Εντείνεται η πίεση που δέχεται η εφοδιαστική αλυσίδα στις ηλεκτρονικές συσκευές, φέρνοντας με τη σειρά της σημαντικές ανατιμήσεις στις τιμές των προϊόντων. Η ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης σε κυκλώματα μνήμης για τις ανάγκες παραγωγής των καταναλωτικών ηλεκτρονικών προϊόντων, λόγω των τεράστιων αναγκών των AI data centers, ρίχνει ήδη τη σκιά της και στην ελληνική αγορά, προκαλώντας όχι μόνο αυξήσεις τιμών, αλλά και προβλήματα διαθεσιμότητας. Φαινόμενα που αναμένεται να ενταθούν από το δεύτερο τρίμηνο του 2026 και έπειτα, καθώς θα εντάσσονται στην αγορά όλο και περισσότερο τα καινούργια μοντέλα στις διάφορες προϊοντικές κατηγορίες.

Τεχνητή νοημοσύνη… αλλά και πρώτες ύλες

Η εκρηκτική ανάπτυξη κέντρων δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης έχει εκτοξεύσει τη ζήτηση για κυκλώματα μνήμης. Οι μεγαλύτερες -από τις αρχικά αναμενόμενες- ανάγκες  των data centers για τη λειτουργία μοντέλων AI έχουν οδηγήσει σε ραγδαία αύξηση της ζήτησης για εξελιγμένα κυκλώματα υψηλής ταχύτητας. Είναι τέτοια η ζήτηση για υπολογιστική ισχύ στα κέντρα δεδομένων AI που εξαντλεί τα αποθέματα chip για τις καταναλωτικές συσκευές.

Χαρακτηριστικά, από τις αρχές της χρονιάς, κατασκευαστές όπως η Samsung και η SK Hynix που ελέγχουν πάνω από το 70% της αγοράς των DRAM μνημών έχουν κάνει γνωστό ότι οι παραγγελίες για το 2026 υπερβαίνουν την παραγωγική τους ικανότητα. Ενδεικτικά, οι δείκτες τιμών των DRAM είχαν αυξηθεί κατά 50-100% από τα τέλη του 2025 και αναμένεται περαιτέρω αύξηση έως και το 2027.

Αυτή η προτεραιότητα στις γραμμές παραγωγής μεταφράζεται σε ελλείψεις και ανατιμήσεις για τα καταναλωτικά ηλεκτρονικά, καθώς οι κατασκευαστές δεν μπορούν να απορροφήσουν τα κόστη μόνοι τους. Στο ντόμινο των αυξήσεων των καταναλωτικών προϊόντων συμβάλλουν με τη σειρά τους και άλλοι παράγοντες όπως η αύξηση των τιμών στις πρώτες ύλες σε ποσοστά έως και 20% μέχρι τον Ιανουάριο. Ενδεικτικά, οι τιμές του χαλκού έφθασαν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα τον Ιανουάριο, στα 14.500 δολάρια ο τόνος, πριν υποχωρήσουν στα επίπεδα των 13.000 δολαρίων το Φεβρουάριο. Επιβαρυντικά σε όλα τα παραπάνω λειτουργεί και το «παιχνίδι των δασμών» των τελευταίων μηνών.

Επίπεδα αύξησης και τάσεις της αγοράς

Ενδεικτικά οι εκτιμώμενες αυξήσεις τιμών σε διάφορες προϊοντικές κατηγορίες σε διεθνές επίπεδο έχουν ως εξής:

Από τη γενική εικόνα σε διεθνές επίπεδο δεν γίνεται να εξαιρεθεί η ελληνική αγορά, όπου ήδη έχουμε δει τα πρώτα δείγματα από τις πιέσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα, που σε κάποιους θυμίζει την περίοδο της πανδημίας. «Ναι μοιάζει, αλλά στην παρούσα φάση υπάρχει απόθεμα προϊόντων» μας ανέφερε στέλεχος της αγοράς.

Όμως οι αυξήσεις σε κάποια προϊόντα είναι ήδη ορατές. Το βλέπουμε ήδη στα πρώτα λανσαρίσματα στη χώρα μας. Ενδεικτικά, στη νέα σειρά Galaxy S26 της Samsung οι τιμές ανά μοντέλο είναι έως και 13% αυξημένες σε σύγκριση με την προηγούμενη γενιά. Γεγονός που δείχνει ότι ακόμα και εταιρείες που σε επίπεδο ομίλου ελέγχουν το σύνολο της εφοδιαστικής αλυσίδας (επεξεργαστές, μνήμες, οθόνες κλπ.) δεν ξεφεύγουν από τον κανόνα των αυξήσεων. Η πίεση θα είναι ακόμα μεγαλύτερη σε κατασκευαστές που εξαρτώνται από εξωτερικούς προμηθευτές υλικού και αποτελούν την πλειονότητα των μαρκών που κυκλοφορούν στην αγορά.

Ανάλογη είναι η εικόνα και στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, όπου μάλιστα το ύψος των ανατιμήσεων εκτιμάται ότι θα είναι μεγαλύτερο. Όπως σημείωναν στελέχη της αγοράς πληροφορικής για το πρώτο τρίμηνο φαίνεται να υπάρχει επαρκές stock συσκευών που δεν έχει επηρεαστεί τόσο από τις αυξήσεις τιμών. Κάτι όμως που αναμένεται να αλλάξει από το δεύτερο τρίμηνο και έπειτα, όπου η πίεση σε διαθεσιμότητα θα είναι εντονότερη. Χαρακτηριστικά, μόλις πριν λίγες ημέρες έγινε γνωστό ότι η Lenovo είχε ενημερώσει από τις αρχές Φεβρουαρίου τους συνεργάτες της για επικείμενες, νέες αυξήσεις τιμών στα προϊόντα της, ενθαρρύνοντάς τους να προχωρήσουν σε παραγγελίες πριν την εφαρμογή τους.  

Για τους καταναλωτές που θέλουν να προμηθευτούν μεμονωμένα ένα SSD δίσκο ή μια κάρτα μνήμης για τον υπολογιστή τους το ποσό που θα πρέπει να δαπανήσουν είναι από 30% (low-end ή παλαιότερα μοντέλα SSD) έως 100% μεγαλύτερο σε σύγκριση με ένα χρόνο πριν. Είναι χαρακτηριστικό ότι αρκετοί κατασκευαστές έχουν αλλάξει εμπορική πολιτική ως προς την αντικατάσταση ελαττωματικών προϊόντων που είναι σε εγγύηση. Στελέχη της αγοράς μας ανέφεραν ότι τώρα πλέον προτιμάται περισσότερο η επιλογή της επιστροφής χρημάτων (του ποσού που είχε δώσει ο καταναλωτής κατά την αγορά του) και όχι της αντικατάστασης. Είτε λόγω των προβλημάτων διαθεσιμότητας είτε λόγω της αύξησης του κόστους αυτών των προϊόντων.

Επιπτώσεις και στον κλάδο του αυτοκινήτου

Όμως, οι πιέσεις που περιγράφουμε παραπάνω δεν περιορίζονται μόνο στα «κλασικά» καταναλωτικά ηλεκτρονικά, αλλά αρχίζουν να γίνονται αισθητές και στην αυτοκινητοβιομηχανία, θυμίζοντας και εδώ την περίοδο της πανδημίας. Τα σύγχρονα οχήματα βασίζονται ολοένα και περισσότερο σε DRAM μνήμη και αποθηκευτικό χώρο παρόμοιο με αυτόν ενός υπολογιστή. Δεν είναι τυχαίο ότι αναλύσεις της S&P Global Mobility εκτιμούν αύξηση 70–100% στις τιμές DRAM για νέα συμβόλαια αυτοκινήτου μέσα στο 2026, με το κόστος μνήμης σε ένα premium όχημα να ξεπερνά ήδη τα 150 δολάρια.

Την ίδια εικόνα μεταφέρουν και οι ίδιες οι αυτοκινητοβιομηχανίες: η GM έχει προειδοποιήσει ότι η άνοδος στις τιμές DRAM, σε συνδυασμό με ακριβότερα μέταλλα όπως χαλκός και αλουμίνιο, θα αυξήσει το κόστος της κατά 1–1,5 δισ. δολάρια μέσα στο 2026, ενώ η Ford κάνει λόγο για περίπου 1 δισ. δολάρια πρόσθετες επιβαρύνσεις από μνήμες και πρώτες ύλες, τις οποίες προσπαθεί να αντισταθμίσει με περικοπές σε άλλα κόστη. Παράλληλα, αναλυτές της UBS προειδοποιούν ότι οι αυξήσεις στις τιμές μνήμης μπορεί να οδηγήσουν από το δεύτερο τρίμηνο του έτους σε νέες πιέσεις στην παραγωγή και στην τιμολόγηση των αυτοκινήτων, αν οι κατασκευαστές δεν κλειδώσουν έγκαιρα συμβόλαια προμήθειας.

Πότε θα δούμε φως στο τούνελ;

Οι περισσότεροι αναλυτές συμφωνούν ότι η κατάσταση δεν θα ομαλοποιηθεί άμεσα. Το 2026 αναμένεται να παραμείνει χρονιά «ακριβής μνήμης», με τη ζήτηση από τα AI data centers να κρατά την αγορά σε καθεστώς στενότητας. Οι προβλέψεις για τις DRAM μνήμες κάνουν λόγο για κορύφωση τιμών μέσα στο πρώτο τρίμηνο και μια πρώτη, περιορισμένη ανάσα από το δεύτερο μισό του έτους, αλλά ουσιαστική επιστροφή σε πιο προβλέψιμες, προ-κρίσης τάσεις τιμολόγησης όχι νωρίτερα από το 2027. Αντίστοιχα, για τις μνήμες NAND και τα SSD, η αγορά εκτιμάται ότι θα παραμείνει «στεγνή» σχεδόν σε όλο το 2026, με πιο αισθητές διορθώσεις τιμών να μεταφέρονται επίσης προς το 2027 και αργότερα, όταν θα αρχίσει να αποτυπώνεται στην πράξη η νέα παραγωγική ικανότητα που σήμερα βρίσκεται ακόμη υπό κατασκευή.

Ένα θολό τοπίο το οποίο αναγνωρίζουν και οι ίδιοι οι κατασκευαστές, από τους οποίους βλέπουμε κάποιες προσπάθειες αναχαίτισης της πίεσης. Ενδεικτικά, στις αρχές της χρονιάς η Oppo ενσωμάτωσε εκ νέου τη realme, σε μια κίνηση που έχει ως στόχο και να ενισχύσει την εφοδιαστική της αλυσίδα, δημιουργώντας ένα μεγαλύτερο, ενιαίο παίκτη (Oppo, OnePlus, realme) που θα διαπραγματεύεται με καλύτερους όρους τα συμβόλαιά του. Κάτι ανάλογο είδαμε και στην αυτοκινητοβιομηχανία, επίσης τον Ιανουάριο, με τη συμμαχία ιαπωνικών εταιρειών, με επικεφαλής την Toyota και τη Honda και περίπου 20 κατασκευαστών chip. Μία κίνηση που έχει ως στόχο να θωρακιστεί η εφοδιαστική αλυσίδα ημιαγωγών απέναντι σε μελλοντικές ελλείψεις και γεωπολιτικούς κινδύνους.

Πάντως ορισμένοι δεν αποκλείουν ένα ακόμα πιο ριζοσπαστικό σενάριο εκτόνωσης της κρίσης που θα προέλθει είτε από τον καταναλωτή είτε από τις επιχειρήσεις. Στην πρώτη περίπτωση, ο καταναλωτής βραχυπρόθεσμα δεν θα μπορέσει να ανταποκριθεί στην αύξηση των τιμών μειώνοντας τις αγορές του, με αποτέλεσμα την επιβράδυνση της ζήτησης στο λιανεμπόριο και άρα τη σταδιακή αποσυμφόρηση των γραμμών παραγωγής. Στη δεύτερη περίπτωση, οι ίδιες οι επιχειρήσεις θα επιβραδύνουν τις επενδύσεις στις υποδομές τεχνητής νοημοσύνης λόγω υπερβολικά αυξημένου κόστους, εξέλιξη που θα αρχίσει να διαμορφώνει μια νέα ισορροπία στην αγορά.  

The post AI, μνήμες και αυξήσεις τιμών – Το νέο τοπίο στις ηλεκτρονικές συσκευές appeared first on 2045.gr.

Με την έλευση του 2026, η υπηρεσία HBO Max έκανε την είσοδό της στην ελληνική αγορά, ως αυτόνομη πλατφόρμα streaming, προσφέροντας μια ακόμα επιλογή στο ελληνικό κοινό για πλούσιο περιεχόμενο και πρόσβαση σε ένα εντυπωσιακό κατάλογο παραγωγών σε ταινίες και σειρές.

Η αλήθεια είναι ότι από τον Ιούλιο του 2024, όταν και οι δύο κυρίαρχες πλατφόρμες συνδρομητικής τηλεόρασης στη χώρα μας, Cosmote TV και Nova, προχώρησαν στην αμοιβαία ανταλλαγή του αθλητικού τους περιεχομένου, ο ανταγωνισμός στην ελληνική αγορά καταλάγιασε. Η συγκεκριμένη συμφωνία, σε συνδυασμό με το πιο συστηματικό «κυνήγι» των πειρατικών συνδέσεων, οδηγούν σε μια σταδιακή ανάπτυξη της αγοράς, χωρίς όμως σημαντικές διακυμάνσεις και αλλαγές ισορροπιών, είτε για τις εγχώριες πλατφόρμες, είτε για τις διεθνείς.

ΗΒΟ Max: η Ελλάδα ευθυγραμμίζεται με την υπόλοιπη Ευρώπη

Η αυτόνομη είσοδος του HBO Max στην Ελλάδα έρχεται έξι περίπου χρόνια μετά την αρχική συμφωνία συνεργασίας της HBO με τη Vodafone Ελλάδας για την ενσωμάτωση περιεχομένου της αμερικανικής πλατφόρμας στην υπηρεσία Vodafone TV και περίπου ένα χρόνο μετά την πλήρη ένταξη του HBO Max μέσα από την τηλεοπτική πλατφόρμα της Vodafone. Ωστόσο, σχέδια για αυτόνομη είσοδο του HBO Max στην ελληνική αγορά υπήρξαν νωρίτερα, από το 2021, ως μέρος ενός πανευρωπαϊκού λανσαρίσματος, σχέδια τα οποία τελικά αναβλήθηκαν στο πλαίσιο της εσωτερικής αναδιάρθρωσης που πραγματοποίησε η  Warner Bros. Discovery και στην ενοποίηση των υπηρεσιών της.

Τώρα, αρχές του 2026, η HBO Max κάνει το αναμενόμενο βήμα, με το λανσάρισμα και στην Ελλάδα, ως μέρος μιας σημαντικής επέκτασης που ανακοίνωσε και συμπεριλαμβάνει μεγάλες αγορές, όπως η Γερμανία και η Ιταλία, αλλά και μικρότερες, όπως η Αυστρία, η Ελβετία, το Λουξεμβούργο, το Λιχτενστάιν και το Ισραήλ. «Η Ελλάδα αποτελεί μέρος της ευρύτερης παγκόσμιας επέκτασης του HBO Max στο streaming, με την υπηρεσία να είναι πλέον διαθέσιμη απευθείας στον καταναλωτή σε πάνω από 100 χώρες, με στόχο την ενοποίηση της εμπειρίας του brand και την ανάπτυξη της συνδρομητικής βάσης πέρα από τις πλατφόρμες τρίτων» ανέφερε εκπρόσωπος της HBO στο 2045.gr. «Η προσφορά μιας άμεσης υπηρεσίας στην Ελλάδα φέρνει την αγορά σε ευθυγράμμιση με την υπόλοιπη Ευρώπη, διασφαλίζοντας ότι το ελληνικό κοινό έχει πρόσβαση σε έναν κατάλογο περιεχομένου παγκόσμιας κλάσης, προηγμένες λειτουργίες εφαρμογής και ευέλικτες επιλογές συνδρομής» πρόσθεσε στη σχετική τοποθέτηση.

Ως προς τη σχέση με τη Vodafone Ελλάδος και τι αλλάζει σ’ αυτή το αυτόνομο λανσάρισμα, ο ίδιος εκπρόσωπος δήλωσε ότι δεν υπάρχει κάποια μεταβολή, τουλάχιστον ως προς το περιεχόμενο στο οποίο θα έχουν πρόσβαση οι Έλληνες καταναλωτές. Η έμφαση δίνεται στην εμπειρία και στους τρόπους με τους οποίους οι καταναλωτές θα απολαμβάνουν το περιεχόμενο μέσα από το HBO Max. «Η αυτόνομη, απευθείας προς τον καταναλωτή υπηρεσία (εφαρμογή) θα προσφέρει στους θεατές επιπλέον τρόπους να απολαμβάνουν το περιεχόμενο που αγαπούν. Η εφαρμογή HBO Max προσφέρει δύο επίπεδα συνδρομής, καθώς και πρόσθετο πακέτο για αθλητικό περιεχόμενο» σημείωσε στο 2045.gr ο εκπρόσωπος της εταιρείας.

HBO Max: τα πακέτα συνδρομών

Το λανσάρισμα της υπηρεσίας HBO Max στην Ελλάδα πραγματοποιείται με δύο βασικά πακέτα συνδρομών.

