Ο πόλεμος στη Ουκρανία ανέδειξε τον ρόλο των drones. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αναδεικνύει τον ρόλο των data centers στη μάχη αλλά και τι συμβαίνει όταν μπαίνουν στο σκόπευτρο του αντιπάλου.

Την 1η Μαρτίου τρία ιρανικά drones έπληξαν εγκαταστάσεις data centers της Amazon Web Services σε Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Μπαχρέιν. Η εταιρεία ανέφερε ζημιές στις κτιριακές εγκαταστάσεις. διακοπές ρεύματος και υδροδότησης, ενώ εξαιτίας των επιθέσεων, διεκόπη η ομαλή λειτουργία τραπεζικών ιδρυμάτων, υπηρεσιών πληρωμών και άλλων εφαρμογών στην  περιοχή.

Ήταν η πρώτη φορά που τέτοιες εγκαταστάσεις δέχθηκαν φυσικό πλήγμα και βρέθηκαν να γίνονται στόχοι στο πεδίο της μάχης. Μέχρι τότε, οι επιθέσεις που δέχονταν τα data centers ήταν ψηφιακής μορφής.

Η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι με το τριπλό αυτό χτύπημα ήθελε να υπογραμμίσει ότι οι συγκεκριμένες εγκαταστάσεις «υποστηρίζουν τις στρατιωτικές δραστηριότητες του εχθρού» και μπορεί επισήμως να μη δόθηκαν περισσότερες λεπτομέρειες αλλά αρκετά  ειδησεογραφικά μέσα  φιλοξένησαν την πληροφορία ότι οι συγκεκριμένοι στόχοι φιλοξενούσαν συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που είτε υποστήριζαν τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ είτε συνέβαλαν στην αντιμετώπιση των ιρανικών πυρών.

Λίγες ημέρες μετά,  πλήγμα από τις ισραηλινές δυνάμεις δέχθηκε το data center της ιρανικής τράπεζας Sepah, η οποία φέρεται να διατηρεί στενούς δεσμούς με τις ένοπλες δυνάμεις της χώρας και τους Φρουρούς της Επανάστασης. Απαντώντας στα αντίποινα, η Τεχεράνη απείλησε με χτυπήματα στις εγκαταστάσεις που διατηρούν εταιρείες όπως η Microsoft, η Google, η Nvidia, η IBM, η  Palantir και η Oracle. στο Ισραήλ και σε χώρες του Κόλπου. Οι απειλές δεν έχουν γίνει πράξη, τουλάχιστον μέχρι στιγμής.

Δεν είναι η πρώτη φορά που οι εταιρείες ψηφιακής τεχνολογίας βρίσκονται στην πρώτη γραμμή. Microsoft, Cisco, Palantir, SpaceX και άλλοι υποστηρίζουν την Ουκρανία στην αντιμετώπιση των ρωσικών υποθέσεων αλλά η βοήθειά τους εστιάζεται στην ανάλυση δεδομένων, τον κυβερνοπόλεμο και τις επικοινωνίες.

Στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, τα data centers δείχνουν ότι η συνεργασία ενόπλων δυνάμεων – ψηφιακής τεχνολογίας γίνεται ακόμα πιο στενή.

Όταν θα βάλεις το χακί

Η σχέση των υπολογιστών με τον στρατό μετρά δεκαετίες. Μία από τις εργασίες του πρώτου υπολογιστή γενικής χρήσης ήταν να υπολογίζει τις παραμέτρους που χρησιμοποιούσαν τα πυροβόλα για να πλήξουν τους στόχους τους. Το ότι δεν πρόλαβε να χρησιμοποιηθεί για αυτόν τον σκοπό κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο δεν αναιρεί τη στρατιωτική διάστασή του.

Τα data centers είναι εξ ορισμού εγκαταστάσεις υψηλής ασφαλείας αλλά πώς να είναι ένα data center που έχει τη «σφραγίδα» έγκρισης ενός στρατιωτικού οργανισμού όπως είναι για παράδειγμα το ΝΑΤΟ;

Μπορούμε να πάρουμε μια ιδέα, εξετάζοντας τις υποδομές του data center που λειτουργεί σε ένα παλιό ορυχείο στο Λέφνταλ της Νορβηγίας.  Λίγα πράγματα φαίνονται απ’ έξω, αφού όλη η δραστηριότητα αναπτύσσεται μέσα στον ορεινό όγκο και τις παλιές γαλαρίες του ορυχείου. Η εγκατάσταση προσφέρει προφανή προστασία από εξωτερικές επιθέσεις και είναι θωρακισμένη από επιθέσεις με όπλα ηλεκτρομαγνητικών παλμών τα οποία στοχεύουν στις ψηφιακές υποδομές.

Παρόμοιας λογικής είναι το data center που λειτουργεί η Green Mountain επίσης στη Νορβηγία, σε μια παλιά αποθήκη πυρομαχικών του ΝΑΤΟ. Μπορεί η Συμμαχία να είναι χρήστης της συγκεκριμένης υποδομής; Πολύ πιθανό, όπως πιθανό είναι να χρησιμοποιεί και τις υποδομές του Λέφνταλ.

Φυσικά, το ΝΑΤΟ δεν λέει πολλά για τα data centers που επιλέγει. Ωστόσο κάποιες φορές μπορούν να μιλήσουν οι συνεργάτες του. Τον Σεπτέμβριο του 2025 η Oracle ανακοίνωσε ότι επελέγη, μαζί με την Thales και τον όμιλο Reply, για να υποστηρίξει με τις υποδομές νέφους που διαθέτει τις κρίσιμες δραστηριότητες της Υπηρεσίας Επικοινωνιών και Πληροφοριών του ΝΑΤΟ (NCIA). Η NCIA αποτελεί τον τεχνολογικό κόμβο του ΝΑΤΟ με βασικές δραστηριότητες την προστασία των δικτύων και των υποστήριξη των επιχειρήσεων της Συμμαχίας.

