Στελέχη της Δημόσιας Διοίκησης, της αγοράς και της τεχνολογίας ανέδειξαν τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες της μετάβασης σε ένα πιο ευέλικτο, διαλειτουργικό και πολιτοκεντρικό μοντέλο λειτουργίας του κράτους σε πάνελ που συντόνισε ο Φανούρης Δρακάκης, Αρχισυντάκτης του 2045.gr.

Συγκεκριμένα στη συζήτηση με τίτλο με τίτλο “Reinventing Government: Technology, Efficiency and Citizen-Centered Services” συμμετείχαν οι:

✓ Κωνσταντίνος Καράντζαλος, Γενικός Γραμματέας Τηλεπικοινωνιών & Ταχυδρομείων

✓  Δημήτριος Πτωχός, Περιφερειάρχης Πελοποννήσου

✓ Δημήτριος Γιάντσης, Γενικός Διευθυντής Έργων της Κοινωνίας της Πληροφορίας

✓ Μιχάλης Κασσιμιώτης, Διευθύνων Σύμβουλος για την Ελλάδα και την Κύπρο, HP Enterprise

✓ Ήλια Τζωρτζοπούλου, Γενική Διευθύντρια Νοτιοανατολικής Ευρώπης για τη Wonderful

✓  Αριστόδημος Θωμόπουλος, Partner στη DIADIKASIA Business Consulting S.A.

Κεντρικός πυλώνας της συζήτησης υπήρξε η ανάγκη για διαλειτουργικότητα και τη δημιουργία μιας ενιαίας πύλης εξυπηρέτησης, η οποία θα απαλλάξει τον πολίτη από την επαναλαμβανόμενη προσκόμιση εγγράφων. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ψηφιακή κυριαρχία, με την ανάπτυξη εγχώριων υποδομών υψηλής ισχύος, όπως ο υπερυπολογιστής «Δαίδαλος», που θα επιτρέψει την αξιοποίηση μεγάλου όγκου δεδομένων και την ανάπτυξη μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης προσαρμοσμένων στην ελληνική γλώσσα.

Παράλληλα, αναδείχθηκε η σημασία της τοπικής αυτοδιοίκησης ως πρωτοπόρου στην ψηφιακή μετάβαση, με παραδείγματα όπως τα «ψηφιακά δίδυμα» περιφερειών και η αυτοματοποίηση εκατοντάδων υπηρεσιών. Ωστόσο, επισημάνθηκαν και οι προκλήσεις: η ανάγκη για θεσμικές παρεμβάσεις που θα διασφαλίζουν την ασφαλή διακίνηση δεδομένων, ο συντονισμός μεταξύ διαφορετικών φορέων και η προσαρμογή του συστήματος προμηθειών σε πιο ευέλικτες μορφές ανάπτυξης έργων.

Τέλος, η συζήτηση κατέδειξε ότι η επιτυχία της επόμενης φάσης, μετά τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης, δεν θα κριθεί από τον όγκο της χρηματοδότησης, αλλά από την ικανότητα των θεσμών να ενσωματώσουν την τεχνολογία σε καθημερινές ροές εργασίας, βελτιώνοντας την παραγωγικότητα και την εμπειρία του πολίτη και της επιχείρησης.

Οι τοποθετήσεις των ομιλητών

Στις προσπάθειες να μπει τέλος στη «ψηφιακή γραφειοκρατία» του Δημοσίου και στην παροχή βέλτιστων υπηρεσιών στον πολίτη αναφέρθηκε ο κ. Κωνσταντίνος Καράντζαλος, Γενικός Γραμματέας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων, του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Όπως είπε, στόχος είναι η μετάβαση από το σημερινό κατακερματισμένο μοντέλο με χιλιάδες υπηρεσίες σε μια ενιαία πύλη εξυπηρέτησης, όπου ο πολίτης δεν θα χρειάζεται να επανεκδίδει διαρκώς τα ίδια πιστοποιητικά, αλλά θα αξιοποιούνται με ασφάλεια τα ήδη διαθέσιμα δεδομένα. Αναφερόμενος στις προκλήσεις που έχει να διαχειριστεί το Υπουργείο στην προσπάθεια αυτή ο κ. Καράντζαλος έκανε λόγο για την πρόκληση του συντονισμού μεταξύ διαφορετικών φορέων φέρνοντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα το ζήτημα των εκσκαφών στους δρόμους, όπου ήδη λειτουργεί πλατφόρμα για τις τηλεπικοινωνιακές εργασίες, αλλά απαιτείται ευρύτερος συντονισμός με άλλους τομείς, όπως η ενέργεια και η ύδρευση. Αναφερόμενος στις ψηφιακές υποδομές, σημείωσε ότι ψηλά στην ατζέντα έχει τεθεί η ενίσχυση της συνδεσιμότητας και της ενεργειακής επάρκειας, ιδίως για την ανάπτυξη data centers. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι το αυξανόμενο γεωπολιτικό ενδιαφέρον για την ευρύτερη περιοχή ενισχύει την προοπτική προσέλκυσης νέων επενδύσεων στην Ελλάδα, με έμφαση στη βελτίωση και επιτάχυνση του αδειοδοτικού πλαισίου, ώστε να καταστεί πιο ανταγωνιστικό και ελκυστικό. Τέλος, ειδική αναφορά έκανε στην κρισιμότητα επενδύσεων σε υποδομές υψηλής υπολογιστικής ισχύος, όπως το έργο «Δαίδαλος», που θα επιτρέψει την αξιοποίηση μεγάλου όγκου δεδομένων, από μετεωρολογικές προβλέψεις έως δορυφορικές εφαρμογές για τη διαχείριση φυσικών πόρων, την αγροτική παραγωγή και την περιβαλλοντική παρακολούθηση.

«Η Περιφέρεια Πελοποννήσου ηγείται του ψηφιακού μετασχηματισμού σε επίπεδο περιφερειών, τόνισε ο κ. Δημήτρης Πτωχός, Περιφερειάρχης Πελοποννήσου εφαρμόζοντας μία στρατηγική σε τρία στάδια: επανασχεδιασμός και απλοποίηση διαδικασιών, κατάργηση όσων δεν είναι αναγκαίες και στη συνέχεια στοχευμένη ψηφιοποίηση. Όπως υπογράμμισε, η Περιφέρεια διαθέτει πλέον ένα ώριμο επίπεδο ψηφιακών υπηρεσιών και επιδιώκει να μεταφέρει την τεχνογνωσία αυτή και σε άλλες περιφέρειες. Έως σήμερα, ανέφερε, έχουν ψηφιοποιηθεί περισσότερες από 430 υπηρεσίες, ενώ έως το τέλος του καλοκαιριού αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί και οι 732 συνολικά υπηρεσίες. Παράλληλα, λειτουργεί πλέον πλατφόρμα ηλεκτρονικών ραντεβού με δυνατότητα αξιολόγησης υπηρεσιών και υπαλλήλων, η οποία μέσα σε έναν χρόνο έχει καταγράψει περισσότερες από 130.000 αλληλεπιδράσεις, ξεπερνώντας τα αρχικά λειτουργικά προβλήματα. Ιδιαίτερα αυξημένη είναι η ζήτηση για υπηρεσίες που σχετίζονται με επαγγελματικές δραστηριότητες, μεταφορές και υγεία, αλλά και για εξειδικευμένες υπηρεσίες που αφορούν τον πρωτογενή τομέα, όπως το ελαιοκομικό μητρώο.  Ο κ. Πτωχός τόνισε ότι υλοποιούνται πιλοτικές πρωτοβουλίες, όπως η πλήρης αυτοματοποίηση διαδικασιών για την έκδοση πιστοποιητικών και αδειών χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση, συμβάλλοντας και στην εξοικονόμηση ανθρώπινων πόρων. Παράλληλα, σε συνεργασία με την Ακαδημία Αθηνών, προχωρά η ανάπτυξη ψηφιακού διδύμου για το σύνολο της Περιφέρειας, το οποίο θα ενσωματώνει μορφολογικά και λειτουργικά δεδομένα, επιτρέποντας την άμεση παρακολούθηση και διαχείριση υποδομών και κρίσιμων ζητημάτων σε πραγματικό χρόνο.

«Θέλουμε να έχουμε μια ενοποιημένη εξυπηρέτηση για τον Έλληνα πολίτη και επιχειρηματία» επεσήμανε ο κ. Δημήτρης Γιάντσης, Γενικός Διευθυντής της Κοινωνίας της Πληροφορίας, υπογραμμίζοντας ότι από το 2019 έως σήμερα έχουν προκηρυχθεί περισσότεροι από 390 δημόσιοι διαγωνισμοί, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 2,9 δισ. ευρώ, ενώ έχουν συναφθεί πάνω από 600 συμβάσεις και έχουν εκταμιευθεί σχεδόν 3 δισ. ευρώ προς αναδόχους, πολίτες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Αναφερόμενος στο έργο του CRM, το χαρακτήρισε ως ένα εμβληματικό έργο που φιλοδοξεί να αποτελέσει την κεντρική πύλη εξυπηρέτησης πολιτών και επιχειρήσεων. Στόχος είναι η ενοποίηση των ΚΕΠ, του gov.gr και ενός ενιαίου τηλεφωνικού αριθμού ώστε ο πολίτης να ξεκινά και να παρακολουθεί το αίτημά του από οποιοδήποτε σημείο. Παράλληλα, μέσω του CRM θα μπορεί το Δημόσιο να απευθύνεται στοχευμένα στους πολίτες μέσω ενημερωτικών δράσεων και καμπανιών. «Είναι μία συνολική αλλαγή φιλοσοφίας στην αλληλεπίδραση κράτους και πολιτών και όχι απλώς μια ψηφιακή εφαρμογή», είπε σημειώνοντας πως το έργο χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας με ορίζοντα ολοκλήρωσης την 30η Ιουνίου. Ο κ. Γιάντσης επισήμανε ότι για την πλήρη λειτουργία του συστήματος απαιτείται η ψήφιση των νόμων και κανονιστικών πράξεων που θα επιτρέψουν τη νόμιμη και ασφαλή συγκέντρωση των αναγκαίων δεδομένων, η έκδοση των αναγκαίων υπουργικών και κοινών υπουργικών αποφάσεων που θα εξειδικεύουν τη λειτουργία του συστήματος και η επίτευξη διαλειτουργικότητας μεταξύ των πληροφοριακών συστημάτων του Δημοσίου, ώστε να μπορούν να «επικοινωνούν» αποτελεσματικά και να τροφοδοτούν με τα απαιτούμενα στοιχεία τη βάση δεδομένων του CRM.

Στο ζήτημα της ψηφιακής κυριαρχίας εστίασε ο κ. Μιχάλης Κασσιμιώτης, Managing Director της Hewlett Packard Enterprise Ελλάδος, αναφέροντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την ανάπτυξη υποδομών όπως ο «Δαίδαλος», που μπορεί να υποστηρίξει την ανάπτυξη εφαρμογών και μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης εντός χώρας, ιδιαίτερα σε σχέση με την ελληνική γλώσσα, καθώς σήμερα μεγάλο μέρος των ψηφιακών υπηρεσιών βασίζεται σε μεταφρασμένα μοντέλα. Όπως εξήγησε, η ενίσχυση της ψηφιακής κυριαρχίας προϋποθέτει μια σειρά από κρίσιμα βήματα: την ανάπτυξη ισχυρών εγχώριων υποδομών, τον έλεγχο και την ικανότητα ανάπτυξης μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς και τη διασφάλιση της λειτουργικής αυτονομίας των συστημάτων. Παράλληλα, απαιτείται η διατήρηση της ευελιξίας που προσφέρουν οι σύγχρονες τεχνολογίες, μέσα από τον συνδυασμό ελέγχου τόσο των υποδομών όσο και της λειτουργίας τους. Ο κ. Κασσιμιώτης υπογράμμισε ότι η εξάρτηση από υποδομές εκτός γεωπολιτικού ελέγχου δημιουργεί σημαντικούς κινδύνους, γεγονός που έχει οδηγήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση, υπό την πίεση των τελευταίων εξελίξεων, να αναπτύξει σχετικά πλαίσια πολιτικής, όπως το SEAL Framework, με στόχο την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας στον ψηφιακό τομέα.

Η κα Ίλια Τζωρτζοπούλου, General Manager SEE, Wonderful σημείωσε πως «η Τεχνητή Νοημοσύνη θα μεταμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες έχουν πρόσβαση στο κράτος, όμως η πρόοδος θα εξαρτηθεί λιγότερο από τα ίδια τα μοντέλα και περισσότερο από το πόσο αποτελεσματικά θα υιοθετηθούν και θα εφαρμοστούν από τους θεσμούς.

Τα επόμενα χρόνια, το προβάδισμα δεν θα το έχουν όσοι διαθέτουν τα πιο φιλόδοξα σχέδια για την Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά εκείνοι που μπορούν να μετατρέψουν τη «νοημοσύνη» σε συστήματα, ροή εργασιών και αποφάσεις που λειτουργούν στην πράξη, μέσα στο σύνθετο περιβάλλον των επιχειρήσεων και της δημόσιας διοίκησης».

Στην επόμενη ημέρα μετά από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας καθώς και στην πρόκληση του επανασχεδιασμού της εργασίας μετά την αλλαγή που φέρνουν οι ψηφιακές διαδικασίες και η Τεχνητή Νοημοσύνη εστίασε ο Αριστόδημος Θωμόπουλος, Partner, DIADIKASIA, BRIGHT GROUP member, επισημαίνοντας ότι η συστηματική μέτρηση της γραφειοκρατίας μέσω του Standard Cost Model αναδεικνύει σαφείς διαφορές στη λειτουργία των διαδικασιών πριν και μετά την ψηφιοποίηση. Σύμφωνα με τον ίδιο, σε ένα σύνολο 20 κρίσιμων και εξωστρεφών διαδικασιών του Δημοσίου, η εξοικονομούμενη ανθρωποπροσπάθεια κυμαίνεται από 70% έως 90%. Στο πλαίσιο αυτό, όπως σημείωσε, θέτει το ζήτημα της ανακατανομής του ανθρώπινου δυναμικού, με στόχο την ενίσχυση της παραγωγικότητας. Αναφερόμενος στην επόμενη ημέρα μετά τη λήξη του RRF, σημείωσε ότι το κρίσιμο ζήτημα είναι η διασφάλιση της συνέχειας του ψηφιακού μετασχηματισμού.

Όπως σημείωσε, η συζήτηση θα πρέπει να μετατοπιστεί από τη χρηματοδότηση στην ουσία των έργων, με πρόβλεψη πόρων στους προϋπολογισμούς των φορέων και με ενίσχυση της εθνικής χρηματοδότησης, παράλληλα με τα ευρωπαϊκά εργαλεία. Αναφερόμενος στην αγορά, προειδοποίησε για μια μεταβατική περίοδο προσαρμογής όπου ενδέχεται να προκύψει χρηματοδοτικό κενό και μείωση του όγκου των έργων. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη εκσυγχρονισμού του συστήματος προμηθειών, τονίζοντας ότι το Δημόσιο πρέπει να λειτουργήσει ως «έξυπνος αγοραστής» λύσεων πληροφορικής με στροφή από τα χρονοβόρα έργα μεγάλης κλίμακας σε πιο ευέλικτες προσεγγίσεις, όπως η σταδιακή και agile ανάπτυξη συστημάτων. Τέλος, τόνισε την ανάγκη συνεργασία δημόσιου – ιδιωτικού τομέα για την ανάπτυξη λύσεων, επισημαίνοντας ωστόσο ότι το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο δεν υποστηρίζει ακόμη επαρκώς αυτή την προσέγγιση.

The post Delphi Economic Forum: Η επόμενη ημέρα στη στρατηγική εξέλιξη του ψηφιακού κράτους appeared first on 2045.gr.

Η διαπίστωση ότι το νέο της γλωσσικό μοντέλο Mythos ανακάλυψε πολλές σοβαρές ευπάθειες σε λειτουργικά συστήματα και browsers έκανε την Anthropic να αλλάξει τον σχεδιασμό της και να μην το διαθέσει στο ευρύ κοινό. Φυσικά κάποιος άλλος μπορεί να μην έχει την ίδια διάθεση και, επίσης φυσικά, δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε αν κάποιος έχει αναπτύξει ένα γλωσσικό μοντέλο με τις δυνατότητες του Mythos και -εφόσον το έχει αναπτύξει- είναι πρόθυμος να το χρησιμοποιήσει.  Η Anthropic δεν το είπε ακριβώς έτσι, αλλά η εκτίμησή της ότι ο αντίκτυπος από την κακόβουλη χρήση των εξελιγμένων γλωσσικών μοντέλων θα είναι σοβαρός για τις οικονομίες, τη δημόσια τάξη και την εθνική ασφάλεια. Το θέμα δεν περιορίζεται στα στενά όρια της τεχνολογίας.

