δεν έχουμε στη διάθεσή μας το σύνολο των data centers τα οποία σχεδιάζεται να κατασκευαστούν στη χώρα. Για παράδειγμα, από την εικόνα σήμερα λείπουν τα μεγάλα data centers τα οποία ενδεχομένως θα υλοποιήσει η ΔΕΗ. Σύμφωνα με παρουσίαση που πραγματοποίησε στα τέλη Απριλίου σε αναλυτές ο διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΗ Γιώργος Στάσσης, σε πρώτη φάση προγραμματίζεται η ανάπτυξη υποδομής data centers στην Κοζάνη με συνολική εγκατεστημένη ισχύ 300 MW. Πρόκειται για τέσσερις μονάδες, 75 MW η καθεμία που θα αναπτυχθούν σταδιακά – προφανώς με βάση την εξέλιξη της ζήτησης. Το πενταετές επιχειρησιακό σχέδιο της ΔΕΗ προβλέπει ως και 2 GW εγκατεστημένης ισχύος, πάντα με την προϋπόθεση ότι θα υπάρχει ζήτηση.

Άλλωστε, όπως λένε οι συνομιλητές μας, τα data centers δεν είναι υποδομές που κατασκευάζονται με τη λογική του «αν το φτιάξεις, θα έρθουν» (ή “if you build it they will come” αν προτιμάτε). Η σχετικώς μικρή ιστορία των data centers είναι γεμάτη από περιπτώσεις επενδύσεων που ξεκίνησαν ως μεγαλεπήβολα έργα εκατοντάδων MW και κατέληξαν να αποτελούν μέτριας δυναμικότητας εγκαταστάσεις. 

Data centers για όλα τα μεγέθη

Στον παρόντα χρόνο, λοιπόν, λογαριάζουμε χωρίς τα μεγάλα data centers που σχεδιάζει η ΔΕΗ. Ας δούμε ποια είναι η ενδεκάδα των έργων για τα οποία υπάρχουν κατατεθειμένοι φάκελοι στο ΗΜΠ:

Data In Scale

Εγκατάσταση 12,5 MW στα Σπάτα από εταιρεία που ελέγχεται από την CAIO Holding (με ποσοστό 55%) και τη ΔΕΗ (45%).

Data 4 Greece

Πρόκειται για συγκρότημα data centers στην Παιανία από θυγατρική του γαλλικού ομίλου Data4, ο οποίος λειτουργεί κέντρα δεδομένων σε Παρίσι, Μιλάνο, Μαδρίτη και Βαρσοβία. Σχεδιάζεται η ανέγερση τριών κτιρίων με συνολική ισχύ 80 MW. Σύμφωνα με δημόσια διαθέσιμα στοιχεία, η πρώτη φάση αυτής της επένδυσης φτάνει τα 300 εκατ. ευρώ (3,75 εκατ. ανά MW) με δυνατότητα κλιμάκωσης στα 500 εκατ. ευρώ (ή 6,25 εκατ. ευρώ ανά  MW)

Cloudcore

Υποδομή 12 ΜW για τα υπολογιστικά συστήματα και συνολικά 19,5 MW στη Βιομηχανική Περιοχή Ιωαννίνων. Πρόκειται για επένδυση της Cloudcore, εταιρείας που ιδρύθηκε πολύ πρόσφατα και στην οποία πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος είναι ο Λεωνίδας Παναγάκος, ο οποίος είχε δραστηριότητα στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στην ακίνητη περιουσία.

Resilientcore

Πρόκειται για υποδομή 12 ΜW για τα υπολογιστικά συστήματα και συνολικά 19,5 MW, χωροθετημένη στη Βιομηχανική Περιοχή Αλεξανδρούπολης. Η Resilientcore είναι εταιρεία που επίσης διοικείται από τον Λ. Παναγάκο.

Data center της Tectum

Εγκατάσταση 19,53 MW, με τα 13 MW να αφορούν στη λειτουργία των υπολογιστικών συστημάτων. Το κέντρο θα κατασκευαστεί σε οικόπεδο 32,8 στρεμμάτων από την Tectum εταιρεία της Olympia Group.

Microsoft

Μάλλον η πιο γνωστή περίπτωση επένδυσης σε data centers. H εγκατάσταση της Microsoft στα Σπάτα περιλαμβάνει δύο τμήματα συνολικής ισχύος 25 ΜW, από τα οποία τα 19,2 MW αφορούν τα υπολογιστικά συστήματα, τα υπόλοιπα περίπου 6 MW αφορούν στην ψύξη και στη διαχείριση του χώρου. 

Kiefer και GNWSIS

Η εταιρεία δρομολογεί την κατασκευή δύο κέντρων, ισχύος 10 και 9,9 MW,  στο Αμύνταιο Φλώρινας και στη Μεγαλόπολη Αρκαδίας. H GNWSIS φέρεται να συνδέεται με την Kiefer Energy, εταιρεία που ξεκίνησε την πορεία της από τα Γρεβενά το 2014 με σημαντική δραστηριότητα στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Η Kiefer δρομολογεί την ανέγερση μονάδας 9,9 MW στη Μεγαλόπολη. Στον ίδιο όμιλο ανήκουν επίσης:

• Το Κέντρο Δεδομένων συνολικής ισχύος 10 MW της Nexus Data που πρόκειται να κατασκευαστεί στην περιοχή του Άργους Ορεστικού Καστοριάς.