Το ΝΑΤΟ συνεργάζεται και με την Google για την υποστήριξη των λειτουργιών του και διαθέτει δικές του υποδομές data centre,

Τι γίνεται όμως στο επιχειρησιακό πεδίο; Εδώ τα πράγματα γίνονται ακόμα πιο ενδιαφέροντα, καθώς το ΝΑΤΟ χρησιμοποιεί κινητά κέντρα δεδομένων που έχουν σχεδιαστεί για να υποστηρίζουν τις αποστολές στο πεδίο. Για να το πούμε διαφορετικά, τον 20ο αιώνα μια μονάδα εκστρατείας έπρεπε να λάβει υπόψιν της που θα μπουν οι σκηνές, η διοίκηση και οι επικοινωνίες, σήμερα οι μονάδες φαίνεται ότι πρέπει να εξασφαλίσουν χώρο και για το μάχιμο data center, το οποίο αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου κέντρου επικοινωνιών.

Φαίνεται ότι κάποιοι, πριν από δέκα χρόνια, είχαν αντιληφθεί πόσο μεγάλη σημασία θα έχει η παρουσία συστημάτων επεξεργασίας δεδομένων όσο το δυνατόν πιο κοντά στο πεδίο των επιχειρήσεων.

Έτσι, το 2016 η NCIA διεξήγαγε διαγωνισμό προσκαλώντας 250 εταιρείες από τα 28 κράτη-μέλη της Συμμαχίας, για να καταθέσουν προτάσεις  σχετικές με την ανάπτυξη φορητών συστημάτων διαχείρισης δεδομένων και επικοινωνιών. Αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας ήταν η επιλογή της ιταλικής Italtel, η οποία το φθινόπωρο του 2016 παρουσίασε τη λύση της στο πλαίσιο μιας στρατιωτικής άσκησης που διεξήγαγε η Συμμαχία.

Φυσικά τα πράγματα εξελίσσονται και για όλα τα υποσυστήματα που αποτελούν ένα στρατιωτικής χρήσης data center υπάρχουν επιπλέον απαιτήσεις και ο ανταγωνισμός είναι σκληρός. Σε ένα έργο του ΝΑΤΟ για την επιλογή της εταιρείας που θα παρέχει λύσεις ψύξης για κρίσιμες υποδομές της Συμμαχίας, υποβλήθηκαν 3.600 προτάσεις, από τις οποίες επελέγη εκείνη της βελγικής Calyos.

Όπως διαπιστώνουμε σε πρόσκληση που δημοσιεύθηκε και στον ιστότοπο του ελληνικού υπουργείου Ανάπτυξης, το ΝΑΤΟ ζήτησε από τα κράτη μέλη πληροφορίες για λύσεις που μπορούν να ενσωματωθούν στα επιχειρησιακά του συστήματα. Oι λύσεις που θα προτείνονταν θα πρέπει να πληρούν απαιτήσεις στρατιωτικού επιπέδου περιλαμβάνοντας προηγμένη κρυπτογράφηση και να ανιχνεύουν διακοπές στην επικοινωνία αυτόματα ώστε να αναδρομολογούν την κίνηση σε χιλιοστά του δευτερολέπτου, ιδιαίτερα σε περιβάλλοντα όπου το δίκτυο μπορεί να υποστεί παρεμβολές ή υποβάθμιση. Θα μπορούσαμε να σκεφτούμε ότι μια τέτοια περιγραφή ταιριάζει στις συνθήκες του πεδίου μάχης.  Στη συγκεκριμένη πρόσκληση το ΝΑΤΟ έδειξε ενδιαφέρον για χαρακτηριστικά τεχνητής νοημοσύνης που θα μπορούν να αξιοποιηθούν στην πρόβλεψη προβλημάτων στο δίκτυο και την αυτοματοποιημένη επίλυσή του, κάτι που μόνο έκπληξη δεν θα πρέπει να προκαλεί.

Ο πόλεμος αποκτά ολοένα και πιο προηγμένα τεχνολογικά χαρακτηριστικά και σίγουρα σε κάποια εργαστήρια γίνονται πειράματα για στρατιώτες-ρομπότ. Θέμα χρόνου είναι να τους δούμε σε κάποιο πεδίο μάχης…

The post Τα data centers στον καιρό του πολέμου appeared first on 2045.gr.

Η θεωρία από την πράξη απέχει πολλές φορές όσο η Γη από τον Πλούτωνα και παρόμοια απόσταση μπορεί να χωρίζει το επενδυτικό ενδιαφέρον από την υλοποίηση μιας επένδυσης. Υπό αυτό το πρίσμα, το επενδυτικό ενδιαφέρον για data centers στην Ελλάδα μπορεί μεν να ξεπερνά τα 1.000 MW, σύμφωνα με μια μελέτη της PwC που παρουσιάστηκε πρόσφατα από τα υπουργεία Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Περιβάλλοντος & Ενέργειας και Ανάπτυξης, αλλά ουδείς μπορεί να διαβεβαιώσει ότι το ενδιαφέρον αυτό θα μετουσιωθεί σε πραγματικά επενδυτικά πλάνα.

Για την ώρα, μένουμε ότι η εγκατεστημένη ισχύς των data centers που λειτουργούν στη χώρα μας φτάνει τα 50 MW. Πρόκειται για ισχύ που αντιστοιχεί στις ανάγκες ηλεκτροδότησης 40.000 νοικοκυριών και αυτό μπορεί να μοιάζει εντυπωσιακό (μιας και 40.000 νοικοκυριά μπορεί να αποτελούν μια μεσαία ελληνική πόλη), όμως αποτελεί ένα ελάχιστο τμήμα της εγκατεστημένης χωρητικότητας στην Ευρώπη.