Το πρώτο, Standard, με μηνιαίο πάγιο 10,99 ευρώ, προσφέρει πρόσβαση στον κατάλογο του HBO σε Full HD ποιότητα, με δυνατότητα ταυτόχρονης θέασης σε έως και δύο συσκευές, αλλά και 30 downloads με συγκεκριμένους περιορισμούς.  Στο δεύτερο πακέτο, το Premium, το μηνιαίο πάγιο ανεβαίνει στα 15,99 ευρώ, προσφέροντας όμως ανάλυση 4Κ και ποιότητα Dolby Atmos στο περιεχόμενο που είναι διαθέσιμο, δυνατότητα ταυτόχρονης θέασης σε έως και τέσσερις συσκευές, όπως και έως 100 downloads, πάλι όμως με συγκεκριμένους περιορισμούς.

Πάνω σ’ αυτά τα δύο πακέτα ο συνδρομητής του HBO Max μπορεί να προσθέσει και το πακέτο Sports, για πρόσβαση σε αθλητικό περιεχόμενο τα δικαιώματα του οποίου ανήκουν στο Eurosport, με επιπλέον μηνιαίο πάγιο 3 ευρώ.

Με τους όρους της ελληνικής αγοράς τα παραπάνω πακέτα κρίνονται ιδιαιτέρως ανταγωνιστικά, ιδιαίτερα σε σύγκριση με τις διεθνείς πλατφόρμες που είναι διαθέσιμες στη χώρα μας. Ειδικότερα, σε σύγκριση με το Netflix, που εκτιμάται ότι είναι η πιο δημοφιλής επιλογή των Ελλήνων καταναλωτών, με μερίδιο κοντά στο 30%, το Standard πακέτο είναι δύο ευρώ φθηνότερο, ενώ είναι ίδιο με το βασικό πακέτο του Disney+.

Αξίζει να σημειώσουμε ότι σε σχέση με τις υπόλοιπες αγορές στις οποίες το HBO Max πραγματοποίησε ταυτόχρονα το λανσάρισμά της παρατηρούμε αρκετές διαφορές, τόσο ως προς το μηνιαίο πάγιο, όπου παρατηρούμε μικρές αυξομειώσεις των τιμών, αλλά και ως προς τα διαθέσιμα πακέτα. Ενδεικτικά, στη Γερμανία και στην Ιταλία, είναι διαθέσιμο και το βασικό πακέτο με διαφημίσεις με μηνιαίο πάγιο 5,99 ευρώ, γεγονός που αποδίδεται στην ωριμότητα του οικοσυστήματος διαφήμισης στις κατά τόπους αγορές και κατ’ επέκταση στην εκτίμηση για τη βιωσιμότητα ενός τέτοιου πακέτου. «Η προσέγγισή μας στην διάθεση πακέτων με διαφημίσεις είναι σε μεγάλο βαθμό προσαρμοσμένη σε κάθε αγορά.​ Κάθε αγορά αξιολογείται προσεκτικά με βάση πολλούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένης της ωριμότητας του τοπικού διαφημιστικού οικοσυστήματος, των διαθέσιμων πόρων ανάπτυξης (engineering bandwidth ο ακριβής όρος), της διαθεσιμότητας δικαιωμάτων περιεχομένου και της δυνατότητας επίτευξης κερδοφορίας μέσα σε ένα παράθυρο τριών έως πέντε ετών.​ Σε ορισμένες αγορές, το διαφημιστικό περιβάλλον για premium βίντεο δεν είναι ακόμη αρκετά ώριμο ώστε τα οικονομικά ενός πλάνου με διαφημίσεις να είναι βιώσιμα σε μεγάλη κλίμακα» μας ανέφερε σχετικά ο εκπρόσωπος της εταιρείας.

Σε ελεύθερη μετάφραση, η ελληνική αγορά δεν έχει ικανό μέγεθος για να στηρίξει ένα πακέτο συνδρομής με διαφημίσεις.

Κάτι ανάλογο ισχύει πιθανότατα και στο περιεχόμενο, όπου η Warner Bros. Discovery έκανε γνωστό ότι από το Φεβρουάριο στον κατάλογο περιεχομένου του HBO Max θα ενταχθούν και οι πρώτες ιταλικές και γερμανικές παραγωγές. Σε ερώτησή μας για το ενδεχόμενο επένδυσης σε ελληνικό περιεχόμενο ο εκπρόσωπος της εταιρείας μας απάντησε ότι δεν έχουν άμεσες ειδήσεις, αναφέροντας ότι οι Έλληνες συνδρομητές θα έχουν πρόσβαση σε μια γκάμα εμβληματικών ταινιών και σειρών από τα HBO, Warner Bros. Pictures, DC Studios, Max Originals, Discovery και παιδικό περιεχόμενο. Πρόσθεσε όμως ότι «το περιεχόμενο που είναι διαθέσιμο στο HBO Max ενδέχεται να αλλάξει με την πάροδο του χρόνου».

Το πλεονέκτημα του αθλητικού περιεχομένου

Στην παρούσα φάση και σε σύγκριση και πάλι με τις ξένες πλατφόρμες, η υπηρεσία HBO Max παρέχει πρόσβαση και σε πολυ-αθλητικό περιεχόμενο. Ειδικότερα, μέσα του add on πακέτου Sports, ο Έλληνας συνδρομητής μπορεί να παρακολουθήσει σημαντικά τουρνουά τένις, ποδηλασία, χειμερινά σπορ, μηχανοκίνητο αθλητισμό, σνούκερ, γκολφ κ.α., ενώ από τις 6 έως τις 22 Φεβρουαρίου το HBO Max θα προσφέρει τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες Χειμώνα σε όλους τους συνδρομητές, ακόμη και χωρίς το  add‑on αθλητικό πακέτο, σε όλες τις ευρωπαϊκές αγορές, όπου η υπηρεσία είναι διαθέσιμη απευθείας στον καταναλωτή.

Ένα εύρος αθλημάτων, που δείχνει μια εστίαση σε niche κοινά, «μία σκόπιμη διαφοροποιημένη προσέγγιση» της πλατφόρμας, όπως μας επισήμανε στην επικοινωνία μας ο εκπρόσωπός της. Για να προσθέσει αμέσως μετά ότι «ένα βασικό πλεονέκτημα για τους φιλάθλους είναι η πρόσβαση σε κάθε λεπτό των αδειοδοτημένων διοργανώσεων, συμπεριλαμβανομένης πολυ-γηπεδικής και παράλληλης κάλυψης που υπερβαίνει τους περιορισμούς της παραδοσιακής γραμμικής τηλεόρασης.​ Εστιάζουμε σε αθλήματα όπου μπορούμε να προσφέρουμε ασύγκριτο βάθος και συνέπεια, προσφέροντας μια διακριτή και ελκυστική αξιακή πρόταση».

Ποιοι πιέζονται από την είσοδο του HBO Max στην Ελλάδα;

Μπορεί λοιπόν η είσοδος του HBO Max να αλλάξει το τοπίο στη συνδρομητική τηλεόραση; Πριν απαντήσουμε στην ερώτηση, ας δούμε πώς έχει διαμορφωθεί μέχρι σήμερα η εικόνα της ελληνικής αγοράς.

Το σύνολο της πελατειακής βάσης στη χώρα μας (εγχώριες και ξένες πλατφόρμες) εκτιμάται στα επίπεδα των 2 εκατομμυρίων συνδρομητών, με το μέσο ελληνικό νοικοκυριό να διατηρεί έως και 2 συνδρομές. Ως προς τα μερίδια των εγχώριων πλατφορμών, η Cosmote TV βρίσκεται στην πρώτη θέση με 758.000 συνδρομητές (3ο τρίμηνο του 2025), η ΕΟΝ TV ακολουθεί με κοντά στις 400.000 συνδρομητές, ενώ η Vodafone TV βρίσκεται στην τρίτη θέση, έχοντας ξεπεράσει τους 200.000.

Στα μερίδια των ξένων πλατφορμών, παρότι δεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία για τη διείσδυσή τους, αδιαφιλονίκητος ηγέτης εκτιμάται ότι είναι το Netflix με περίπου 500.000 συνδρομητές, με το Disney+ να ακολουθεί κοντά στους 150.000 και τις υπηρεσίες Prime Video, Apple TV να διαθέτουν μικρότερη διείσδυση.

Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η είσοδος του HBO Max δεν θα επηρεάσει τόσο τις εγχώριες πλατφόρμες. Άλλωστε και οι τρεις διαθέτουν εντελώς διαφορετικό μοντέλο υποχρεωτικής συνδρομής στην υπηρεσία, συνήθως 24μηνης, ενώ -με την εξαίρεση της Vodafone- δίνουν έμφαση σε δημοφιλές αθλητικό περιεχόμενο, όπως ποδόσφαιρο και μπάσκετ. Αλλά, ακόμα και στην περίπτωση της Vodafone, το γεγονός ότι πλέον δεν υπάρχει κάποια διαφορά στο περιεχόμενο του HBO Max που είναι διαθέσιμο στο Vodafone TV, οι πιθανότητες δείχνουν ότι τουλάχιστον άμεσα δεν θα επηρεαστούν οι επιδόσεις της ελληνικής πλατφόρμας.

Κατά συνέπεια, αν αλλάξουν οι ισορροπίες, αυτό αναμένεται να συμβεί κυρίως σε σχέση με τις διεθνείς πλατφόρμες, στις οποίες συναντάμε και παρεμφερές περιεχόμενο και παρόμοιο μοντέλο συνδρομής, που «επιτρέπει» την τακτική μετακίνηση συνδρομητών μεταξύ των πλατφορμών.

Όλες οι παραπάνω εκτιμήσεις ενδεχομένως να αλλάξουν λόγω και των διεθνών εξελίξεων. Αν για παράδειγμα τελεσιδικήσει η διαφαινόμενη εξαγορά από το Netflix των streaming υπηρεσιών της Warner Bros. Discovery ή αν δούμε κάποιες από τις διεθνείς πλατφόρμες streaming να εξασφαλίζουν τα τηλεοπτικά δικαιώματα πανευρωπαϊκής μετάδοσης μεγάλων αθλητικών διοργανώσεων, όπως το Champions League. Τότε είναι μάλλον βέβαιο ότι και οι αλλαγές στην ελληνική αγορά θα είναι πιο έντονες.

The post Πώς η άφιξη του HBO Max αλλάζει το τοπίο της συνδρομητικής τηλεόρασης στην Ελλάδα; appeared first on 2045.gr.

Έπρεπε να περάσουν αρκετά χρόνια λειτουργίας για τις πλατφόρμες streaming, ώστε αυτές να μπουν, αρκετά διστακτικά είναι η αλήθεια, στην μετάδοση ζωντανών αθλητικών αγώνων. Επικεντρωμένες σε αυτό που γνωρίζουν καλύτερα, στην παραγωγή και στα δικαιώματα μετάδοσης ταινιών και σειρών κινήθηκαν τα πρώτα χρόνια λειτουργίας αποκλειστικά σε αυτό το είδος περιεχομένου. Η πρώτη φορά που έφυγαν από αυτή τη ζώνη άνεσης ήταν μόλις το 2017, όταν η Amazon Prime απέκτησε τα δικαιώματα μετάδοσης του Thursday Night Football του NFL.

Από τότε και μέχρι σήμερα είδαμε σταδιακά και τις άλλες πλατφόρμες να ακολουθούν. Netflix, Apple TV, Disney+ (μαζί βεβαίως με την Amazon Prime) αύξησαν την παρουσία τους στη μετάδοση ζωντανών αθλητικών γεγονότων, στις ΗΠΑ, σε επιμέρους αγορές (π.χ. Αγγλία και Premier League) ή ακόμα και παγκόσμια σε αθλητικές διοργανώσεις λιγότερο δελεαστικές. Τώρα όμως, με τη συνδρομή της UEFA, επιχειρείται το πιο θεαματικό βήμα στο χώρο του ποδοσφαίρου, μέσα από τη διοργάνωση του Champions League. Άμεσα, από τη σεζόν 2027/28.

Τι αλλάζει στα τηλεοπτικά δικαιώματα;

Τα τηλεοπτικά δικαιώματα του Champions League (κατά κύριο λόγο) αποτελούν πλέον μία από τις πιο σημαντικές πηγές εσόδων για τον ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο και την UEFA γενικότερα. Η παγκόσμια απήχηση του ποδοσφαίρου, αλλά και των ίδιων των clubs, όπως η Ρεάλ Μαδρίτης και η Μπαρτσελόνα, η Λίβερπουλ και η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, η Μπάγερν Μονάχου και τόσα ακόμη, δημιουργούν μια συνεχώς αυξανόμενη αξία στο προϊόν, όπως μαρτυρούν και τα νούμερα από τα έσοδα των τηλεοπτικών δικαιωμάτων.

Κατά τα πρώτα χρόνια από το 2000 και έπειτα τα έσοδα ήταν μεν σημαντικά, αλλά η πρώτη χρονιά που ξεπέρασαν το 1 δισεκατομμύριο ευρώ ήταν το 2010, σύμφωνα με τα στοιχεία της Statista. Πέντε χρόνια αργότερα, το 2015 ξεπερνούν τα 2 δισεκατομμύρια, το 2023 τα 3 δισεκατομμύρια, ενώ στην τρέχουσα αγωνιστική περίοδο τα έσοδα, μετά και τις αλλαγές στον τρόπο διεξαγωγής της διοργάνωσης με περισσότερους αγώνες, εκτιμώνται στα 4,4 δισεκατομμύρια. Ο πήχης είναι πλέον πάνω από τα 5 δισεκατομμύρια, ακόμα και τα 6, για τα επόμενα χρόνια και το μέσο για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος είναι οι streaming πλατφόρμες.

Μέχρι σήμερα, οι streaming υπηρεσίες είχαν περιορισμένη παρουσία, κυρίως μέσω της Amazon Prime. Aπό το 2023 και έπειτα η Amazon Prime έχει εξασφαλίσει έχει εξασφαλίσει δικαιώματα μετάδοσης Champions League σε μεμονωμένες ευρωπαϊκές αγορές, αρχικά στην Ιταλία και εν συνεχεία σε Ηνωμένο Βασίλειο, Γερμανία, Ιρλανδία. Τα δικαιώματα αφορούν την αποκλειστική μετάδοση ενός αγώνα κάθε Τρίτη για όλες τις αγωνιστικές εβδομάδες και μέχρι τα ημιτελικά.

Τώρα πλέον, η UEFA, η UC3 (φορέας εκπροσώπησης της UEFA και των ευρωπαϊκών ποδοσφαιρικών σωματείων) και η Relevent Football Partners (η εταιρεία που διαπραγματεύεται τα τηλεοπτικά δικαιώματα για όλες τις ανδρικές ποδοσφαιρικές διοργανώσεις της UEFA) προχωρούν σε μια νέα εμπορική στρατηγική, «που λαμβάνει υπόψη τις αλλαγές που συμβαίνουν στο τηλεοπτικό τοπίο και το πώς νέες παγκόσμιες, ψηφιακές πλατφόρμες προσφέρουν περισσότερες ευκαιρίες στους φιλάθλους μέσω αυξημένων επενδύσεων στον αθλητισμό».

Τα παραπάνω είναι απόσπασμα επίσημης ανακοίνωσης στις 13 Οκτωβρίου, αμέσως μετά τη συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου της UC3. Όπως αποφασίστηκε στη συνεδρίαση, η UC3 ξεκινά τον πρώτο ταυτόχρονο διαγωνισμό για τα δικαιώματα των διοργανώσεων συλλόγων για την περίοδο 2027-2031 σε πέντε μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές (Αγγλία, Γαλλία, Γερμανία, Ισπανία, Ιταλία), εισάγοντας ένα αποκλειστικό πακέτο “πρώτης επιλογής” για έναν αγώνα Champions League ανά αγωνιστική εβδομάδα. Και εδώ μπαίνουν στο παιχνίδι οι streaming πλατφόρμες, αφού η UEFA με το πακέτο first pick τις προσκαλεί (αυτή που θα κερδίσει το διαγωνισμό) να επιλέγουν τον πιο σημαντικό αγώνα κάθε αγωνιστικής και να έχουν αποκλειστικά δικαιώματα μετάδοσής του. Η ταυτόχρονη υποβολή προσφορών στις παραπάνω χώρες θα ολοκληρωθεί στις 18 Νοεμβρίου.

Το παράδειγμα της Amazon στην Αγγλία – Πώς αλλάζει η τηλεοπτική εμπειρία

Όμως, η δημοτικότητα των streaming πλατφορμών, ειδικά στο νεανικό κοινό, δεν είναι ο μόνος λόγος για τον οποίο η UEFA επιθυμεί την πιο δυναμική συμμετοχή τους στα τηλεοπτικά δικαιώματα του Champions League. Είναι και ο τρόπος με τον οποίο μπορούν να αλλάξουν την τηλεοπτική εμπειρία. Το παράδειγμα της Amazon στα επιπλέον χαρακτηριστικά που προσφέρει στις τηλεοπτικές μεταδόσεις για το Champions League στην Αγγλία μας δίνει μία γεύση για πιθανές αλλαγές.