Οι δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης, με αφορμή το Mythos, αποτέλεσαν θέμα συζήτησης και στην εαρινή σύνοδο του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας. Η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ απένειμε τα εύσημα στην  Anthropic για τη στάση της.  Οι εξελίξεις σχετικά με το Mythos, σχολίασε,  «είναι ένα καλό παράδειγμα μιας υπεύθυνης εταιρείας που ξαφνικά σκέφτεται “Α, αυτό θα μπορούσε να είναι πραγματικά καλό” αλλά αν πέσει σε λάθος χέρια, θα μπορούσε να είναι πραγματικά κακό».

«Πρόκειται για μια μεγάλη πρόκληση για όλους μας» σχολίασε από την πλευρά του ο διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας Άντριου Μπέιλι.

Για την ώρα, η Anthropic έχει κρατήσει το Mythos σε… καραντίνα. Περίπου 40 επιχειρήσεις έχουν αποκτήσει προνομιακή πρόσβαση στο μοντέλο, ώστε να αξιολογήσουν τις δυνατότητές του και να κλείσουν τα κενά ασφαλείας που αυτό εντοπίζει.

Ισχύς εν τη ενώσει;

Για τις ανάγκες των δοκιμών, η  Anthropic  έχει δημιουργήσει την πλατφόρμα Glasswing όπου συμμετέχουν Amazon Web Services, Apple, Broadcom, Cisco, CrowdStrike, Google, JPMorganChase, Linux Foundation, Microsoft, Nvidia και Palo Alto Networks. Όπως λέει η ίδια, «δημιουργήσαμε το Project Glasswing λόγω των δυνατοτήτων που παρατηρήσαμε σε ένα νέο μοντέλο που έχει εκπαιδευτεί από την Anthropic και το οποίο πιστεύουμε ότι θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τον τομέα της κυβερνοασφάλειας. Το Claude Mythos2 Preview είναι ένα μοντέλο γενικής χρήσης που δεν έχει κυκλοφορήσει ακόμη και αποκαλύπτει μια σκληρή πραγματικότητα: τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης έχουν φτάσει σε ένα επίπεδο προγραμματιστικών ικανοτήτων όπου μπορούν να ξεπεράσουν όλους τους ανθρώπους, εκτός από τους πιο εξειδικευμένους, στην ανίχνευση και εκμετάλλευση ευπαθών σημείων λογισμικού».

Η εταιρεία προσθέτει ότι το Project Glasswing «αποτελεί μια επείγουσα προσπάθεια να αξιοποιηθούν αυτές οι δυνατότητες για αμυντικούς σκοπούς» και -ενδεχομένως για την αποφυγή παρεξηγήσεων- τονίζει ότι «το Glasswing αποτελεί σημείο εκκίνησης. Κανένας οργανισμός δεν μπορεί να επιλύσει μόνος του αυτά τα προβλήματα κυβερνοασφάλειας: οι πρωτοπόροι προγραμματιστές τεχνητής νοημοσύνης, άλλες εταιρείες λογισμικού, ερευνητές στον τομέα της ασφάλειας, διαχειριστές λογισμικού ανοιχτού κώδικα και κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο, όλοι  έχουν να διαδραματίσουν ουσιαστικό ρόλο. Το έργο της προστασίας της παγκόσμιας κυβερνο-υποδομής ενδέχεται να διαρκέσει χρόνια. Οι πρωτοποριακές δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης, όμως, είναι πιθανό να εξελιχθούν σημαντικά ήδη μέσα στους επόμενους μήνες».

Όλοι ψάχνονται

Oι ανακοινώσεις και σχετικές πρωτοβουλίες της Anthropic για το Mythos προκάλεσαν θόρυβο και όλοι αναζητούν απαντήσεις στο βασικό ερώτημα: Τι σημαίνει για την ευστάθεια της οικονομίας και της ασφάλειας η παρουσία ενός τόσο ισχυρού γλωσσικού μοντέλου.

Προ ημερών, ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ κάλεσε τον διοικητή της Ομοσπονδιακής Τράπεζας Τζερόμ Πάουελ και τους επικεφαλής των μεγαλύτερων τραπεζών των ΗΠΑ για να συζητήσουν τις αδυναμίες που έχει αποκαλύψει το Mythos. Φυσικά ανακοινώσεις δεν γίνονται και όσες δηλώσεις γίνονται αποτυπώνουν την ανησυχία, συγκαλυμμένη ή όχι αυτό είναι αδιάφορο.

Ενδεχομένως και σε μια προσπάθεια να συντηρήσει το ενδιαφέρον, η Anthropic διέθεσε στο ευρύ κοινό το γλωσσικό μοντέλο Opus 4.7, ενώ κάποιοι αμφισβητούν τα κίνητρα της εταιρείας και το κατά πόσο αυτά είναι ευγενή. Σύμφωνα με τη δική τους ανάγνωση, τα πιο εξελιγμένα μοντέλα παραμένουν προσβάσιμα μόνο σε λίγες, μεγάλες εταιρείες, οι οποίες είναι πρόθυμες να πληρώσουν διόλου ευκαταφρόνητα ποσά για να έχουν προνομιακή πρόσβαση. Το ευρύ κοινό μπορεί να βολευτεί με λιγότερο ισχυρές (και, δυνητικά, λιγότερο επικίνδυνες) εκδόσεις γλωσσικών μοντέλων, αλλά φυσικά αυτή δεν είναι παρά μια θεωρία. Αν αναζητήσετε σχετικές συζητήσεις σε πλατφόρμες όπως το Reddit είναι απλώς ζήτημα χρόνου να πέσετε σε μια θεωρία που χαρακτηρίζει όλη την υπόθεση ένα στημένο κόλπο ώστε να συνεχίσουμε να συζητάμε για την Anthropic στον απόηχο της έξωσής της από το Πεντάγωνο. Η οποία έξωση ενδεχομένως να αποδειχθεί τελικά προσωρινή, καθώς η αμερικανική κυβέρνηση φέρεται να δίνει πράσινο φως στις ομοσπονδιακές υπηρεσίες να αξιολογήσουν τις δυνατότητες του Mythos, στο πλαίσιο μιας προσεκτικής και ελεγχόμενης διαδικασίας. Η αμερικανική κυβέρνηση δεν συμμετέχει στο πρόγραμμα Glasswing, άρα έχουμε αυτή τη στιγμή δύο δοκιμές που πραγματοποιούνται παράλληλα, μία από τον ιδιωτικό τομέα και μία από τον δημόσιο.

Την προσέγγιση της Anthropic δείχνει να ακολουθεί και η OpenAI, η οποία επίσης προσφέρει ελεγχόμενη πρόσβαση στο πιο πρόσφατο γλωσσικό της μοντέλο σε μια περιορισμένη ομάδα χρηστών.

Η συγκεκριμένη προσέγγιση, εκτός από την αμηχανία (τον φόβο, τον τρόμο, την ανησυχία, πείτε το όπως θέλετε) που προκαλούν τα νέα γλωσσικά μοντέλα, ενδεχομένως να συνδέεται και με τα σχέδια των δύο εταιρειών για την εισαγωγή τους στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης. Το τελευταίο που θα ήθελαν θα ήταν να βρεθούν αντιμέτωπες σε αγωγές πολλών εκατομμυρίων ή δισεκατομμυρίων δολαρίων εξαιτίας της… συμπεριφοράς του Mythos ή κάποιου άλλου μοντέλου τη στιγμή που καλούνται να πείσουν την ευρεία επενδυτική κοινότητα να χρηματοδοτήσει τα (υπερ)φιλόδοξα σχέδιά τους.

The post Ένας Mythos και η ανησυχία για αυτόν appeared first on 2045.gr.

Στις 17 Δεκεμβρίου η Dell ανέβασε τις τιμές πώλησης για τα περισσότερα από τα μοντέλα υπολογιστών ευρείας χρήσης που παράγει. Δεν πρόκειται για κάποια φαεινή ιδέα που είχε η εταιρεία, μια μόλις εβδομάδα πριν τα Χριστούγεννα, αλλά για αντίδραση σε μία παρατεταμένη περίοδο αυξημένων τιμών στα ίσως πιο κρίσιμα εξαρτήματα των υπολογιστών και πολλών άλλων συσκευών – των κυκλωμάτων μνήμης.

Η πορεία των τιμών για τα συγκεκριμένα εξαρτήματα ακολούθησε εκείνη άλλων προϊόντων. Υποχώρησαν κατά την περίοδο της πανδημίας, όταν η καταναλωτική δαπάνη περιορίστηκε δραστικά σε πολλές περιοχές του κόσμου. Κόντρα στις αυξήσεις σε άλλα προϊόντα όμως, παρέμεινε σε χαμηλά επίπεδα κατά την περίοδο 2022 – 2023 και από το 2024 κινήθηκε ανοδικά χωρίς διάθεση να σταματήσει το 2025. Το γεγονός ότι αυτή η αύξηση συνέπεσε με την αυξανόμενη δημοτικότητα της τεχνητής νοημοσύνης δεν είναι τυχαία. Τα γλωσσικά μοντέλα εταιρειών όπως η OpenAI, η Google και η Anthropic, προκάλεσαν αύξηση της ζήτησης για data centers που με τη σειρά τους προκάλεσαν αύξηση της ζήτησης κυρίως σε δύο πράγματα, την ενέργεια και τα κυκλώματα μνήμης.

Για να δούμε την έκταση του προβλήματος, δίνουμε για λίγο τον λόγο στην Acer, μία από τις πιο γνωστές εταιρείες κατασκευής υπολογιστών, για τα αίτια των αυξήσεων. «Οι τιμές ανέβηκαν κατακόρυφα το 2025, επειδή η ζήτηση για προηγμένη μνήμη αυξήθηκε πολύ πιο γρήγορα από ό,τι μπορεί να ανταποκριθεί η προσφορά. Σύμφωνα με την TrendForce οι τιμές για μονάδες DDR5 έχουν αυξηθεί κατά 120 – 200% σε σύγκριση με τις αρχές του 2025, ενώ οι δείκτες τιμών DRAM έχουν αυξηθεί κατά σχεδόν 50% από την αρχή του έτους. Ορισμένες συμβολαιακές τιμές για τσιπ μνήμης αυξήθηκαν κατά 30-60% μέσα σε λίγους μόνο μήνες,» γράφει η εταιρεία στο blog της σε μια προσπάθεια να εξηγήσει τα αίτια των αυξημένων τιμών.

Οι λόγοι, προσθέτει, είναι αρκετοί με σημαντικότερο τον ρόλο που παίζουν οι υποδομές για τις υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης. Τα data centers που τις εξυπηρετούν χρειάζονται κυκλώματα μνήμης που είναι γνωστά στην αγορά ως μνήμες μεγάλου εύρους ζώνης (high bandwidth memory, εν συντομία ΗΒΜ). Τα συγκεκριμένα κυκλώματα χρησιμοποιούν τα ίδια δομικά υλικά που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή των κυκλωμάτων μνήμης DDR4 και DDR5, αλλά είναι ακριβότερα από αυτά. Όπως θα περίμενε κανείς, οι κατασκευαστές των κυκλωμάτων έστρεψαν τις μονάδες τους στην παραγωγή ΗΒΜ με αποτέλεσμα να διαπιστώνονται μεγάλες ελλείψεις σε μνήμες DDR4 και DDR5, οι οποίες χρησιμοποιούνται σε μια μεγάλη γκάμα συσκευών. Επιτραπέζιοι και φορητοί υπολογιστές, servers, τηλεοράσεις, routers, παιχνιδομηχανές, αυτοκίνητα, βιομηχανικά συστήματα χρησιμοποιούν DDR4 ή DDR5. Οι ελλείψεις στα εν λόγω κυκλώματα ανεβάζουν τις τιμές των νέων συσκευών αλλά κάνουν και την αναβάθμιση των συσκευών πολύ πιο δαπανηρή υπόθεση σε σχέση με το παρελθόν.

Στην όξυνση του προβλήματος συνεισφέρει η σταδιακή απόσυρση των κυκλωμάτων DDR4, αλλά και η εξέλιξη του λογισμικού που, παραδοσιακά, αποτελεί ενισχυτικό παράγοντα για τη ζήτηση. Ο κύκλος πηγαίνει περίπου ως εξής: Ένα νέος υπολογιστής με επεξεργαστή και κυκλώματα νέας γενιάς μπορεί να αντεπεξέλθει με ευκολία στις ανάγκες των εφαρμογών που υπάρχουν κατά το λανσάρισμά του.

Όμως οι εφαρμογές που αναπτύσσονται μετά το λανσάρισμα γίνονται σταδιακά όλο και πιο απαιτητικές, με αποτέλεσμα ο εξοπλισμός (μνήμες, επεξεργαστής κ.τ.λ.) κάποια στιγμή να φτάνει στα όρια των δυνατοτήτων του. Όλοι έχουμε δει τα παιχνίδια να γίνονται πιο απαιτητικά, τις εφαρμογές παραγωγικότητας να γίνονται πιο απαιτητικές, ακόμα και τους browsers να ζητούν περισσότερα από το μηχάνημα.

Σε αυτό το σημείο υπάρχουν δύο εναλλακτικές, είτε αγορά νέου υπολογιστή είτε αναβάθμιση του υπάρχοντος. Τόσο στη μία όσο και στην άλλη περίπτωση, χρειάζεται περισσότερη ή και ταχύτερη μνήμη, οπότε πάλι αναζητούμε νέα κυκλώματα.

Τιμές τρεις φορές επάνω μέσα σε 12 μήνες

Με δεδομένα τα ζητήματα προσφοράς εξαιτίας της ακόρεστης πείνας των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης για κυκλώματα ΗΒΜ, το πρόβλημα εντείνεται.

Τόσο πολύ που δεν χρειάζεται παρά να κοιτάξεις τις «βιτρίνες» των ηλεκτρονικών καταστημάτων. Χρησιμοποιήσαμε τη λειτουργία ιστορικού τιμής της Skroutz για διάφορα κυκλώματα μνήμης που διατίθενται στην ελληνική αγορά και τα αποτελέσματα είναι αποκαλυπτικά.

Ξεκινάμε από την DDR4 16GB RAM με 2x8GB Modules της Kingston που θα τη βρείτε στα 120 ευρώ από 39 ευρώ στην αρχή του έτους. Στο διάστημα που μεσολάβησε, η τιμή τριπλασιάστηκε.

Συνεχίζουμε με την DDR5 16GB της ίδιας εταιρείας, που από 54 ευρώ σχεδόν τετραπλασίασε την τιμή της και έφτασε τα 210 ευρώ.  Ομοίως μια DDR5 της Kingston των 32 GB για φορητούς υπολογιστές, ήταν διαθέσιμη στις αρχές του 2025 στα 126 ευρώ και έφτασε να πωλείται έναντι 360 ευρώ, σχεδόν σε τριπλάσια τιμή.

Σχετικά μικρότερη είναι η μεταβολή της DDR4  των 32 GB της Samsung, που από 294 ευρώ ανέβηκε στα 380 ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 30%. Το γεγονός ότι η συγκεκριμένη μνήμη προορίζεται για χρήση σε servers ίσως να δικαιολογεί τη μικρότερη μεταβολή σε σχέση με άλλα ομοειδή προϊόντα λόγω σχετικά περιορισμένης ζήτησης.

H Aegis DDR4 16GB της G.Skill πωλείται σήμερα έναντι 115 ευρώ, όταν στην αρχή του έτους τη βρίσκατε στα 37 ευρώ. Τριπλασιασμός της τιμής σε διάστημα 12 μηνών.

Σημειωτέον ότι οι ανωτέρω τιμές είναι ενδεικτικές, καθώς σε πολλές περιπτώσεις μοντέλων οι διακυμάνσεις είναι σημαντικές. Για παράδειγμα, ένα ζευγάρι DDR5 με συνολική χωρητικότητα 64 GB διατίθεται με τιμή λιανικής που ανάλογα το κατάστημα ξεκινάει από τα 1.110 ευρώ και φτάνει ως τα 1.600 ευρώ.

Σύμφωνα με τις υπάρχουσες ενδείξεις, η ζήτηση από τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης για περισσότερα data centers άρα και περισσότερα κυκλώματα μνήμης θα παραμείνει (τουλάχιστον) αμετάβλητη το 2026. Αυτό σημαίνει ότι οι τιμές υπολογιστών και άλλων ηλεκτρονικών συσκευών θα παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα ως αποτέλεσμα των προβλημάτων στην εφοδιαστική αλυσίδα και στην επιμονή των κατασκευαστών να παράγουν τα πιο αποδοτικά για τον ισολογισμό τους κυκλώματα ΗΒΜ.