Η εγκατεστημένη ισχύς των data centers που λειτουργούν σήμερα στην ήπειρό μας υπολογίζεται σε 10.000 MW με τις προβλέψεις να μιλούν για αύξηση στα 47.400 ΜW το 2029.  Βεβαίως και αυτό μένει να αποδειχθεί, όπως επίσης μένει να αποδειχθεί αν η Νοτιοανατολική Ευρώπη θα φτάσει την εγκατεστημένη ισχύ των 5.000 MW έως το τέλος της δεκαετίας και ποιο ποσοστό θα μπορούσε να διεκδικήσει η Ελλάδα. Τι όμως τροφοδοτεί την έκρηξη σε επενδύσεις στα data centers;

Η πιο προφανής απάντηση είναι δύο λέξεις: τεχνητή νοημοσύνη και είναι αλήθεια ότι το ενδιαφέρον για τα data centers αυξήθηκε εκθετικά την τελευταία πενταετία, όταν οι εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης άρχισαν να καταλαμβάνουν κάθε πτυχή της ψηφιακής ζωής, τόσο στο επαγγελματικό περιβάλλον όσο και στον ελεύθερο χρόνο.

Αλλά υπάρχουν και άλλοι παράγοντες.

Οι εφαρμογές νέφους (cloud computing αν το επιθυμείτε) αποτέλεσαν σημαντικό λόγο για τον οποίο οι Google, Microsoft, Meta, Amazon και λοιπές δυνάμεις ανέπτυξαν υποδομές φιλοξενίας χιλιάδων servers. Το streaming βοήθησε σε αυτή τη ζήτηση και μαζί με αυτά θα πρέπει να προσθέσουμε την πολιτική.

Η απαίτηση τα δεδομένα να μην ταξιδεύουν σε άλλες περιοχές και να παραμένουν εκεί που είναι και οι χρήστες τους, έπαιξε και εξακολουθεί να παίζει έναν ρόλο. Ένα χαρακτηριστικό και σχετικά πρόσφατο παράδειγμα μας έρχεται από την Amazon που , μέσω της Amazon Web Services (AWS) ανακοίνωσε τον Ιανουάριο του 2026 τη λειτουργία του AWS European Sovereign Cloud. 

Πρόκειται για μια υποδομή cloud για την Ευρώπη που «βρίσκεται εξ ολοκλήρου εντός της Ε.Ε και είναι φυσικά και λογικά διαχωρισμένη από άλλες περιοχές [λειτουργίας] της AWS. Η AWS ανακοίνωσε επίσης σχέδια για την επέκταση της κάλυψης του AWS European Sovereign Cloud από τη Γερμανία σε ολόκληρη την Ε.Ε., με σκοπό την υποστήριξη της αυστηρής απομόνωσης, της διατήρησης των δεδομένων εντός της χώρας και των απαιτήσεων χαμηλής καθυστέρησης», όπως αναφέρθηκε στη σχετική ανακοίνωση. Το κύριο χαρακτηριστικό της συγκεκριμένης υποδομής είναι ότι τα δεδομένα των Ευρωπαίων πολιτών παραμένουν στην Ευρώπη και δεν «ταξιδεύουν» στις Ηνωμένες Πολιτείες. Υπάρχει μια διχογνωμία ως προς το αν αυτό μπορεί να ισχύσει πλήρως, κυρίως όσον αφορά στις υποχρεώσεις των αμερικανικών εταιρειών απέναντι στη νομοθεσία που ισχύει στις ΗΠΑ.

Ωστόσο για το θέμα που μας ενδιαφέρει, η ουσία είναι ότι χτίζονται διαρκώς νέα data centers.

Ο ρόλος των hyperscalers

Είναι οι εταιρείες που διαθέτουν χιλιάδες servers σε εγκαταστάσεις διασκορπισμένες σε όλο τον κόσμο. Κάθε δευτερόλεπτο εξυπηρετούν χιλιάδες επιχειρήσεις και εκατομμύρια ανθρώπους σε κάθε τους ανάγκη, από ένα μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που θα ταξιδέψει τον μισό πλανήτη για να φτάσει στον αποδέκτη του έως πολύπλοκες εφαρμογές ιατρικής, οικονομικών ή αρχιτεκτονικής.

Οι μονάδες τους κλιμακώνονται ανάλογα με τη ζήτηση, με άλλα λόγια αυξομειώνουν τον όγκο των διαθέσιμων πόρων ώστε να αποφεύγονται σπατάλες, πρωτίστως οι ενεργειακές. Ποιοι είναι αυτοί; Τους ξέρουμε καλά, καθώς είναι βασικοί παίκτες της ψηφιακής (και μη) οικονομίας.  Amazon Web Services, Microsoft Azure, Google Cloud Platform είναι η τριάδα των ισχυρών ονομάτων αλλά αυτοί δεν είναι οι μόνοι. Alibaba (με έμφαση στην Ασία), Apple, Meta, Oracle και IBM κατέχουν επίσης σημαντικό μερίδιο στην καθημερινότητά μας έστω και αν δεν το αντιλαμβανόμαστε.

Ο ρόλος τους άλλωστε είναι να παραμένουν αθέατοι από τον τελικό χρήστη.  Σε μεγάλο βαθμό αυτοί καθοδηγούν τις εξελίξεις, καθώς συνολικά κατέχουν ποσοστό της αγοράς που κυμαίνεται μεταξύ 40% και 55%, ανάλογα πώς μετρά κανείς.