Ειδικότερα, από φέτος η Amazon Prime έχει εισαγάγει και το Prime Vision στους αγώνες που μεταδίδει. Μέσα από το Prime Vision, το οποίο αναπτύχθηκε την προηγούμενη τριετία για το NFL, o χρήστης έχει την ευχέρεια να δει live στατιστικά, γραφικά, τακτικές αναλύσεις, ταυτόχρονα με τον αγώνα που παρακολουθεί. Ο τηλεθεατής μπορεί να ενεργοποιήσει τη λειτουργία Prime Vision για να δει «ταμπελάκια» με τα ονόματα παικτών, μετρήσεις όπως οι ταχύτητες τρεξίματος των παικτών, το ύψος άλματος, οι επιλογές πάσας, η ταχύτητα της μπάλας ή το xGs (πιθανότητα γκολ) σε μια τελική προσπάθεια. Επιπρόσθετα, στο κάτω μέρος της οθόνης υπάρχει η δυνατότητα εμφανίζεται ένα γραφικό με τον αγωνιστικό χώρο και τη θέση και των 22 ποδοσφαιριστών σ’ αυτό. Στο μέλλον, η Amazon θα δίνει την ευχέρεια στο χρήστη να επιλέγει ποια ή ποιες από όλες τις παραπάνω πληροφορίες θα εμφανίζεται στην οθόνη του.

Το αποτέλεσμα είναι μια τηλεοπτική μετάδοση που μοιάζει όλο και περισσότερο με βιντεοπαιχνίδι, ένα όχι τυχαίο αποτέλεσμα, αφού και στελέχη της Amazon αναγνωρίζουν ότι το video gaming έχει επηρεάσει τη στρατηγική της στις αθλητικές μεταδόσεις. Μια στρατηγική, που επίσης εστιάζει στο νεανικό κοινό. Χαρακτηριστικά, κατά τη διάρκεια λειτουργίας του Prime Vision στους αγώνες του NFL, το κοινό που παρακολουθεί τους αγώνες μέσω Amazon Prime είναι κατά μέσο όρο επτά χρόνια μικρότερο σε σύγκριση με το αντίστοιχο κοινό που παρακολουθεί επίσης αγώνες NFL μέσω καλωδιακής τηλεόρασης.

Η πίεση για περισσότερα έσοδα

Η πίεση που νιώθει η UEFA να σκαρφιστεί τρόπους για να αυξήσει τα έσοδα από τις τηλεοπτικές μεταδόσεις και κατ’ επέκταση να αυξήσει τα χρήματα που εισπράττουν οι ποδοσφαιρικές ομάδες οφείλεται πιθανότατα και σε ένα ακόμα λόγο, εκτός βέβαια της βιωσιμότητας του ίδιου του προϊόντος.

Το εγχείρημα της European Super League (πλέον Unify League), που ναι μεν πάγωσε με την εμφάνισή του, τον Απρίλιο του 2021 μετά τις αντιδράσεις φιλάθλων, ποδοσφαιρικών παραγόντων, αθλητών, ακόμα και κυβερνήσεων κρατών, όμως δεν έσβησε εντελώς. Από το Μάιο του 2024, η Unify League έχει στα χέρια της δικαστική απόφαση που της παρέχει το δικαίωμα να δημιουργήσει μια διοργάνωση που η UEFA δεν θα μπορεί να αποτρέψει. Μπορεί οι δύο πλευρές να έχουν έρθει ποιο κοντά, αλλά η πιθανότητα ενός νέου «σχίσματος» δεν έχει αποτραπεί εντελώς. Όσο οι ομάδες είναι ικανοποιημένες και βλέπουν τα έσοδά τους να ανεβαίνουν με το ισχύον format η πιθανότητα μειώνεται.

The post Ποδόσφαιρο και τηλεόραση: οι πλατφόρμες streaming αλλάζουν τους όρους του παιχνιδιού appeared first on 2045.gr.

Δύο μήνες μόλις μετά την επίσημη ένταξη της Cosmote Telekom στο άρμα του πολυεθνικού ομίλου της Deutsche Telekom έχουμε πάρει μόνο μια μικρή γεύση από όλα τα πλεονεκτήματα που φέρνει αυτή η νέα εποχή τόσο για την ελληνική εταιρεία, όσο και για τον καταναλωτή. Η είσοδος της Cosmote στο παγκόσμιο brand της Telekom δεν είναι μόνο μια μετονομασία, αλλά σηματοδοτεί, όπως σημείωναν τότε τα στελέχη της «μια νέα εποχή δυνατοτήτων», την οποία για να την κατανοήσουμε καλύτερα μπορούμε να ρίξουμε μια ματιά στο παγκόσμιο αποτύπωμα του Ομίλου.

Ένα αποτύπωμα που μάλλον είναι πιο ορατό στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, εκεί που η T-Mobile US όχι μόνο αναρριχήθηκε από διεκδικητής σε πρωταγωνιστής της τηλεπικοινωνιακής αγοράς σε μόλις μία δεκαετία, αλλά και γιατί η αμερικανική αγορά παρέχει ίσως το πιο πρόσφορο έδαφος για να καρποφορήσουν ταχύτερα οι πιο τολμηρές ιδέες, υπηρεσίες, προϊόντα, σε σύγκριση με οποιαδήποτε άλλη αγορά στον κόσμο. Και αυτή η απευθείας σύνδεση Ευρώπης – Αμερικής, η παγκόσμια κλίμακα του Ομίλου είναι αυτή που δημιουργεί νέα πλεονεκτήματα και για την Telekom συνολικά, αλλά και για την Cosmote Telekom ειδικά.

5G SA, Τεχνητή Νοημοσύνη, στρατηγικές συνεργασίες με Open AI, Νvidia Space X και πολλά ακόμη

Σε μια περίοδο που στην Ευρώπη η αξιοποίηση του δικτύου 5G Stand Alone ή της τεχνητής νοημοσύνης στη λειτουργία του δικτύου είναι ζητούμενα, στις ΗΠΑ και ειδικότερα στην T-Mobile US έχουμε ήδη εμπορικές υλοποιήσεις. Η αμερικανική θυγατρική είναι όχι μόνο ένας από τους πρώτους παρόχους στον κόσμο που ανέπτυξαν δίκτυο 5G SA (και ο μοναδικός στις ΗΠΑ), αλλά ήδη αποτελεί τον αποκλειστικό συνεργάτη του πυροσβεστικού σώματος της Νέας Υόρκης, το οποίο χρησιμοποιεί το δίκτυο της T-Mobile US για να ανταποκριθεί σε στιγμές κρίσης, αποκτώντας κατά προτεραιότητα πρόσβαση (Τ-Priority). Παράλληλα, το δίκτυο της T-Mobile είναι ένα από τα ελάχιστα στον κόσμο που αξιοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη σε πραγματικό χρόνο για τη βελτιστοποίηση της κίνησης, αλλά και τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης. Μέσω στρατηγικών συνεργασιών με κορυφαίες εταιρείες όπως η NVIDIA, το Google Cloud και η OpenAI, η T-Mobile αναβαθμίζει δυναμικά το δίκτυό της και τα εργαλεία εξυπηρέτησης πελατών.

Η T-Mobile συνεργάζεται με τη SpaceX για τη δημιουργία του πρώτου διαστημικού δικτύου κινητής τηλεφωνίας στις ΗΠΑ. Η υπηρεσία, συνδυάζει τεχνολογίες δορυφορικής και κινητής τηλεφωνίας για να προσφέρει κάλυψη σε περιοχές όπου δεν υπήρχε προηγουμένως δυνατότητα σύνδεσης με επίγειους σταθμούς κινητής. Το Τ-Satellite υποστηρίζει ήδη αποστολή και λήψη SMS, ενώ σύντομα θα επεκταθεί σε MMS, δεδομένα και φωνητικές κλήσεις.

Δεν είναι τυχαίο λοιπόν που σήμερα το δίκτυο της T-Mobile US αποτελεί το μεγαλύτερο, το ταχύτερο και το πιο βραβευμένο 5G δίκτυο στις ΗΠΑ. Δεν είναι επίσης τυχαία η επένδυση στην καινοτομία, που αποτελεί έναν από τους βασικούς άξονες της τολμηρής στρατηγικής της εταιρείας από τις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας, μαζί με την πελατοκεντρική φιλοσοφία, που είναι διάχυτη στο σύνολο του οργανισμού της.

Μία τολμηρή στρατηγική που οδήγησε σήμερα την T-Mobile US να εξυπηρετεί περίπου 130 εκατομμύρια πελάτες, αλλά και να συνεισφέρει περίπου το 70% των εσόδων του Ομίλου. Μία ριζοσπαστική στρατηγική που εκφράστηκε με το slogan “Un-carrier”, που υιοθετήθηκε το 2013 και ακολουθείται πιστά από τότε μέχρι και σήμερα. Ένα σλόγκαν που περικλείει την πρόθεση της T-Mobile US να σπάει τους φραγμούς της τηλεπικοινωνιακής αγοράς, να λειτουργεί ανατρεπτικά και να δημιουργεί νέα δεδομένα και βέβαια να δίνει τεράστια προσοχή στα ζητούμενα του πελάτη-καταναλωτή.

Το success story της T-Mobile

Η περίοδος 2012-2013 αποτελεί και το χρονικό σημείο σταθμός στην ανάπτυξη της εταιρείας. Η ανάληψη της ηγεσίας από τη θρυλική πλέον για τον Όμιλο προσωπικότητα του Τζον Λεζέρ, ο επαναπροσδιορισμός της ίδιας της εταιρείας με τη φιλοσοφία un-carrier είναι το σημείο εκκίνησης μιας πορείας εκρηκτικής ανάπτυξης για την T-Mobile US. Μόνο το 2013, η T-Mobile US απέκτησε 4,4 εκατ. νέους πελάτες. Από τότε και για 28 διαδοχικά τρίμηνα, η εταιρεία προσέθετε πάνω από 1 εκατ. νέους πελάτες ανά τρίμηνο, επίδοση που αποτελεί μοναδικό ρεκόρ στον κλάδο.

Από τέταρτος παίχτης στην αμερικανική αγορά της κινητής τηλεφωνίας τότε, αποτελεί πλέον το δεύτερο μεγαλύτερο πάροχο της χώρας, μετά και από τη mega συγχώνευση με την Sprint τo 2020, η οποία άνηκε κατά πλειοψηφία στον ιαπωνικό κολοσσό SoftBank. Μία συγχώνευση, που όχι μόνο έδωσε ακόμα μεγαλύτερο μέγεθος στην T-Mobile, αλλά κυρίως παρείχε  πρόσβαση στο πολύτιμο φάσμα συχνοτήτων μεσαίας ζώνης της Sprint, ιδιαίτερα στο φάσμα των 2,5 GHz, που αποτέλεσε θεμέλιο λίθο της πρωτοπορίας της στο 5G και της ραγδαίας εξέλιξής της σε ηγέτη του 5G στις ΗΠΑ. Ενδεικτικά, η απόκτηση της Sprint έδωσε την ευχέρεια στην T-Mobile να λανσάρει λύση σταθερού internet μέσω Fixed Wireless Access (FWA) και να μπει γρήγορα στην αγορά του broadband σε περιοχές που οι παραδοσιακές επιλογές ευρυζωνικής πρόσβασης είναι περιορισμένες. Σήμερα, τo T-Mobile 5G Home είναι η ταχύτερα αναπτυσσόμενη λύση σταθερού internet στις ΗΠΑ και το χρησιμοποιούν 7 εκατομμύρια πελάτες στη χώρα.

Για τον Srini Gopalan, Chief Operating Officer της T-Mobile US, το success story της T-Mobile US αποδίδεται στην προτεραιότητα που έδωσε η εταιρεία στον πελάτη, όπως και στη λογική διαρκούς αμφισβήτησης των κανόνων της αγοράς, που εκφράζεται από το un – carrier mindset. «Όταν βάζεις τον πελάτη και τις ανάγκες του ως προτεραιότητα τότε έρχονται τα αποτελέσματα» σημείωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «είναι διαρκής η ανάγκη να παραμένουμε περίεργοι, να μην εφησυχάζουμε, να μαθαίνουμε και να εξελισσόμαστε».

Έχοντας κατακτήσει πλέον τον τίτλο του champion, από εκείνο του challenger ο κ. Gopalan σχολίασε ότι «είναι πιο εύκολο να είσαι challenger από το να είσαι champion. Γιατί όταν είσαι challenger είναι πιο εύκολο να κάνεις τολμηρές κινήσεις και να ανέβεις. Όταν έχεις ανέβει ήδη ψηλά, είναι πιο δύσκολο να παραμείνεις.»

Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι η T-Mobile έχει περιορίσει τις τολμηρές κινήσεις της. Ως μία τέτοια είναι και το Network Pass, η δυνατότητα που δίνει η εταιρεία σε πελάτες του ανταγωνισμού να δοκιμάσουν δωρεάν το δίκτυο της και να αποφασίσουν αν θέλουν να αλλάξουν πάροχο. Το Network Pass παρέχεται εύκολα μέσα από την εφαρμογή T-Life της T-Mobile σε όποιον το επιθυμεί, μία δυνατότητα που εξελίσσει το app της εταιρείας, από μία εφαρμογή επιβράβευσης πελατών και σε μία εφαρμογή απόκτησης νέων πελατών.

Αναφερόμενος στην τεχνητή νοημοσύνη, ο κ. Gopalan σημείωσε ότι, σε αντίθεση με εκείνους που θεωρούν το ΑΙ ένα μέσο μείωσης κόστους, εκείνος πιστεύει ότι η καρδιά του ΑΙ είναι η αυτοματοποίηση των ροών εργασίας ή της εμπειρίας του καταναλωτή, Τέτοια παραδείγματα αποτελούν το predictive maintenance για το δίκτυο Fixed Wireless Access που έχει αναπτύξει η εταιρεία, αλλά και προγράμματα AI στην εξυπηρέτηση πελατών μέσα από τα οποία ο call agent γνωρίζει από πριν για ποιο λόγο καλεί ο πελάτης, γεγονός που του δίνει περισσότερο χρόνο για να ανταποκριθεί πιο αποτελεσματικά και να δείξει μεγαλύτερη κατανόηση.

Η σημασία της παγκόσμιας κλίμακας του Ομίλου της Telekom

Όπως ανέφερε ο Srini Gopalan κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στους Έλληνες δημοσιογράφους που επισκεφθήκαμε το Σιάτλ, «το μέγεθος και η παγκόσμια διάσταση του Ομίλου Telekom είναι αυτό που τον κάνει να ξεχωρίζει», προσθέτοντας ότι στις ΗΠΑ υπάρχουν μόλις 4 πάροχοι για ένα πληθυσμό 340 εκατομμυρίων ανθρώπων, όταν στην Ευρώπη υπάρχουν 127 πάροχοι για μικρότερο πληθυσμό. Αυτός ο θρυμματισμός της ευρωπαϊκής αγοράς, όπως ανέφερε, αποτελεί φραγμό για επενδύσεις στην τεχνολογία και στην καινοτομία, σε σύγκριση με την Αμερική. «Για αυτό το μέγεθος και η παγκόσμια κλίμακα της Telekom παίζει μεγάλο ρόλο, καθώς συνεπάγεται την ικανότητα να επενδύεις στην τεχνολογία, να δημιουργείς συνέργειες ανάμεσα σε αγορές και επιτρέπει την ανταλλαγή γνώσεων, ιδεών και ταλέντου», αφού όταν μια εταιρεία του Ομίλου πρωτοπορεί, μοιράζεται την καινοτομία και με τις υπόλοιπες, δημιουργώντας οικονομίες κλίμακας. «Χάρη στο μέγεθός μας έχουμε πρόσβαση σε συνεργασίες με παγκόσμιους κολοσσούς, όπως η Nvidia, η Open AI και η Google» σημείωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι αυτό το μέγεθος είναι επίσης κρίσιμο όταν στην περίοδο που διανύουμε γίνονται κβαντικά άλματα σε νέες τεχνολογίες, όπως η τεχνητή νοημοσύνη.

Επενδύοντας στο μέλλον, η T-Mobile έχει δημιουργήσει στο Σιάτλ το Tech Experience 5G Hub, ένα κέντρο τεχνολογικής καινοτομίας, που ενθαρρύνει την ανάπτυξη νέων προϊόντων που αξιοποιούν τη συνδεσιμότητα 5G και τη δημιουργία λύσεων επόμενης γενιάς. Σε αντίθεση με ένα τυπικό innovation lab, το 5G Hub λειτουργεί ως ένα ανοιχτό, συνεργατικό εργαστήριο όπου startups, επιχειρήσεις, προγραμματιστές και φοιτητές μπορούν να πειραματιστούν απευθείας με την υποδομή δικτύου της T-Mobile. Πρόκειται για έναν ευέλικτα σχεδιασμένο χώρο, στον οποίο υπάρχουν χώροι δοκιμών νέων λύσεων και εφαρμογών, διατίθεται πρόσβαση σε δίκτυο 5G, δυνατότητες αξιοποίησης edge computing, network slicing και εγκαταστάσεις ιδιωτικού δικτύου, ενώ εξειδικευμένοι μηχανικοί της T-Mobile παρέχουν πλήρη τεχνολογική υποστήριξη.

Μηχανικοί και συνεργάτες από κορυφαίες εταιρείες τεχνολογίας συνεργάζονται κάτω από τη στέγη του 5G Hub για το μέλλον των δικτύων κινητής τηλεφωνίας, εστιάζοντας μεταξύ άλλων, στα AI RAN δίκτυα, που χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη για την καλύτερη απόδοση και διαχείριση της κίνησής τους.