• Το data center της Team Fortress, που χωροθετείται στη Βιομηχανική Περιοχή Ιωαννίνων με ισχύ 10 MW.
• Δύο data centers συνολικής ισχύος 20 MW στη Μεγαλόπολη.

Radiant Data Centre

Συγκρότημα ισχύος 12,5 MW για τη λειτουργία των υπολογιστικών συστημάτων σε οικόπεδο 29,2 στρεμμάτων στη θέση Μπάφι στο Κρυονέρι. Η εταιρεία Radiant υλοποιεί την επένδυση της ΔΕΗ και της αραβικής Damac του επιχειρηματία  Hussain Sajwani  και ιδρύθηκε στα τέλη του 2024.

Eunice Bright Data

Η εταιρεία είναι μέλος του ομίλου της Eunice Energy και σχεδιάζει την κατασκευή data center στην περιοχή του Αμυνταίου Φλώρινας. Πρόκειται για μονάδα ισχύος 8 ΜW με τα υπολογιστικά συστήματα να καταναλώνουν 5 MW.

Γκρεκο Μι

Η εταιρεία «τρέχει» το Project Olive στην περιοχή των Σπάτων με μονάδες που θα έχουν συνολική ισχύ τα 80 MW. Η Γκρεκο Μι είναι εταιρεία που συνδέεται με την Dromeus Capital και, σύμφωνα με δημοσιεύματα με την Pimco.

Karatzis Group

Πρόκειται για μία ιδιαίτερα μεγάλη εγκατάσταση που περιλαμβάνει επτά κτίρια σε οικόπεδο 342 στρεμμάτων στην περιοχή του Κάστρου Βοιωτίας. Σε κάθε κτίριο αντιστοιχεί συνολική ισχύς 33,29 MW, από τα οποία τα 28,2 ΜW αφορούν τα data halls, δηλαδή το κομμάτι της πληροφορικής.  Η συνολική ισχύς, σύμφωνα με τα δικαιολογητικά που έχουν κατατεθεί, φτάνει τα 430 MW.

Πόσα είναι τα MW και πόσα τα δισ.;

Αθροίζοντας τα ανωτέρω φτάνουμε στον μαγικό αριθμό των 700 MW. Ωστόσο, ειδικά για την εγκατάσταση της Karatzis υπάρχει επιφύλαξη για το κατά πόσο τα 430 MW που αναφέρονται στον φάκελο αποτυπώνουν την πραγματική, μέγιστη εγκατεστημένη ισχύ της. Ο λόγος είναι ότι η κατανάλωση των data halls, δηλαδή προστίθεται στην κατανάλωση κάθε κτιρίου με αποτέλεσμα για κάθε ακίνητο να προκύπτει ισχύς 61,4 MW. Ωστόσο, μάλλον τα 28,2 MW είναι υποσύνολο των 33,29 MW οπότε η συνολική ισχύς είναι 220 MW. Όχι, βέβαια, ότι τα 520 MW είναι λίγα.

Αν χρησιμοποιήσουμε τα στοιχεία της Irecruit, οι έντεκα επενδύσεις που περιλαμβάνονται στον κατάλογο του ΗΠΜ απαιτούν κεφάλαια που κυμαίνονται από 3,2 δισ. ευρώ και φτάνουν ως τα 10 δισ. ευρώ και ο χάρτης που ακολουθεί δείχνει την κατανομή των σχεδιαζόμενων data centers στην ηπειρωτική Ελλάδα. Προφανώς λόγω απουσίας ενεργειακών υποδομών, οι νησιωτικές περιοχές παραμένουν για την ώρα εκτός επενδυτικού ενδιαφέροντος.

Το κατά πόσο το ελληνικό δίκτυο μεταφοράς ενέργειας είναι σε θέση να υποστηρίξει τη ζήτηση μένει να αποδειχθεί. Επίσης μένει να φανεί αν θα υπάρξουν αντιδράσεις -και τι ένταση θα έχουν αυτές- από τοπικές κοινότητες.

Πολύ κακό για το τίποτα;

Οργανώσεις που αντιδρούν στην εγκατάσταση data centers θέτουν περιβαλλοντικές παραμέτρους, κυρίως όσον αφορά στη διαχείριση των υδάτινων πόρων που δεσμεύονται για την ψύξη των μονάδων. Ο αντίποδας προτάσσει τα οφέλη στην οικονομία και τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Φαίνεται ότι βρισκόμαστε σε άλλη μια περίπτωση όπου το έργο απασχολεί μεν αρκετούς εργαζόμενους ως κατασκευαστικό έργο αλλά όταν έρχεται η στιγμή της λειτουργίας, ο αριθμός του προσωπικού πέφτει κατακόρυφα. Στην πράξη μοιάζει με έναν αυτοκινητόδρομο. Εκατοντάδες ή χιλιάδες εργάζονται για την κατασκευή του, συγκριτικά ελάχιστοι απασχολούνται στη λειτουργία, όμως ένας αυτοκινητόδρομος είναι σημαντική υποδομή για την ανάπτυξη των περιοχών που διασχίζει.