Κατά κανόνα, τα data centers ακολουθούν τη ζήτηση, δηλαδή εγκαθίστανται εκεί που τελικά υπάρχει ανάγκη σε πόρους.  Ηνωμένες Πολιτείες και Κίνα έχουν βεβαίως τον πρώτο λόγο αλλά και η Γηραιά μας Ήπειρος, στην οποία επιστρέφουμε για λίγο, έχει αξιοσημείωτη παρουσία.

45 χώρες, 3.400 data centers

Συνολικά και σε 45 ευρωπαϊκές χώρες βρίσκονται εγκατεστημένα 3.400 data centers με τους παρόχους να αναζητούν τρόπους ώστε να βρίσκονται κοντά αφενός στην οικονομική δραστηριότητα που θα κληθούν να εξυπηρετήσουν και αφετέρου κοντά σε πηγές ενέργειας.

Η πρώτη απαίτηση εξηγεί για ποιο λόγο πέντε πόλεις, οι Φρανκφούρτη, Λονδίνο, Άμστερνταμ, Παρίσι και Δουβλίνο (γνωστές όλες μαζί ως FLAP-D)  συγκεντρώνουν το 45% της συνολικής ευρωπαϊκής χωρητικότητας. Η δεύτερη απαίτηση δείχνει για ποιο λόγο ορισμένοι πάροχοι κινούνται προς την ευρωπαϊκή περιφέρεια με τη γεωγραφική έννοια του όρου και αναπτύσσουν μονάδες είτε στη Σκανδιναβία είτε στην Ιβηρική.

Αν μιλάμε για χώρες και όχι για πόλεις, τα σκήπτρα ανήκουν στη Γερμανία, στο έδαφος της οποίας βρίσκονται 529 data centers που αντιστοιχούν στο 4,4% του συνόλου των μονάδων που λειτουργούν σήμερα σε όλο τον κόσμο. Στη δεύτερη θέση βρίσκεται η Βρετανία με 523 μονάδες και ακολουθούν Γαλλία, Ολλανδία, Ιταλία και Ισπανία.

Στα χαρτιά, 18, στην πραγματικότητα, βλέπουμε…

H Ελλάδα είναι πολύ μακριά από αυτούς τους αριθμούς. Στις αρχές του 2025 και με την -τότε- ιδιότητα του υφυπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης είχε προσδιορίσει σε 18 τον αριθμό των data centers που μπορούν να αναπτυχθούν στη χώρα ως το 2030. Έναν χρόνο μετά και κατά την παρουσίαση της μελέτης της PwC ο αντιπρόεδρος του ΑΔΜΗΕ Ιωάννης Μάργαρης τόνισε ότι  από τα 500 MW που έχουν δεσμευτεί μέχρι σήμερα στην υψηλή τάση (για την κατασκευή data centers), κατασκευάζονται υποδομές ισχύους 90 MW, δηλαδή κάτω από το 20% της δηλωθείσας ισχύος.

Τη διαφορά εξηγούν πολύ απλά αναλυτές της αγοράς που μίλησαν στο 2045. Ένας πάροχος δεσμεύει χωρητικότητα στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας ώστε να μην αφήσει χώρο στον ανταγωνισμό. Πρόκειται για το ίδιο πράγμα που γίνεται στους δρόμους όπου κάποιοι δεσμεύουν θέσεις στάθμευσης με καρέκλες και καδρόνια. Η διαφορά εδώ είναι ότι η δέσμευση γίνεται με αιτήσεις. Πληροφορίες του 2045 αναφέρουν ότι βρίσκεται σε εξέλιξη συζήτηση με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς ώστε το καθεστώς να αλλάξει και να υπάρχουν ρήτρες που θα αποθαρρύνουν όσους δεν έχουν πραγματική διάθεση να επενδύσουν.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι υπολογισμοί των συμβουλευτικών εταιρειών και των εταιρειών ερευνών αναφέρουν ότι θα απαιτηθούν ως και 8 τρισ. δολάρια ως το 2030. Στις Ηνωμένες Πολιτείες η δαπάνη για data centers ξεπέρασε στα τέλη του 2025 εκείνη για την ανέγερση νέων κτιρίων γραφείων, καθώς σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg, δαπανήθηκαν 3,57 δισ. δολάρια τον Δεκέμβριο για νέα data centers έναντι 3,49 δισ. για νέα γραφεία. Με άλλα λόγια, η ζήτηση για τη στέγαση μηχανών είναι μεγαλύτερη από τη ζήτηση για στέγαση εργαζομένων. Στο παιχνίδι έχουν μπει και τα μεγάλα ονόματα του επενδυτικού κόσμου. Εταιρείες όπως η Blackrock και η KKR χρηματοδοτούν -με ενθουσιασμό, θα λέγαμε-  την ανέγερση νέων data centers.

Μια κατασκευαστική έκρηξη, την οποία πολλοί αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό.

Αντιδράσεις λόγω νερού και κόστους

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, τοπικές οργανώσεις που ανησυχούν για τις οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την ανάπτυξη των data centers έχουν μπλοκάρει έργα συνολικού προϋπολογισμού 64 δισ. δολαρίων, σύμφωνα με το Data Center Watch. Κατά το 2^ο τρίμηνο του 2025 ο συγκεκριμένος φορέας κατέγραψε 125% αύξηση στις αντιδράσεις που εκδηλώνονται κυρίως στην Ανατολική Ακτή κατά της εγκατάστασης νέων μονάδων.