Οι νέες δυνατότητες για την Cosmote Telekom

Όλο το παραπάνω οικοσύστημα, η επίσημη ένταξη της Cosmote Telekom στη μεγάλη οικογένεια της Telekom φέρνει και νέες δυνατότητες τόσο στην ίδια την εταιρεία όσο και στους καταναλωτές. Η ανταλλαγή τεχνογνωσίας, οι οικονομίες κλίμακας, τα παραδείγματα αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης που συμβαίνουν συνολικά στον Όμιλο θα αφήσουν και το αποτύπωμά τους στην ελληνική θυγατρική.

Ήδη, εδώ και μερικές ημέρες, οι χρήστες του Cosmote App, συνδρομητές συμβολαίου ή καρτοκινητής μπορούν να έχουν πρόσβαση δωρεάν για ένα χρόνο στο Perplexity AI. Μία εφαρμογή που λειτουργεί ως ψηφιακός / ΑΙ βοηθός για καθημερινές ανάγκες, όπως μετάφραση κειμένων σε πραγματικό χρόνο, λήψη απαντήσεων σε διάφορες ερωτήσεις, ενώ μπορεί ακόμα να γράφει e-mail και να συνοψίζει ή να μεταφράζει κείμενα χωρίς να χρειάζεται η εναλλαγή μεταξύ εφαρμογών. Το πλεονέκτημά του είναι ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τη καθημερινότητα μέχρι την έρευνα, καθώς προσφέρει πολλαπλές επιλογές ανάλογα με τις ανάγκες του χρήστη. Ξεκίνησε τη λειτουργία του το 2022 στο Σαν Φρανσίσκο και σήμερα αποτελεί μια από τις κορυφαίες ΑΙ μηχανές αναζήτησης, παρέχοντας στον χρήστη μια τεράστια δεξαμενή διαδικτυακών πληροφοριών, οι οποίες είναι ακριβείς και επικαιροποιημένες. Εξίσου σημαντικό είναι ότι το Perplexity μπορεί να κάνει κρατήσεις σε εστιατόρια και ταξί, αγορές, παραγγελία φαγητού, να πραγματοποιεί τηλεφωνικές κλήσεις κ.ά. Οι χρήστες το Cosmote App μπορούν να αποκτήσουν το Perplexity AI, μέσα από το νέο tab Magenta Moments, που ήρθε να αντικαταστήσει τη δημοφιλή υπηρεσία Cosmote Deals for You.

Στο ίδιο κάδρο, αυτό που αξιοποιεί τα οφέλη που προκύπτουν από τον Όμιλο της Telekom, εντάσσεται και η ήδη γνωστή συνεργασία με το Netflix, ενώ η νέα εποχή στην εμπειρία του πελάτη εκφράζεται με το νέο σχήμα Magenta One, που συνδέει τα τηλεπικοινωνιακά και τα μη τηλεπικοινωνιακά προϊόντα, αλλά κυρίως τη σημαντική επένδυση που υλοποιείται στον τομέα των δικτύων, τόσο στη σταθερή όσο και στην κινητή τηλεφωνία, έτσι ώστε να προσφέρει στον πελάτη τις καλύτερες δυνατές υπηρεσίες και προηγμένες λύσεις. Η υπηρεσία Cosmote 5G WiFi, που βασίζεται στις ισχυρές υποδομές της Cosmote Telekom σε 5G και 5G+ δίκτυο αποτελεί μία ακόμα επιλογή, ειδικά για τις περιοχές που δεν έχει φθάσει ακόμα η οπτική ίνα. Ήδη, η υπηρεσία μετρά πάνω από 12.000 πελάτες, ενώ το αμέσως επόμενο διάστημα θα εμπλουτιστεί και με υπηρεσία φωνής, καθιστώντας τη μία ολοκληρωμένη λύση σταθερής.

The post Τι σημαίνει η ένταξη της Cosmote Telekom στον παγκόσμιο χάρτη του γκρουπ «Τ» appeared first on 2045.gr.

Στη σύγχρονη παγκόσμια οικονομία, οι κρίσιμες πρώτες ύλες διαδραματίζουν ρόλο θεμελιώδους σημασίας για την ανάπτυξη, την ασφάλεια και την τεχνολογική πρόοδο των κρατών. Το διαπιστώνουμε με τον πιο σαφή τρόπο τους τελευταίους μήνες τόσο στο μέτωπο του ρωσο-ουκρανικού πολέμου, όπου τα αποθέματα σε κρίσιμες πρώτες ύλες της Ουκρανίας είναι αναπόσπαστο κομμάτι της επόμενης ημέρας, αλλά και σε εκείνο του εμπορικού πολέμου και των δασμών μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, με την τελευταία, που ελέγχει και ένα πολύ μεγάλο μέρος της παγκόσμιας παραγωγής σπάνιων γαιών, να τους εντάσσει πρόσφατα στο power game μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων. Οι κρίσιμες πρώτες ύλες, από το παρασκήνιο της πολιτικής σκακιέρας, αναδύθηκαν στο προσκήνιο και πρωταγωνιστούν… σε κοινή θέα.

Εύκολα θα αναρωτηθεί κάποιος γιατί συμβαίνει αυτό. Πρώτες ύλες όπως το λίθιο, το κοβάλτιο, οι σπάνιες γαίες, το νικέλιο και το γραφένιο αποτελούν βασικά στοιχεία για την παραγωγή προηγμένων τεχνολογιών: από μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, μέχρι ηλεκτρονικές συσκευές και δίκτυα επικοινωνιών, ακόμα και αμυντικά συστήματα. Βασικά συστατικά στοιχεία των σύγχρονων οικονομιών και τομέων στους οποίους βασίζεται η ανάπτυξή τους. Μάλιστα, καθώς η μετάβαση σε μια “πράσινη” και ψηφιακή οικονομία επιταχύνεται, η ζήτηση αυτών των πρώτων υλών αναμένεται να αυξηθεί δραματικά.

Διπλασιασμός ζήτησης μέχρι το 2040

Σύμφωνα με τις πιο μετριοπαθείς εκτιμήσεις, η ζήτηση για κρίσιμες πρώτες ύλες αναμένεται να είναι διπλάσια, σε σχέση με σήμερα, το 2040. Ενδεικτικά, σε πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μπορούμε να δούμε κάποιες επιμέρους εκτιμήσεις για συγκεκριμένες πρώτες ύλες για τη ζήτηση στο διάστημα 2024-2040:

• 9x αύξηση για το Λίθιο, μέταλλο κρίσιμο για την παραγωγή μπαταριών ηλεκτρικών οχημάτων
• 4x αύξηση για το Γραφίτη, πρώτη ύλη κρίσιμη για διατάξεις μπαταριών
• 2x αύξηση για το Νικέλιο, εξίσου μέταλλο κρίσιμο στις μπαταρίες  
• 2x αύξηση για το Χαλκό, μέταλλο με εξαιρετικές ηλεκτρικές και θερμικές ιδιότητες που χρησιμοποιείται σε όλο το φάσμα των αντίστοιχων εφαρμογών, από τα ηλεκτρικά δίκτυα μεταφοράς ρεύματος μέχρι την κατασκευή αντλιών θερμότητας και την ανάπτυξη data centers  

Τα παραπάνω είναι μόνο ελάχιστα παραδείγματα από τον κατάλογο των κρίσιμων πρώτων υλών που στηρίζουν κρίσιμους τομείς της οικονομίας και κλάδους που αναμένεται να παρουσιάσουν σημαντική ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια – από τις μπαταρίες ιόντων λιθίου ή την αυτοκινητοβιομηχανία μέχρι τις ανεμογεννήτριες και από τις ηλεκτρονικές συσκευές που έχουμε όλοι στα σπίτια μας, μέχρι δορυφόρους και την αεροδιαστημική συνολικά, χωρίς να εξαιρείται η αμυντική βιομηχανία.

Το «ένοχο παρελθόν» της Ευρώπης και μια κινεζική κρίση που το ανέδειξε

Ο παραπάνω πίνακας αναδεικνύει την ευαλωτότητα της Ευρώπης σε κάποιες μόνο από τις κρίσιμες πρώτες ύλες και τη μεγάλη εξάρτηση της από εισαγωγές με επίκεντρο την Κίνα. Ναι, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναγνωρίσει εδώ και μερικά χρόνια τη ζωτική σημασία των κρίσιμων πρώτων υλών για τη διατήρηση της οικονομικής της ανταγωνιστικότητας, της στρατηγικής της αυτονομίας και της ασφάλειάς της. Αποτέλεσμα αυτής της αναγνώρισης είναι και ο «Κανονισμός για την Πράξη για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες» (Critical Raw Materials Act) με τον οποίο η ΕΕ επιχειρεί να θέσει συγκεκριμένους στόχους αυτάρκειας έως το 2030, ενισχύοντας την εσωτερική παραγωγή και επιταχύνοντας τις εγκρίσεις στρατηγικών έργων εξόρυξης και επεξεργασίας. Όμως, αν σταθούμε εδώ, είναι σαν να κρύβουμε το μεγαλύτερο πρόβλημα της Ευρώπης κάτω από τον… Κανονισμό. Και το πρόβλημα έγκειται στις ευθύνες της ίδιας της Ευρώπης και στις πράξεις της στο όχι πολύ μακρινό παρελθόν, όπως σημειώνει ο Καθηγητής Εξαγωγικής Μεταλλουργίας στη σχολή Σχολή Μεταλλειολόγων & Μεταλλουργών Μηχανικών Ε.Μ.Π. και Δ/ντής ερευνητικής ομάδας Technologies for Sustainable Metallurgy (Tesmet), κ. Δημήτρης Πάνιας.

«Αν κάτι χαρακτηρίζει τη στάση της Ευρώπης στο πρόσφατο παρελθόν, είναι η άρνηση να αναπτύξει τεχνολογίες, όχι μόνο για τις κρίσιμες, αλλά για όλες τις πρώτες ύλες γενικά. Ένας από τους λόγους είναι ότι επικράτησε στην Ευρώπη, σε επίπεδο πολιτικών αποφάσεων, μια έντονη περιβαλλοντική στάση που συνοψίζεται στο δόγμα ότι  πρώτον, η παραγωγή μετάλλων από ορυκτά, αλλά και άλλων πρώτων υλών συνολικά ρυπαίνουν και αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει, και δεύτερον, ότι η Ευρώπη είναι ένας πυκνοκατοικημένος και οικονομικά ανεπτυγμένος χώρος, με υψηλό ΑΕΠ και συνεπώς, οι βιομηχανικές δραστηριότητες παραγωγής πρώτων υλών δεν συνάδουν με την οικονομική και κοινωνική της θέση στον κόσμο. Οφείλουμε να τονίσουμε σε αυτό το σημείο ότι δεν ασκούμε κριτική στις πρωτοβουλίες για την προστασία του περιβάλλοντος που έλαβαν χώρα από τη δεκαετία του 1980 έως και πριν από μια δεκαετία (παραθέτουμε το infographic), αλλά το γεγονός ότι απαιτούσαν μια βίαιη προσαρμογή από τη μεριά της βιομηχανίας και έμμεσα εξωθούσαν ολόκληρους βιομηχανικούς κλάδους, όπως είναι η Μεταλλουργία, στο να εγκαταλείψουν την Ευρώπη. Εξαιτίας αυτών των πολιτικών χειρισμών,  η Ευρώπη οδηγήθηκε στο να διασφαλίζει τις πρώτες ύλες από χώρες του εξωτερικού που βρίσκονταν, σε σχέση με εκείνη, σε ένα χαμηλότερο στάδιο ανάπτυξης της οικονομίας τους» αναφέρει ο κ. Πάνιας στην επικοινωνία που είχαμε μαζί του.

Η Ευρώπη ήρθε αντιμέτωπη με τις συνέπειες της πολιτικής της το 2010, όταν η Κίνα, έχοντας αποκτήσει τον παγκόσμιο έλεγχο των αποθεμάτων των σημαντικότερων τεχνολογικών πρώτων υλών, ξεκίνησε να κινείται επιθετικά και να επιβάλλει φραγμούς στην εξαγωγή συγκεκριμένων μετάλλων (σπάνιες γαίες, βολφράμιο και μολυβδαίνιο) σε άλλες χώρες. «Αυτός είναι και ο λόγος που εισαγάγαμε τον όρο «Κρίσιμες Πρώτες Ύλες» στην Ευρώπη – για να περιγράψουμε μέταλλα και άλλα υλικά, τα οποία, αν για κάποιο λόγο πάψει η εισαγωγή τους από την Κίνα ή άλλες χώρες, η ευρωπαϊκή βιομηχανία καθίσταται ευάλωτη και η παραγωγή προϊόντων προστιθέμενης αξίας και πλούτου επιβραδύνεται ή παύει» περιγράφει στο 2045.gr o κ. Πάνιας. «Ήταν, κοντολογίς, η στιγμή της συνειδητοποίησης ότι η πολιτική της εξάρτησής μας από τις εισαγωγές πρώτων υλών στράφηκε εναντίον μας», καταλήγει.

Όμως ήταν και η αρχή της συνειδητοποίησης μιας απειλής πιο σκληρής και πιο επικίνδυνης για την Ευρώπη, που μόλις την τελευταία διετία αρχίσαμε να αντιλαμβανόμαστε: της αποβιομηχανοποίησης της Ευρώπης.

Το φάντασμα της αποβιομηχανοποίησης, οι δίκαιες αντιδράσεις της κοινωνίας και η καινοτομία που ακόμη αναζητείται

Μόνο μεταξύ του 2019 και του 2023 η Ευρώπη απώλεσε περισσότερες από 850.000 θέσεις εργασίας στον βιομηχανικό τομέα, σύμφωνα με έρευνα της Eurostat – ένα ακόμη ανησυχητικό σημάδι ότι η αποβιομηχανοποίηση της Ευρώπης προχωρά με ταχείς ρυθμούς. Το Forbes, ήδη από τις αρχές του 2024, αναρωτιόταν αν υπάρχει πραγματικά αντίδοτο στην αποβιομηχανοποίηση της Ευρωπαϊκής οικονομίας, παρατηρώντας ότι η βιομηχανική παραγωγή της Γερμανίας, της βιομηχανικής καρδιάς της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κορυφώθηκε τον Νοέμβριο του 2017 και μέχρι τον Δεκέμβριο του 2023 είχε μειωθεί σε επίπεδα που είχαν παρατηρηθεί τελευταία φορά το 2006  – μια συρρίκνωση της τάξης του 14%. Φυσικά η αποβιομηχανοποίηση της Ευρώπης δεν συνέβη εν μια νυκτί, αλλά είναι σε εξέλιξη εδώ και δεκαετίες. Το αφήγημα θέλει αυτήν την τάση να οφείλεται, σε μεγάλο βαθμό, στην απόφαση των ευρωπαϊκών πολυεθνικών να μεταφέρουν την παραγωγή τους σε τοποθεσίες με χαμηλότερο κόστος εργασίας — ιδίως μετά την ένταξη της Κίνας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου το 2001. Μια τάση την οποία το Ευρωπαϊκό περιβαλλοντικό πλαίσιο που αναφέρθηκε πιο πάνω μάλλον διευκόλυνε.

Η παραγωγή πρώτων υλών είναι από τους κλάδους που επηρεάστηκαν βαθύτερα από αυτήν την αλλαγή παραγωγικού μοντέλου και που συνεχίζει να συμπιέζεται εξαιτίας και της ενεργειακής κρίσης που πυροδότησε ο Ρωσο-Ουκρανικός πόλεμος. Το κόστος ενέργειας για την ευρωπαϊκή βιομηχανία παραμένει σημαντικά υψηλότερο από ό,τι πριν από το 2022 και 2-3 φορές υψηλότερο από ό,τι στις ΗΠΑ ή την Κίνα. Οι ενεργοβόρες βιομηχανίες όπως η χημική βιομηχανία, ο χάλυβας και το αλουμίνιο έχουν ανταποκριθεί με περικοπές παραγωγής και προσωρινές διακοπές λειτουργίας. Η επανέναρξη της παραγωγής μετά τη μείωση των τιμών της ενέργειας έχει υπάρξει στην καλύτερη περίπτωση μερική. Σε ορισμένες περιπτώσεις, έχουμε ήδη δει μόνιμες διακοπές λειτουργίας και μετεγκαταστάσεις εκτός Ευρώπης σε περιοχές με χαμηλότερα επίπεδα κόστους ενέργειας. Αυτό υποδηλώνει ότι η αποβιομηχάνιση στην Ευρώπη συνεχίζει με αμείωτο ρυθμό.

«Συνυπολογίζοντας στην εξίσωση τα παραπάνω, μπορεί η Ευρώπη να καλύψει το μειονέκτημά της;» ρωτάμε τον κ. Πάνια. Ο ίδιος διατηρεί τις επιφυλάξεις του, εξηγώντας μας τους λόγους. «Όταν φτάνεις στο σημείο, ως Ευρώπη, να μην έχεις  ούτε ανταγωνιστικό κόστος ενέργειας, ούτε σύγχρονες τεχνολογίες παραγωγής, και επιπλέον κινδυνεύεις να σου στερήσουν πρόσβαση σε πρώτες ύλες που είναι σημαντικές για την οικονομική σου ανάπτυξη και την κοινωνική σου ευημερία, έχεις δύο επιλογές: ή να αναπτύξεις και να προωθήσεις την πραγματική καινοτομία ή να μεταφέρεις στις ευρωπαϊκές πρώτες ύλες τις υφιστάμενες τεχνολογίες, αφού τις ιχνηλατήσεις, και να ξαναμπείς στο παιχνίδι. Η πρώτη επιλογή θέλει χρόνο για να ευοδωθεί και να δαπανήσεις χρόνια προκειμένου να καλύψεις το έδαφος από τις τεχνολογικά πιο προηγμένες χώρες.