Όσοι προγραμματίζουν αγορές υπολογιστών μπορούν να ελπίζουν σε ένα θαύμα ή σε μια ριζική αναθεώρηση των σχεδίων των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην τεχνητή νοημοσύνη.

Εναλλακτικά, μπορούν βέβαια να αναβάλουν τις αγορές τους για μια άλλη στιγμή, όταν οι τιμές θα έχουν επιστρέψει σε πιο λογικά επίπεδα. Το πότε θα συμβεί αυτό παραμένει, βεβαίως, άγνωστο…

The post Η τεχνητή νοημοσύνη «έφερε» πληθωρισμό στις ηλεκτρονικές συσκευές appeared first on 2045.gr.

Με τη διάθεση του γλωσσικού μοντέλου Gemini 3 η Google προκάλεσε πονοκεφάλους στην OpenAI και η τελευταία δεν το έκρυψε. Σε σημείωμά του προς το προσωπικό ο διευθύνων σύμβουλος Sam Altman αναγνώρισε την πρόοδο της Google και προειδοποίησε για προσωρινές οικονομικές δυσκολίες. Έσπευσε, επίσης, να καθησυχάσει τις όποιες ανησυχίες δημιουργήθηκαν στην ομάδα του λέγοντας ότι η OpenAI θα καλύψει την απόσταση που τη χωρίζει και ότι θα ξαναβρεθεί στη θέση του πρωτοπόρου.

Αυτά, εύκολα λέγονται, δύσκολα γίνονται.

Άλλωστε αυτή η κούρσα έχει πολλούς παίκτες. Μία ημέρα πριν το λανσάρισμα του Gemini 3, η Microsoft και η Nvidia ανακοίνωσαν ότι θα επενδύσουν 15 δισ. δολάρια στην Anthropic, δημιουργό του Claude. Στο πλαίσιο της συμφωνίας, η Anthropic δεσμεύεται να δαπανήσει 30 δισ. δολάρια στην πλατφόρμα cloud Azure της Microsoft, η οποία βασίζεται στα chips της Nvidia. Αυτού του είδους οι κυκλικές συναλλαγές έχουν εμφανιστεί ξανά στον χώρο των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης και δημιουργούν ερωτήματα ως προς το ποιος ωφελείται, τελικά, περισσότερο.

Αλλά για την ώρα ας κρατήσουμε το ότι η Microsoft βάζει τα αυγά της σε διαφορετικά καλάθια και ότι η OpenAI φαίνεται ότι πρέπει να πείσει και άλλους επενδυτές για να χρηματοδοτήσουν τα εγχειρήματά της.

Σε όρους χρημάτων, η κατάσταση έχει ως εξής:

Η OpenAI είναι η εταιρεία του χώρου με τη μεγαλύτερη κεφαλαιοποίηση. Υπολογίζεται ότι η αξία της φτάνει τα 500 δισ. δολάρια, ενώ δημοσιεύματα του Οκτωβρίου ανέφεραν ότι αν επιχειρήσει την είσοδό της στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης θα το πράξει με μια αποτίμηση ύψους ενός τρισ. δολαρίων. Φυσικά, στον κόσμο των αποτιμήσεων, τα πράγματα μπορεί να αλλάξουν με ταχύτητα.

Η Anthropic,  αποτιμάται πλέον κάπου στα 350 δισ. δολάρια, όταν πριν από περίπου δύο μήνες οι σχετικοί υπολογισμοί την έφερναν στην περιοχή των 180-200 δισ. δολαρίων.

Η xAI του Elon Musk υπολογίζεται ότι βρίσκεται κάπου στα 230 δισ. δολάρια.

To Gemini της Google, φυσικά, δεν αποτιμάται ξεχωριστά από την εταιρεία. Μπορούμε όμως να δούμε τη συμπεριφορά της μετοχής της εταιρείας, η οποία πριν το λανσάρισμα του Gemini 3 ήταν στα 285 δολάρια και μέσα σε λιγότερο από μία εβδομάδα βρέθηκε στα 318 δολάρια, ανεβάζοντας τη χρηματιστηριακή αξία της Google βρίσκεται στα 3,8 τρισ. δολάρια. Πρόκειται για άνοδο 11% που αποδόθηκε αποκλειστικά στο λανσάρισμα του Gemini 3.

Σε οικονομικούς όρους, η Google έχει σαφές προβάδισμα έναντι της OpenAI.  Έχει ρευστότητα 70 δισ. δολάρια. Μάλιστα,  ένα μέρος των εσόδων της προέρχεται από την παροχή υποδομής cloud στους ανταγωνιστές της στο πεδίο της τεχνητής νοημοσύνης. Συμπεριλαμβανομένης της OpenAI από το περασμένο καλοκαίρι.

Σε όρους χρηστών, η OpenAI βρίσκεται μεν μπροστά αλλά η απόσταση που τη χωρίζει από τον ανταγωνισμό και κυρίως την Google μειώνεται.

Εκτός από θέματα τεχνολογικής πρωτοπορίας που θα βαρύνουν τις επιλογές των καταναλωτών υπάρχει το μοντέλο χρέωσης που μπορεί να ενισχύσει τη μετακίνηση χρηστών από ένα γλωσσικό μοντέλο σε ένα άλλο. Η πλειονότητα των χρηστών έχει μια συνδρομή που την ανανεώνει σε μηνιαία βάση, όπως πράττει δηλαδή και με τις πλατφόρμες streaming. Δεν είναι καθόλου δύσκολο για κάποιον να κλείσει μια συνδρομή σε ένα γλωσσικό μοντέλο και να ανοίξει μια νέα σε ένα άλλο. Άρα, η όποια ψαλίδα υπάρχει σήμερα μπορεί να κλείσει με ταχύτητα.

Σε αυτό το κλίμα, ο Altman προσπαθεί να ενισχύσει το ηθικό των συνεργατών του.

«Έχουμε αποκτήσει αρκετή δύναμη ως εταιρεία για να αντέξουμε τον ανταγωνισμό από εξαιρετικά μοντέλα που διατίθενται αλλού… Είναι εξαιρετικά σημαντικό το μεγαλύτερο μέρος της ερευνητικής μας ομάδας να επικεντρώνεται στην επίτευξη της υπερνοημοσύνης», έγραψε ο Altman απευθυνόμενος στους συνεργάτες του.

Η στόχευση που βάζει η OpenAI ακούγεται φιλόδοξη, ίσως υπερ-φιλόδοξη. Αν όμως το εγχείρημα δεν αποδώσει τα αναμενόμενα η εταιρεία θα βρεθεί στη θέση που βρέθηκαν άλλοι τεχνολογικοί πρωτοπόροι στο παρελθόν όταν δεν κατόρθωσαν να διατηρήσουν τη δυναμική τους στο επιθυμητό επίπεδο – στη θέση του ουραγού.

Το έχουμε δει να συμβαίνει πολλές φορές και δεν θα μας εκπλήξει (πια) όσες φορές και αν ξανασυμβεί.

The post Φυσάει κόντρα για την OpenAI appeared first on 2045.gr.

Τον Νοέμβριο του 2022 το ChatGPT σάρωσε το διαδίκτυο και η OpenAI, μια σχετικώς άγνωστη εταιρεία μέχρι τότε, βρέθηκε στο επίκεντρο της δημοσιότητας. Η τεχνητή νοημοσύνη έγινε θέμα συζήτησης παντού από τις παρέες μέχρι τα κοινοβούλια και τις διάφορες συνόδους κορυφής. Για άλλη μια φορά η τεχνολογική εξέλιξη βρέθηκε να δίνει τον ρυθμό και όλοι, πολιτικοί, επιστήμονες, επενδυτές, ακολουθούν, άλλοι πρόθυμα, άλλοι όχι και τόσο…

Βρεθήκαμε ξαφνικά με νέες προσθήκες στο λεξιλόγιό μας, βρεθήκαμε να μιλάμε για prompts, για περσόνες, για παραισθήσεις. Θυμηθήκαμε τον Εξολοθρευτή και το Skynet και μιλήσαμε (σε παρέες ή κοινοβούλια) για ένα μέλλον όπου οι μηχανές θα έχουν τον έλεγχο.

Στα τρία χρόνια που έχουν περάσει από τον Νοέμβριο του 2022 έχουμε δει πολλά θαυμαστά, έχουμε δει πολλές γκάφες αλλά από οποιαδήποτε οπτική εξετάζουμε την τεχνητή νοημοσύνη το βέβαιο είναι ότι το τζίνι έχει βγει από το λυχνάρι και δεν πρόκειται να επιστρέψει σε αυτό.

Βεβαίως η διάθεση της τεχνητής νοημοσύνης γενικής χρήσεως δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία. Είχε προηγηθεί η παρουσίαση εργαλείων όπως το Midjourney – εργαλεία που υποσχέθηκαν ότι θα παράγουμε δημιουργικότητα με τρόπους που δεν… μπορούσαμε να φανταστούμε. Επίσης, για να φτάσουμε ως εδώ προηγήθηκαν ουκ ολίγες αποτυχίες. Μπορεί να μην τις θυμόμαστε αλλά συνέβησαν, όπως το Microsoft Tay, από το οποίο η εταιρεία έμαθε μερικά χρήσιμα πράγματα.

Όμως με το ChatGPT και αργότερα το Claude, το Gemini, το Grok, Perplexity και δεκάδες εργαλεία για κάθε πιθανή και απίθανή χρήση, ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο που μάλλον θα έχει τον τίτλο «4^η Βιομηχανική Επανάσταση».

Το ράλι του νέου αφεντικού

Στην καρδιά αυτής της επανάστασης βρίσκουμε τη νέα γενιά των ολοκληρωμένων κυκλωμάτων. Η Intel, η εταιρεία που μας γνώρισε τους μικροεπεξεργαστές και που με «ευαγγέλιο» τον νόμο του Μουρ οδήγησε την εξέλιξη της ψηφιακής τεχνολογίας επί δεκαετίες, δεν έχει πια τον έλεγχο των πραγμάτων. Η νέα εποχή προστάζει και νέο «ευαγγέλιο» με την Silicon Valley να ακροβατεί μεταξύ της τεχνολογικής πρωτοπορίας και της τεχνο-θρησκείας.               

Εταιρείες όπως η Nvidia βρίσκονται σήμερα στη θέση του οδηγού και η επενδυτική κοινότητα είναι ενθουσιασμένη. Τόσο ενθουσιασμένη που στους 36 μήνες μετά τον Νοέμβριο του 2022, έχει ανεβάσει τη μετοχή της Nvidia σε δυσθεώρητα επίπεδα. Πώς αλλιώς να περιγράψεις μια άνοδο της τάξης του 1.200%;

Για τις ανάγκες της σύγκρισης και μόνο, η ισοτιμία του Bitcoin έναντι του δολαρίου στο ίδιο διάστημα έχει ενισχυθεί κατά περίπου 720%.

Σε αυτά τα τρία χρόνια είδαμε την τεχνητή νοημοσύνη να αποκτά κεντρικό ρόλο στην πολιτική ατζέντα. ΗΠΑ και Κίνα βρίσκονται σε έναν σκληρό ανταγωνισμό ψηφιακής κυριαρχίας, ενώ η Ευρώπη παρακολουθεί από απόσταση μην έχοντας -πέρα από εξαγγελίες- ουσιαστικό τρόπο για να διεκδικήσει μια σημαντική θέση στο τραπέζι των συζητήσεων. Όποιων συζητήσεων μπορεί να διεξάγονται.

Οι αποτιμήσεις δείχνουν ποιος έχει το προβάδισμα. Η OpenAI εκτιμάται ότι έχει φτάσει σε κεφαλαιοποίηση τα 500 δισ. δολάρια και φέρεται να προετοιμάζει την είσοδό της στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης με αρχική αποτίμηση το ένα τρισ. δολάρια. H Anthropic υπολογίζεται ότι βρίσκεται στην περιοχή των 200 δισ. δολαρίων από πλευράς αποτίμησης, στο ίδιο επίπεδο με την xAI, την εταιρεία του Elon Musk που έχει αναπτύξει το Grok.  H Perplexity βρίσκεται σε αρκετή απόσταση με αποτίμηση 20 δισ. δολαρίων, ενώ η γαλλική Mistral, η μόνη ευρωπαϊκή εταιρεία με διαθέσιμο γλωσσικό μοντέλο για ευρεία χρήση, βρίσκεται στα 14 δισ. δολάρια.

Οι δυσθεώρητες αποτιμήσεις προκαλούν ίλιγγο και ανησυχία. Δεν λείπουν πολλοί που, βλέποντας την ανοδική πορεία που καταγράφουν οι μετοχές των μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας στην Wall Street, βλέπουν κοινά σημεία με τη φούσκα των “dot com” των αρχών του αιώνα και φοβούνται ένα νέο κραχ.

Όμως δεν είναι μόνο θέμα χρημάτων.

Μορφωμένοι μεν, άνεργοι δε

Η τεχνητή νοημοσύνη, όπως έχει παρουσιαστεί και εξελιχθεί τα τελευταία τρία χρόνια, αλλάζει ριζικά τον τρόπο εργασίας όλων ή σχεδόν όλων. Είναι η πρώτη φορά στους τελευταίους τρεις αιώνες που μια τεχνολογική εξέλιξη δεν απειλεί μόνο χειρωνακτικά επαγγέλματα αλλά και επαγγέλματα στον χώρο των υπηρεσιών. Τα ρομπότ ανοίγουν τον βηματισμό τους για να αντικαταστήσουν τους ανθρώπους στις βιομηχανικές γραμμές παραγωγής, αλλά την ίδια στιγμή η τεχνητή νοημοσύνη διεκδικεί θέσεις που σήμερα καταλαμβάνουν υψηλόβαθμα στελέχη και εργαζόμενοι που επένδυσαν χρόνο και χρήμα στις σπουδές τους.

Η τεχνητή νοημοσύνη εμφανίζεται να ευθύνεται – αν όχι πλήρως, σίγουρα εν μέρει- για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν πολλοί πτυχιούχοι στην εξεύρεση εργασίας. Στα μέσα του 2025 οι ερευνητές είδαν με έκπληξη στην αμερικανική αγορά το ποσοστό ανεργίας μεταξύ των νέων πτυχιούχων να ανεβαίνει στο 5,8%. Τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφηκαν μεταξύ πτυχιούχων οικονομικών σχολών και σχολών πληροφορικής. Νομικές εταιρείες και εταιρείες συμβούλων αναφέρουν ότι προτιμούν να πληρώνουν συνδρομές σε κάποια από τα γλωσσικά μοντέλα για να κάνουν την προπαρασκευαστική δουλειά σε μια υπόθεση αντί να προσλαμβάνουν πτυχιούχους.

Κρίνοντας εκ του αποτελέσματος, μπορούμε να πούμε ότι ακόμα και μεγάλοι οργανισμοί δεν έχουν αντιληφθεί ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι έτοιμη για σύνθετες εργασίες. Η Deloitte υποχρεώθηκε να επιστρέψει μέρος της αμοιβής που είχε λάβει από την κυβέρνηση της Αυστραλίας όταν διαπιστώθηκε ότι στη σύνταξη μίας έκθεσης για την οποία είχε λάβει 440.000 δολάρια είχε συμμετάσχει και η τεχνητή νοημοσύνη. Αυστραλός πολιτικός σχολίασε το θέμα σημειώνοντας σκωπτικά ότι η εταιρεία έχει πρόβλημα ανθρώπινης νοημοσύνης.

Στις δε νομικές υπηρεσίες, οι γκάφες της τεχνητής νοημοσύνης είναι παροιμιώδεις.

Ωστόσο, η τάση της υποκατάστασης των στελεχών στον χώρο των υπηρεσιών από την τεχνητή νοημοσύνη είναι σαφής. Εφόσον αυτή η τάση εδραιωθεί, το ερώτημα είναι τι θα κάνουν οι πτυχιούχοι αν δεν μπορούν να βρουν εργασία στο αντικείμενό τους.

Το ερώτημα αφορά πολλούς κλάδους -όχι μόνο τους νομικούς ή τους εργαζόμενους σε εταιρείες συμβούλων-, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη πιάνει όλο και περισσότερες δουλειές που μέχρι σήμερα ήταν αποκλειστικό προνόμιο (ή «προνόμιο») των ανθρώπων. Αυτό είναι αναμενόμενο, τι γίνεται όμως με τις καριέρες των ανθρώπων;

Ο κατάλογος με τα επαγγέλματα που εμφανίζονται προστατευμένα από την επέλαση της τεχνητής νοημοσύνης, δείχνει προς τα πού οδεύουμε. Επαγγελματίες υγείας (νοσηλευτές καθώς και ορισμένες ιατρικές ειδικότητες), ορισμένοι τεχνίτες και μηχανικοί βρίσκονται σε -θεωρητικά- καλύτερη μοίρα από τους μεταφραστές, τους διευθύνοντες συμβούλους ή τους αναλυτές αγοράς, τα στελέχη επικοινωνίας. τους εργαζόμενους σε εταιρείες δημοσκοπήσεων, τους δημοσιογράφους.