Οι αντιδράσεις δεν περιορίζονται σε συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας. Η Γερουσία της  Νέας Υόρκης εξετάζει πρόταση νόμου που θα επιβάλει τριετές μορατόριουμ στην κατασκευή νέων data centers στην Πολιτεία. Αν περάσει η πρόταση, η Νέα Υόρκη θα γίνει η πρώτη Πολιτεία που θα επιβάλει (προσωρινή) απαγόρευση, ενώ ορισμένες πόλεις όπως η Νέα Ορλεάνη και  μικρότερες πόλεις στο Μίσιγκαν και την Τζόρτζια έχουν αναστείλει την ισχύ αδειών κατασκευής data centers για τουλάχιστον έναν χρόνο.

Αρχικά τις αντιδράσεις τροφοδοτούσε η ανησυχία για τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο των συγκεκριμένων έργων. Τα data centers λειτουργούν 24 ώρες το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα και οι ενεργειακές τους ανάγκες δεν περιορίζονται μόνο στη λειτουργία των υπολογιστών και των συστημάτων υποστήριξης. Χρειάζεται επίσης ενέργεια για την ψύξη των μονάδων είτε μέσω κλιματισμού είτε με τη χρήση υδάτινων πόρων. Στην πράξη οι ποσότητες νερού που χρειάζονται είναι συγκριτικά μικρές σε σχέση με άλλους τομείς. Στις ΗΠΑ, τα data centers καταναλώνουν γύρω στο 0,04% των αποθεμάτων νερού, όταν η γεωργία καταναλώνει το 37% και η παραγωγή ενέργειας το 41%,σύμφωνα με στοιχεία που επικαλούνται οι New York Times.  Ακούγεται καθησυχαστικό, αλλά σε περιοχές όπου τα υδάτινα αποθέματα είναι ήδη μικρά -όπως για παράδειγμα στο Μεξικό- η παρουσία ενός data center με υδρόψυκτη τεχνολογία προκαλεί πολλαπλασιαστική επιβάρυνση.

Κάπως πιο κοντά μας, στην Ιρλανδία, τα εγκατεστημένα data centers καταναλώνουν το 18% της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας. Η Ιρλανδία έχει επιλέξει να αποτελέσει τη βάση μεγάλων αμερικανικών εταιρειών κυρίως από τον χώρο της ψηφιακής οικονομίας και της φαρμακοβιομηχανίας και τα data centers έχουν ξεφυτρώσει σαν τα μανιτάρια.

Οι τεράστιες ενεργειακές ανάγκες πρέπει κάπως να καλυφθούν. Κάθε νέο data center σημαίνει νέους υποσταθμούς και νέα καλώδια μεταφοράς ρεύματος και όπως έχουν δει πάρα πολλές κοινότητες στις Ηνωμένες Πολιτείες, το κόστος επιμερίζεται σε όλους τους πελάτες. Έτσι, τα data centers καθίστανται ανεπιθύμητα, αφού κανείς δεν θέλει να πληρώνει «καπέλο» στον λογαριασμό του ρεύματος για τη χάρη μιας επένδυσης τρίτων.

Βλέποντας αυτές τις αντιδράσεις, εταιρείες όπως η Microsoft και η Anthropic προσπαθούν να προλάβουν τις εξελίξεις, αναλαμβάνοντας όλο το κόστος που απαιτείται για την ανάπτυξη των ενεργειακών υποδομών.

Φαίνεται ότι η προσέγγισή τους αποδίδει καρπούς, καθώς το τελευταίο πράγμα που θα ήθελαν θα ήταν τα σχέδιά τους για την ανάπτυξη νέων υποδομών που θα εξυπηρετούν την τεχνητή νοημοσύνη και άλλες απαιτητικές υπηρεσίες να σκοντάψουν στις τοπικές αντιδράσεις.

The post Γιατί όλοι μιλάνε για τα data centers και τι θα πρέπει να περιμένουμε appeared first on 2045.gr.

Τα δεδομένα (ή data αν προτιμάτε τον αγγλικό όρο) εξελίσσονται στο «πετρέλαιο» της ψηφιακής εποχής και στη σύγχρονη οικονομία η αξιοποίηση των δεδομένων είναι το κλειδί για την ανάπτυξη σχεδόν κάθε κλάδου. Οι εκφράσεις «data is the new oil» και «data economy» είναι από αυτές που συναντάμε όλο και περισσότερο τα τελευταία χρόνια, καθώς η παραγωγή των δεδομένων συνεχίζεται να αυξάνεται με γεωμετρικούς ρυθμούς. Ανάλογα ενισχύεται η ανάγκη για ταχύτερη διακίνηση, αλλά και αξιοποίηση αυτών. Και εκεί είναι που αρχίζει να ενισχύεται το ενδιαφέρον για τα καλώδια οπτικών ινών που θα μεταφέρουν αυτά τα δεδομένα, όπως και για τα κέντρα δεδομένων (data centers) όπου θα μπορούν να αποθηκεύονται, αλλά και να αξιοποιούνται. Με δεδομένο ότι πάνω από τα δύο τρίτα του πλανήτη είναι θάλασσα είναι μάλλον αναμενόμενο να αυξάνεται και η σημασία, αλλά και ο ορισμός των υποβρύχιων καλωδίων οπτικών ινών.

Αυτή τη στιγμή, ο αριθμός των χρηστών του Διαδικτύου ξεπερνά τα 5 δισ. παγκοσμίως. Αυτό σημαίνει ότι 2 στους 3 κατοίκους αυτού του πλανήτη έχει πρόσβαση στο Internet, παράγει και διακινεί δεδομένα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Παγκόσμιας Τράπεζας, το 2020 η παγκόσμια κίνηση δεδομένων ξεπέρασε τα 3 zettabytes (ή αν προτιμάτε 3 τρισ. GB). Όμως, ακόμα πιο σημαντικό είναι το γεγονός πως η διακίνηση δεδομένων αυξάνεται με εντυπωσιακούς ρυθμούς. Χαρακτηριστικά, η αντίστοιχη εκτίμηση για το 2022 φέρνει την κίνηση δεδομένων στα επίπεδα των 4,8 zettabytes! Η αύξηση είναι της τάξεως σχεδόν του 50% μέσα σε μόλις δύο χρόνια και είναι προφανές ότι θα συνεχίσει να αυξάνεται.