Κατά την άποψή μου, η Ε.Ε. ακολουθεί τη δεύτερη επιλογή, που σημαίνει ότι δεν μπορεί να βρεθεί στην πρωτοπορία. Και αυτό αποδεικνύεται από την ίδια την πραγματικότητα. Υπάρχει αυτή τη στιγμή έστω και μια Ευρωπαϊκή εταιρεία υψηλής τεχνολογίας; Όχι μόνο στις πρώτες ύλες, αλλά και αλλού;

Να σας δώσω και ένα οικείο για εμάς παράδειγμα: το αλουμίνιο. Η παραγωγή αλουμινίου στηρίζεται στον βωξίτη, μια πρώτη ύλη που η Ευρώπη δεν έχει αποθέματα και ανήκει στις κρίσιμες πρώτες ύλες, όπως άλλωστε και το αλουμίνιο. Παράλληλα, η ανακύκλωση αλουμινίου δεν επαρκεί για να καλύψει τις αυξανόμενες μελλοντικές της ανάγκες. Αρκεί μόνο να σας αναφέρω ότι το 75% του αλουμινίου που έχει παραχθεί παγκόσμια από τα τέλη του 19^ου αιώνα μέχρι σήμερα παραμένει σε χρήση! Το μόνο καθετοποιημένο εργοστάσιο παραγωγής αλουμινίου από βωξίτη στην Ευρώπη είναι το ελληνικό. Και παρότι διαθέτει εγχώρια κοιτάσματα βωξιτών, αυτά δεν επαρκούν για να καλύψουν τη ζήτηση, με αποτέλεσμα να στηριχθεί και αυτό σε εισαγόμενο βωξίτη. Από την άλλη πλευρά, το αλουμίνιο σαν στοιχείο υπάρχει και σε άλλα πετρώματα, από τα οποία θα μπορούσε να εξαχθεί με την προϋπόθεση ότι θα αναπτύσσονταν καινοτόμες τεχνολογίες και θα στηριζόταν η βιομηχανική έρευνα προς αυτήν την κατεύθυνση ως  στρατηγική ευρωπαϊκή πολιτική. Φυσικά αυτό δεν έχει γίνει ποτέ», σημειώνει ο κ. Πάνιας.

Όμως στη συνέχεια της συζήτησής μας ο κ. Πάνιας προσθέτει μια ακόμα παράμετρο που εντείνει το πρόβλημα για την Ευρώπη. «Το μεγαλύτερο πρόβλημα, όμως, είναι ότι, ακόμη και με τη δεύτερη επιλογή, η Ευρώπη, αμφιβάλλω αν μπορεί να καλύψει το μειονέκτημά της. Και οι λόγοι είναι, πρωτίστως, κοινωνικοί. Για παράδειγμα, στο Εργαστήριο Μεταλλουργίας του Ε.Μ.Π., ήμασταν από τους πρώτους που φέραμε εις πέρας ερευνητικά έργα για την εξαγωγή σπανίων γαιών στην Ευρώπη ήδη από το 2010. 15 χρόνια μετά, τι έχει γίνει; Πόσα μεταλλεία άνοιξαν χωρίς να αντιδρούν οι κοινωνίες; Μέχρι σήμερα κανένα.

Όμως μπορούμε να αδικήσουμε τους Ευρωπαίους πολίτες που αντιδρούν; Όταν για δεκαετίες η Ευρώπη τους έχει γαλουχήσει με το αφήγημα ότι η βιομηχανία εξαγωγής και παραγωγής πρώτων υλών είναι συνώνυμο της περιβαλλοντικής καταστροφής; Αφήγημα που, όπως σωστά αναφέρετε και εσείς, εξυπηρετούσε όταν οι μεγάλες βιομηχανίες μετέφεραν τις δραστηριότητές τους σε άλλες ηπείρους. Οι κοινωνίες έχουν δίκιο από αυτή τη σκοπιά.

Συνεπώς, ο δρόμος της Ευρώπης είναι λάθος. Έθεσε τον εαυτό της μακριά από την καινοτομία, και ταυτόχρονα, δε βοηθά στην επίλυση του τραύματος που δημιούργησε η ίδια απέναντι στις μεταλλευτικές και μεταλλουργικές δραστηριότητες που έχουν δαιμονοποιηθεί από τις κοινωνίες. Οι υφιστάμενες τεχνολογίες παραγωγής μετάλλων είναι πράγματι απαρχαιωμένες, αναπτυγμένες για μια άλλη εποχή της ανθρωπότητας και πρέπει να επανασχεδιαστούν. Μόνο έτσι θα μπορέσει να αλλάξει και η στάση της κοινωνίας, η οποία φαίνεται την παρούσα στιγμή να είναι δεκτική απέναντι στην ανάπτυξη αυτονομίας στον τομέα των κρίσιμων πρώτων υλών, με την προϋπόθεση  ότι οι τεχνολογίες θα γίνουν πιο συμβατές με τις σύγχρονες απαιτήσεις της.»

«Ποιο είναι, λοιπόν, το συμπέρασμα;» ρωτάμε. «Στο παρόν, ο χρόνος περνάει, η αποβιομηχανοποίηση επιταχύνει και χάνουμε το τρένο της καινοτομίας. Αλλά, κυρίως, δε μεταστρέφουμε τη γνώμη των Ευρωπαίων πολιτών απέναντι στον κλάδο παραγωγής πρώτων υλών. Γιατί τις ίδιες τεχνολογίες, που δαιμονοποιήσαμε στο κοντινό παρελθόν, προσπαθούμε τώρα να τις παρουσιάσουμε ως λύσεις μονόδρομους» καταλήγει ο κ. Πάνιας.

Το τοπίο των Κρίσιμων Πρώτων Υλών στην Ελλάδα

Η συζήτηση με τον κ. Πάνια δεν θα μπορούσε να μη συμπεριλάβει και τη θέση της Ελλάδας στο πεδίο των κρίσιμων πρώτων υλών. Η απάντησή του έρχεται αβίαστα. «Ο ορυκτός πλούτος στην Ελλάδα υπάρχει και παραμένει αναξιοποίητος. Αρχικά, γιατί, όπως και στην Ευρώπη, έτσι και στη χώρα μας, έχει παγιωθεί στους πολίτες  η άποψη ότι αυτού του είδους οι δραστηριότητες είναι ασύμβατες με την ανάπτυξη της χώρας. Επιπλέον, γιατί η Ελλάδα είναι μια εχθρική χώρα για βιομηχανίες αξιοποίησης του εθνικού ορυκτού πλούτου, ο οποίος ακόμη και σήμερα δεν είναι απόλυτα γνωστός. Αυτό οφείλεται σε αστοχίες της ελληνικής πολιτείας, η οποία αντί να υποστηρίξει τη θεμελίωση και την εξέλιξη ενός ισχυρού ινστιτούτου γεωλογικών και μεταλλευτικών ερευνών, επί δεκαετίες το άφησε να υποβαθμίζεται και να επιτρέπει στα πιο δυνατά «μυαλά» να μεταναστεύουν στο εξωτερικό. Αφού λοιπόν απαξίωσε με τις πολιτικές του επί δεκαετίες τον ορυκτό του πλούτο, πώς μπορεί να περιμένει σήμερα το ελληνικό κράτος αποτελέσματα;» τονίζει με έμφαση.

«Σε ποιες κρίσιμες κρίσιμες πρώτες ύλες διαθέτει η Ελλάδα δυνατότητα παραγωγής» τον ρωτάμε. «Αρχικά μπορούμε να δούμε εκείνες που εμφανίζονται ως παραπροϊόντα της υπάρχουσας βιομηχανίας. Το Γάλλιο είναι ένα παράδειγμα. Αυτό το μέταλλο εμφανίζεται ως παραπροϊόν της επεξεργασίας του βωξίτη, που όπως είπαμε νωρίτερα χρησιμοποιείται για την παραγωγή αλουμινίου. Η παραγωγή Γαλλίου είναι μια επένδυση που μπορεί να προχωρήσει γιατί το μέταλλο αυτό συσσωρεύεται σε ένα ρεύμα της υφιστάμενης βιομηχανικής εγκατάστασης και επομένως δεν απαιτεί δραστηριότητες μεταλλευτικής που θα δημιουργούσαν αντιδράσεις στην κοινωνία. Αντίστοιχη είναι και η περίπτωση του Σκάνδιου, που αντίστοιχα συσσωρεύεται στα στερεά κατάλοιπα της επεξεργασίας του βωξίτη, παρότι η τεχνολογία για την παραγωγή του δεν είναι ακόμη αρκετά ώριμη για να εφαρμοστεί οικονομικά.

Φυσικά, υπάρχουν και άλλες περιπτώσεις κρίσιμων πρώτων υλών, όπως το Αντιμόνιο που υπάρχει στους αντιμονίτες της Χίου. όμως, σε αυτήν την περίπτωση, αναδεικνύονται περίτρανα όλα όσα συζητήσαμε έως τώρα. Για την τοπική κοινωνία είναι δεδομένη η ασυμβατότητα μεταλλευτικής δραστηριότητας με τον τουρισμό και τη γεωργία. Όμως υπάρχει και η συλλογική μνήμη της κοινωνίας από τα προβλήματα που προκάλεσε στο παρελθόν η μεταλλευτική δραστηριότητα . Πώς μπορείς να πείσεις την κοινωνία ότι αυτή τη φορά θα κάνεις τα πράγματα διαφορετικά; Χωρίς την κοινωνία σύμμαχό σου δε μπορείς να πετύχεις. Και για να την έχεις σύμμαχό σου, πρέπει να την πείσεις ότι έχεις επενδύσει στην έρευνα και την καινοτομία, και θα εφαρμόσεις μεθόδους που απαντούν στο μέγιστο βαθμό στις περιβαλλοντικές ανησυχίες της και σέβονται την ποιότητα ζωής των ανθρώπων της.»

Το επιστημονικό δυναμικό υπάρχει αλλά η στρατηγική αγνοείται

Αυτό, όπως σημειώνει ο κ. Πάνιας, αναδεικνύει και ένα δεύτερο σημαντικό διαχρονικό ζήτημα της Ελλάδας: την έλλειψη πολιτικής για την καινοτομία και την έρευνα. «Οι πόροι που το ελληνικό κράτος επενδύει στην έρευνα είναι πενιχροί και οι προσκλήσεις για έρευνα είναι αντιγραφή των ευρωπαϊκών, χωρίς καμία προσαρμογή στην ελληνική πραγματικότητα – γεγονός που αναδεικνύει ουσιαστικά την έλλειψη μιας ελληνικής στρατηγικής». Ζητώντας του να μας δώσει κάποια στοιχεία για αυτό, ανέφερε χαρακτηριστικά ότι για το 2024 η Ελλάδα βρέθηκε στην 20^η θέση του Innovation Index της Ε.Ε. και τοποθετήθηκε με τις χώρες που ανήκουν στην ομάδα μέτριας επίδοσης καινοτομίας, μόλις δύο θέσεις πάνω από τη χαμηλότερη βαθμίδα κατάταξης. Όσο για την κατάσταση που επικρατεί σε επίπεδο πολιτικών αποφάσεων, μας κατευθύνει στην πρόσφατη συνέντευξη του πρώην προέδρου του Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας, Τεχνολογίας και Καινοτομίας, κ. Σπύρου Αρταβάνη-Τσάκωνα,που αναλύει τα βαθύτερα αίτια που η χώρα παραμένει ουραγός στην καινοτομία και την έρευνα.

Το αποτέλεσμα; «Σε αυτό το περιβάλλον δεν αναπτύσσεται τεχνολογία, δε παράγεται καινοτομία, και ειδικά για τον κλάδο των πρώτων υλών – κρίσιμων ή μη- η κοινωνία δε μπορεί να πειστεί και να αποδεχθεί τις δραστηριότητές του. Χρειαζόμαστε, όσο ποτέ άλλοτε, μια εθνική πολιτική στα θέματα αυτά. Να αποφασίσουμε, αν θέλουμε να γίνει η Ελλάδα μια βιομηχανική χώρα και αν θέλουμε να έχει βαριά βιομηχανία. Μόνο μια τέτοια απόφαση, που πρέπει να ληφθεί στο ανώτερο επίπεδο και να εξυπηρετηθεί ανεξάρτητα από πολιτικές ή κομματικές κατευθύνσεις, θα μπορούσε να οδηγήσει στη δημιουργία ενός οδικού χάρτη για να πετύχουμε τους επιμέρους στόχους.»

«Υπάρχει σήμερα το επιστημονικό κεφάλαιο για να υποστηρίξει ένα τέτοιο εγχείρημα;» ρωτάμε τον κ. Πάνια.

«Το επιστημονικό και τεχνικό δυναμικό υπάρχει. Και παρότι ένα σημαντικό μέρος του έχει μεταναστεύσει στο εξωτερικό, αυτό που παραμένει στην χώρα είναι ικανό, καλά καταρτισμένο και με διάθεση για καινοτομία και πρόοδο. Το Εργαστήριο Μεταλλουργίας του ΕΜΠ, όπως και Εργαστήρια όλων των Σχολών στο ΕΜΠ και στα υπόλοιπα Πανεπιστημιακά ιδρύματα της χώρας, δίνουμε όλοι μαζί το δικό μας αγώνα ακόμη και υπό αυτές τις συνθήκες. Μιλώντας για την δική μας ερευνητική ομάδα, Tesmet, έχουμε πετύχει να συμμετέχουμε ενεργά σε έργα υψηλού δυναμικού καινοτομίας, σε συνεργασία με ερευνητικά κέντρα, πανεπιστήμια και βιομηχανίες του ελληνικού και διεθνούς οικοσυστήματος πρώτων υλών. Οι τεχνολογίες που αναπτύσσουμε εστιάζουν πάντα σε κατευθύνσεις όπως η πράσινη μεταλλουργία, η κυκλική οικονομία και η βιωσιμότητα. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι το έργο HARARE, που ολοκληρώνεται το 2025 (περισσότερες πληροφορίες στο ένθετο), καθώς και το Sisal Pilot, του οποίου οι προτεινόμενες τεχνολογίες έχουν ήδη διακριθεί μέσω της πλατφόρμας Innovation Radar της Ευρωπαϊκής Ένωσης». Εν κατακλείδι, αυτό που απουσιάζει είναι η υποστήριξη του Πανεπιστημίου από την Πολιτεία και η κατανόηση από όλους ότι η παρούσα εικόνα του είναι συνέπεια της ένδειας στην οποία έχει περιέλθει, και όχι κάποιου άλλου παράγοντα».

Το πρόγραμμα HARARE

Το HARARE (Hydrogen As the Reducing Agent in the REcovery of metals and minerals from metallurgical waste) αποτελεί ένα καινοτόμο ερευνητικό έργο που φέρνει κοντά μεγάλες βιομηχανίες, ερευνητικά και ακαδημαϊκά κέντρα από την Ελλάδα (ΕΜΠ, AdMiRIS, Metlen) αλλά και το εξωτερικό (Aurubis, SINTEF, Linde, NTNU, KU Leuven, RWTH, ReSiTec). Στόχος του έργου είναι η ανάπτυξη καινοτόμων τεχνολογιών για την παραγωγή μετάλλων από απορρίμματα της βιομηχανίας χαλκού και αλουμινίου. Η δεύτερη μεγάλη καινοτομία του είναι ότι οι τεχνολογίες παραγωγής μετάλλων που αναπτύσσει χρησιμοποιούν υδρογόνο αντί για άνθρακα, πετυχαίνοντας δραστική μείωση των εκπομπών CO₂.
Πολλά από τα μέταλλα που παράγονται με τις τεχνολογίες του HARARE όπως το αλουμίνιο, το κοβάλτιο, το νικέλιο, το σκάνδιο και οι σπάνιες γαίες, ανήκουν στις κρίσιμές πρώτες ύλες που προαναφέρθηκαν στο άρθρο. Αυτά τα μέταλλά είναι σημαντικά για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση της Ευρώπης γιατί χρησιμοποιούνται ευρέως στην κατασκευή ανεμογεννητριών, φωτοβολταϊκών πάνελ, ηλεκτρικών οχημάτων, προηγμένων ηλεκτρονικών συστημάτων, καθώς και σε κρίσιμες εφαρμογές της αμυντικής και διαστημικής βιομηχανίας.
Η ερευνητική ομάδα Technologies for Sustainable Metallurgy (Tesmet) που αποτελείται αποκλειστικά από Έλληνες ερευνητές/ερευνήτριες και ακαδημαϊκούς, αναπτύσσει καινοτόμες τεχνολογίες για την ανάκτησή των μετάλλων του HARARE και βρίσκεται συνεχώς στην αιχμή των τεχνολογικών εξελίξεων του τομέα της μεταλλουργίας.
Στόχος του προγράμματος που ολοκληρώνεται τον Δεκέμβριο του 2025 είναι να έχει επιδείξει την βιωσιμότητα των τεχνολογιών που προτείνει σε ένα ημιβιομηχανικό επίπεδο, δηλαδή ένα στάδιο πριν τις βιομηχανικές δοκιμές μεγάλης κλίμακας. Το HARARE έχει λάβει χρηματοδότηση από το πρόγραμμα HORIZON 2020 της Ευρωπαϊκής Ένωσης με το αριθμό απόφασης no. 958307.
Παραπάνω πληροφορίες για το έργο μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του https://h2020harare.eu/ και για την ερευνητική ομάδα Tesmet στην ιστοσελίδα https://tesmet.gr/.