Σε συνέχεια των προηγούμενων τεχνολογικών κυμάτων, η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας. Για παράδειγμα, πριν από δέκα χρόνια κανείς δεν θα περίμενε ότι χιλιάδες άνθρωποι σε όλο τον κόσμο θα αναλάμβαναν τον ρόλο του δασκάλου σε γλωσσικά μοντέλα. Κάποιοι από τους πτυχιούχους μπορεί να κατευθυνθούν προς μια τέτοια λύση – το αν θα είναι μόνιμη ή προσωρινή μένει να φανεί. Όμως αυτή η εναλλακτική πρόταση αφορά ελάχιστους.

Νέα εργαλεία, νέες συμπεριφορές

Μαζί με τους νέους όρους που έφεραν το ChatGPT και οι φίλοι του, στην καθημερινότητά μας γίναμε μάρτυρες νέων συμπεριφορών που μας έδειξαν τόσο τα όρια και τις δυνατότητες των εργαλείων όσο και τον χαρακτήρα πολλών ανθρώπων.

Χάρη σε εργαλεία όπως το Sora για τη δημιουργία βίντεο είδαμε πολλές αστείες, εκνευριστικές, εξωφρενικές, πλαστές, παραγωγές που κυκλοφόρησαν με άνεση στα κοινωνικά δίκτυα. Οι Αμερικανοί χρησιμοποιούν τον όρο “slop” για να περιγράψουν παραγωγές χαμηλής ποιότητας και αξιοπιστίας που δημιουργήθηκαν χάρη στην τεχνητή νοημοσύνη. Ναι, είδαμε αρκετό slop αυτά τα τρία χρόνια. Είδαμε και έξυπνες ιδέες. Είδαμε επίσης πόσο εύκολο είναι να διαδοθεί κάτι που οφθαλμοφανέστατα δεν είναι αληθινό, όπως είναι για παράδειγμα η «φωτογραφία» της Σαντορίνης με τις νεροτσουλήθρες.

Θα δυσκολευτούμε να ξεχάσουμε αυτό το ανοσιούργημα. Όπως θα δυσκολευτούμε να ξεχάσουμε την γκάφα της Google, που έψαχνε λέξεις για να δικαιολογηθεί όταν μια νέα λειτουργία του Gemini για τη δημιουργία εικόνων παρήγαγε φωτογραφίες με μαύρους στρατιώτες της Βέρμαχτ από την περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Μιλώντας όμως για συμπεριφορές, τι έχετε να πείτε για τις αναρτήσεις που ξεκινούν με μια φράση όπως «Ρώτησα το ChatGPT» ή «Πες μου φίλε μου Grok»; Είδαμε πολλές συζητήσεις να ξεκινούν έτσι και ακόμα περισσότερες να τελειώνουν έτσι με ανταλλαγή διαφόρων κοσμητικών επιθέτων και είμαστε βέβαιοι ότι αυτό το φαινόμενο θα συνεχίσει ακριβώς με τον ίδιο τρόπο.

Μάθαμε επίσης ότι πολλοί χρησιμοποιούν τα γλωσσικά μοντέλα ως συναισθηματικό και ψυχολογικό αποκούμπι, σε βαθμό που να ελοχεύουν σοβαροί κίνδυνοι. Μέσα στο σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα των τριών ετών είδαμε να δημοσιεύονται αρκετές μελέτες που να προειδοποιούν για τους κινδύνους που κρύβει η χρήση των γλωσσικών μοντέλων ως ψυχοθεραπευτών.

Ταυτόχρονα, είδαμε ότι η τεχνητή νοημοσύνη είναι ιδιαίτερα απαιτητική και ότι αλλάζουν τα μοντέλα χρήσης του διαδικτύου. Η διαφήμιση, ως βασική μέθοδος χρηματοδότησης των διαδικτυακών υπηρεσιών, δεν επαρκεί και οι συνδρομές γίνονται η νέα κανονικότητα, πράγμα που οδηγεί σε έναν ντε φάκτο διαχωρισμό. Όσοι μπορούν να πληρώσουν τα 15, 20 ή 25 ευρώ τον μήνα για μια υπηρεσία τεχνητής νοημοσύνης, αποκτούν ένα σοβαρό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι εκείνων που δεν μπορούν να διαθέσουν ένα τέτοιο ποσό σε μόνιμη βάση. Οι δε ενεργειακές απαιτήσεις της τεχνητής νοημοσύνης είναι τόσο αυξημένες που επαναφέρουν στο προσκήνιο ξεχασμένα πυρηνικά εργοστάσια αλλά και την ίδια την πυρηνική ενέργεια.

Είδαμε επίσης ανθρώπους να κοροϊδεύουν τα γλωσσικά μοντέλα όταν εκείνα έπεφταν σε παγίδες και αναζητούσαν τους διφθόγγους στη λέξη «τζάκι» ή τα πέντε «ου» στη λέξη «παστίτσιο».

Αυτό που δεν έχουμε δει ωστόσο να παίρνει την ίδια μεγάλη έκταση είναι η συνειδητοποίηση ότι τα chatbots των γλωσσικών μοντέλων είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου. Η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει ταυτόχρονα σε διάφορους χώρους, από την αρχαιολογία έως τις ιατρικές γνωματεύσεις και σταδιακά ενσωματώνεται σε όλο και περισσότερες εφαρμογές και συσκευές.

Σίγουρα υπάρχουν υπερβολές, όπως σίγουρα υπάρχει και η προσπάθεια των εταιρειών να «κλείσουν» τους χρήστες στα δικά τους περιβάλλοντα. Η δημιουργία ενός οικοσυστήματος εφαρμογών από την OpenAI και η ενσωμάτωση του Copilot στις εφαρμογές της Microsoft αυτό άλλωστε δείχνουν. Επί της ουσίας, οι τεχνολογίες αλλάζουν, οι εμπορικές πρακτικές, όμως, όχι και τόσο, όμως πλέον δημιουργούνται σημαντικές παρενέργειες.

Η μετατροπή της μηχανής αναζήτησης της Google σε υπηρεσία απαντήσεων, μέσω των AI Overviews και του AI Mode, δημιουργεί νέα δεδομένα για τους παραγωγούς περιεχομένου. Όσοι είχαν στηρίξει την επισκεψιμότητα των sites τους στις τεχνικές SEO βλέπουν τώρα αυτή τη στρατηγική να καταρρέει. Υπάρχουν αναλύσεις που κάνουν λόγο για μείωση της κίνησης κατά 80%, διότι η Google επιδιώκει να κρατήσει τους χρήστες στη σελίδα αναζήτησης. Πρόκειται για στροφή 180 μοιρών σε σχέση με τη λογική που είχε η εταιρεία στα πρώτα της βήματα, όταν δηλαδή σκοπός της ήταν να στέλνει τους χρήστες σε άλλους ιστότοπους όσο το δυνατόν πιο γρήγορα. Οι εκδότες, οι οποίοι βλέπουν τα έσοδά τους από τη διαδικτυακή διαφήμιση να οδεύει προς το μηδέν ως αποτέλεσμα της μειωμένης επισκεψιμότητας, κινούνται νομικά κατά της Google. Θεωρούν ότι δικαιούνται μερίδιο από τα έσοδα εφόσον οι επισκοπήσεις τεχνητής νοημοσύνης βασίζονται στο περιεχόμενο που οι εκδοτικές τους δραστηριότητες έχουν αναπτύξει. Σε νομικές περιπέτειες με παραγωγούς περιεχομένου έχουν μπλέξει και άλλες δυνάμεις της τεχνητής νοημοσύνης. Η OpenAI αντιμετωπίζει τους New York Times και η Anthropic έχει αντιμετωπίσει προσφυγές από εκδοτικούς οίκους. Δεν ξέρουμε αν οι νομικές εταιρείες που εμπλέκονται σε αυτές τις διαμάχες θα χρησιμοποιήσουν τεχνητή νοημοσύνη ή όχι, αλλά σίγουρα θα έχουν αρκετή δουλειά για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Βρισκόμαστε στις πρώτες μόνο σελίδες της 4^ης Βιομηχανικής Επανάστασης και το βέβαιο είναι ότι έχουμε πολλά να δούμε ακόμα.

Αυτό διαβάζεται ως υπόσχεση, διαβάζεται και ως απειλή…

The post Τρία χρόνια με την τεχνητή νοημοσύνη – Τι μάθαμε, τι κάνουμε, τι έρχεται appeared first on 2045.gr.

Ένα σχέδιο δράσης για την τεχνητή νοημοσύνη που μοιάζει βγαλμένο από τα πιο τρελά όνειρα των τεχνοευαγγελιστών της Silicon Valley και το οποίο θα πρέπει να προκαλεί ανησυχία στο σύνολο του φιλελεύθερου κόσμου, παρουσίασε την Τετάρτη ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.

Διανθισμένο με τα ιδεολογικά χαρακτηριστικά του “MAGA”, το σχέδιο δράσης έχει έναν σκοπό: Την παγκόσμια κυριαρχία των ΗΠΑ στην τεχνητή νοημοσύνη και την επικράτηση έναντι της Κίνας.

Η Ευρώπη, όπως ήταν αναμενόμενο, δεν αναφέρεται στο κείμενο. Ουσιαστικά, οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν ως ανταγωνιστή τους την Κίνα, κατ’ αναλογία με την κούρσα για το Διάστημα τη δεκαετία του ’60 όταν ο ανταγωνιστής ήταν η Σοβιετική Ένωση.

Το σχέδιο υπόσχεται απορρύθμιση και κατάργηση κανόνων. Δίνει, δηλαδή, στους μεγαλοεπενδυτές και τις εταιρείες της Silicon Valley, ό,τι ακριβώς θα ήθελαν, για να δουν τις τοποθετήσεις τους να αποφέρουν καρπούς σε όσο το δυνατόν ταχύτερο χρόνο.

Στην κατεύθυνση αυτή, το σχέδιο δράσης υπόσχεται ταχεία ανάπτυξη υποδομών και όταν λέμε υποδομές εννοούμε, κατά βάση, data centers.

«Πρέπει να κατασκευάσουμε και να συντηρήσουμε τεράστιες υποδομές τεχνητής νοημοσύνης και μονάδες ενέργειας για την τροφοδοσία τους. Για να το πετύχουμε αυτό, θα συνεχίσουμε να απορρίπτουμε τα ριζοσπαστικά κλιματικά δόγματα και τη γραφειοκρατία, όπως έχει κάνει η κυβέρνηση από την ημέρα της ορκωμοσίας», αναφέρεται στο εισαγωγικό σημείωμα του σχεδίου που χρησιμοποιεί τη λογική των σλόγκαν του Αμερικανού προέδρου: «Για να το πούμε απλά, πρέπει να ‘χτίσουμε, μωρό μου, να χτίσουμε!’»

Ανοικτά πρότυπα αλλά σε τι βάσεις

Το σχέδιο υπόσχεται την ανάπτυξη τεχνητής νοημοσύνης που θα υπερασπίζεται την ελευθερία του λόγου και τις αμερικανικές αξίες. Κάνει επίσης λόγο για υποστήριξη των γλωσσικών μοντέλων ανοικτού κώδικα. «Αυτά τα μοντέλα έχουν μοναδική αξία στην καινοτομία γιατί οι startups μπορούν να τα χρησιμοποιούν με ευελιξία χωρίς να εξαρτώνται από έναν πάροχο κλειστού μοντέλου» σημειώνεται χαρακτηριστικά στο σχέδιο δράσης.

Προκειμένου να διασφαλίζεται η ελευθερία του λόγου, το υπουργείο Εμπορίου θα αναλάβει την αναθεώρηση του πλαισίου διαχείρισης κινδύνων της τεχνητής νοημοσύνης «ώστε να απαλειφθούν αναφορές στην παραπληροφόρηση, στη διαφορετικότητα, την ισότητα, τη συμπερίληψη και την κλιματική αλλαγή».

Τι σημαίνει παραπληροφόρηση είναι ανοικτό προς ερμηνεία, αλλά σε γενικές γραμμές θα μπορούσε να ειπωθεί ότι παραπληροφόρηση μπορεί να θεωρηθεί ο,τιδήποτε δεν αρέσει στην αμερικανική κυβέρνηση (ή οποιαδήποτε άλλη κυβέρνηση με οποιαδήποτε σύνθεση και ιδεολογικό προσανατολισμό).

Η διαγραφή αναφορών στην κλιματική αλλαγή και στο τρίπτυχο διαφορετικότητα – ισότητα – συμπερίληψη – που όλα μαζί συνιστούν αυτό που από τον Τραμπ και τους οπαδούς του περιγράφεται ως “woke” ατζέντα-, από τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης δείχνει όμως με σαφήνεια ότι η αμερικανική κυβέρνηση προσπαθεί με τον πιο άγαρμπο, ίσως, τρόπο να ελέγξει τα αφηγήματα που δεν ταιριάζουν στη δική της ιδεολογική πλατφόρμα.

Πώς θα λειτουργούν άραγε τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης σε αυτό το νέο πλαίσιο; Μπορούμε να υποθέσουμε μάλλον βάσιμα ότι θα δούμε μια στροφή των μοντέλων προς πιο συντηρητικές αντιλήψεις. Ενδεχομένως, όμως, η αμερικανική κυβέρνηση να περιορίζει με τις ιδεοληψίες της την ίδια την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Ερευνητές που ασχολούνται με τα σχετικά επιστημονικά πεδία και δεν έχουν τις ίδιες αντιλήψεις με αυτές του Λευκού Οίκου για το τι είναι και τι δεν είναι ελευθερία της έκφρασης, μπορεί να αναζητήσουν στέγη εκτός ΗΠΑ – ακόμα και στην Κίνα.

Βεβαίως, δεν είναι υποχρεωτικό όλα τα γλωσσικά μοντέλα να υπηρετούν τις απαιτήσεις της κυβέρνησης Τραμπ. Όμως όσοι θέλουν να συμμετάσχουν σε δημόσιους διαγωνισμούς ή να λάβουν κρατική χρηματοδότηση θα πρέπει, λογικά, να υπακούσουν στα όσα πρεσβεύει το σχέδιο δράσης της κυβέρνησης Τραμπ.

Αντιδράσεις εκ των έσω

Το σχέδιο είναι σαφές ότι είναι γραμμένο με βάση τις επιθυμίες της Silicon Valley και προκάλεσε αντιδράσεις πριν ακόμα τη δημοσιοποίησή του.

Μία ημέρα πριν από την εκδήλωση στον Λευκό Οίκο, πραγματοποιήθηκε μια άλλη εκδήλωση από ενώσεις πολιτών και σωματεία.

«Δεν μπορούμε να αφήσουμε τους λομπίστες των μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας και πετρελαίου να γράφουν τους κανόνες για την Τεχνητή Νοημοσύνη και την οικονομία μας εις βάρος της ελευθερίας και της ισότητας, της ευημερίας των εργαζομένων και των οικογενειών, ακόμη και του αέρα που αναπνέουμε και του νερού που πίνουμε – όλα αυτά επηρεάζονται από την ανεξέλεγκτη και ανεξέλεγκτη εξάπλωση της Τεχνητής Νοημοσύνης», αναφέρουν οι υποστηρικτές μίας κίνησης για την τεχνητή νοημοσύνη που θα υπηρετεί τους ανθρώπους. «Η αμερικανική οικονομία χρειάζεται ισχυρή καινοτομία, ισότιμους όρους ανταγωνισμού για όλους και ανακούφιση από τα μονοπώλια της τεχνολογίας που θυσιάζουν επανειλημμένα τα συμφέροντα των καθημερινών ανθρώπων για τα δικά τους κέρδη», προσθέτουν.

Ένα από τα πιο ανησυχητικά σημεία του σχεδίου είναι, σύμφωνα με τους επικριτές, ότι ανοίγει τον δρόμο για επιδοτήσεις των ενεργειακών αναγκών των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης. Επιδοτήσεις, το κόστος των οποίων θα επιβαρύνει τους υπόλοιπους φορολογούμενους. Θα έχει ενδιαφέρον η εξέλιξη, πώς δηλαδή θα υλοποιηθεί το σχέδιο και ποιες δυσκολίες θα συναντήσει στην υλοποίησή του.

Θα έχει ενδιαφέρον, επίσης, να δούμε αν υπάρχει περιθώριο για την Ευρώπη ώστε να διεκδικήσει παρουσία στην κούρσα ΗΠΑ – Κίνας για την κυριαρχία στην τεχνητή νοημοσύνη.

The post Το MAGA σχέδιο Τραμπ για την παγκόσμια κυριαρχία στην τεχνητή νοημοσύνη appeared first on 2045.gr.