Μπορεί να γίνει κάτι ανάλογο με τα data centers; Θεωρητικά (πάντα) ναι. Μια μελέτη της PwC την οποία επικαλείται το Data Center Coalition, υποστηρίζει ότι κάθε θέση εργασίας σε ένα κέντρο διαχείρισης δεδομένων υποστηρίζει έξι θέσεις εργασίας σε άλλα σημεία της οικονομίας. Σε γενικές γραμμές, αναφέρει ο συγκεκριμένος φορέας, ένα data center μπορεί να απασχολεί άμεσα μερικές δεκάδες έως κάποιες εκατοντάδες θέσεις εργασίας.

Ακούγεται πολύ γενικόλογο, ας αναζητήσουμε κάτι πιο συγκεκριμένο.

Τον περασμένο Φεβρουάριο η Meta ανακοίνωσε μια επένδυση 10 δισ. δολαρίων για την κατασκευή ενός νέου data center στην Ιντιάνα. Πρόκειται για την 27η εγκατάσταση της εταιρείας στις ΗΠΑ και 31η στον κόσμο και σε αυτή θα επενδυθούν 10 δισ. δολάρια. Περίπου 4.000 άνθρωποι θα απασχοληθούν στην κατασκευή και 300 στη λειτουργία.  Δηλαδή, για μια μόνιμη θέση εργασίας θα πρέπει να επενδυθούν 33 εκατ. δολάρια.  

Για 300 με 400 θέσεις, κατά μέσο όρο, κάνει λόγο και η Microsoft αναφερόμενη στις δικές της εγκαταστάσεις. Όπως σημειώνει, χρειάζονται επαγγελματίες από 40 διαφορετικές ειδικότητες για να χτίσουν ένα data center και από 27 ειδικότητες για να το λειτουργήσουν.

Ωστόσο ίσως οι εταιρείες να διογκώνουν τα μεγέθη.  Το Ινστιτούτο Brookings αποφάσισε να αναλύσει τα δεδομένα και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ναι μεν τα data centers δημιουργούν θέσεις εργασίας, αλλά η συμβολή τους στην αύξηση της απασχόλησης είναι μικρότερη από εκείνη που υποστηρίζει ο κλάδος. Το Rest of the World έκανε τη δική του έρευνα σε 17 εγκαταστάσεις και διαπίστωσε ότι σε αυτές απασχολούνται 1.547 εργαζόμενοι πλήρους απασχόλησης. Σε ορισμένες περιπτώσεις μια εγκατάσταση απασχολεί μόλις 20 εργαζόμενους.

Βεβαίως αν επικαλεστούμε το παράδειγμα των αυτοκινητοδρόμων μπορεί να αναμένουμε σημαντική οικονομική ανάπτυξη.

Θεωρητικά, πάντοτε…

The post Στη θεωρία, ψηφιακό Ελ Ντοράντο, στην πράξη; appeared first on 2045.gr.

Η διαπίστωση ότι το νέο της γλωσσικό μοντέλο Mythos ανακάλυψε πολλές σοβαρές ευπάθειες σε λειτουργικά συστήματα και browsers έκανε την Anthropic να αλλάξει τον σχεδιασμό της και να μην το διαθέσει στο ευρύ κοινό. Φυσικά κάποιος άλλος μπορεί να μην έχει την ίδια διάθεση και, επίσης φυσικά, δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε αν κάποιος έχει αναπτύξει ένα γλωσσικό μοντέλο με τις δυνατότητες του Mythos και -εφόσον το έχει αναπτύξει- είναι πρόθυμος να το χρησιμοποιήσει.  Η Anthropic δεν το είπε ακριβώς έτσι, αλλά η εκτίμησή της ότι ο αντίκτυπος από την κακόβουλη χρήση των εξελιγμένων γλωσσικών μοντέλων θα είναι σοβαρός για τις οικονομίες, τη δημόσια τάξη και την εθνική ασφάλεια. Το θέμα δεν περιορίζεται στα στενά όρια της τεχνολογίας.

Οι δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης, με αφορμή το Mythos, αποτέλεσαν θέμα συζήτησης και στην εαρινή σύνοδο του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας. Η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ απένειμε τα εύσημα στην  Anthropic για τη στάση της.  Οι εξελίξεις σχετικά με το Mythos, σχολίασε,  «είναι ένα καλό παράδειγμα μιας υπεύθυνης εταιρείας που ξαφνικά σκέφτεται “Α, αυτό θα μπορούσε να είναι πραγματικά καλό” αλλά αν πέσει σε λάθος χέρια, θα μπορούσε να είναι πραγματικά κακό».

«Πρόκειται για μια μεγάλη πρόκληση για όλους μας» σχολίασε από την πλευρά του ο διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας Άντριου Μπέιλι.

Για την ώρα, η Anthropic έχει κρατήσει το Mythos σε… καραντίνα. Περίπου 40 επιχειρήσεις έχουν αποκτήσει προνομιακή πρόσβαση στο μοντέλο, ώστε να αξιολογήσουν τις δυνατότητές του και να κλείσουν τα κενά ασφαλείας που αυτό εντοπίζει.