The post Κρίσιμες πρώτες ύλες: είναι «γυμνή» η Ευρώπη και η Ελλάδα; appeared first on 2045.gr.

Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές (ή τη στιγμή που τις διαβάζεται) πλήθος μαθητών ή φοιτητών σε όλο τον κόσμο προστρέχουν σε ένα σύστημα ΑΙ για να αναζητήσουν πληροφορίες και απαντήσεις για μια εργασία στο σχολείο ή στο Πανεπιστήμιο. Εργαλεία όπως το ChatGPT, το Copilot ή το Gemini κερδίζουν όλο και μεγαλύτερη δημοτικότητα για την αναζήτηση πληροφοριών, την εξεύρεση λύσεων ή ακόμα και τη δημιουργία περιεχομένου εντός (και εκτός) του πλαισίου της εκπαιδευτικής διαδικασίας. 

Η τεχνητή νοημοσύνη επηρεάζει πολλούς τομείς της ζωής μας και της καθημερινότητάς μας, με την εκπαίδευση να μην αποτελεί εξαίρεση. Από τη μία πλευρά υπάρχουν σημαντικές προσδοκίες: από τη βελτίωση της μαθησιακής εμπειρίας έως την εξατομίκευση της διδασκαλίας, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να προσφέρει σημαντικές προοπτικές στην εκπαιδευτική διαδικασία. Από την άλλη πλευρά υπάρχουν και οι φόβοι: ότι η υπέρμετρη χρήση της μπορεί να παροπλίσει την κριτική σκέψη των μαθητών ή ότι στο μέλλον θα οδηγηθούμε ακόμα και στην αντικατάσταση των δασκάλων, όταν π.χ. «όλη η γνώση» μπορεί να αναζητηθεί μέσα σε αυτά τα γλωσσικά μοντέλα. Προσδοκίες και προοπτικές, φόβοι και προκλήσεις πάνε χέρι-χέρι, ειδικά σ’ αυτή την πρώτη φάση γνωριμίας και χρήσης των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης που διανύουμε.

Ευρεία χρήση των ΑΙ συστημάτων από τους φοιτητές

Τα συμπεράσματα από μία πρόσφατη έρευνα με παγκόσμιο αποτύπωμα μας δείχνουν ότι η χρήση των γλωσσικών μοντέλων μεταξύ των φοιτητών έχει πολύ μεγάλη απήχηση. «Το 86% των φοιτητών παγκοσμίως χρησιμοποιούν τακτικά τεχνητή νοημοσύνη στις σπουδές τους, με το 54% από αυτούς να χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη σε εβδομαδιαία βάση», αναφέρει ως βασικό συμπέρασμα η έκθεση DEC Global AI Student Survey 2024 που δημοσιεύτηκε το προηγούμενο καλοκαίρι από το Συμβούλιο Ψηφιακής Εκπαίδευσης (Digital Education Council).

Η έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε 16 χώρες παρέχει και άλλα πολύτιμα στοιχεία και αριθμούς με ενδιαφέρον για την αξιοποίηση των μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης από τους νέους κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας:

–              66% των φοιτητών χρησιμοποιούν το ChatGPT

–              2 στους 3 μαθητές ανέφεραν ότι χρησιμοποιούν AI για αναζήτηση πληροφοριών

–              1 στους 2 μαθητές δήλωσε ότι δεν αισθάνεται έτοιμος για την τεχνητή νοημοσύνη

–              58% των φοιτητών ανέφεραν ότι δεν αισθάνονται ότι έχουν επαρκείς γνώσεις και δεξιότητες τεχνητής νοημοσύνης

–              48% των φοιτητών δήλωσαν ότι δεν αισθάνονται επαρκώς προετοιμασμένοι για μια μελλοντική επαγγελματική καριέρα, σε κλάδο που σχετίζεται με την τεχνητή νοημοσύνη

–              80% των φοιτητών δήλωσαν ότι η τεχνητή νοημοσύνη, όπως διδάσκεται στα πανεπιστήμια δεν ανταποκρίνεται πλήρως στις προσδοκίες

–              5% των φοιτητών δήλωσαν ότι γνωρίζουν πλήρως τις κατευθυντήριες γραμμές της τεχνητής νοημοσύνης

–              50% των φοιτητών πιστεύουν ότι η υπερβολική εξάρτηση από την τεχνητή νοημοσύνη θα επηρεάσει αρνητικά την ακαδημαϊκή τους επίδοση και ότι η υπερβολική εξάρτηση στη διδασκαλία μειώνει την αξία που λαμβάνουν από την εκπαίδευσή τους

Όλοι οι παραπάνω αριθμοί και ποσοστά κρύβουν και αισιόδοξα και απαισιόδοξα μηνύματα. Για παράδειγμα, ο φόβος σχετικά με την αλόγιστη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης από τους νέους μοιάζει να μην έχει βάση (τουλάχιστον στο βαθμό που εκφράζεται), αφού μια σημαντική μερίδα των φοιτητών εκφράζουν από μόνοι τους αυτόν τον προβληματισμό. Άρα δείχνουν ήδη μια εγρήγορση, εκφράζοντας ανησυχίες για την εξάρτηση, για το απόρρητο και την ασφάλεια των δεδομένων, όπως επίσης και την αξιοπιστία του περιεχομένου που δημιουργείται από την τεχνητή νοημοσύνη.

Βέβαια, οι φοιτητές (προπτυχιακοί, μεταπτυχιακοί, διδακτορικοί) ήρθαν σε επαφή με αυτά τα μοντέλα σε μια λίγο πιο ώριμη ηλικία από τους νεότερους μαθητές. Αυτοί, που έρχονται σε επαφή με το ChatGPT ή το Gemini σε ακόμα πιο «ευαίσθητα χρόνια», θα εκφράζουν ανάλογους προβληματισμούς στο μέλλον;

Η τεχνητή νοημοσύνη ως βασικό εφόδιο στην εκπαίδευση

Σε ένα κόσμο που στο μέλλον θα βασίζεται ακόμα περισσότερο στο ΑΙ, η ανάπτυξη δεξιοτήτων στο συγκεκριμένο πεδίο στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής διαδικασίας θεωρείται επιβεβλημένη. Όχι μόνο για τους νέους, αλλά και για τους εκπαιδευτικούς. Αυτές οι γνώσεις θα είναι σε ένα βαθμό βασικό εφόδιο για την επαγγελματική επιτυχία.

«Τα Πανεπιστήμια πρέπει να εξετάσουν πώς να ενισχύσουν αποτελεσματικά τον αλφαβητισμό της τεχνητής νοημοσύνης για να εξοπλίσουν τόσο τους φοιτητές όσο και τους ακαδημαϊκούς με τις δεξιότητες για να επιτύχουν σε έναν κόσμο που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη» ανέφερε μεταξύ άλλων στα σχόλια του πάνω στην έρευνα που αναφέραμε προηγουμένως ο Alessandro Di Lullo, Διευθύνων Σύμβουλος του Συμβουλίου Ψηφιακής Εκπαίδευσης.

Η ορμή με την οποία μπήκε το ΑΙ στη ζωή μας τα τελευταία χρόνια δημιουργεί σίγουρα «έκτακτες καταστάσεις» για όλους, πόσο μάλλον για μια γενιά που αντιλαμβάνεται ότι οι ΑΙ δεξιότητες (και η ορθή αξιοποίησή τους) θα είναι απαραίτητες για την εργασία που θα επιλέξουν στο μέλλον, αλλά και για τους εκπαιδευτικούς (και τα εκπαιδευτικά ιδρύματα συνολικά) προκειμένου να μείνουν επίκαιροι. Η εφαρμογή και η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην εκπαίδευση γίνεται το νέο πρότυπο και τα Πανεπιστήμια θα πρέπει να λάβουν μέτρα για να διασφαλίσουν ότι διαθέτουν κατάλληλα μέτρα και την απαραίτητη προετοιμασία για την ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης.

Ήδη αρκετά Πανεπιστήμια σε όλο τον κόσμο προσπαθούν να ανταποκριθούν σε αυτήν την πρόκληση, ενώ προσπάθειες βλέπουμε και σε μικρότερες εκπαιδευτικές βαθμίδες, είτε από τα σχολεία συνολικά είτε από μεμονωμένες περιπτώσεις δασκάλων. Ανάλογες κινήσεις συναντάμε και από την ιδιωτική πρωτοβουλία, που υποστηρίζει σημαντικά προγράμματα εκπαίδευσης, στοχεύοντας σε νέους μικρότερων ηλικιών για την έγκαιρη προετοιμασία της νέας γενιάς για τις ανάγκες που θα προκύψουν στο μέλλον. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι το πρόγραμμα Experience AI της Google (η οποία έχει αναπτύξει το Gemini), που υλοποιείται σε πολλές χώρες σε όλο τον κόσμο και σύντομα θα το δούμε και στη χώρα μας, με τη στήριξη του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων & Αθλητισμού.

Οφέλη, αλλά και προκλήσεις

Ειδικοί, αλλά και εκπαιδευτικοί αναγνωρίζουν τα σημαντικά οφέλη που μπορεί να προσφέρει η τεχνητή νοημοσύνη στην εκπαιδευτική διαδικασία. Ενδεικτικά, μερικά από αυτά είναι:

–              Εξατομίκευση της μάθησης. Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να δημιουργήσει εξατομικευμένα μαθησιακά προγράμματα, λαμβάνοντας υπόψη τις μοναδικές ικανότητες και τις ανάγκες των μαθητών και βελτιώνοντας κατ’ επέκταση την απόδοση τους. 

–              Ανίχνευση μαθησιακών δυσκολιών. Η ανάλυση των δεδομένων που προκύπτουν από τη μαθησιακή δραστηριότητα μπορεί να οδηγήσει στον έγκαιρο εντοπισμό μαθησιακών δυσκολιών, προτείνοντας παράλληλα διορθωτικές ενέργειες.

–              Εκπαιδευτική υποστήριξη. Τα γλωσσικά μοντέλα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως βοηθήματα στην προετοιμασία του διδακτικού υλικού και των απαντήσεων σε συνήθεις ερωτήσεις.

–              Νέες Διδακτικές Προσεγγίσεις. Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να προωθήσει νέες διδακτικές προσεγγίσεις, όπως η μεικτή μάθηση και η διαδραστική διδασκαλία, που έρχονται να εμπλουτίσουν την εκπαιδευτική εμπειρία και να καταστήσουν τη μάθηση πιο ενδιαφέρουσα και προσβάσιμη.

Μαζί με τις παραπάνω προοπτικές έρχονται και οι προκλήσεις, με τα ηθικά ζητήματα να εκφράζονται πιο συχνά. Η διασφάλιση της ιδιωτικότητας και η ασφάλεια των δεδομένων είναι δύο τέτοια σημαντικά ζητήματα. Ανάλογος προβληματισμός ανακύπτει και για την αύξηση της έντασης της εκπαιδευτικής ανισότητας. Οι μαθητές από κοινωνικοοικονομικά ασθενέστερο background ενδέχεται να μην έχουν την ίδια πρόσβαση σε προηγμένα εκπαιδευτικά εργαλεία, γεγονός που μπορεί να διευρύνει το εκπαιδευτικό χάσμα. 

Η ορθότητα των πληροφοριών που παρέχουν τέτοια συστήματα είναι επίσης μια σημαντική πρόκληση. Τα γλωσσικά μοντέλα δίνουν συχνά-πυκνά λανθασμένες απαντήσεις σε ερωτήματα, ακόμα και αβάσιμες πληροφορίες, φαινόμενο που περιγράφεται κοινώς με τον όρο «hallucination» (παραίσθηση). Ειδικά σε θέματα ελληνικού ενδιαφέροντος ή ελληνικής γλώσσας, αυτό το φαινόμενο είναι ακόμα πιο συχνό. Ειδικοί το αποδίδουν στο μικρότερο όγκο βιβλιογραφίας (άρα και οι «πηγές» γνώσης των ΑΙ μοντέλων) σε σχέση με άλλα διεθνή θέματα, αλλά και στην απήχηση της ελληνικής γλώσσας που επίσης είναι απείρως μικρότερη σε σύγκριση π.χ. με την αγγλική. Επομένως, η ανθρώπινη εποπτεία είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση της αξιοπιστίας των πληροφοριών.

Ενδεχομένως όλα τα παραπάνω να μας παρέχουν το στίγμα για το πώς πρέπει να κινηθεί η ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στην εκπαίδευση. Στην αναζήτηση εκείνης της χρυσής τομής, που ναι, θα αντιλαμβάνεται τις σημαντικές προοπτικές της, αλλά ταυτόχρονα δεν θα χάνει το ανθρώπινο αποτύπωμά της. Ακόμα όμως και για αυτήν την λεπτή ισορροπία είναι απαραίτητη η εκπαίδευση μαθητών και εκπαιδευτικών πάνω σε αυτά τα συστήματα.

The post Τεχνητή νοημοσύνη και εκπαίδευση: χρήση, προοπτικές και προκλήσεις appeared first on 2045.gr.

Σε μία εμβληματική επένδυση για την παρουσία της στην Ελλάδα προχωράει η Amazon, η οποία ανακοίνωσε τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα πρωτοβουλία της για Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας στη χώρα. Μία επένδυση που αφορά σε τρία, νέα αιολικά πάρκα μεγάλης κλίμακας στη Δυτική και Κεντρική Μακεδονία, όπως και στην Πελοπόννησο και τα οποία  θα βοηθήσουν στην κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της Amazon στην περιοχή, παρέχοντας καθαρή ενέργεια και υποστηρίζοντας, παράλληλα, την επίτευξη του στόχου μετάβασης της Ελλάδας σε χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. «Πρόκειται για μια επένδυση που μας δίνει την προοπτική της ενεργειακής ανεξαρτησίας» ανέφερε μεταξύ άλλων ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Θόδωρος Σκυλακάκης, στο πλαίσιο των σχετικών ανακοινώσεων. «Είναι μια σημαντική ημέρα για εμάς και δείχνει τη δέσμευσή μας στη χώρα και την ελληνική οικονομία. Διευκολύνουμε την πρόσβαση των ελληνικών επιχειρήσεων στην αιολική ενέργεια», ανέφερε από την πλευρά ο Θανάσης Πατσακάς, Country Manager Greece, Cyprus, Malta για την Amazon Web Services.

Επένδυση άνω του 1 δισ. δολαρίων

Το ύψος της συνολικής επένδυσης στα τρία αιολικά πάρκα εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει το 1 δισ. δολάρια και θα συγχρηματοδοτηθεί από την Εθνική Τράπεζα, καθώς επίσης από κεφάλαια από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Το συγκεκριμένο έργο να είναι αναπόσπαστο κομμάτι της διεθνής στρατηγικής της Amazon, η οποία έχει αναπτύξει ένα μεγάλο χαρτοφυλάκιο ενεργειακών επενδύσεων παγκοσμίως. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο Θανάσης Πατσακάς «η Amazon αποτελεί το μεγαλύτερο αγοραστή πράσινης ενέργειας σε παγκόσμιο επίπεδο». Η στρατηγική τοποθέτηση της Amazon προς τις ΑΠΕ φέρνει και σημαντικά ανταποδοτικά οφέλη στις περιοχές που η εταιρεία παραγματοποιεί τις σχετικές επενδύσεις. Ενδεικτικά, μέσα στο χρονικό διάστημα  2014 – 2022, οι επενδύσεις της Amazon σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας σε όλη την Ευρώπη απέφεραν περίπου 2,4 δισ. ευρώ στην περιφερειακή οικονομία και συνέβαλαν με περισσότερα από 723 εκατ. ευρώ στο ΑΕΠ της Ευρώπης, δημιουργώντας παράλληλα περισσότερες από 3.900 θέσεις πλήρους απασχόλησης, μόνο το 2022.

Στην Ελλάδα έχουν, ήδη, υπογραφεί τέσσερις συμφωνίες προμήθειας ενέργειας (Power Purchase Agreements), οι οποίες αφορούν σε τρία έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Ειδικότερα, δύο εξ’ αυτών των συμφωνιών αφορούν στο αιολικό πάρκο στο Βέρμιο (βόρειος και νότιος αιολικός σταθμός Βερμίου) στη Δυτική και Κεντρική Μακεδονία, ενώ ακόμη δύο στα αιολικά πάρκα στις περιοχές Μεσοκόρφη και Κούκουρας στην Πελοπόννησο.