Η έρευνα του ΜΙΤ που «έγινε viral», σύμφωνα με τη φράση-πληγή που συχνά πυκνά κυριαρχεί στην ειδησεογραφία, φέρεται να καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η χρήση των γλωσσικών μοντέλων (όπως το ChatGPT) μειώνει τη γνωστική λειτουργία και τη δημιουργικότητα.

Ναι, αλλά είναι τελικά έτσι;

Η περίληψη που έδωσε στη δημοσιότητα το MIT Media Lab περιγράφει τη διαδικασία. Υπήρξαν 54 συμμετέχοντες που χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες, καθεμία από τις οποίες είχε 18 μέλη. Η πρώτη ομάδα έκανε κάποιες εργασίες με τη βοήθεια γλωσσικών μοντέλων (λέγε με LLM για να μην μπερδευόμαστε), η δεύτερη με τη συνδρομή μηχανών αναζήτησης και η τρίτη χρησιμοποίησε μόνο το μυαλό της.

Ακολούθως, μέλη της πρώτης ομάδας έκαναν εργασίες με χρήση μόνο του μυαλού της και μέλη της τρίτης ομάδας χρησιμοποίησε τα LLM εργαλεία. Με τη βοήθεια εγκεφαλογραφημάτων, οι επιστήμονες που διεξήγαγαν το πείραμα κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τα μέλη της τρίτης ομάδας έδειξαν καλύτερες επιδόσεις σε επίπεδο γνωστικής λειτουργίας και δημιουργικότητας.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, «κατά τη διάρκεια τεσσάρων μηνών, οι χρήστες LLM είχαν σταθερά χαμηλότερες επιδόσεις σε νευρικό, γλωσσικό και συμπεριφορικό επίπεδο. Τα αποτελέσματα αυτά εγείρουν ανησυχίες σχετικά με τις μακροπρόθεσμες εκπαιδευτικές επιπτώσεις της εξάρτησης από το LLM και υπογραμμίζουν την ανάγκη για βαθύτερη διερεύνηση του ρόλου της τεχνητής νοημοσύνης στη μάθηση.»

Αυτά στην περίληψη, το πλήρες κείμενο της έρευνας εκτείνεται σε 206 σελίδες και περιλαμβάνει στην πρώτη της σελίδα το διάγραμμα που έχουμε δει να δημοσιεύεται παντού ή σχεδόν παντού.

Βεβαίως αν το σκεφτεί κανείς είναι ένα μάλλον λογικό συμπέρασμα. Αν κάνουμε την αναλογία με το μυοσκελετικό μας σύστημα, η εμφάνιση των μηχανών τον 18ο αιώνα μας έκανε λιγότερο γυμνασμένους, σε βαθμό που 200-250 χρόνια μετά η ανάπτυξη των μυών να μη γίνεται καθημερινά στα χωράφια ή τα ορυχεία αλλά στα γυμναστήρια (μιλάμε για τις βιομηχανοποιημένες χώρες προφανώς).

Ο εγκέφαλος δεν είναι μυς, αλλά μπορεί να “πλαδαρεύει” από την τεχνητή νοημοσύνη, όπως ίσως πάθαινε τις προηγούμενες δεκαετίες από την τηλεόραση.  Σβήστε αυτό το «ίσως».

«Η παρατεταμένη παρακολούθηση τηλεόρασης σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο μεταγενέστερης εμφάνισης άνοιας», διαβάζουμε στην περίληψη έρευνας που δημοσιεύθηκε το 2023. «Τα αποτελέσματα μπορεί να υποδηλώνουν ότι η παρατεταμένη παρακολούθηση τηλεόρασης σχετίζεται με μείωση της πυκνότητας των νευριτών σε περιοχές που εμπλέκονται ιδιαίτερα στη γλώσσα, την επικοινωνία και τη μνήμη, οι οποίες μεταβάλλονται στην άνοια», πρόσθεταν οι ερευνητές.

Η παρακολούθηση τηλεόρασης για περισσότερες από 3,5 ώρες ημερησίως σχετίζεται με μείωση της λεκτικής μνήμης, διαβάζουμε σε περίληψη έρευνας του 2019.  Σχετικές αναζητήσεις αποκαλύπτουν αρκετή αρθρογραφία και στα ελληνικά γύρω από το θέμα.

Παρά την παρουσία της τηλεόρασης σε κάθε σπίτι (σε πολλές περιπτώσεις με δύο ή και περισσότερες οθόνες), κανείς δεν σκέφτηκε να βάλει χρονοδιακόπτη ή, ίσως, κάποια προειδοποίηση για τους κινδύνους της υπερβολής.

Επίσης, και με δεδομένο ότι λίγα πράγματα κινούνται στα άκρα του δίπολου άσπρο-μαύρο, υπάρχουν και άλλες προσεγγίσεις. Μελέτη στην Αυστραλία έδειξε ότι η τηλεόραση και το ραδιόφωνο με τοπικού χαρακτήρα περιεχόμενο «συμβάλλουν σημαντικά στη διαχείριση της ψυχικής υγείας των κοινοτήτων, δίνοντας στο κοινό τη δυνατότητα να κατανοεί και να ελέγχει καλύτερα τα ζητήματα που επηρεάζουν τη συναισθηματική και κοινωνική τους ευημερία».

Γενικότερα, βέβαια, καλό είναι να αποφεύγονται οι υπερβολές και Η οποία υπερβολή καλό είναι βεβαίως να αποφεύγεται σε κάθε περίπτωση, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης.

Επιστρέφοντας στη μελέτη του MIT, αρκεί άραγε ένα δείγμα 54 ανθρώπων  να οδηγήσει σε ασφαλή συμπεράσματα, ιδίως αν λάβουμε υπόψιν ότι όλοι τους ήταν μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας; Θα πει βέβαια κάποιος ότι αν οι συμμετέχοντες, που  σπουδάζουν σε μερικά από τα κορυφαία πανεπιστήμια των ΗΠΑ και του κόσμου, βλέπουν το μυαλό τους να «πλαδαρεύει» με τη χρήση των LLM, τι να παθαίνει άραγε ο υπόλοιπος πληθυσμός;

Μάλλον χρειάζονται επιπλέον έρευνες για να δούμε αν υπάρχει επίπτωση και σε τι βαθμό. Θα στοιχηματίζαμε ότι υπάρχει επίπτωση, μόνο που δεν ξέρουμε πόση.

Το επείγον πρόβλημα της εμπιστοσύνης

Μέχρι να το μάθουμε ίσως να ήταν καλό να δούμε τις άλλες αδυναμίες της τεχνητής νοημοσύνης, τις οποίες ενισχύει η τάση των ανθρώπων να την εμπιστεύονται πολλές φορές χωρίς καμία διάθεση να την αμφισβητήσουν.  Αναμενόμενο, αν αναλογιστούμε με πόση ευκολία πέφτουμε πολλές φορές θύματα παραπληροφόρησης από καλά (ή λιγότερο καλά) οργανωμένες εκστρατείες μέσω των κοινωνικών δικτύων.

Αυτή η τυφλή εμπιστοσύνη που δείχνουν οι άνθρωποι στην τεχνητή νοημοσύνη έχει απογοητεύσει πολλές φορές.

Μία από αυτές, αφορά στη χρήση του ChatGPT σε μια νομική υπόθεση, όπου το chatbot επικαλέστηκε υποθέσεις που -φυσικά- δεν υπήρχαν.  Μη νομίζετε ότι αυτή η μία είναι και η μόνη που απασχόλησε τα δικαστήρια. Ο Γάλλος δικηγόρος Damien Charlotin διατηρεί μια συλλογή με παρόμοια περιστατικά και μέχρι στιγμής έχει καταγράφει 159 υποθέσεις.

Ίσως όμως όλα αυτά είναι απολύτως αναμενόμενα για μια τεχνολογία που είναι διαθέσιμη στο ευρύ κοινό ελάχιστα χρόνια (θυμίζουμε ότι το ChatGPT έκανε την εμφάνισή του το φθινόπωρο του 2023, ενώ το DALL-E, για τη δημιουργία εικόνων με βάση περιγραφές, λανσαρίστηκε τον Ιανουάριο του 2021. Σε όρους τεχνολογικής εξέλιξης είναι σαν αυτές οι λειτουργίες να μας διατέθηκαν χθες το πρωί.

Το επόμενο, λοιπόν, λογικό ερώτημα είναι για ποιο λόγο αυτές οι ανώριμες για ευρεία χρήση υπηρεσίες μας δόθηκαν και αναστάτωσαν τη ζωή μας. Μάλλον θα πρέπει να ανατρέξουμε αφενός στη φιλοσοφία της Σίλικον Βάλεϊ, καθώς και σε ένα πεζό πεδίο που δεν έχει να κάνει με την ίδια την τεχνολογία αλλά το χρήμα.

Οι δημιουργοί των γλωσσικών μοντέλων ομνύουν στις φράσεις “fake it till you make it”   που έχει στείλει κόσμο στη φυλακή και “move fast and break things” που ήταν ατάκα του Mark Zuckerberg και σύντομα συνεπήρε πολλούς από τους διαμένοντες στην τεχνολογική γειτονιά της Καλιφόρνια. Όμως ούτε οι (τραβηγμένες από τα μαλλιά ή, απλώς, ψευδείς) υποσχέσεις, ούτε ο αέναος κύκλος ανάπτυξη – δοκιμή – καταστροφή εξασφαλίζουν την ευημερία και την ησυχία του μυαλού μας.

Η άλλη και πιο πεζή ίσως διάσταση είναι ότι οι επενδυτές έχουν ρίξει δισεκατομμύρια δολάρια στις διάφορες OpenAI, Anthropic, Mistral και θέλουν να δουν τα χρήματά τους να αυγατίζουν. Αυτή η δίψα (ή/και πείνα) για κέρδη καθοδηγεί κάποιες αποφάσεις που είναι σχετικώς δυσεξήγητη.

Μετά θυμόμαστε τις public beta λειτουργικών συστημάτων και την εποχή που μπορούσε κανείς να «κατεβάσει» νόμιμα την -όχι πλήρως έτοιμη- επόμενη έκδοση των Windows και να τη δοκιμάσει στον υπολογιστή του. Κάποιες φορές το πράγμα δούλευε, κάποιες φορές καταστρεφόταν ο μικρός ψηφιακός κόσμος μας. Το ξέραμε και προχωρούσαμε εν γνώση των κινδύνων. Δεν είμαστε βέβαιοι ότι το ευρύ κοινό γνωρίζει τους αντίστοιχους κινδύνους από την άκριτη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης και το »χάζεμα» είναι ένα από τα ρίσκα που θα αντιμετωπίσουμε, όχι όμως τόσο άμεσα όσο οι παραισθήσεις ή η αδημονία των επενδυτών. Κάθε πράγμα στον καιρό του…

The post Θα μας χαζέψει το ChatGPT ή να μην ανησυχούμε; appeared first on 2045.gr.

Δύο μήνες μόλις μετά την επίσημη ένταξη της Cosmote Telekom στο άρμα του πολυεθνικού ομίλου της Deutsche Telekom έχουμε πάρει μόνο μια μικρή γεύση από όλα τα πλεονεκτήματα που φέρνει αυτή η νέα εποχή τόσο για την ελληνική εταιρεία, όσο και για τον καταναλωτή. Η είσοδος της Cosmote στο παγκόσμιο brand της Telekom δεν είναι μόνο μια μετονομασία, αλλά σηματοδοτεί, όπως σημείωναν τότε τα στελέχη της «μια νέα εποχή δυνατοτήτων», την οποία για να την κατανοήσουμε καλύτερα μπορούμε να ρίξουμε μια ματιά στο παγκόσμιο αποτύπωμα του Ομίλου.

Ένα αποτύπωμα που μάλλον είναι πιο ορατό στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, εκεί που η T-Mobile US όχι μόνο αναρριχήθηκε από διεκδικητής σε πρωταγωνιστής της τηλεπικοινωνιακής αγοράς σε μόλις μία δεκαετία, αλλά και γιατί η αμερικανική αγορά παρέχει ίσως το πιο πρόσφορο έδαφος για να καρποφορήσουν ταχύτερα οι πιο τολμηρές ιδέες, υπηρεσίες, προϊόντα, σε σύγκριση με οποιαδήποτε άλλη αγορά στον κόσμο. Και αυτή η απευθείας σύνδεση Ευρώπης – Αμερικής, η παγκόσμια κλίμακα του Ομίλου είναι αυτή που δημιουργεί νέα πλεονεκτήματα και για την Telekom συνολικά, αλλά και για την Cosmote Telekom ειδικά.

5G SA, Τεχνητή Νοημοσύνη, στρατηγικές συνεργασίες με Open AI, Νvidia Space X και πολλά ακόμη

Σε μια περίοδο που στην Ευρώπη η αξιοποίηση του δικτύου 5G Stand Alone ή της τεχνητής νοημοσύνης στη λειτουργία του δικτύου είναι ζητούμενα, στις ΗΠΑ και ειδικότερα στην T-Mobile US έχουμε ήδη εμπορικές υλοποιήσεις. Η αμερικανική θυγατρική είναι όχι μόνο ένας από τους πρώτους παρόχους στον κόσμο που ανέπτυξαν δίκτυο 5G SA (και ο μοναδικός στις ΗΠΑ), αλλά ήδη αποτελεί τον αποκλειστικό συνεργάτη του πυροσβεστικού σώματος της Νέας Υόρκης, το οποίο χρησιμοποιεί το δίκτυο της T-Mobile US για να ανταποκριθεί σε στιγμές κρίσης, αποκτώντας κατά προτεραιότητα πρόσβαση (Τ-Priority). Παράλληλα, το δίκτυο της T-Mobile είναι ένα από τα ελάχιστα στον κόσμο που αξιοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη σε πραγματικό χρόνο για τη βελτιστοποίηση της κίνησης, αλλά και τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης. Μέσω στρατηγικών συνεργασιών με κορυφαίες εταιρείες όπως η NVIDIA, το Google Cloud και η OpenAI, η T-Mobile αναβαθμίζει δυναμικά το δίκτυό της και τα εργαλεία εξυπηρέτησης πελατών.

Η T-Mobile συνεργάζεται με τη SpaceX για τη δημιουργία του πρώτου διαστημικού δικτύου κινητής τηλεφωνίας στις ΗΠΑ. Η υπηρεσία, συνδυάζει τεχνολογίες δορυφορικής και κινητής τηλεφωνίας για να προσφέρει κάλυψη σε περιοχές όπου δεν υπήρχε προηγουμένως δυνατότητα σύνδεσης με επίγειους σταθμούς κινητής. Το Τ-Satellite υποστηρίζει ήδη αποστολή και λήψη SMS, ενώ σύντομα θα επεκταθεί σε MMS, δεδομένα και φωνητικές κλήσεις.

Δεν είναι τυχαίο λοιπόν που σήμερα το δίκτυο της T-Mobile US αποτελεί το μεγαλύτερο, το ταχύτερο και το πιο βραβευμένο 5G δίκτυο στις ΗΠΑ. Δεν είναι επίσης τυχαία η επένδυση στην καινοτομία, που αποτελεί έναν από τους βασικούς άξονες της τολμηρής στρατηγικής της εταιρείας από τις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας, μαζί με την πελατοκεντρική φιλοσοφία, που είναι διάχυτη στο σύνολο του οργανισμού της.

Μία τολμηρή στρατηγική που οδήγησε σήμερα την T-Mobile US να εξυπηρετεί περίπου 130 εκατομμύρια πελάτες, αλλά και να συνεισφέρει περίπου το 70% των εσόδων του Ομίλου. Μία ριζοσπαστική στρατηγική που εκφράστηκε με το slogan “Un-carrier”, που υιοθετήθηκε το 2013 και ακολουθείται πιστά από τότε μέχρι και σήμερα. Ένα σλόγκαν που περικλείει την πρόθεση της T-Mobile US να σπάει τους φραγμούς της τηλεπικοινωνιακής αγοράς, να λειτουργεί ανατρεπτικά και να δημιουργεί νέα δεδομένα και βέβαια να δίνει τεράστια προσοχή στα ζητούμενα του πελάτη-καταναλωτή.

Το success story της T-Mobile

Η περίοδος 2012-2013 αποτελεί και το χρονικό σημείο σταθμός στην ανάπτυξη της εταιρείας. Η ανάληψη της ηγεσίας από τη θρυλική πλέον για τον Όμιλο προσωπικότητα του Τζον Λεζέρ, ο επαναπροσδιορισμός της ίδιας της εταιρείας με τη φιλοσοφία un-carrier είναι το σημείο εκκίνησης μιας πορείας εκρηκτικής ανάπτυξης για την T-Mobile US. Μόνο το 2013, η T-Mobile US απέκτησε 4,4 εκατ. νέους πελάτες. Από τότε και για 28 διαδοχικά τρίμηνα, η εταιρεία προσέθετε πάνω από 1 εκατ. νέους πελάτες ανά τρίμηνο, επίδοση που αποτελεί μοναδικό ρεκόρ στον κλάδο.