Ισχύς εν τη ενώσει;

Για τις ανάγκες των δοκιμών, η  Anthropic  έχει δημιουργήσει την πλατφόρμα Glasswing όπου συμμετέχουν Amazon Web Services, Apple, Broadcom, Cisco, CrowdStrike, Google, JPMorganChase, Linux Foundation, Microsoft, Nvidia και Palo Alto Networks. Όπως λέει η ίδια, «δημιουργήσαμε το Project Glasswing λόγω των δυνατοτήτων που παρατηρήσαμε σε ένα νέο μοντέλο που έχει εκπαιδευτεί από την Anthropic και το οποίο πιστεύουμε ότι θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τον τομέα της κυβερνοασφάλειας. Το Claude Mythos2 Preview είναι ένα μοντέλο γενικής χρήσης που δεν έχει κυκλοφορήσει ακόμη και αποκαλύπτει μια σκληρή πραγματικότητα: τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης έχουν φτάσει σε ένα επίπεδο προγραμματιστικών ικανοτήτων όπου μπορούν να ξεπεράσουν όλους τους ανθρώπους, εκτός από τους πιο εξειδικευμένους, στην ανίχνευση και εκμετάλλευση ευπαθών σημείων λογισμικού».

Η εταιρεία προσθέτει ότι το Project Glasswing «αποτελεί μια επείγουσα προσπάθεια να αξιοποιηθούν αυτές οι δυνατότητες για αμυντικούς σκοπούς» και -ενδεχομένως για την αποφυγή παρεξηγήσεων- τονίζει ότι «το Glasswing αποτελεί σημείο εκκίνησης. Κανένας οργανισμός δεν μπορεί να επιλύσει μόνος του αυτά τα προβλήματα κυβερνοασφάλειας: οι πρωτοπόροι προγραμματιστές τεχνητής νοημοσύνης, άλλες εταιρείες λογισμικού, ερευνητές στον τομέα της ασφάλειας, διαχειριστές λογισμικού ανοιχτού κώδικα και κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο, όλοι  έχουν να διαδραματίσουν ουσιαστικό ρόλο. Το έργο της προστασίας της παγκόσμιας κυβερνο-υποδομής ενδέχεται να διαρκέσει χρόνια. Οι πρωτοποριακές δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης, όμως, είναι πιθανό να εξελιχθούν σημαντικά ήδη μέσα στους επόμενους μήνες».

Όλοι ψάχνονται

Oι ανακοινώσεις και σχετικές πρωτοβουλίες της Anthropic για το Mythos προκάλεσαν θόρυβο και όλοι αναζητούν απαντήσεις στο βασικό ερώτημα: Τι σημαίνει για την ευστάθεια της οικονομίας και της ασφάλειας η παρουσία ενός τόσο ισχυρού γλωσσικού μοντέλου.

Προ ημερών, ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ κάλεσε τον διοικητή της Ομοσπονδιακής Τράπεζας Τζερόμ Πάουελ και τους επικεφαλής των μεγαλύτερων τραπεζών των ΗΠΑ για να συζητήσουν τις αδυναμίες που έχει αποκαλύψει το Mythos. Φυσικά ανακοινώσεις δεν γίνονται και όσες δηλώσεις γίνονται αποτυπώνουν την ανησυχία, συγκαλυμμένη ή όχι αυτό είναι αδιάφορο.

Ενδεχομένως και σε μια προσπάθεια να συντηρήσει το ενδιαφέρον, η Anthropic διέθεσε στο ευρύ κοινό το γλωσσικό μοντέλο Opus 4.7, ενώ κάποιοι αμφισβητούν τα κίνητρα της εταιρείας και το κατά πόσο αυτά είναι ευγενή. Σύμφωνα με τη δική τους ανάγνωση, τα πιο εξελιγμένα μοντέλα παραμένουν προσβάσιμα μόνο σε λίγες, μεγάλες εταιρείες, οι οποίες είναι πρόθυμες να πληρώσουν διόλου ευκαταφρόνητα ποσά για να έχουν προνομιακή πρόσβαση. Το ευρύ κοινό μπορεί να βολευτεί με λιγότερο ισχυρές (και, δυνητικά, λιγότερο επικίνδυνες) εκδόσεις γλωσσικών μοντέλων, αλλά φυσικά αυτή δεν είναι παρά μια θεωρία. Αν αναζητήσετε σχετικές συζητήσεις σε πλατφόρμες όπως το Reddit είναι απλώς ζήτημα χρόνου να πέσετε σε μια θεωρία που χαρακτηρίζει όλη την υπόθεση ένα στημένο κόλπο ώστε να συνεχίσουμε να συζητάμε για την Anthropic στον απόηχο της έξωσής της από το Πεντάγωνο. Η οποία έξωση ενδεχομένως να αποδειχθεί τελικά προσωρινή, καθώς η αμερικανική κυβέρνηση φέρεται να δίνει πράσινο φως στις ομοσπονδιακές υπηρεσίες να αξιολογήσουν τις δυνατότητες του Mythos, στο πλαίσιο μιας προσεκτικής και ελεγχόμενης διαδικασίας. Η αμερικανική κυβέρνηση δεν συμμετέχει στο πρόγραμμα Glasswing, άρα έχουμε αυτή τη στιγμή δύο δοκιμές που πραγματοποιούνται παράλληλα, μία από τον ιδιωτικό τομέα και μία από τον δημόσιο.

Την προσέγγιση της Anthropic δείχνει να ακολουθεί και η OpenAI, η οποία επίσης προσφέρει ελεγχόμενη πρόσβαση στο πιο πρόσφατο γλωσσικό της μοντέλο σε μια περιορισμένη ομάδα χρηστών.