Όπως αυξάνεται και η ανάγκη για καλώδια μεγαλύτερης χωρητικότητας προκειμένου να καλυφθούν οι απαιτήσεις που έχουν αρχίσει να δημιουργούνται, ιδίως από την πλευρά των over the top (ΟΤΤ) «παικτών» όπως είναι η Google, η Microsoft και η Meta (Facebook), αλλά και των υπηρεσιών streaming, όπως είναι το Netflix. Το γεγονός ότι Google και Meta έχουν εισέλθει δυναμικά στο «παιχνίδι» των επενδύσεων σε μεγάλα, υποβρύχια καλώδια οπτικών ινών δεν είναι καθόλου τυχαίο. «Εταιρείες όπως η Google και η Meta είναι από αυτές που δαπανούν τα περισσότερα χρήματα για να έχουν διεθνή χωρητικότητα. Κάποια στιγμή συνειδητοποίησαν ότι είναι πιο συμφέρον για αυτές να συμμετέχουν σε κοινοπραξίες με τηλεπικοινωνιακούς παρόχους για την κατασκευή καλωδίων» αναφέρει στο 2045.gr ο Πέτρος Μαυροειδής, αντιπρόεδρος για την Αμερική και την Ευρώπη στην PCCWGlobal, έναν από τους μεγαλύτερους τηλεπικοινωνιακούς παρόχους διεθνών κυκλωμάτων παγκοσμίως.

Η εξέλιξη των υποβρυχίων καλωδίων

Μέχρι περίπου τα μέσα της δεκαετίας του ’90 τον έλεγχο των διεθνών και δη των υπερπόντιων τηλεπικοινωνιακών συνδέσεων την είχαν μεγάλοι -αλλά ταυτόχρονα και τοπικού βεληνεκούς- τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι. Εκείνη την περίοδο αυτή η τάση άρχισε να αλλάζει και το πρώτο σημαντικό διεθνές τηλεπικοινωνιακό καλώδιο ήταν αυτό που δημιούργησε η Flag Telecom. Το FLAG Europe Asia (FEA) είναι ένα υποβρύχιο καλώδιο συνολικού μήκους 28.000 χιλιομέτρων που συνδέει 18 χώρες και περιοχές στην Ασία, την Αφρική και την Ευρώπη και το οποίο ξεκίνησε την εμπορική λειτουργία του το 1997.

Η δεύτερη σημαντική αλλαγή που σημειώθηκε τα τελευταία 20 χρόνια ήταν ότι η κυριαρχία του πρωτοκόλλου IP (Internet Protocol). Στις αρχές του 21^ου αιώνα, το μεγαλύτερο κομμάτι της διακίνησης περιεχομένου και δεδομένων γινόταν μέσω των δορυφόρων καθώς είχαμε να κάνουμε κυρίως με αναλογικό περιεχόμενο. Πλέον, όμως, η ανάγκη για διακίνηση αφορά περιεχόμενο σε ψηφιακή μορφή και εκεί το ΙΡ έχει πολύ περισσότερα πλεονεκτήματα. Οπότε, οι εμπλεκόμενοι «παίκτες» προτιμούν τα καλώδια οπτικών ινών.

Η τρίτη σημαντική αλλαγή των τελευταίων ετών είναι η αύξηση της χωρητικότητας των καλωδίων. Από τη στιγμή που πλέον είναι εφικτό να ρίξεις πολλαπλά ζεύγη οπτικών ινών μέσα από το ίδιο καλώδιο, η χωρητικότητα των καλωδίων μπορεί να φθάσει σε τεράστια επίπεδα και να είναι αρκετή για να καλύψει τις υπάρχουσες και μελλοντικές ανάγκες. Ιδίως από τη στιγμή που η «αντοχή» των νέων καλωδιακών δικτύων φθάνει στα 35 χρόνια. Είναι προφανές ότι τα καλώδια που αναπτύσσονται σήμερα αφορούν ένα πολύ πιο μακρινό μέλλον από αυτό που πιστεύουν κάποιοι.

Υποβρύχια vs επίγεια καλώδια

Μία ερώτηση που προκύπτει είναι γιατί προτιμάται η θάλασσα έναντι της ξηράς όσον αφορά την ανάπτυξη καλωδίων οπτικών ινών. Ιδίως, από τη στιγμή που, όπως αναφέρουν οι εμπειρογνώμονες το κόστος για τα επίγεια καλώδια κινείται στα επίπεδα των 15 ευρώ το μέτρο, όταν για τα υποβρύχια μπορεί να φθάνει ακόμη και στα 50 ευρώ! Παρ’ όλα αυτά, το 90% της παγκόσμιας τηλεπικοινωνιακής κίνησης πραγματοποιείται μέσω των υποβρυχίων καλωδίων οπτικών ινών.

Η διαφορά είναι κυρίως πρακτική. Για να κατασκευαστεί ένα επίγειο καλώδιο που θα περνά μέσα από διάφορες χώρες, τα προβλήματα είναι τόσα που σε πολλές περιπτώσεις κάνουν την επένδυση αδύνατη. Ένα απλό παράδειγμα είναι για να κατασκευαστεί ένα καλώδιο που θα συνέδεε την νοτιοανατολική Ασία με την Ευρώπη θα έπρεπε να περάσει μέσα από εμπόλεμες ζώνες (π.χ. Αφγανιστάν και Μέση Ανατολή) ή από χώρες με πολιτική αστάθεια. Οπότε, ο δρόμος της θάλασσας έχει πολύ περισσότερα πλεονεκτήματα.