Από τέταρτος παίχτης στην αμερικανική αγορά της κινητής τηλεφωνίας τότε, αποτελεί πλέον το δεύτερο μεγαλύτερο πάροχο της χώρας, μετά και από τη mega συγχώνευση με την Sprint τo 2020, η οποία άνηκε κατά πλειοψηφία στον ιαπωνικό κολοσσό SoftBank. Μία συγχώνευση, που όχι μόνο έδωσε ακόμα μεγαλύτερο μέγεθος στην T-Mobile, αλλά κυρίως παρείχε  πρόσβαση στο πολύτιμο φάσμα συχνοτήτων μεσαίας ζώνης της Sprint, ιδιαίτερα στο φάσμα των 2,5 GHz, που αποτέλεσε θεμέλιο λίθο της πρωτοπορίας της στο 5G και της ραγδαίας εξέλιξής της σε ηγέτη του 5G στις ΗΠΑ. Ενδεικτικά, η απόκτηση της Sprint έδωσε την ευχέρεια στην T-Mobile να λανσάρει λύση σταθερού internet μέσω Fixed Wireless Access (FWA) και να μπει γρήγορα στην αγορά του broadband σε περιοχές που οι παραδοσιακές επιλογές ευρυζωνικής πρόσβασης είναι περιορισμένες. Σήμερα, τo T-Mobile 5G Home είναι η ταχύτερα αναπτυσσόμενη λύση σταθερού internet στις ΗΠΑ και το χρησιμοποιούν 7 εκατομμύρια πελάτες στη χώρα.

Για τον Srini Gopalan, Chief Operating Officer της T-Mobile US, το success story της T-Mobile US αποδίδεται στην προτεραιότητα που έδωσε η εταιρεία στον πελάτη, όπως και στη λογική διαρκούς αμφισβήτησης των κανόνων της αγοράς, που εκφράζεται από το un – carrier mindset. «Όταν βάζεις τον πελάτη και τις ανάγκες του ως προτεραιότητα τότε έρχονται τα αποτελέσματα» σημείωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «είναι διαρκής η ανάγκη να παραμένουμε περίεργοι, να μην εφησυχάζουμε, να μαθαίνουμε και να εξελισσόμαστε».

Έχοντας κατακτήσει πλέον τον τίτλο του champion, από εκείνο του challenger ο κ. Gopalan σχολίασε ότι «είναι πιο εύκολο να είσαι challenger από το να είσαι champion. Γιατί όταν είσαι challenger είναι πιο εύκολο να κάνεις τολμηρές κινήσεις και να ανέβεις. Όταν έχεις ανέβει ήδη ψηλά, είναι πιο δύσκολο να παραμείνεις.»

Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι η T-Mobile έχει περιορίσει τις τολμηρές κινήσεις της. Ως μία τέτοια είναι και το Network Pass, η δυνατότητα που δίνει η εταιρεία σε πελάτες του ανταγωνισμού να δοκιμάσουν δωρεάν το δίκτυο της και να αποφασίσουν αν θέλουν να αλλάξουν πάροχο. Το Network Pass παρέχεται εύκολα μέσα από την εφαρμογή T-Life της T-Mobile σε όποιον το επιθυμεί, μία δυνατότητα που εξελίσσει το app της εταιρείας, από μία εφαρμογή επιβράβευσης πελατών και σε μία εφαρμογή απόκτησης νέων πελατών.

Αναφερόμενος στην τεχνητή νοημοσύνη, ο κ. Gopalan σημείωσε ότι, σε αντίθεση με εκείνους που θεωρούν το ΑΙ ένα μέσο μείωσης κόστους, εκείνος πιστεύει ότι η καρδιά του ΑΙ είναι η αυτοματοποίηση των ροών εργασίας ή της εμπειρίας του καταναλωτή, Τέτοια παραδείγματα αποτελούν το predictive maintenance για το δίκτυο Fixed Wireless Access που έχει αναπτύξει η εταιρεία, αλλά και προγράμματα AI στην εξυπηρέτηση πελατών μέσα από τα οποία ο call agent γνωρίζει από πριν για ποιο λόγο καλεί ο πελάτης, γεγονός που του δίνει περισσότερο χρόνο για να ανταποκριθεί πιο αποτελεσματικά και να δείξει μεγαλύτερη κατανόηση.

Η σημασία της παγκόσμιας κλίμακας του Ομίλου της Telekom

Όπως ανέφερε ο Srini Gopalan κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στους Έλληνες δημοσιογράφους που επισκεφθήκαμε το Σιάτλ, «το μέγεθος και η παγκόσμια διάσταση του Ομίλου Telekom είναι αυτό που τον κάνει να ξεχωρίζει», προσθέτοντας ότι στις ΗΠΑ υπάρχουν μόλις 4 πάροχοι για ένα πληθυσμό 340 εκατομμυρίων ανθρώπων, όταν στην Ευρώπη υπάρχουν 127 πάροχοι για μικρότερο πληθυσμό. Αυτός ο θρυμματισμός της ευρωπαϊκής αγοράς, όπως ανέφερε, αποτελεί φραγμό για επενδύσεις στην τεχνολογία και στην καινοτομία, σε σύγκριση με την Αμερική. «Για αυτό το μέγεθος και η παγκόσμια κλίμακα της Telekom παίζει μεγάλο ρόλο, καθώς συνεπάγεται την ικανότητα να επενδύεις στην τεχνολογία, να δημιουργείς συνέργειες ανάμεσα σε αγορές και επιτρέπει την ανταλλαγή γνώσεων, ιδεών και ταλέντου», αφού όταν μια εταιρεία του Ομίλου πρωτοπορεί, μοιράζεται την καινοτομία και με τις υπόλοιπες, δημιουργώντας οικονομίες κλίμακας. «Χάρη στο μέγεθός μας έχουμε πρόσβαση σε συνεργασίες με παγκόσμιους κολοσσούς, όπως η Nvidia, η Open AI και η Google» σημείωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι αυτό το μέγεθος είναι επίσης κρίσιμο όταν στην περίοδο που διανύουμε γίνονται κβαντικά άλματα σε νέες τεχνολογίες, όπως η τεχνητή νοημοσύνη.

Επενδύοντας στο μέλλον, η T-Mobile έχει δημιουργήσει στο Σιάτλ το Tech Experience 5G Hub, ένα κέντρο τεχνολογικής καινοτομίας, που ενθαρρύνει την ανάπτυξη νέων προϊόντων που αξιοποιούν τη συνδεσιμότητα 5G και τη δημιουργία λύσεων επόμενης γενιάς. Σε αντίθεση με ένα τυπικό innovation lab, το 5G Hub λειτουργεί ως ένα ανοιχτό, συνεργατικό εργαστήριο όπου startups, επιχειρήσεις, προγραμματιστές και φοιτητές μπορούν να πειραματιστούν απευθείας με την υποδομή δικτύου της T-Mobile. Πρόκειται για έναν ευέλικτα σχεδιασμένο χώρο, στον οποίο υπάρχουν χώροι δοκιμών νέων λύσεων και εφαρμογών, διατίθεται πρόσβαση σε δίκτυο 5G, δυνατότητες αξιοποίησης edge computing, network slicing και εγκαταστάσεις ιδιωτικού δικτύου, ενώ εξειδικευμένοι μηχανικοί της T-Mobile παρέχουν πλήρη τεχνολογική υποστήριξη.

Μηχανικοί και συνεργάτες από κορυφαίες εταιρείες τεχνολογίας συνεργάζονται κάτω από τη στέγη του 5G Hub για το μέλλον των δικτύων κινητής τηλεφωνίας, εστιάζοντας μεταξύ άλλων, στα AI RAN δίκτυα, που χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη για την καλύτερη απόδοση και διαχείριση της κίνησής τους.

Οι νέες δυνατότητες για την Cosmote Telekom

Όλο το παραπάνω οικοσύστημα, η επίσημη ένταξη της Cosmote Telekom στη μεγάλη οικογένεια της Telekom φέρνει και νέες δυνατότητες τόσο στην ίδια την εταιρεία όσο και στους καταναλωτές. Η ανταλλαγή τεχνογνωσίας, οι οικονομίες κλίμακας, τα παραδείγματα αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης που συμβαίνουν συνολικά στον Όμιλο θα αφήσουν και το αποτύπωμά τους στην ελληνική θυγατρική.

Ήδη, εδώ και μερικές ημέρες, οι χρήστες του Cosmote App, συνδρομητές συμβολαίου ή καρτοκινητής μπορούν να έχουν πρόσβαση δωρεάν για ένα χρόνο στο Perplexity AI. Μία εφαρμογή που λειτουργεί ως ψηφιακός / ΑΙ βοηθός για καθημερινές ανάγκες, όπως μετάφραση κειμένων σε πραγματικό χρόνο, λήψη απαντήσεων σε διάφορες ερωτήσεις, ενώ μπορεί ακόμα να γράφει e-mail και να συνοψίζει ή να μεταφράζει κείμενα χωρίς να χρειάζεται η εναλλαγή μεταξύ εφαρμογών. Το πλεονέκτημά του είναι ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τη καθημερινότητα μέχρι την έρευνα, καθώς προσφέρει πολλαπλές επιλογές ανάλογα με τις ανάγκες του χρήστη. Ξεκίνησε τη λειτουργία του το 2022 στο Σαν Φρανσίσκο και σήμερα αποτελεί μια από τις κορυφαίες ΑΙ μηχανές αναζήτησης, παρέχοντας στον χρήστη μια τεράστια δεξαμενή διαδικτυακών πληροφοριών, οι οποίες είναι ακριβείς και επικαιροποιημένες. Εξίσου σημαντικό είναι ότι το Perplexity μπορεί να κάνει κρατήσεις σε εστιατόρια και ταξί, αγορές, παραγγελία φαγητού, να πραγματοποιεί τηλεφωνικές κλήσεις κ.ά. Οι χρήστες το Cosmote App μπορούν να αποκτήσουν το Perplexity AI, μέσα από το νέο tab Magenta Moments, που ήρθε να αντικαταστήσει τη δημοφιλή υπηρεσία Cosmote Deals for You.

Στο ίδιο κάδρο, αυτό που αξιοποιεί τα οφέλη που προκύπτουν από τον Όμιλο της Telekom, εντάσσεται και η ήδη γνωστή συνεργασία με το Netflix, ενώ η νέα εποχή στην εμπειρία του πελάτη εκφράζεται με το νέο σχήμα Magenta One, που συνδέει τα τηλεπικοινωνιακά και τα μη τηλεπικοινωνιακά προϊόντα, αλλά κυρίως τη σημαντική επένδυση που υλοποιείται στον τομέα των δικτύων, τόσο στη σταθερή όσο και στην κινητή τηλεφωνία, έτσι ώστε να προσφέρει στον πελάτη τις καλύτερες δυνατές υπηρεσίες και προηγμένες λύσεις. Η υπηρεσία Cosmote 5G WiFi, που βασίζεται στις ισχυρές υποδομές της Cosmote Telekom σε 5G και 5G+ δίκτυο αποτελεί μία ακόμα επιλογή, ειδικά για τις περιοχές που δεν έχει φθάσει ακόμα η οπτική ίνα. Ήδη, η υπηρεσία μετρά πάνω από 12.000 πελάτες, ενώ το αμέσως επόμενο διάστημα θα εμπλουτιστεί και με υπηρεσία φωνής, καθιστώντας τη μία ολοκληρωμένη λύση σταθερής.

The post Τι σημαίνει η ένταξη της Cosmote Telekom στον παγκόσμιο χάρτη του γκρουπ «Τ» appeared first on 2045.gr.

Η σχέση των μέσων επικοινωνίας με το διαδίκτυο μπορεί να χαρακτηριστεί ως απλά περίπλοκη. Είναι γεγονός ότι εφημερίδες, περιοδικά, ραδιόφωνα και, σε σχετικά μικρότερο βαθμό, τηλεοπτικοί σταθμοί έσπευσαν να αγκαλιάσουν το νέο μέσο. Όλα αυτά, περίπου 35 χρόνια πριν.

Σήμερα, πολλοί από τους ενθουσιώδεις πρωτοπόρους θυμούνται το «στερνή μου γνώση», καθώς το διαδίκτυο αποδείχθηκε μια εξαιρετικά δύσκολη αρένα και η παρουσία σε αυτό δεν συνεπαγόταν επιβίωση.

Σε ένα μεγάλο βαθμό η παραγωγή και διάχυση ειδησεογραφικού περιεχομένου ήταν,  ανέκαθεν, μια δύσκολη και ζημιογόνα εργασία. Πολλά έντυπα εξασφάλιζαν την οικονομική τους επιβίωση από άλλες υπηρεσίες. Οι μικρές αγγελίες αποτέλεσαν αιμοδότη των εφημερίδων, ίσως πιο πιστό και διαρκή από τις διαφημίσεις που ήταν η κύρια πηγή χρηματορροών για τα περιοδικά ή τα ραδιοτηλεοπτικά έντυπα.  Τέτοιου είδους πηγές στέρεψαν απότομα με αφορμή ή αιτία το διαδίκτυο. Η επιβίωση των πραγματικών ΜΜΕ έγινε πιο δύσκολη.

Σήμερα, η πραγματικότητα είναι εξίσου σκληρή και για τα μέσα της νέας γενιάς, αυτά που δημιουργήθηκαν μέσα στην ψηφιακή ευδαιμονία.

Υπάρχουν πολλές επιλογές για να πιάσουμε το νήμα, ας ξεκινήσουμε από κάτι σχετικά πολυδιατυπωμένο – την κατάθεση του Eddy Cue, υψηλόβαθμου στελέχους της Apple, στη δίκη που βρίσκεται σε εξέλιξη στις ΗΠΑ με θέμα «είναι η Google μονοπώλιο;» Ο Cue προκάλεσε αίσθηση όταν αποκάλυψε ότι ο όγκος των αναζητήσεων στις συσκευές της Apple, όπου η Google είναι η προεπιλεγμένη μηχανή αναζήτησης, μειώθηκε τον Απρίλιο του 2025 «για πρώτη φορά εδώ και 22 χρόνια» όπως είπε, καθώς όλο και περισσότεροι χρήστες στρέφονται σε εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης. Η αίσθηση που προκάλεσε η δήλωση αυτή, δεν περιορίστηκε στη δικαστική αίθουσα, αλλά επεκτάθηκε ως την Wall Street όπου η μετοχή της Google δέχθηκε έντονες πιέσεις.  Η δε Google αμφισβήτησε τα λεγόμενα του Cue.

Αλλά αυτού του είδους οι πιέσεις είναι παροδικές.

Τις πιο έντονες και διαρκείς πιέσεις δεν τις δέχεται η Google αλλά αυτοί που σε μεγάλο βαθμό εξαρτώνται από τις υπηρεσίες αναζήτησης της Google για να αποκτήσουν μια πολυπόθητη θέση στην οθόνη μας.  Δύσκολα θα βρείτε άλλη κατηγορία παραγωγών περιεχομένων που να εξαρτώνται -πια- τόσο πολύ από την Google όσο τα ΜΜΕ.

Η σχέση αυτή δεν είναι αμφίδρομη. Ένα πείραμα που διεξήγαγε η Google αφαιρώντας ειδησεογραφικό περιεχόμενο από το 1% των χρηστών σε Ελλάδα και άλλες επτά χώρες-μέλη της Ε.Ε.  έδειξε ότι δεν υπήρξε μεταβολή στα έσοδα της Google από διαφημίσεις που προβάλλει στην υπηρεσία αναζήτησης. Στο πείραμα μετείχε αρχικά και η Γαλλία αλλά αντέδρασε η ένωση των εκδοτών που πέτυχε τον στόχο της με μια δικαστική απόφαση που απειλούσε την Google με ημερήσιο πρόστιμο 900.000 ευρώ σε περίπτωση μη συμμόρφωσης. Αρκεί αυτό για να αντιληφθούμε ποιος έχει το πάνω χέρι σε αυτή τη σχέση.

Μπορούμε να μείνουμε και άλλο στο παρελθόν αλλά δεν υπάρχει λόγος, η σχέση εξάρτησης των ΜΜΕ από τις υπηρεσίες της Google είναι σαφέστατη. Ερχόμαστε στον παρόντα χρόνο. Και σε μια κηδεία. Ή μεταμόρφωση, εξαρτάται από το πώς το βλέπει κανείς.