Η συγκεκριμένη προσέγγιση, εκτός από την αμηχανία (τον φόβο, τον τρόμο, την ανησυχία, πείτε το όπως θέλετε) που προκαλούν τα νέα γλωσσικά μοντέλα, ενδεχομένως να συνδέεται και με τα σχέδια των δύο εταιρειών για την εισαγωγή τους στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης. Το τελευταίο που θα ήθελαν θα ήταν να βρεθούν αντιμέτωπες σε αγωγές πολλών εκατομμυρίων ή δισεκατομμυρίων δολαρίων εξαιτίας της… συμπεριφοράς του Mythos ή κάποιου άλλου μοντέλου τη στιγμή που καλούνται να πείσουν την ευρεία επενδυτική κοινότητα να χρηματοδοτήσει τα (υπερ)φιλόδοξα σχέδιά τους.

The post Ένας Mythos και η ανησυχία για αυτόν appeared first on 2045.gr.

Ο πόλεμος στη Ουκρανία ανέδειξε τον ρόλο των drones. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αναδεικνύει τον ρόλο των data centers στη μάχη αλλά και τι συμβαίνει όταν μπαίνουν στο σκόπευτρο του αντιπάλου.

Την 1η Μαρτίου τρία ιρανικά drones έπληξαν εγκαταστάσεις data centers της Amazon Web Services σε Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Μπαχρέιν. Η εταιρεία ανέφερε ζημιές στις κτιριακές εγκαταστάσεις. διακοπές ρεύματος και υδροδότησης, ενώ εξαιτίας των επιθέσεων, διεκόπη η ομαλή λειτουργία τραπεζικών ιδρυμάτων, υπηρεσιών πληρωμών και άλλων εφαρμογών στην  περιοχή.

Ήταν η πρώτη φορά που τέτοιες εγκαταστάσεις δέχθηκαν φυσικό πλήγμα και βρέθηκαν να γίνονται στόχοι στο πεδίο της μάχης. Μέχρι τότε, οι επιθέσεις που δέχονταν τα data centers ήταν ψηφιακής μορφής.

Η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι με το τριπλό αυτό χτύπημα ήθελε να υπογραμμίσει ότι οι συγκεκριμένες εγκαταστάσεις «υποστηρίζουν τις στρατιωτικές δραστηριότητες του εχθρού» και μπορεί επισήμως να μη δόθηκαν περισσότερες λεπτομέρειες αλλά αρκετά  ειδησεογραφικά μέσα  φιλοξένησαν την πληροφορία ότι οι συγκεκριμένοι στόχοι φιλοξενούσαν συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που είτε υποστήριζαν τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ είτε συνέβαλαν στην αντιμετώπιση των ιρανικών πυρών.

Λίγες ημέρες μετά,  πλήγμα από τις ισραηλινές δυνάμεις δέχθηκε το data center της ιρανικής τράπεζας Sepah, η οποία φέρεται να διατηρεί στενούς δεσμούς με τις ένοπλες δυνάμεις της χώρας και τους Φρουρούς της Επανάστασης. Απαντώντας στα αντίποινα, η Τεχεράνη απείλησε με χτυπήματα στις εγκαταστάσεις που διατηρούν εταιρείες όπως η Microsoft, η Google, η Nvidia, η IBM, η  Palantir και η Oracle. στο Ισραήλ και σε χώρες του Κόλπου. Οι απειλές δεν έχουν γίνει πράξη, τουλάχιστον μέχρι στιγμής.

Δεν είναι η πρώτη φορά που οι εταιρείες ψηφιακής τεχνολογίας βρίσκονται στην πρώτη γραμμή. Microsoft, Cisco, Palantir, SpaceX και άλλοι υποστηρίζουν την Ουκρανία στην αντιμετώπιση των ρωσικών υποθέσεων αλλά η βοήθειά τους εστιάζεται στην ανάλυση δεδομένων, τον κυβερνοπόλεμο και τις επικοινωνίες.

Στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, τα data centers δείχνουν ότι η συνεργασία ενόπλων δυνάμεων – ψηφιακής τεχνολογίας γίνεται ακόμα πιο στενή.

Όταν θα βάλεις το χακί

Η σχέση των υπολογιστών με τον στρατό μετρά δεκαετίες. Μία από τις εργασίες του πρώτου υπολογιστή γενικής χρήσης ήταν να υπολογίζει τις παραμέτρους που χρησιμοποιούσαν τα πυροβόλα για να πλήξουν τους στόχους τους. Το ότι δεν πρόλαβε να χρησιμοποιηθεί για αυτόν τον σκοπό κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο δεν αναιρεί τη στρατιωτική διάστασή του.

Τα data centers είναι εξ ορισμού εγκαταστάσεις υψηλής ασφαλείας αλλά πώς να είναι ένα data center που έχει τη «σφραγίδα» έγκρισης ενός στρατιωτικού οργανισμού όπως είναι για παράδειγμα το ΝΑΤΟ;

Μπορούμε να πάρουμε μια ιδέα, εξετάζοντας τις υποδομές του data center που λειτουργεί σε ένα παλιό ορυχείο στο Λέφνταλ της Νορβηγίας.  Λίγα πράγματα φαίνονται απ’ έξω, αφού όλη η δραστηριότητα αναπτύσσεται μέσα στον ορεινό όγκο και τις παλιές γαλαρίες του ορυχείου. Η εγκατάσταση προσφέρει προφανή προστασία από εξωτερικές επιθέσεις και είναι θωρακισμένη από επιθέσεις με όπλα ηλεκτρομαγνητικών παλμών τα οποία στοχεύουν στις ψηφιακές υποδομές.