Η κατασκευή των υποδομών έχει, ήδη, ξεκινήσει, και το 2026 τα νέα, αιολικά πάρκα αναμένεται να είναι πλήρως λειτουργικά. Συνολικά, ως αποτέλεσμα των έργων, εκτιμάται ότι θα παραχθεί καθαρή ενέργεια, που αντιστοιχεί στην ηλεκτροδότηση 200.000 ελληνικών νοικοκυριών, ετησίως. Όπως σημείωσε ο κ. Πατσακάς, η παραγόμενη ενέργεια από τα νέα έργα θα περνάει κατευθείαν στο κεντρικό δίκτυο, καλύπτοντας τόσο τις λειτουργικές ανάγκες της Amazon όσο και τις ανάγκες τοπικών επιχειρήσεων, δημόσιων φορέων και νοικοκυριών.

Έως 300 θέσεις εργασίας

Η λειτουργία των αιολικών πάρκων αναμένεται να δημιουργήσει, μακροπρόθεσμα, σημαντικά οικονομικά οφέλη για την Ελλάδα. Ήδη, για το αιολικό πάρκο στο Βέρμιο έχουν δημιουργηθεί περισσότερες από 100 νέες θέσεις εργασίας, ενώ κατά την πλήρη λειτουργία των σταθμών οι νέες θέσεις εργασίας αναμένεται να φτάσουν τις 300, σύμφωνα με στοιχεία της Aer Soléir, που είναι ο φορέας υλοποίησης του έργου, με έδρα το Δουβλίνο και σημαντική παρουσία στην Ευρώπη στον κλάδο ανάπτυξης υποδομών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Επιπλέον, η Aer Soleir έχει ήδη διαθέσει περισσότερα από 2,8 εκατομμύρια ευρώ για επενδύσεις στις τοπικές κοινότητες, με αναβάθμιση υποδομών, υποστήριξη υπηρεσιών, αλλά και σε αναδασώσεις και προγράμματα βιοποικιλότητας και διατήρησης του δασικού πλούτου.

Βιώσιμες επενδύσεις σε ελληνικό και διεθνές επίπεδο

Τα νέα έργα ευθυγραμμίζονται με την πρωτοβουλία “Climate Pledge” της Amazon, που αποτελεί τη δέσμευση της εταιρείας για επίτευξη μηδενικών εκπομπών άνθρακα μέχρι το 2040. Παράλληλα,  συμβάλλουν  στην επίτευξη των στόχων του  Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα της Ελλάδας, το οποίο προβλέπει την παραγωγή άνω του 80% της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας από Ανανεώσιμες Πηγές έως το 2030. Με το 48% της παραγωγής ενέργειας στην Ελλάδα να βασίζεται σε ορυκτά καύσιμα, τα νέα, αιολικά πάρκα αναμένεται να βοηθήσουν, σημαντικά, στη μείωση των εκπομπών άνθρακα στη χώρα και να υποστηρίξουν τη μετάβαση της Ελλάδας στην παραγωγή καθαρής ενέργειας. Τα εν λόγω έργα Ανανεώσιμης Ενέργειας της Amazon αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης πρωτοβουλίας, η οποία περιλαμβάνει περισσότερα από 500 έργα ηλιακής και αιολικής ενέργειας, παγκοσμίως. Σε αυτό το πλαίσιο, η Amazon πέτυχε, πρόσφατα, τον στόχο της για 100% χρήση Ανανεώσιμης Ενέργειας το 2023, επτά χρόνια νωρίτερα από την αρχική πρόβλεψη για το 2030. Παράλληλα, η Amazon έχει δεσμευτεί ότι θα έχει επιτύχει θετικό αντίκτυπο και στη χρήση νερού για τις υποδομές (water positive) μέχρι το 2030. Όπως σημείωσαν χαρακτηριστικά τα στελέχη της, η εταιρεία επιστρέφει 7 δισεκατομμύρια λίτρα νερού στις περιοχές που βρίσκονται οι εγκαταστάσεις της.

«Η συνεργασία της Amazon, της Aer Soléir και της Εθνικής Τράπεζας οδήγησε σε μία πολύ καλή είδηση για τη χώρα μας, σε μια επένδυση άνω του 1 δισ. δολαρίων, η οποία βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στην επόμενη διετία, προσφέροντας καθαρή ενέργεια, που ισοδυναμεί με ενέργεια σε 200.000 νοικοκυριά. Αυτή η εμβληματική επένδυση, αποτελεί τμήμα της ολοκληρωμένης, στρατηγικής παρουσίας της Amazon στην Ελλάδα και στην ευρύτερη περιοχή. Δεν είναι, δηλαδή, μόνον μία ενεργειακή επένδυση, αλλά μία επένδυση συνδεδεμένη με όλες τις δραστηριότητες που αναπτύσσει και θα αναπτύξει η Amazon τα επόμενα χρόνια στην Ελλάδα. Το σημαντικό στην παρούσα επένδυση, πέραν από τις νέες θέσεις εργασίας που δημιουργούνται, είναι ο συνδυασμός ενέργειας και ανάπτυξης που την χαρακτηρίζει. Είναι μία απόδειξη πως δεν πρέπει να κοιτάμε την καθαρή ενέργεια στατικά ή αμυντικά. Η καθαρή ενέργεια εκτοξεύει την ανάπτυξη προς το μέλλον, δίνοντας μας τη δυνατότητα να σκεφτούμε και να προχωρήσουμε και σε άλλες δραστηριότητες, αλλά ενισχύει και την προοπτική της εθνικής, ενεργειακής ανεξαρτησίας. Αυτός είναι ο στόχος. Η πλήρης αλλαγή προτύπου για την ελληνική οικονομία, η μετάβαση σε μία οικονομία που θα παράγει η ίδια άφθονη, φθηνή και καθαρή ενέργεια, που θα της επιτρέπει να είναι ένας φάρος ανάπτυξης και προόδου στην ευρύτερη περιοχή» δήλωσε ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Θόδωρος Σκυλακάκης.

«Τα τρία, νέα αιολικά πάρκα στην Ελλάδα αποτελούν ένα σημαντικό ορόσημο της επενδυτικής μας δραστηριότητας για καθαρή ενέργεια χωρίς άνθρακα σε όλη την Ευρώπη και έρχονται να προστεθούν στον διαρκώς αυξανόμενο αριθμό έργων Ανανεώσιμης Ενέργειας που υποστηρίζουμε στη χώρα», δήλωσε η Director of Energy for EMEA της Amazon Web Services (AWS), κυρία Lindsay McQuade. «Με περισσότερα από 180 έργα αιολικής και ηλιακής ενέργειας σε πάνω από δώδεκα ευρωπαϊκές χώρες, δεσμευόμαστε να προωθήσουμε τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια τόσο για την υποστήριξη των λειτουργικών μας αναγκών όσο και για τις τοπικές κοινωνίες», πρόσθεσε η ίδια.

«Η Quantum είναι περήφανη που υποστηρίζει την Aer Soléir στη συνεργασία της με την Amazon στην Ελλάδα», δήλωσε ο ιδρυτής και Διευθύνων Σύμβουλος της Quantum Capital Group, κ. Wil Vanloh. «Οι εν λόγω συμφωνίες προμήθειας ενέργειας με την Amazon αποδεικνύουν την επιτυχία της Aer Soléir ως μια κορυφαία πλατφόρμα ανάπτυξης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και υπογραμμίζουν, παράλληλα, τη δέσμευσή μας για την προώθηση βιώσιμων ενεργειακών λύσεων σε όλη την Ευρώπη».

Ο Διευθύνων Σύμβουλος και ιδρυτικός εταίρος της Aer Soléir, κ. Andy Kinsella, δήλωσε: «Από την ίδρυσή της το 2021, η Aer Soléir έχει δεσμευτεί να προωθήσει τη μετάβαση της Ελλάδας στην πράσινη ενέργεια. Με την υποστήριξη των επενδυτών μας, Quantum Capital Group και 547 Energy, των χρηματοοικονομικών συνεργατών μας, Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος και Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, καθώς και του τοπικού μας συνεργάτη ανάπτυξης, Enteka, επενδύουμε πάνω από 500 εκατ. ευρώ σε έργα αιολικής ενέργειας, σε όλη την Ελλάδα. Είμαστε περήφανοι που τα έργα μας συμβάλλουν, σημαντικά, στους στόχους της ελληνικής κυβέρνησης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και είμαστε ενθουσιασμένοι που συνεργαζόμαστε με την Amazon».

Ο Γενικός Διευθυντής Εταιρικής και Επενδυτικής Τραπεζικής της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος, κ. Βασίλης Καραμούζης, δήλωσε: «Η επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης της Ελλάδας και η προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων αποτελούν βασικές προτεραιότητες για την τράπεζά μας. Είμαστε περήφανοι που είμαστε ο αποκλειστικός “Συνεργάτης Επιλογής” για την Aer Soléir, συμμετέχοντας και εμείς, από τη πλευρά μας, στη μεγαλύτερη, μέχρι σήμερα, συμφωνία προμήθειας Ανανεώσιμης Ενέργειας της Amazon στην Ελλάδα».

The post Εμβληματική επένδυση 1 δισ. της Amazon σε αιολικά πάρκα στην Ελλάδα appeared first on 2045.gr.

Περισσότερες από 2.000 οντότητες του δημοσίου, αλλά και του ιδιωτικού τομέα αφορά το νέο νομοσχέδιο για την κυβερνοασφάλεια, το οποίο έρχεται να ενσωματώσει την ευρωπαϊκή οδηγία NIS2 στο εθνικό μας δίκαιο. Το νέο νομοσχέδιο, που αυτήν την περίοδο, βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση, αναμένεται να ψηφιστεί μέχρι το τέλος της χρονιάς και από τις αρχές του 2025 οι υπόχρεοι φορείς του δημοσίου και οι ιδιωτικές επιχειρήσεις καλούνται να έχουν λάβει τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία τους.

Διευρύνεται το πεδίο εφαρμογής

Στόχος της νέας οδηγίας NIS2 είναι η ενίσχυση του νομοθετικού πλαισίου και της κυβερνοασφάλειας σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση για την καθιέρωση ενός υψηλού κοινού επιπέδου ασφάλειας για συστήματα δικτύων και πληροφοριών σε κρίσιμους τομείς. Σε σχέση με την αρχική οδηγία NIS (2016) διευρύνει το πεδίο εφαρμογής της και ενισχύει τις απαιτήσεις για την καλύτερη αντιμετώπιση των εξελισσόμενων απειλών στον κυβερνοχώρο. Ενδεικτικά και ως προς το πεδίο εφαρμογής, ενώ στην αρχική οδηγία, υπόχρεοι στην Ελλάδα ήταν περίπου 40 δημόσιοι και ιδιωτικοί φορείς, τώρα με τη νέα οδηγία οι υπόχρεες οντότητες εκτιμώνται σε περισσότεροι από 2.000, αφού η NIS2 αφορά όλες τις μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε κρίσιμους τομείς.

Πρακτικά, “με τη NIS2 εντάσσονται κάτω από το ίδιο καθεστώς για τα μέτρα που πρέπει να λάβουν, όλες οι οντότητες που η διακοπή λειτουργίας τους δημιουργεί πρόβλημα στο κοινωνικό σύνολο” σημείωσε σε δηλώσεις του ο Μιχάλης Μπλέτσας, διοικητής της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας (ΕΑΚ).

Σύμφωνα με στελέχη της Εθνικής Αρχής η λίστα των υπόχρεων επιχειρήσεων περιλαμβάνει όλες όσες απασχολούν τουλάχιστον 50 άτομα. Στην ίδια λίστα θα ενταχθούν και μικρότερες επιχειρήσεις, με τζίρο άνω των 10 εκατομμυρίων ευρώ, οι οποίες δραστηριοποιούνται σε τομείς υψηλής κρισιμότητας. Αξίζει μάλιστα να σημειωθεί ότι δεν έγκειται στην ευθύνη της ΕΑΚ να ενημερώσει τις επιχειρήσεις αν περιλαμβάνονται στη λίστα των υπόχρεων, αλλά οι ίδιες οι επιχειρήσεις με σχετική δραστηριότητα θα πρέπει να προχωρήσουν στο σχετικό έλεγχο, απευθυνόμενες στην ΕΑΚ.

Ανάμεσα στα μέτρα που καλούνται να λάβουν όλοι οι υπόχρεοι οργανισμοί περιλαμβάνονται:

• Πολιτικές και διαδικασίες για την ανάλυση κινδύνου και την ασφάλεια  των πληροφοριακών συστημάτων

• Διαχείριση περιστατικών

• Επιχειρησιακή συνέχεια, όπως διαχείριση αντιγράφων ασφαλείας και αποκατάσταση έπειτα από καταστροφή, καθώς και διαχείριση των περιστατικών στον κυβερνοχώρο

• Ασφάλεια της αλυσίδας εφοδιασμού, ώστε να διαχειρίζονται ικανοποιητικά τους κινδύνους που απορρέουν από τις σχέσεις μεταξύ κάθε οντότητας και των άμεσων προμηθευτών ή παρόχων υπηρεσιών της

• Ασφάλεια στην απόκτηση, ανάπτυξη και συντήρηση συστημάτων δικτύου και πληροφοριακών συστημάτων, συμπεριλαμβανομένου του χειρισμού και της γνωστοποίησης ευπαθειών

• Πολιτικές και διαδικασίες για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων διαχείρισης κινδύνων στον τομέα της κυβερνοασφάλειας

Τα μέτρα αναμένεται να εξειδικευτούν το προσεχές χρονικό διάστημα και σίγουρα πριν την πραγματοποίηση των ελέγχων που θα πραγματοποιεί τακτικά η ΕΑΚ για την εφαρμογή τους.

Υποχρέωση αναφοράς περιστατικών

Εκτός της λήψης μέτρων κυβερνοασφάλειας, η νέα οδηγία NIS2 εισάγει και την υποχρέωση αναφοράς περιστατικών κυβερνοεπίθεσης στην Ελληνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας, διασφαλίζοντας την έγκαιρη επικοινωνία και την αντιμετώπιση των απειλών. Όπως έχει αποδείξει η εμπειρία η πλειονότητα των οργανισμών που έχει δεχθεί κάποια κυβερνοεπίθεση αποφεύγει να δημοσιοποιήσει το περιστατικό, κυρίως για λόγους κύρους. Όμως με τη NIS2 έρχεται να αλλάξει αυτό το καθεστώς και πλέον υποχρεώνονται να απευθύνονται εντός 24 ωρών στην ΕΑΚ από τη στιγμή που εντοπίζεται η επίθεση.

«Σήμερα έχουμε θολή εικόνα του τοπίου γιατί δεν μας αναφέρονται τα περιστατικά. Και όταν κάτι δεν μπορείς να το μετρήσεις δεν μπορείς και να το αλλάξεις» σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Μπλέτσας. Πρόσθεσε μάλιστα ότι τα περιστατικά θα δημοσιοποιούνται, ενώ η υποχρέωση αναφοράς δεν έχει τιμωρητικό χαρακτήρα, αλλά στοχεύει και στην έγκαιρη αντιμετώπιση μιας κυβερνοεπίθεσης, όπως και στην προστασία άλλων οντοτήτων από αντίστοιχες κακόβουλες επιθέσεις στον κυβερνοχώρο.

«Η κυβερνοασφάλεια είναι ομαδικό σπορ» ανέφερε χαρακτηριστικά ο διοικητής της ΕΑΚ, για την ανάγκη συνεργασίας όλων των εμπλεκομένων φορέων, έτσι ώστε να αντιμετωπιστούν με επιτυχία οι προκλήσεις στο εξελισσόμενο τοπίο των κυβερνοαπειλών.

Κυρώσεις και πρόστιμα έως 10 εκατομμύρια ευρώ

Το νέο νομοσχέδιο φέρνει και αυστηρές κυρώσεις και πρόστιμα για εκείνους τους υπόχρεους που δεν θα εφαρμόσουν τα σχετικά μέτρα. Ως προς το ύψος του προστίμου, αυτό μπορεί να φθάσει έως και το 2% του παγκόσμιου τζίρου μιας επιχείρησης (εφόσον δραστηριοποιείται και σε άλλες αγορές) με μέγιστο ταβάνι τα 10 εκατομμύρια ευρώ. Παράλληλα, προβλέπεται η προσωρινή αναστολή πιστοποίησης που αφορά μέρος ή το σύνολο των σχετικών υπηρεσιών, όπως επίσης και η προσωρινή απαγόρευση σε κάθε φυσικό πρόσωπο που είναι υπεύθυνο για την άσκηση διευθυντικών καθηκόντων.

Αξίζει να σημειώσουμε ότι σε σχέση με την προηγούμενη οδηγία του 2016, η NIS2 δεν περιορίζει την ευθύνη για την ψηφιακή ασφάλεια ενός οργανισμού στον υπεύθυνο ασφάλειας των πληροφοριακών συστημάτων, αλλά τη μεταφέρει στο σύνολο της διοίκησης/διοικητικού συμβουλίου. Μια πρόβλεψη που έχει ως στόχο να καλλιεργηθεί μια κουλτούρα κυβερνοασφάλειας (ή κυβερνοϋγιεινής, όπως είναι ο νέος όρος) στο σύνολο των υπόχρεων φορέων και επιχειρήσεων.