To SEO στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης

Επί περίπου 15-20 χρόνια η κατάκτηση της κορυφής (της οθόνης) στα αποτελέσματα μιας αναζήτησης περνούσε από το μαγικό Search Engine Optimisation (SEO). To πώς αντιλαμβάνεται ο καθένας το SEO είναι θέμα οπτικής γωνίας. Η Google λέει ότι το «το περιεχόμενο είναι βασιλιάς», ότι επιβραβεύει παραγωγούς με υψηλής ποιότητας περιεχόμενο το οποίο σχετίζεται με τις εκάστοτε αναζητήσεις των χρηστών, ότι είναι μια διαρκής διαδικασία εξέλιξης και ότι έχει και τεχνικές πλευρές που θα πρέπει να λάβει κάποιος υπόψιν. Βεβαίως στην πορεία αναπτύχθηκαν σχολές σκέψης, προσεγγίσεις, λύσεις (συν όσες αυτοπροβλήθηκαν ως μαγικές), το καλό SEO, το όχι καλό SEO και το άσχημο SEO. Όπως και αν το δούμε, στον πυρήνα του SEO ήταν οι λέξεις-κλειδιά, οι λέξεις δηλαδή που εισάγουν οι χρήστες στο πεδίο της αναζήτησης. Χωρίς λέξεις-κλειδιά, δεν μπορεί να υπάρξει αναζήτηση.

Υπέροχα, αλλά με την αυγή των AI chatbots υπήρξε μια αλλαγή στο βασικό μοντέλο αναζήτησης πληροφορίας. Πλέον ο χρήστης δεν εισάγει λέξεις-κλειδιά με τυχαία σειρά και χωρίς κανέναν γραμματικό ή συντακτικό κανόνα, αλλά φράσεις. Το γεγονός ότι με τη σύνδεση σε ένα AI chatbot ενεργοποιείται σχεδόν αυτόματα η συνθήκη του διαλόγου, κάνει τους χρήστες (έστω, την πλειονότητά τους) να κάνουν διαλογική συζήτηση με τη μηχανή.

Δεν λένε πια «Κρήτη διακοπές Σεπτέμβριο» αλλά κάνουν πιο ολοκληρωμένα ερωτήματα. «Θέλω τέσσερις προτάσεις για διακοπές στην Κρήτη τον Σεπτέμβριο με παιδιά» ή «Δώσε μου τρεις προτάσεις για διακοπές στη Κρήτη τον Σεπτέμβριο σε ξενοδοχείο που να δέχεται κατοικίδια».

Το chatbot θα απαντήσει με ό,τι έχει εντοπίσει σχετικά με το ερώτημα αλλά η συζήτηση δεν σταματά εκεί. Ο χρήστης μπορεί να επανέλθει με εξειδικευμένα ερωτήματα και επιπλέον απαιτήσεις, κάτι δηλαδή που δεν συνέβαινε στην απλή αναζήτηση.

Το ξενοδοχείο της Κρήτης που είχε χτίσει μια καλή εικόνα μέσω SEO, θα έβγαινε ψηλά σε μια σχετική αναζήτηση και θα έβλεπε τον αριθμό των επισκεπτών του website του να ανεβαίνει, δεν είναι βέβαιο ότι θα έχει την ίδια εμπειρία σε μια εποχή chatbots.

Εύκολα μπορεί κανείς να μιλήσει για τον θάνατο του SEO αλλά ίσως αυτή η φράση να είναι κάπως βαριά, μπορεί να προτιμήσετε τον όρο μεταμόρφωση. Το SEO μεταμορφώνεται σε Generative Engine Optimization (GEO), μια αρκετά πιο πολύπλοκη διαδικασία που απαιτεί πολλαπλάσια προσήλωση στην ανάπτυξη περιεχομένου. Η ειρωνεία εδώ είναι ότι σε μια εποχή που δεκάδες κείμενα παράγονται με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, οι απαιτήσεις σε επίπεδο GEO είναι τέτοιες που δίνει στην κλασική, ανθρώπινη δημιουργικότητα πολλές ευκαιρίες έκφρασης. Ορισμένα ΜΜΕ όπως ο Guardian επιλέγουν να συνεργαστούν με τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης ώστε το περιεχόμενό τους να προσφέρεται ως πηγή, ακριβώς για να ενισχύσουν την (με όρους SEO / GEO) ορατότητά τους στους χρήστες.

Όμως ένα πράγμα είναι η προβολή στην οθόνη αποτελεσμάτων και άλλο η συνειδητή επιλογή του χρήστη να κάνει το πολυπόθητο κλικ ώστε να καταγραφεί άλλη μια επίσκεψη στο website.

Την ανησυχία των εκδοτών καταγράφει (και) Ινστιτούτο Reuters στην έκθεσή του για την ψηφιακή ειδησεογραφία για το 2025, από την οποία όμως προβάλει μια μικρή αχτίδα ελπίδας. «Με τις μεγαλύτερες τεχνολογικές πλατφόρμες να ενσωματώνουν περιλήψεις τεχνητής νοημοσύνης και άλλα χαρακτηριστικά που σχετίζονται με ειδήσεις, οι εκδότες ανησυχούν ότι αυτές οι λειτουργίες θα μπορούσαν να μειώσουν περαιτέρω την επισκεψιμότητα» στους ιστοτόπους τους, γράφει ο Nic Newman στην περίληψη της έκδοσης. Πού έγκειται η αισιοδοξία; «Σε έναν κόσμο που αυξάνονται όλο και περισσότερο το συνθετικό περιεχόμενο και η παραπληροφόρηση, όλες οι γενιές εξακολουθούν να εκτιμούν αξιόπιστες μάρκες με ιστορικό ακρίβειας, ακόμη και αν δεν τις χρησιμοποιούν τόσο συχνά όσο κάποτε», γράφει ο Newman. Ενθαρρυντικό μεν, αλλά αφορά λιγοστά μέσα ευρείας κλίμακας και ένα μέρος μόνο των εργαζομένων στον χώρο της ενημέρωσης.

Σε αναζήτηση αναγνωστών

Στοιχεία της Similarweb που επικαλέστηκε η Wall Street Journal σε ένα πρόσφατο δημοσίευμά της, δείχνουν ότι η κίνηση σε μεγάλα ενημερωτικά website βρίσκεται σε καθοδική πορεία. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε η αμερικανική εφημερίδα, η κίνηση προς την ομπρέλα των ιστοτόπων τou Business Insider έχει υποχωρήσει κατά 55% στην τελευταία τριετία. Στους New York Times, το μερίδιο της κίνησης που προέρχεται από τις αναζητήσεις έπεσε στο 36,5% τον Απρίλιο έναντι 44% τον αντίστοιχο μήνα του 2022.

Ο διευθυντής του Atlantic δήλωσε ενώπιον συνεργατών -που μάλλον τον άκουσαν εμβρόντητοι- ότι αναμένει μηδενισμό της κίνησης που προέρχεται από την υπηρεσία αναζήτησης στην Google. Αντίστοιχους φόβους ίσως με όχι τόσο δραματικό βαθμό διατυπώνουν στελέχη και άλλων ΜΜΕ. Ο κόσμος δείχνει να μένει στα αποτελέσματα αναζήτησης και στην οθόνη συζήτησης με τα chatbots και να μην προχωράει παρακάτω, δηλαδή να κάνει το πολυπόθητο κλικ που θα τον οδηγήσει στον ιστότοπο του ειδησεογραφικού μέσου.

Η αιτία είναι διπλή. Πρώτον, έχουμε τον μετασχηματισμό της υπηρεσίας αναζήτησης της Google σε υπηρεσία απαντήσεων και μπορείτε να δείτε μόνοι σας τι σημαίνει αυτό. Στα τέλη Μαΐου 2025 η Google ανακοίνωσε τη διαθεσιμότητα των AI Overviews και για την Ελλάδα. Αρκεί να βάλετε μερικές λέξεις-κλειδιά και η υπηρεσία αναζήτησης να σας εμφανίσει μια ολοκληρωμένη απάντηση παραθέτοντας σχετικές πηγές. Η απάντηση δεν είναι απαραιτήτως πάντοτε σωστή ή απόλυτα ενημερωμένη, αλλά πάντοτε συνοδεύεται από παραπομπές για να αποδείξει ότι το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης δεν πάσχει από παραισθήσεις. Kάποια λάθη «βγάζουν μάτι» κατά το κοινώς λεγόμενο, σε βαθμό που η εταιρεία υποχρεώθηκε να δώσει κάποιες εξηγήσεις. Δεν έλειψε και η κριτική.

«Η προσπάθεια της Google να παρέχει απαντήσεις και όχι αποτελέσματα αναζήτησης ενέχει τον κίνδυνο να συγχέει τη δημοτικότητα και την ακρίβεια με την αλήθεια. Το γεγονός ότι κάποιες πληροφορίες αναφέρονται συχνά ή ταιριάζουν με ένα ερώτημα δεν σημαίνει ότι είναι αληθινές. Η αξιολόγηση της αλήθειας απαιτεί μια διαφοροποιημένη προσέγγιση, που συχνά περιλαμβάνει πολλαπλές πηγές και κριτική ανάλυση – μια διαδικασία που δεν μπορεί να αυτοματοποιηθεί πλήρως», σχολίασε ο καθηγητής Kristian Hammond σε άρθρο του που δημοσιεύθηκε στο Center for Advancing Safety of Machine Intelligence του  Πανεπιστημίου Northwestern.

Παρά τις αδυναμίες, όμως, η Google δεν δείχνει διατεθειμένη να αλλάξει πορεία και τα AI Overviews απειλούν να διαρρήξουν τη σχέση της Google με τους παραγωγούς περιεχομένου συνολικά και αυτό δεν είναι απλώς μια εκτίμηση. Τον περασμένο Φεβρουάριο, η εταιρεία Chegg, η οποία προσφέρει εκπαιδευτικό υλικό μέσω διαδικτύου κινήθηκε νομικά κατά της Google. Υποστηρίζει ότι με τον μηχανισμό των AI Overviews, η Google κρατά τους χρήστες στο δικό της περιβάλλον, με αποτέλεσμα η επιβίωση της Chegg να απειλείται καθώς η κίνηση προς το website της υποχωρεί. Μαζί υποχωρεί και ο αριθμός των δυνητικών συνδρομητών στις δικές της υπηρεσίες.

Αν αυτό συμβαίνει για ένα εξειδικευμένο site, μοιραία θα επηρεαστούν και τα ΜΜΕ που απευθύνονται σε ένα ευρύτερο κοινό. Σε αναζήτηση απαντήσεων, πολλά ΜΜΕ επενδύουν σε υπηρεσίες όπως newsletters, σε μια προσπάθεια να διατηρήσουν το κοινό τους και να μειώσουν στον βαθμό του εφικτού την εξάρτησή τους από το Google. Το αποτέλεσμα είναι ότι από τον ανταγωνισμό στην οθόνη των αποτελεσμάτων αναζήτησης, ο ανταγωνισμός μεταφέρεται σε έναν πιο προσωπικό χώρο του αναγνώστη – το γραμματοκιβώτιό του. Κάθε πρωί μερικά newsletters υπόσχονται να δώσουν μια ολοκληρωμένη γεύση των όσων συνέβησαν στη διάρκεια της νύχτας και της προηγούμενης ημέρας και να προετοιμάσουν τον αναγνώστη για την ημέρα που μόλις ξεκίνησε. Ανάλογα ποιον θα ρωτήσετε, θα σας πει ότι 15-30% ανοίγουν ένα newsletter, ενώ 10%-15% πατούν κάποιο σύνδεσμο για να οδηγηθούν στο website του παρόχου περιεχομένου. Είναι θέμα απλών μαθηματικών να διαπιστώσει κανείς την αποτελεσματικότητα της συγκεκριμένης οδού επικοινωνίας.

Άρα δεν υπάρχει ελπίδα για τα ΜΜΕ; Η μελέτη των Reuters – Οξφόρδης υπογραμμίζει ότι το κοινό επιστρέφει στους παραδοσιακούς ειδησεογραφικούς οργανισμούς όταν θέλει να ελέγξει την αξιοπιστία μιας δημοσίευσης ή ενός βίντεο που είδε σε κάποια πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης. Βεβαίως, μια τέτοια σχέση, όπου τα συμβατικά ΜΜΕ επαληθεύουν ή διαψεύδουν μια είδηση που κάποιος έχει «καταναλώσει» στα κοινωνικά δίκτυα, δεν αποτελεί εγγύηση υψηλής επισκεψιμότητας, κάτι που είναι προαπαιτούμενο με βάση τον τρόπο που λειτουργούν σήμερα τα μέσα και η διαφημιστική αγορά.

Σαν να μην φτάνουν όλα αυτά, τα ΜΜΕ αντιμετωπίζουν και έναν άλλον αντίπαλο. Εκ των έσω αυτή τη φορά.

Οι δημιουργοί περιεχομένου επιστρέφουν

Όποιος θυμάται τη σύντομη άνοιξη των ελληνικών blogs στην πρώτη δεκαετία του 21^ου αιώνα και κυρίως στο δεύτερο μισό της, ίσως να γνωρίζει για τι μιλάμε. Η άνοιξη αυτή (όπως κάθε εποχή) έφτασε στο τέλος της και από την εποχή των blogs περάσαμε σε πλατφόρμες που προωθούν την ιδέα της συνδρομής. Εδώ βλέπουμε το Medium ως μια πρώτη προσέγγιση και λίγο μεταγενέστερα το Substack. Αρκετοί δημοσιογράφοι και άλλοι επαγγελματίες που ασχολούνται με την παραγωγή περιεχομένου δοκιμάζουν τις δυνατότητές τους σε αυτές τις πλατφόρμες. Κάποιοι πολύ και κάποιοι λιγότερο επιτυχημένα, όλοι όμως επιχειρούν να δημιουργήσουν τη δική τους αγορά μακριά από το πλαίσιο ενός μέσου ενημέρωσης.

Σε άλλες περιπτώσεις, μικρές ομάδες επαγγελματιών δημιουργούν ειδησεογραφικά μέσα που δεν ανήκουν σε κάποιον μεγάλο όμιλο και υπογραμμίζουν την ανεξαρτησία τους από τους περιορισμούς που μπορεί να θέτει η παρουσία ενός μεγάλου χρηματοδότη. Όλα δείχνουν ότι βρισκόμαστε σε μια νέα περίοδο μετασχηματισμού για τα ΜΜΕ με καταλύτη για άλλη μια φορά την ψηφιακή τεχνολογία. Κρίνοντας από τα προηγούμενα επεισόδια μετασχηματισμού, η άκρατη αισιοδοξία καλό είναι να αποφεύγεται…

The post Media στην πρέσα της τεχνητής νοημοσύνης appeared first on 2045.gr.

Όχι και τόσο ξαφνικά είναι αλήθεια, βλέπουμε σημαντικές πτυχές της διαδικτυακής μας ζωής να περνούν από τα «διόδια» των συνδρομών. Στο κόστος πρόσβασης, προστίθεται η μηνιαία επιβάρυνση για την πρόσβαση σε μια σειρά από υπηρεσίες, είτε πρόκειται για ψυχαγωγίας είτε για μη ψυχαγωγίας.  Οι πλατφόρμες streaming και gaming, οι οικογένειες εφαρμογών της Microsoft ή της Adobe, καθώς και ένα  πλήθος υπηρεσιών ειδησεογραφίας ή σχολιασμού, αποκτούν μόνιμη πρόσβαση στο πορτοφόλι εκατομμυρίων χρηστών.

Πώς φτάσαμε ως εδώ

Δεν φτάσαμε σε αυτό το σημείο ξαφνικά. Αν αναζητούμε ένα χρονικό σημείο που να οριοθετεί την επί πληρωμή πρόσβαση σε συγκεκριμένο περιεχόμενο, μπορούμε αρκετά βολικά να επιλέξουμε την 9^η Ιανουαρίου 2001. Ήταν η ημέρα που η Apple ανακοίνωσε το iTunes, ένα online κατάστημα διάθεσης μουσικής. Δεν το λέμε «πώλησης» διότι το iTunes πωλούσε την άδεια χρήσης της μουσικής και όχι ένα φυσικό μέσο αποθήκευσης μουσικής όπως συνέβαινε μέχρι τότε με τα CD, τα βινύλια ή τις κασέτες. Όσοι «αγόραζαν» μουσική από το iTunes μπορούσαν να την ακούνε ξανά και ξανά σε ελεγχόμενο περιβάλλον εξοπλισμού, αρχικά σε Mac και συσκευές iPod, αργότερα σε Windows, αργότερα σε iPhone και iPad. Σε κάθε περίπτωση υπάρχει μια σύνδεση του χρήστη με τη βιβλιοθήκη και τα δικαιώματα πρόσβασης. Καμία σχέση με τον παλιό, αναλογικό τρόπο αναπαραγωγής της μουσικής.