Παρόμοιας λογικής είναι το data center που λειτουργεί η Green Mountain επίσης στη Νορβηγία, σε μια παλιά αποθήκη πυρομαχικών του ΝΑΤΟ. Μπορεί η Συμμαχία να είναι χρήστης της συγκεκριμένης υποδομής; Πολύ πιθανό, όπως πιθανό είναι να χρησιμοποιεί και τις υποδομές του Λέφνταλ.

Φυσικά, το ΝΑΤΟ δεν λέει πολλά για τα data centers που επιλέγει. Ωστόσο κάποιες φορές μπορούν να μιλήσουν οι συνεργάτες του. Τον Σεπτέμβριο του 2025 η Oracle ανακοίνωσε ότι επελέγη, μαζί με την Thales και τον όμιλο Reply, για να υποστηρίξει με τις υποδομές νέφους που διαθέτει τις κρίσιμες δραστηριότητες της Υπηρεσίας Επικοινωνιών και Πληροφοριών του ΝΑΤΟ (NCIA). Η NCIA αποτελεί τον τεχνολογικό κόμβο του ΝΑΤΟ με βασικές δραστηριότητες την προστασία των δικτύων και των υποστήριξη των επιχειρήσεων της Συμμαχίας.

Το ΝΑΤΟ συνεργάζεται και με την Google για την υποστήριξη των λειτουργιών του και διαθέτει δικές του υποδομές data centre,

Τι γίνεται όμως στο επιχειρησιακό πεδίο; Εδώ τα πράγματα γίνονται ακόμα πιο ενδιαφέροντα, καθώς το ΝΑΤΟ χρησιμοποιεί κινητά κέντρα δεδομένων που έχουν σχεδιαστεί για να υποστηρίζουν τις αποστολές στο πεδίο. Για να το πούμε διαφορετικά, τον 20ο αιώνα μια μονάδα εκστρατείας έπρεπε να λάβει υπόψιν της που θα μπουν οι σκηνές, η διοίκηση και οι επικοινωνίες, σήμερα οι μονάδες φαίνεται ότι πρέπει να εξασφαλίσουν χώρο και για το μάχιμο data center, το οποίο αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου κέντρου επικοινωνιών.

Φαίνεται ότι κάποιοι, πριν από δέκα χρόνια, είχαν αντιληφθεί πόσο μεγάλη σημασία θα έχει η παρουσία συστημάτων επεξεργασίας δεδομένων όσο το δυνατόν πιο κοντά στο πεδίο των επιχειρήσεων.

Έτσι, το 2016 η NCIA διεξήγαγε διαγωνισμό προσκαλώντας 250 εταιρείες από τα 28 κράτη-μέλη της Συμμαχίας, για να καταθέσουν προτάσεις  σχετικές με την ανάπτυξη φορητών συστημάτων διαχείρισης δεδομένων και επικοινωνιών. Αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας ήταν η επιλογή της ιταλικής Italtel, η οποία το φθινόπωρο του 2016 παρουσίασε τη λύση της στο πλαίσιο μιας στρατιωτικής άσκησης που διεξήγαγε η Συμμαχία.

Φυσικά τα πράγματα εξελίσσονται και για όλα τα υποσυστήματα που αποτελούν ένα στρατιωτικής χρήσης data center υπάρχουν επιπλέον απαιτήσεις και ο ανταγωνισμός είναι σκληρός. Σε ένα έργο του ΝΑΤΟ για την επιλογή της εταιρείας που θα παρέχει λύσεις ψύξης για κρίσιμες υποδομές της Συμμαχίας, υποβλήθηκαν 3.600 προτάσεις, από τις οποίες επελέγη εκείνη της βελγικής Calyos.

Όπως διαπιστώνουμε σε πρόσκληση που δημοσιεύθηκε και στον ιστότοπο του ελληνικού υπουργείου Ανάπτυξης, το ΝΑΤΟ ζήτησε από τα κράτη μέλη πληροφορίες για λύσεις που μπορούν να ενσωματωθούν στα επιχειρησιακά του συστήματα. Oι λύσεις που θα προτείνονταν θα πρέπει να πληρούν απαιτήσεις στρατιωτικού επιπέδου περιλαμβάνοντας προηγμένη κρυπτογράφηση και να ανιχνεύουν διακοπές στην επικοινωνία αυτόματα ώστε να αναδρομολογούν την κίνηση σε χιλιοστά του δευτερολέπτου, ιδιαίτερα σε περιβάλλοντα όπου το δίκτυο μπορεί να υποστεί παρεμβολές ή υποβάθμιση. Θα μπορούσαμε να σκεφτούμε ότι μια τέτοια περιγραφή ταιριάζει στις συνθήκες του πεδίου μάχης.  Στη συγκεκριμένη πρόσκληση το ΝΑΤΟ έδειξε ενδιαφέρον για χαρακτηριστικά τεχνητής νοημοσύνης που θα μπορούν να αξιοποιηθούν στην πρόβλεψη προβλημάτων στο δίκτυο και την αυτοματοποιημένη επίλυσή του, κάτι που μόνο έκπληξη δεν θα πρέπει να προκαλεί.