“Η κυβερνοασφάλεια ήταν ένα παραμελημένος τομέας μέχρι σήμερα, όμως από τη στιγμή που θα τη χρειαστείς τότε θα καταλάβεις το μέγεθος της αμέλειας” ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Μπλέτσας. Σε ένα περιβάλλον που η ένταση των επιθέσεων κλιμακώνεται και οι κυβερνοεγκληματίες χρησιμοποιούν όλο και πιο εκλεπτυσμένες απειλές, οι οργανισμοί καλούνται να είναι σε εγρήγορση για την προστασία τους. Σ’ αυτό το περιβάλλον καμία αμέλεια δεν συγχωρείται.

The post Οι επιχειρήσεις που αφορά ο νέος νόμος για την κυβερνοασφάλεια και οι κυρώσεις για μη συμμόρφωση appeared first on 2045.gr.

Οι πρώτες βροχές που έπεσαν στην Αθήνα, αμέσως μετά το καλοκαίρι, δημιούργησαν και τα πρώτα πλημμυρικά φαινόμενα. Μικρής έκτασης γιατί ήταν εξίσου μικρής διάρκειας και η ένταση της βροχόπτωσης. Όμως σε μια πόλη με τόσο έντονο τσιμέντο, που έχει καλυφθεί η ροή (μικρών ή μεγάλων) χειμάρρων προηγούμενων εποχών, είναι αναπόφευκτα τέτοια φαινόμενα. Οι πλημμύρες βέβαια δεν είναι τωρινό και αποκλειστικό προνόμιό μας, τις έχουμε δει να συμβαίνουν αρκετές φορές και σε άλλες μεγαλουπόλεις του κόσμου, ως αποτέλεσμα πολλές φορές του άναρχου αστικού σχεδιασμού.

Την τελευταία δεκαετία μια νέα ιδέα αστικού σχεδιασμού έχει ξεκινήσει να κερδίζει σταδιακά έδαφος. Η “πόλη-σφουγγάρι” (sponge city) που ξεκίνησε αρχικά από την Κίνα και εξαπλώνεται-δοκιμάζεται και σε άλλες χώρες του κόσμου δίνει μια άλλη κατεύθυνση διαχείρισης του νερού της βροχής, προσφέροντας παράλληλα επιπλέον οφέλη.

Οι πόλεις-μηχανές

Για πάρα πολλές δεκαετίες, αν όχι αιώνες, η εστίαση της αστικής ανάπτυξης σε περιοχές που σήμερα συναντάμε πολλές μεγαλουπόλεις, ήταν στη δημιουργία «πόλεων-μηχανών». Πόλεων δηλαδή που θα μπορούσαν να αναπτυχθούν με ταχύτητα και θα απαντούσαν σε ζητήματα, όπως η στέγαση, η βιομηχανία και η οικονομία συνολικά. Πόλεις που χτίζονταν πάνω σε παλαιότερες, πλημμυρικές πεδιάδες, που περιόριζαν τη φυσική κοίτη ποταμών και χειμάρρων μπαίνοντας έτσι στον ιστορικό κύκλο του νερού. Ο χώρος που κάλυπτε κάποτε μικρή ή μεγάλη βλάστηση ή το χώμα καλύφθηκε από σκυρόδερμα και άσφαλτο με αποτέλεσμα το νερό της βροχής να μην έχει διέξοδο. Να μην μπορεί να απορροφηθεί, να καταστρέφεται ο φυσικός του κύκλος, λόγω της στεγανοποίησης των επιφανειών. Σ’ αυτές τις πόλεις το βρόχινο νερό αποστραγγίζεται, όπως όλοι ξέρουμε, από συμβατικά συστήματα αποχέτευσης.

Στην πλειονότητα των περιπτώσεων το δίκτυο αποχέτευσης είναι αποτελεσματικό για την αποστράγγιση των υδάτων, όμως στις περιπτώσεις των έντονων βροχοπτώσεων, που γίνονται όλο και συχνότερες και όλο και εντονότερες τα τελευταία χρόνια, δύσκολα καταφέρνει να ανταποκριθεί. Η κλιματική κρίση, η υπερθέρμανση του πλανήτη θα φέρνει, όπως συμφωνούν οι επιστήμονες, όλο και πιο έντονες βροχοπτώσεις. Τον αντίκτυπό τους τον διαπιστώσαμε και εμείς πέρυσι με την καταιγίδα Ντάνιελ, η οποία εκτιμάται ότι σε ύψος βροχόπτωσης ήταν η πιο έντονη που έχει δεχθεί η χώρα μας από όταν έχει ξεκινήσει να διατηρείται αρχείο (1930), ενώ εκατομμύρια Ευρωπαίοι (σε Νορβηγία, Γερμανία, Σλοβενία, Ιταλία κ.α.) επηρεάστηκαν από 5 τουλάχιστον μεγάλες καταιγίδες που έπληξαν τη Γηραιά Ήπειρο το 2023.

Σε τέτοια έντονα φαινόμενα ο τωρινός αστικός σχεδιασμός δύσκολα μπορεί να ανταποκριθεί και αρκετές πόλεις στον κόσμο διερευνούν τώρα τρόπους για να αναστρέψουν αυτού του είδους την αστική ανάπτυξη και να μετατραπούν σε πόλεις-σφουγγάρια.

Πόλεις με μια πιο συμβιωτική σχέση με το νερό

Για περισσότερα από 20 χρόνια ο Kongjian Yu, Κοσμήτορας στο κολλέγιο αρχιτεκτονικής του Πανεπιστημίου του Πεκίνου, πρωτοστάτησε στην έρευνα γύρω από τις πόλεις-σφουγγάρια, “εκστρατεύοντας” για την υιοθέτησή τους στην Κίνα, αλλά και σε άλλες τροπικές περιοχές της Νοτιοανατολικής Ασίας. Ισχυριζόταν (και συνεχίζει να το κάνει) ότι η παραδοσιακή προσέγγιση της κατασκευής τεράστιων φραγμών από σκυρόδεμα και της κάλυψης όλων των διαπερατών επιφανειών μιας πόλης είναι καταδικασμένη να αποτύχει. Αντ’ αυτού, οι πόλεις θα πρέπει να υιοθετήσουν λύσεις για τις πλημμύρες με βάση την ίδια τη φύση. Η πρόταση του καθηγητή Yu ήταν να δημιουργηθούν μέσα στον αστικό ιστό περιοχές με πορώδη γη, όπου τα τοπικά φυτά μπορούν να ευδοκιμήσουν με ελάχιστη ή καθόλου συντήρηση. Αν βρέξει, η γη και τα φυτά απορροφούν το νερό και εμποδίζουν μέρος του (ή ακόμα και το σύνολό του) από το να πλημμυρίσει τις κοντινές περιοχές. Οποιαδήποτε περίσσεια νερού που δεν απορροφάται τουλάχιστον θα επιβραδυνθεί από τη βλάστηση, σε αντίθεση με το σκυρόδεμα, το οποίο μπορεί να επιταχύνει επικίνδυνα τη ροή του νερού. Η βασική αρχή δηλαδή είναι ότι οι πόλεις πρέπει να δώσουν στο νερό αρκετό χώρο και χρόνο αποστράγγισης στο έδαφος όπου πέφτει, αντί να το διοχετεύουν στην κατασκευή καναλιών ταχείας ροής. Παράλληλα, οι υποδομές μιας τέτοιας πόλης περιλαμβάνουν και συλλέκτες (τεχνητές λίμνες) του περίσσιου νερού και την επαναχρησιμοποίησή του στην άδρευση ή την παραγωγή ενέργειας.

Οι ιδέες του κ. Yu ήρθαν στο προσκήνιο αμέσως μετά τις καταστροφικές πλημμύρες στο Πεκίνο το 2012 και ένα χρόνο μετά η κυβέρνηση της Κίνας τις υιοθέτησε, δημιουργώντας ένα πρώτο πλάνο για 30 πόλεις. Από τότε και έπειτα, η ιδέα μιας τέτοιας πόλης εξαπλώθηκε σε περισσότερες από 250 πόλεις σε όλο τον κόσμο (πολλά από τα projects αυτά έχει αναλάβει το αρχιτεκτονικό γραφείο Turenscape του Yu Kongjian). Στα παραδείγματα αυτής της μετάβασης αστικού σχεδιασμού πρωτοστατούν πόλεις στην Κίνα, με περισσότερα από 70 τέτοια projects, ανάμεσά τους στο Πεκίνο, τη Σενζέν, τη Σαγκάη και άλλες μεγάλες πόλεις που δημιουργήθηκαν τις τελευταίες δεκαετίες. Η ταχύτητα υιοθέτησης των πόλεων-σφουγγαριών στην Κίνα δεν είναι τυχαία. Σύμφωνα με έκθεση του 2021 της Παγκόσμιας Τράπεζας, το 67% των κατοίκων της χώρας ζουν σε περιοχές επιρρεπείς στις πλημμύρες, ενώ πλημμύρες συμβαίνουν συχνά σε 641 από τις 654 μεγάλες πόλεις της, εξαιτίας σε ένα μεγάλο βαθμό της ταχείας αστικής τους ανάπτυξης. Αντίστοιχα projects συναντάμε στη Τζακάρτα, τη Μπανγκόκ, τη Σιγκαπούρη, το Όκλαντ στην Αυστραλία (που θεωρείται μέχρι στιγμής ως το πιο αποδοτικό τέτοιο σύστημα παγκοσμίως για το κέντρο της πόλης) και πολλές ακόμη. Στην Ευρώπη, η Κοπεγχάγη, που το 2011 χτυπήθηκε από μία βροχή έντασης «1000 ετών» υλοποιεί τη δική της τέτοια μετάβαση.

Όπως έχει σημειώσει κατ’ επανάληψη ο εμπνευστής της ιδέας των πόλεων-σφουγγαριών, κάθε τέτοιο project θα πρέπει να σχεδιάζεται με γνώμονα την εκάστοτε τοποθεσία, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως η τοπογραφία του εδάφους, τα μοτίβα βροχοπτώσεων και τα είδη των φυτών που θα ευδοκιμούσαν, όπως βέβαια καθώς και τις ανάγκες της κοινότητας. Είναι μια λύση που προσαρμόζεται και προϋποθέτει μια ολιστική προσέγγιση. Άλλες ανάγκες έχει μια παραθαλάσσια πόλη, ειδικά όταν βλέπει σε ωκεανό και άλλες μια παραποτάμια.

 Όσο για το κόστος κατασκευής μιας τέτοιας πόλης, το project της Γουχάν που επίσης θεωρείται πρότυπο ανάπτυξης, κόστισε τουλάχιστον 550 εκατομμύρια δολάρια λιγότερο από μια αντίστοιχη λύση που θα βασιζόταν στο τσιμέντο, σύμφωνα με έκθεση του Πανεπιστημίου του Leeds.

Αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα σε έντονες βροχοπτώσεις

Σύμφωνα με τον κ. Yu εάν το 20-30% της γης μιας πόλης δοθεί σε τέτοια projects, η πόλη θα είναι ουσιαστικά ασφαλής από πλημμύρες. Ωστόσο, ορισμένοι ειδικοί αμφισβητούν ότι οι εκτιμήσεις αυτές ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, σε περιπτώσεις πολύ έντονων βροχοπτώσεων, άνω των 200 χιλιοστών/ημέρα. Μόλις πριν λίγους μήνες, η πόλη της Μεϊζού (το σχετικό project δεν υλοποιήθηκε από το γραφείο του κ. Yu) αντιμετώπισε πολύ έντονες πλημμύρες, μετά από βροχοπτώσεις έντασης 393 χιλιοστών ανά ημέρα (για να έχετε μια καλύτερη εικόνα η καταιγίδα Ντάνιελ είχε υπερδιπλάσια μέγιστα επίπεδα βροχόπτωσης).

Σύμφωνα με αυτούς τους ειδικούς μια πόλη-σφουγγάρι μπορεί να ανταποκριθεί σε μεσαίας ή μεγάλης έντασης βροχόπτωση, αλλά όχι στις πολύ έντονες, που βλέπουμε όλο και πιο συχνά να συμβαίνουν. Θεωρούν ότι η καλύτερη αντιμετώπιση τέτοιων φαινομένων περιλαμβάνει και λύσεις σκληρής μηχανικής, όπως φράγματα και αναχώματα, τα οποία θα βελτιώσουν την ανθεκτικότητα των πόλεων. Από την πλευρά του ο κ. Yu αναγνώρισε τον κίνδυνο πλημμύρας, ως αποτέλεσμα όμως κακού σχεδιασμού ή κατασκευής των απαραίτητων έργων.

Σημαντικά και τα παράπλευρα οφέλη

Εκτός όμως από τη μείωση της έκθεσης στον κίνδυνο μιας πλημμύρας, μια πόλη-σφουγγάρι φέρνει και αρκετά επιπρόσθετα οφέλη στην ίδια την πόλη και τους κατοίκους της. Αναφέραμε ήδη τη δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης του βρόχινου νερού, πολύ χρήσιμη, ιδιαίτερα για την αντιμετώπιση και μιας πιθανής λειψυδρίας. Ταυτόχρονα όμως, τα μεγάλα πάρκα που προβλέπονται σε μια πόλη-σφουγγάρι, δροσίζουν τον αέρα και κατά συνέπεια μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση των θερμοκρασιών μέσα στον αστικό ιστό. Εξίσου σημαντικό είναι το γεγονός ότι αυτοί οι χώροι προσφέρουν και ένα ευχάριστο περιβάλλον στους κατοίκους. Μελέτες έχουν δείξει ότι σε πόλεις που έχουν υλοποιηθεί τέτοια projects μεγάλης έκτασης έχει βελτιωθεί η ποιότητα του αέρα και η βιοποικιλότητα, σε σχέση με ότι ίσχυε πριν την κατασκευή τους.

Οφέλη σημαντικά, σε μια περίοδο που η κλιματική αλλαγή δείχνει τα δόντια της, που η άνοδος των θερμοκρασιών είναι σταθερή και συνεχής και με τις επιπτώσεις που όλα τα παραπάνω συνεπάγονται. Προφανώς, η μετατροπή μιας πόλης «από μηχανή σε σφουγγάρι» δεν είναι εύκολη διαδικασία, ειδικά όταν έχουμε να κάνουμε με βαριές υποδομές που έχουν σχεδιαστεί και λειτουργούν με τον ένα τρόπο ακόμα και για αιώνες. Ίσως, όπως λένε κάποιοι ειδικοί να είναι απαραίτητος ο συνδυασμός με έργα βαριάς μηχανικής, όμως η «πόλη-σφουγγάρι» μοιάζει ως η πιο αξιόπιστη εναλλακτική που έχουμε για ένα νέο μοντέλο αστικού σχεδιασμού, που όπως δείχνουν οι απειλές που αντιμετωπίζουμε, είναι απαραίτητος.

The post Από τις «πόλεις-μηχανές» στις «πόλεις-σφουγγάρια» appeared first on 2045.gr.

Δύο χρόνια μετά την έναρξη της πρωτοβουλίας Naxos Smart Island, στο νησί των Κυκλάδων έχουν ήδη ξεκινήσει να εφαρμόζονται έξυπνες τεχνολογίες και εφαρμογές για την εξυπηρέτηση της καθημερινότητας των κατοίκων και την εμπειρία που απολαμβάνουν οι επισκέπτες. Για την αξία που έχει η συγκεκριμένη πρωτοβουλία, όχι μόνο για τη Νάξο, αλλά για το σύνολο της νησιωτικής Ελλάδας, συνομιλούμε με το Μανώλη Κουτουλάκη, Γενικό Γραμματέα Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, Μανώλη Κουτουλάκη.

“Η πρωτοβουλία Naxos Smart Island ήρθε να μας δείξει πώς η πρόσβαση στην πληροφορία και ο συσχετισμός των δεδομένων μέσα από έξυπνες εφαρμογές μπορούν να βελτιώσουν την εξυπηρέτηση κατοίκων και επισκεπτών”, μειώνοντας τις αποστάσεις και τη γεωγραφική απομόνωση που αποτελούν αντικειμενικό μειονέκτημα νησιωτικών περιοχών, σημειώνει ο κ. Κουτουλάκης στη συζήτησή μας. Προσθέτει μάλιστα ότι ήδη αυτή η αξία μετριέται, προαναγγέλλοντας ότι πολύ σύντομα θα δοθούν στη δημοσιότητα τα πρώτα απτά συμπεράσματα από την υλοποίηση της πρωτοβουλίας.

Για τον κ. Κουτουλάκη η αξία του Naxos Smart Island δεν περιορίζεται μόνο στη Νάξο και τα μικρότερα νησιά γύρω της, αλλά θα μπορούσε να αποτελέσει ένα παράδειγμα, έναν οδηγό για το σύνολο της νησιωτικής Ελλάδας. Ιδιαίτερα αξία έχει, όπως προσθέτει, ότι αυτά τα συμπεράσματα από το Naxos Smart Island θα μπορούσαν να υιοθετηθούν σε διάφορες νησιωτικές περιοχές σε όλο τον κόσμο, καθιστώντας τη χώρα μας οδηγό για την εξάλειψη των ανισοτήτων σε υποδομές, εξυπηρέτηση και εμπειρία.

Πατήστε το play για να ακούσετε όλη την ενδιαφέρουσα συζήτησή μας με τον Μανώλη Κουτουλάκη.

Τα podcasts του 2045 είναι διαθέσιμα στις πλατφόρμες: Spotify, Apple Podcasts, Google Podcasts, Pocket Casts κ.α.

The post Πώς το Naxos Smart Island αλλάζει την καθημερινότητα στη νησιωτική Ελλάδα appeared first on 2045.gr.