Η γεωγραφική σημασία της Ελλάδας

Οι επενδύσεις σε υποβρύχια καλώδια οπτικών ινών έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, ωστόσο στην Ελλάδα μόλις τους τελευταίους μήνες θα έλεγε κανείς ότι αρχίσαμε να ασχολούμαστε με το συγκεκριμένο θέμα. Όπως πάντως σημειώνει ο Γιώργος Ψυρρής, επικεφαλής της Grid Telecom, θυγατρικής του ΑΔΜΗΕ, «το ενδιαφέρον για υποθαλάσσια καλώδια δεν είναι ξαφνικό, καθώς από τη Μεσόγειο σήμερα διέρχεται μεγάλος αριθμός καλωδίων οπτικών ινών, τα περισσότερα εκ των οποίων καταλήγουν στη Μασσαλία. Η Ελλάδα μέχρι στιγμής δεν ήταν μία φιλόξενη χώρα για να υποδεχθεί μεγάλο αριθμό διεθνών καλωδιακών συστημάτων, αλλά τα τελευταία χρόνια με την αλλαγή ψηφιακής πολιτικής το  τοπίο έχει αλλάξει και η Ελλάδα είναι έτοιμη να υποδεχθεί τέτοιου είδους επενδύσεις».

Το κλειδί δεν είναι άλλο από τη γεωγραφική θέση της Ελλάδας. «Η Ελλάδα είναι η πρώτη ευρωπαϊκή ηπειρωτική χώρα που συναντούν τα καλωδιακά συστήματα που έρχονται από τη Μέση Ανατολή» επισημαίνει ο κ. Ψυρρής. Επιπλέον, όπως εξηγεί ο κ. Μαυροειδής, αυτή τη στιγμή παρατηρείται ένα είδος «μποτιλιαρίσματος» στην Αίγυπτο και στη Μασσαλία, οπότε είναι απαραίτητο να βρεθούν νέες οδεύσεις, ειδικά προς την ανατολική Ευρώπη.

Πρακτικά, η Ελλάδα θα μπορούσε να λειτουργήσει ως η «πύλη» για την νοτιοανατολική Ευρώπη. Οι μεγαλύτεροι Ευρωπαϊκοί κόμβοι διακίνησης δεδομένων είναι η Φρανκφούρτη, το Άμστερνταμ, το Παρίσι, το Λονδίνο και το Μιλάνο. «Έχουμε μία μοναδική ευκαιρία να αποτελέσουμε αυτού του είδους πύλη σε μία περίοδο όπου οι κόμβοι διακίνησης δεδομένων αποκτούν όλο και μεγαλύτερη σημασία» αναφέρει από την πλευρά του, ο Γιώργος Νώλης, διευθύνων σύμβουλος της Lancom, η οποία είναι από τις πλέον δραστήριες εταιρείες στο χώρο της δημιουργίας data centers στην Ελλάδα. «Η Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει έναν εναλλακτικό δρόμο για την προσέγγιση των μεγάλων ευρωπαϊκών κόμβων, αλλά και ένα σύντομο δρόμο για την εξυπηρέτηση κόμβων μικρότερης εμβέλειας σε χώρες της ανατολικής Ευρώπης» σπεύδει να προσθέσει ο κ. Ψυρρής.

“Η Κρήτη αποτελεί κλειδί στην εξέλιξη της Ελλάδας σε κόμβο διακίνησης δεδομένων”

Το κλειδί είναι βέβαια να έρθουν αρκετά καλώδια στην Ελλάδα. «Όσα περισσότερα καλώδια έρχονται στην Ελλάδα, τόσο αναβαθμίζεται ο ρόλος της ως κόμβος» επισημαίνει ο κ. Μαυροειδής. Και η πραγματικότητα είναι πως το ενδιαφέρον έχει αυξηθεί και ήδη έχουν υπάρξει αρκετές ανακοινώσεις, όπως μπορεί να δει κανείς και στην σχετική ιστοσελίδα το εξειδικευμένου site Telegeography. Χαρακτηριστικά, το σύστημα καλωδίων Blue και Raman, που υλοποιεί μία κοινοπραξία όπου συμμετέχουν η Google και η Sparkle και θα φέρνει κίνηση από την Μέση Ανατολή και την Ασία στην Ευρώπη, πρόκειται να προσαιγιαλωθεί στην περιοχή των Χανίων.

Η Κρήτη μοιάζει να αποτελεί κλειδί στην όλη προσπάθεια εξέλιξης της Ελλάδας σε κόμβο διακίνησης δεδομένων. Δεν είναι τυχαίο ότι η ιδιαίτερα δραστήρια σε αυτόν τον τομέα Grid Telecom έχει ανακοινώσει την κατασκευή νέου καλωδιακού σταθμού προσαιγιάλωσης οπτικών ινών (Cable Landing Station – CLS) στη νότια πλευρά της Κρήτης. Ο νέος καλωδιακός σταθμός θα λειτουργεί ως σημείο υποδοχής διεθνών υποθαλάσσιων καλωδιακών συστημάτων οπτικών ινών που αναπτύσσονται στην ανατολική Μεσόγειο, συνδέοντας την Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων με πολλαπλούς προορισμούς προς την Ευρώπη και την Ασία. Η Grid Telecom έχει προχωρήσει ήδη σε συμφωνία με την Telecom Egypt για νέα διασύνδεση Ελλάδας και Αιγύπτου μέσω διακλάδωσης υποβρύχιου τηλεπικοινωνιακού καλωδίου, που ποντίζεται αυτή την περίοδο στη νοτιανατολική Μεσόγειο, με σημείο προσαιγιάλωσης την Κρήτη. Όπως, επίσης, και σε συμφωνία με την Cinturion για την προσαιγιάλωση του υποθαλάσσιου καλωδιακού συστήματος TEAS στην Ελλάδα. Ταυτόχρονα, στην Κρήτη ξεκινούν τις εργασίες για τη δημιουργία data centers τόσο η Digital Realty, ένας από τους μεγαλύτερους «παίκτες» παγκοσμίως στο χώρο των κέντρων δεδομένων, μέσω της θυγατρικής της Lamda Hellix, όσο και η Lancom.