Ο πόλεμος αποκτά ολοένα και πιο προηγμένα τεχνολογικά χαρακτηριστικά και σίγουρα σε κάποια εργαστήρια γίνονται πειράματα για στρατιώτες-ρομπότ. Θέμα χρόνου είναι να τους δούμε σε κάποιο πεδίο μάχης…

The post Τα data centers στον καιρό του πολέμου appeared first on 2045.gr.

Στις μόλις 17 σελίδες της έκθεσής της, η εταιρεία του Claude προσπαθεί να σκιαγραφήσει τις επιπτώσεις που έχει η τεχνολογία που η ίδια αναπτύσσει στην απασχόληση. Θα δημιουργηθούν στρατιές ανέργων εξαιτίας της τεχνητής νοημοσύνης; Πόσο κοντά είμαστε σε έναν εργασιακό Αρμαγεδδώνα και ποια είναι τα πιο πιθανά θύματα;

Το παρελθόν μας διδάσκει. Ο αντίκτυπος της τεχνητής νοημοσύνης στην απασχόληση είναι πιθανότερο να μοιάζει με εκείνον που δημιούργησε το διαδίκτυο ή η ανάπτυξη των εμπορικών σχέσεων με την Κίνα, παρά με την κατάσταση κρίσης που ζήσαμε στην περίοδο της πανδημίας του κορωνοϊού – με άλλα λόγια, μην περιμένετε κάτι δραστικό.

Το ραντάρ και πώς (πρέπει να) το διαβάζουμε

Σε μια προσπάθεια να αποτυπώσει τη σημερινή κατάσταση, η Anthropic επιχείρησε να συγκρίνει τη θεωρητική ικανότητα της τεχνητής νοημοσύνης και της πραγματικής παρατηρούμενης χρήσης της σε διάφορες επαγγελματικές κατηγορίες. Για τις ανάγκες της σύγκρισης τοποθέτησε σε ένα διάγραμμα τύπου ραντάρ (ή ιστού αράχνης αλλά εμείς προτιμάμε το ραντάρ) και με μπλε χρώμα τη θεωρητική κάλυψη, δηλαδή το ποσοστό των εργασιών σε κάθε κλάδο που θα μπορούσαν θεωρητικά να εκτελεστούν ή να επιταχυνθούν σημαντικά από ένα μεγάλο γλωσσικό μοντέλο (όπως το Claude). Ακολούθως τοποθέτησε με κόκκινο χρώμα στοιχεία για την τρέχουσα (και πραγματική) χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στα υπό εξέταση επαγγελματικά περιβάλλοντα. Για τον σκοπό αυτό, η Anthropic χρησιμοποίησε δεδομένα χρήσης του Claude.

Η αποτύπωση των δύο αυτών καταστάσεων, της θεωρητικής και της τρέχουσας, δείχνει ότι υπάρχει μια μεγάλη απόσταση μεταξύ του τι είναι τεχνικά εφικτό και του τι συμβαίνει αυτή τη στιγμή. Όπως φαίνεται, σήμερα, η πραγματική υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης παραμένει ένα κλάσμα των θεωρητικών δυνατοτήτων της. Για παράδειγμα, στην ομάδα Computer & Math η θεωρία λέει ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να καλύψει το 94% των εργασιών, όταν η παρατηρούμενη κάλυψη με βάση τα τρέχοντα δεδομένα είναι στο 33%. Ομοίως, στην κατηγορία εργασιών γραφείου (Office & Admin) η τεχνητή νοημοσύνη φτάνει σε δυνητικό ποσοστό κάλυψης το 90%, αλλά η πραγματική της χρήση είναι σήμερα πολύ περιορισμένη.

Πολύ καθησυχαστικό; Όχι. Η τεχνητή νοημοσύνη έφτασε στο ένα τρίτο κάλυψης των εργασιών στην κατηγορία υπολογιστών και μαθηματικών μέσα στα 3-4 χρόνια ζωής των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων και με όλα τα προβλήματα των παραισθήσεων και των άλλων λοιπών ατελειών. Ακόμα και αν η εξέλιξή επιβραδυνθεί στο προσεχές διάστημα(πράγμα που δεν διαφαίνεται στον ορίζοντα), είναι ζήτημα λίγων ετών για να φτάσει σε ποσοστά άνω του 70% ή 80%.

Σταδιακά, η κόκκινη περιοχή της πραγματικής χρήσης θα καλύψει την μπλε, τουλάχιστον στα πεδία όπου υπάρχουν υψηλές προοπτικές. Σε τομείς όπως η γεωργία, η οικοδομική δραστηριότητα ή οι τεχνικές εργασίες (ηλεκτρολόγοι, υδραυλικοί, ξυλουργοί κ.τ.λ.) μπορεί να μην δούμε την τεχνητή νοημοσύνη να εισβάλει σύντομα με ορμή όπως το κάνει για παράδειγμα στα επαγγέλματα των προγραμματιστών, των νομικών, των υπηρεσιών εξυπηρέτησης πελατών ή των οικονομικών αναλυτών.