Τον δρόμο της μουσικής ακολούθησαν τα λογοτεχνικά έργα αν και όχι με την ίδια επιτυχία. Δεδομένου ότι το βιβλίο είναι εξ ορισμού φορητό και χωρίς ανάγκες φόρτισης, η έντυπη εκδοχή της λογοτεχνίας αποτελεί ένα ισχυρό κάστρο στη μέση ενός εντατικά ψηφιοποιημένου κόσμου που διαρκώς επεκτείνεται. Τα έντυπα βιβλία υπερτερούν των ψηφιακών σε μια σχέση 4 προς 1 σε όρους πωλήσεων και η κυριαρχία τους δεν αμφισβητείται – προς το παρόν τουλάχιστον. Αν τα βιβλία είναι η εξαίρεση ο κανόνας είναι ότι η ψηφιοποίηση είναι πανταχού παρούσα και η πρόσβαση σε πολλές πτυχές της απαιτεί την πληρωμή συνδρομών.

Γίνεται όλο και πιο σαφές ότι σταδιακά απομακρυνόμαστε από την εποχή που κυριαρχούσε το δόγμα “Information wants to be free” που αποδίδεται στον Stewart Brand. Σύμφωνα με αυτό το αξίωμα, όταν η πληροφορία είναι διαθέσιμη δωρεάν, μπορεί να συμβάλει στην καινοτομία και την πρόοδο, όμως η πράξη δείχνει ότι στην πράξη υπάρχουν προβλήματα, όπως για παράδειγμα, πώς θα ζήσει ο παραγωγός της πληροφορίας. Ο ίδιος ο Brand, άλλωστε, πουλάει ηλεκτρονικά βιβλία για την πλατφόρμα του Kindle, δεν τα προσφέρει δωρεάν.

Σε όρους ταχύτητας πρόσβασης είναι σαφές ότι υπάρχει διαχωρισμός με βάση το διαθέσιμο εισόδημα. Όσοι έχουν τη δυνατότητα να χρηματοδοτήσουν το κόστος πρόσβασης μέσω οπτικής ίνας έχουν ταχύτερη πρόσβαση σε περιεχόμενο και υπηρεσίες από εκείνους που προσπαθούν να καλύψουν τις ανάγκες τους με τεχνολογίες προηγούμενων γενιών. Βεβαίως οι επιδοτήσεις λύνουν ένα σημαντικό μέρος της όποιας ανισορροπίας δημιουργείται. Στο κομμάτι της υπηρεσίας, στην Ευρώπη, δεν έχουμε ουσιαστικές διαφορές. Οι υπηρεσίες streaming και οι υπηρεσίες τηλεκπαίδευσης για παράδειγμα αντιμετωπίζονται από τους παρόχους επί ίσοις όροις και δεν υπάρχει προνομιακή μεταχείριση.

Στην Ευρώπη, όλα τα δεδομένα είναι ίσα, καθώς εφαρμόζεται η αρχή της δικτυακής ουδετερότητας. Στις ΗΠΑ τα πράγματα είναι σαφώς πιο μπερδεμένα και η υπόθεση της δικτυακής ουδετερότητας έχει εξελιχθεί σε ένα  παράξενο μπρα-ντε-φερ μεταξύ Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικανών, Οι Δημοκρατικοί θεωρούν ότι η δικτυακή ουδετερότητα πρέπει να προστατευτεί, οι Ρεπουμπλικανοί θεωρούν ότι δεν βοηθά στην καινοτομία και ότι πρέπει να υπάρχουν «λωρίδες εξπρές» για συγκεκριμένες υπηρεσίες. Αντιλαμβάνεστε στον παρόντα χρόνο, στο έτος 2025 με τον Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, που έχει γείρει η πλάστιγγα.

Ο αργός θάνατος του… τσάμπα

Για περίπου 25-30 χρόνια, οι διαδικτυακές υπηρεσίες κάλυπταν τα λειτουργικά τους έξοδα με τα έσοδα που συγκέντρωναν από τη διαφήμιση. Αυτός ήταν ο κανόνας (με τις όποιες εξαιρέσεις) είτε μιλούσαμε για ειδησεογραφικές υπηρεσίες είτε για μηχανές αναζήτησης.

Με την τεχνητή νοημοσύνη τα δεδομένα αλλάζουν ριζικά και το είδαμε πολύ πολύ γρήγορα.

Όσοι είχαν την τύχη να δουν στα πρώτα του βήματα το Midjourney, μιας υπηρεσίας που δημιουργεί εικόνες με βάση την περιγραφή που δίνει ο κάθε χρήστης, θυμούνται ότι υπήρχε δυνατότητα δωρεάν πρόσβασης και καταχώρισης των σχετικών εντολών. Αυτό πολύ σύντομα καταργήθηκε, καθώς υπήρξε χρήση πέραν των -οικονομικών- δυνατοτήτων της πλατφόρμας.

Ο λόγος είναι απλός και αναλύεται συχνά πυκνά όταν μιλάμε για την τεχνητή νοημοσύνη – το ενεργειακό κόστος.

Μία απάντηση σε ερώτηση που γίνεται σε ένα γλωσσικό μοντέλο όπως τα ChatGPT, Claude, Gemini, Perplexity, Deepseek κ.τ.λ. υπολογίζεται ότι χρειάζεται ενέργεια που ισοδυναμεί με 3 χιλιοστά της κιλοβατώρας, δέκα φορές περισσότερη από την ενέργεια που χρειάζεται μια κλασική αναζήτηση μέσω Google ή Bing.

Βεβαίως, η κατανάλωση ενέργειας έχει περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Ερευνητές που αξιολόγησαν τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο του γλωσσικού μοντέλου BLOOM, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι για όλο τον κύκλο ζωής του ευθύνεται για την απελευθέρωση 50,5 τόνων διοξειδίου του άνθρακα. Για τη δημιουργία δύο εικόνων μέσω ενός εργαλείου τεχνητής νοημοσύνης, απαιτείται ενέργεια που θα ήταν αρκετή για τη φόρτιση ενός smartphone. Βεβαίως όταν η ενέργεια παράγεται από ανανεώσιμες πηγές δεν υπάρχουν ρύποι και άρα δεν υπάρχουν και δικαιώματα ρύπων. Όμως μεγάλο μέρος της ενέργειας εξακολουθεί να παράγεται από συμβατικές μονάδες παραγωγής και όλα αυτά σημαίνουν κόστος.

Κόστος, το οποίο ούτε καν εταιρείες με εξαιρετικά μεγάλη ρευστότητα όπως η Alphabet (η μητρική εταιρεία της Google), η Meta (η αντίστοιχη του Facebook) ή η Amazon δεν έχουν τη δυνατότητα και τη διάθεση να καλύψουν.  Λέμε για διάθεση, διότι αναλυτές της Morgan Stanley υπολόγισαν ότι αν η τεχνητή νοημοσύνη παρήγαγε απαντήσεις των 50 λέξεων για το 50% των ερωτημάτων, το κόστος για την Google θα διαμορφωνόταν στα 6 δισ. δολάρια, ποσό που αντιστοιχεί στο 2% των εσόδων της Alphabet για το τελευταίο οικονομικό έτος.

Οπότε η συνδρομή είναι μόνη επιλογή και το αποτέλεσμα είναι το χάσμα μεταξύ εκείνων που μπορούν να βάλουν το χέρι στην τσέπη και εκείνων που δεν μπορούν να διευρύνεται.

Έτσι όπως έχουν τα πράγματα αυτή τη στιγμή, στα μέσα του 2025, η κατάσταση διαμορφώνεται ως εξής.

Υπάρχουν εκείνοι που χρησιμοποιούν τις δωρεάν εκδοχές των γλωσσικών μοντέλων και των άλλων εργαλείων δημιουργικότητας και ανάλυσης. Η δωρεάν πρόσβαση παρέχει περιορισμούς στον αριθμό των εντολών (των prompts, στη γλώσσα των chatbots) και, αν θέλουμε να το πούμε με κυκλοφοριακούς όρους, βάζει τους χρήστες στη δεξιά λωρίδα.

Υπάρχει η μεσαία κατηγορία που με ένα ποσό της τάξης των 20 δολαρίων τον μήνα και με δυνατότητα διακοπής της ανά πάσα στιγμή (δηλαδή με το ίδιο μοντέλο που βλέπουμε στις υπηρεσίες streaming), προσφέρεται πρόσβαση στα πιο πρόσφατα γλωσσικά μοντέλα και σε πιο σύνθετες δυνατότητες.

Τέλος, υπάρχει η κατά περίπτωση ανώτερη κατηγορία με πρόσβαση σε όλες τις δυνατότητες της πλατφόρμας και με μηνιαίο κόστος που φτάνει ως και τα 200 δολάρια. Στην ουσία πρόκειται για επίπεδο συνδρομής που δεν αφορά χρήση της μορφής «πόσα ζήτα έχει η λέξη κουνουπίδι» και έχει κυρίως επαγγελματική χρήση. Δεν αποκλείουμε κάποιος να δίνει 2.400 δολάρια τον χρόνο για να κάνει ανούσιες ερωτήσεις στο ChatGPT, αλλά αυτή μάλλον δεν είναι μια συνηθισμένη χρήση. Μια πιο αναλυτική κατάσταση του τι προσφέρει και του τι δεν προσφέρει κάθε πλατφόρμα δείχνει ποια είναι τα όρια του δωρεάν. Το γενικό συμπέρασμα είναι ότι η περίμετρος του δωρεάν περιορίζεται σημαντικά.

Πόσο κοστίζει η τεχνητή νοημοσύνη;

Ας πάμε λοιπόν από τα γενικά στα ειδικά και ας δούμε ποια είναι τα μοντέλα χρήσης που συναντάμε στα πιο δημοφιλή μοντέλα ΑΙ σήμερα:

Open AI

Free

• Πρόσβαση στο GPT‑4.1 mini
• Δεδομένα σε πραγματικό χρόνο με αναζήτηση στο Web
• Περιορισμένη πρόσβαση στα GPT‑4o, OpenAI o4-mini και στη λειτουργία “deep research”
• Περιορισμένες δυνατότητες ανάλυσης δεδομένων, δημιουργίας εικόνων
• Επεξεργασία κώδικα στην εφαρμογή του ChatGPT για macOS
• Δημιουργία custom GPTs

Plus (20 $ / μήνα)

• Λιγότερα όρια στη χρήση ανάλυσης δεδομένων και δημιουργίας εικόνων.
• Λειτουργία φωνής για βίντεο και κοινή χρήση οθόνης
• Πρόσβαση στα μοντέλα “deep research» (OpenAI o3, OpenAI o4-mini, OpenAI o4-mini-high)
• Δυνατότητα πρόσβασης σε επόμενα μοντέλα.
• Χρήση της υπηρεσίας
• Sora για δημιουργία
• βίντεο ανάλυσης 720p και διάρκειας έως 10 δευτερόλεπτα

Pro 200 $ / μήνα

• Απεριόριστη πρόσβαση στο GPT‑4o και στη λειτουργία φωνής για βίντεο και κοινή χρήση οθόνης
• Πρόσβαση στο OpenAI o1 pro, που χρησιμοποιεί περισσότερη επεξεργαστική δύναμη για να απαντά σε πιο σύνθετες ερωτήσεις
• Επιπλέον πρόσβαση στη λειτουργία “deep research”
• Ταχύτερη δημιουργία βίντεο στο Sora με ανάλυση ως και  1080p και για βίντεο έως και 20  δευτερολέπτων, χωρίς υδατογράφημα

Anthropic

Free

• Δημιουργία κώδικα και οπτικοποίηση δεδομένων
• Δημιουργία και επεξεργασία περιεχομένου
• Ανάλυση κειμένου και εικόνας

Pro (15 € / μήνα)

• Περισσότερα περιθώρια χρήσης σε σχέση με τη δωρεάν έκδοση
• Δημιουργία projects για την οργάνωση συζητήσεων και αρχείων
• Πρόσβαση στο διαδίκτυο
• Υποστήριξη πιο σύνθετων εργασιών και δυνατότητα χρήσης επιπλέον μοντέλων

Max (90€ / μήνα)

• Περισσότερα περιθώρια χρήσης σε σχέση με τις άλλες εκδόσεις
• Πρόσβαση στη λειτουργία advanced Research
• Πρόσβαση σε νέα μοντέλα.
• Κατά προτεραιότητα πρόσβαση στην υπηρεσία σε ώρες μεγάλης ζήτησης

Google

Free

• Πρόσβαση στο μοντέλο 2.5 Flash
• Περιορισμένη πρόσβαση στο 2.5 Pro
• Δημιουργία εικόνας με το Imagen 4
• Χρήση του Deep Research
• Χρήση των υπηρεσιών Gemini Live, Canvas,
• Gems, Whisk, NotebookLM

Gemini Advanced (16.80 $ / μήνα)

• Πρόσβαση σε μοντέλα για την εκτέλεση σύνθετων εργασιών
• Πλήρης πρόσβαση στη λειτουργία Deep Research
• Analyse lengthy documents Ενσωμάτωση του Gemini σε Gmail, Docs, Sheets κλπ
• Χρηση του NotebookLM Plus
• Επιπλέον λειτουργίες μέσω του Google Workspace
• 2 TB αποθηκευτικού χώρου

Google AI Pro 22.99 € / μήνα

• Πρόσβαση σε πιο εξελιγμένα μοντέλα Χρήση του  Deep Research on 2.5 Pro
• Δημιουργία βίντεο με το  Veo 3 και δυνατότητα επεξεργασίας με το Flow
• Περισσότερα περιθώρια χρήσης του Whisk
• Επιπλέον λειτουργίες μέσω του Google Workspace
• 2 TB αποθηκευτικού χώρου

Perplexity

Free

• Απεριόριστες απλές αναζητήσεις
• Τρεις αναζητήσεις με τη λειτουργία Pro
• Ανέβασμα έως και τριών αρχείων ανά ημέρα

Pro (20 $ / μήνα)

• Πρόσβαση στη λειτουργία Deep Research
• Δεκαπλάσιος αριθμός παραπομπών σε κάθε απάντηση
• Πρόσβαση στα πιο εξελιγμένα γλωσσικά μοντέλα

Mistral

Free

• Αναζητήσεις στο Web σε πραγματικό χρόνο
• Δημιουργία εικόνων
• Λειτουργία canvas
• Επεξήγηση κώδικα
• Δυνατότητα σύνδεσης με Gmail, Google Calendar

Pro (14,99 $  / μήνα, 5,99  $ / μήνα για σπουδαστές)

• 6 φορές περισσότερα μηνύματα σε σχέση με τη δωρεάν έκδοση και 5 φορές περισσότερες αναζητήσεις σε πραγματικό χρόνο
• 40 φορές περισσότερες εικόνες
• Πρόσβαση στη λειτουργία Deep Research
• Δεκαπλάσιος αριθμός παραπομπών σε κάθε απάντηση
• Πρόσβαση στα πιο εξελιγμένα γλωσσικά μοντέλα

Team (24.99 $ / χρήστη / μήνα)

• Κανένας περιορισμός σε αριθμό μηνυμάτων αναζητήσεων, δημιουργίας εικόνων
• Ενσωμάτωση με Gmail, Google Calendar, Google Drive, SharePoint

Πιο εξειδικευμένα, πιο ακριβά

Στον κόσμο της τεχνητής νοημοσύνης όμως δεν υπάρχουν μόνο τα chatbots. Υπάρχουν υπηρεσίες και εργαλεία που είναι διαθέσιμα αποκλειστικά μέσω συνδρομής και οι όποιες δωρεάν δυνατότητες έχουν εξαιρετικά περιορισμένο χαρακτήρα.

Μία τέτοια περίπτωση είναι το Imagine Art, ένα εργαλείο δημιουργίας βίντεο και εικόνα με τη μηνιαία συνδρομή να ξεκινάει από τα 11 δολάρια και να κλιμακώνεται στα 25, 50 και  100 δολάρια. Αντίστοιχα το Runway ML που απευθύνεται στην ίδια κατηγορία δημιουργών, προσφέρει μια βασική δωρεάν έκδοση και από εκεί και μετά διαθέτει συνδρομές που φτάνουν σε ετήσια βάση τα 144, 335, 912 και 1.000 δολάρια. Παρόμοια είναι η κατάσταση για όλα τα εργαλεία που με κάποιο τρόπο απευθύνονται σε επαγγελματίες, κυρίως στον χώρο της επικοινωνίας, του βίντεο, της εικόνας και της μουσικής.

Ωστόσο η τάση που διαμορφώνεται και σταδιακά θα αγγίζει όλο και περισσότερους χρήστες είναι εδώ – Το διαδίκτυο έχει αποκτήσει διόδια για την είσοδο σε πολλές από τις «γειτονιές» του και αυτή η πρακτική θα γίνεται όλο και πιο εμφανής όσο περνάει ο καιρός.

The post Aπό το δωρεάν Internet, στο Internet των πολλών ταχυτήτων appeared first on 2045.gr.