Στις παραπάνω κινήσεις θα πρέπει να προστεθούν και οι πληροφορίες που αναφέρουν ότι υπάρχουν και άλλα καλώδια που είναι πολύ πιθανό να προσεγγίσουν τη νότια Κρήτη, όπως το 2A Africa που υλοποιεί η Meta (Facebook), αλλά και το India Europe Express (ΙΕΧ). Και υπάρχει και το East Med, το υποβρύχιο καλώδιο που έχει ανακοινώσει μία κοινοπραξία στην οποία μετέχουν η ΔΕΗ και η Saudi Telecom και το οποίο θα ξεκινά από την ανατολική Ασία και θα φθάνει στη δυτική Ευρώπη περνώντας, φυσικά, και από την Ελλάδα.

Επίσης, ενδιαφέρον υπάρχει και για την προσέγγιση καλωδίων από την Ιταλία προς τη δυτική Ελλάδα. Το πρώτο δείγμα ήταν η Islalink που υλοποιεί δίκτυο που ενώνει την Ιταλία με την Πρέβεζα (Ionian), ενώ πληροφορίες αναφέρουν ότι υπάρχει ενδιαφέρον για την υλοποίηση ενός καλωδίου, που θα ξεκινά από τη Γερμανία και θα φθάνει μέχρι την Αττική διασχίζοντας και αυτό το Ιόνιο Πέλαγος.

Η σημασία των data centers

Προφανώς, το ενδιαφέρον για τα καλώδια συνδυάζεται και με τις επενδύσεις σε data centers που έχουν ανακοινωθεί την τελευταία διετία. «Είναι σημαντικό που η χώρα μας έχει αλλάξει την εικόνα που είχε μέχρι τώρα, δείχνοντας αποξενωμένη. Τώρα η μία έκπληξη ακολουθεί την άλλη» αναφέρει ο κ. Νώλης, ο οποίος περιμένει να δούμε αρκετές ακόμη ανακοινώσεις από μεγάλους «παίκτες» πέραν των ήδη γνωστών από Microsoft, Amazon Web Services (AWS) και Google . Και οι πληροφορίες κάνουν λόγο για εταιρείες όπως είναι η Equinix με πλάνα για δημιουργία πολύ μεγάλων data centers.

“Τα data centers χρειάζονται τα καλώδια οπτικών ινών και το αντίστροφο”

Γιώργος Νώλης, Lancom

«Λόγω των αλλαγών στην τεχνολογία, υπάρχει πλέον ανάγκη για μικρότερη γεωγραφική διασπορά των data centers. Οι εταιρείες που κινούνται στο χώρο των OΤT υπηρεσιών θέλουν να έρθουν όσο πιο κοντά γίνεται στον τελικό χρήστη προκειμένου να προσφέρουν υπηρεσίες που απαιτούν χαμηλό latency, όπως είναι το VR και τα αυτοκινούμενα οχήματα» σημειώνει ο κ. Μαυροειδής. «Γι’ αυτό το λόγο και θα δείτε πολλά μικρότερα data centers στην περιφέρεια» σπεύδει να προσθέσει ο κ. Ψυρρής.

«Ουσιαστικά, τα data centers χρειάζονται τα καλώδια οπτικών ινών και το αντίστροφο. Γι’ αυτό και βλέπετε το ενδιαφέρον για επενδύσεις σε αυτούς τους δύο τομείς να αυξάνεται την ίδια περίοδο» τονίζει ο κ. Νώλης.

Τι θα δούμε στο μέλλον

Σύμφωνα με τους παρατηρητές της αγοράς, τα οφέλη από τις επενδύσεις που γίνονται είναι αρκετά. Καταρχάς, σε επίπεδο ενίσχυσης της οικονομίας καθώς βοηθά στην προσέλκυση επενδύσεων από εταιρείες που χρειάζεται να έχουν πρόσβαση σε εξαιρετικά γρήγορες τηλεπικοινωνιακές συνδέσεις με τον υπόλοιπο κόσμο. Και σε δεύτερο επίπεδο, υπάρχει η ενίσχυση της γεωπολιτικής σημασίας της Ελλάδας. Από τη στιγμή, που τα data αποτελούν το νέο «πετρέλαιο» είναι προφανές ότι η σημασία των περιοχών από τους περνούν οι αντίστοιχοι «αγωγοί» ενισχύεται.

Όσον αφορά στο μέλλον, η τάση θα συνεχιστεί πολύ απλά γιατί κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με σιγουριά πόσο θα αυξηθεί ο όγκος των δεδομένων που θα χρειάζεται να μεταφέρονται από τη μία περιοχή του πλανήτη στην άλλη. Και ταυτόχρονα, θα γίνεται όλο και πιο απαραίτητο να υπάρχουν εναλλακτικές επιλογές όσον αφορά στην όδευση αυτών των δεδομένων. Όπερ σημαίνει, περισσότερα καλώδια διακίνησης δεδομένων μεταξύ χωρών και περιοχών.

The post Τα υποβρύχια καλώδια οπτικών ινών, τα data centers και η Ελλάδα που παίρνει θέση στον χάρτη appeared first on 2045.gr.