Η καθυστέρηση μεταξύ θεωρίας και πραγματικότητας που παρατηρούμε σήμερα σε επαγγέλματα υψηλού κινδύνου (ας τα περιγράψουμε έτσι) δεν οφείλεται μόνο σε τεχνικά θέματα, τα οποία όπως έχουμε ήδη δει από την εξέλιξη των γλωσσικών μοντέλων ξεπερνιούνται. Υπάρχουν νομικοί περιορισμοί, ανάγκη για εξειδικευμένα εργαλεία που δεν έχουν δημιουργηθεί ακόμα, καθώς και ανάγκη για επαλήθευση από ανθρώπους. Μπορεί τα γλωσσικά μοντέλα να εντυπωσιάζουν με τις ικανότητές τους αλλά δεν έχουν καταφέρει να κερδίσουν την απόλυτη εμπιστοσύνη των ανθρώπων.Αυτό ίσως είναι το μεγαλύτερο εμπόδιο που καλούνται να υπερβούν.

Και η ανεργία;

Προς το παρόν, δεν παρατηρείται συστηματική αύξηση της ανεργίας λόγω της τεχνητής νοημοσύνης, αν και υπάρχουν ενδείξεις για μείωση των προσλήψεων νεότερων εργαζομένων σε αυτούς τους τομείς, διαπιστώνει η Anthropic. Η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι επιπτώσεις της τεχνολογίας είναι ακόμη περιορισμένες και σταδιακές, προτείνοντας τη συνεχή παρακολούθηση των τάσεων καθώς η χρήση των μοντέλων εξελίσσεται.

Ένα από τα ενδιαφέροντα σημεία της μελέτης είναι η διαπίστωση ότι γυναίκες και υψηλόμισθοι κινδυνεύουν περισσότερο από την εισβολή της τεχνητής νοημοσύνης στην απασχόληση. Οι γυναίκες κινδυνεύουν καθώς παραδοσιακά απασχολούνται σε εργασίες γραφείου όπως η επεξεργασία και αποθήκευση πληροφοριών. Πρόκειται για εργασίες που αυτοματοποιούνται σχετικά εύκολα.

Αντίστοιχα, οι εργαζόμενοι με ελάχιστη ή μηδενική έκθεση στην τεχνητή νοημοσύνη τείνουν να είναι άνδρες σε μεγαλύτερο ποσοστό και απασχολούνται σε επαγγέλματα που απαιτούν φυσική παρουσία ή χειρωνακτική εργασία. Αυτές οι θέσεις έχουν συνήθως χαμηλότερες αμοιβές και απαιτούν λιγότερα ακαδημαϊκά προσόντα, αλλά προς το παρόν παραμένουν προστατευμένες από την τεχνητή νοημοσύνη επειδή η τεχνολογία δεν μπορεί ακόμα να εκτελέσει φυσικές εργασίες στον πραγματικό κόσμο.  Πιθανόν αυτό να μην είναι αποτέλεσμα τεχνολογικής ανωριμότητας -τα ρομπότ που χόρευαν επί σκηνής στην Κίνα ή τα ρομπότ της Βoston Dynamics μπορεί να έχουν ήδη τις σχετικές ικανότητες- αλλά επιλογής. Οι άνθρωποι είναι φθηνότεροι από τα ρομπότ – για την ώρα.

Κίνδυνο αντιμετωπίζουν και επαγγελματίες (άνδρες και γυναίκες) σε τομείς υψηλής εξειδίκευσης που οι εργαζόμενοι αμείβονται κατά μέσο όρο 47% περισσότερο σε σχέση με εκείνους που εργάζονται σε τομείς χαμηλότερης έκθεσης στην τεχνητή νοημοσύνη.

Τα νέα είναι δυσοίωνα για τους νέους.

Η τεχνητή νοημοσύνη φαίνεται να επηρεάζει την πρόσληψη νέων εργαζομένων κυρίως μέσω μιας επιβράδυνσης των προσλήψεων σε επαγγέλματα με υψηλή έκθεση.

Κοινώς, προσλαμβάνονται λιγότεροι νέοι, διότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί (όπως φαίνεται) να λειτουργήσει εξίσου αποδοτικά με έναν νέο εργαζόμενο με μηδενική προϋπηρεσία. Επίσης, η τεχνητή νοημοσύνη δεν διψάει, δεν πεινάει και μπορεί να εργαστεί για όσο διάστημα υπάρχει ρεύμα.

Συνολικά, οι νέοι εργαζόμενοι θεωρούνται ομάδα για την οποία υπάρχει (όχι αδίκως) ιδιαίτερη ανησυχία. Τα πρώτα σημάδια, στα οποία αναφέρεται και η Anthropic, δείχνουν ότι η αγορά εργασίας για όσους εισέρχονται τώρα σε επαγγέλματα που επηρεάζονται από την τεχνητή νοημοσύνη γίνεται πιο δύσκολη. Το διάγραμμα τύπου ραντάρ που παρουσιάζει η Anthropic στη μελέτη της δείχνει μόνο την παρούσα κατάσταση και μόνο εφησυχασμό δεν θα πρέπει να προκαλεί.

Διαβάστε περισσότερα: Labor market impacts of AI: A new measure and early evidence

The post Οι άβολες αλήθειες της Anthropic για το μέλλον της εργασίας appeared first on 2045.gr.