Ένα -τουλάχιστον άβολο- μέλλον περιγράφουν ερευνητές της Anthropic, οι οποίοι ανέπτυξαν  ένα μοντέλο για να δουν πώς η τεχνητή νοημοσύνη επηρεάζει την απασχόληση, την ανεργία και την οικονομική ανάπτυξη στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η μελέτη δεν έχει μεν διεθνή χαρακτήρα αλλά μπορούμε να πάρουμε μια ιδέα για το τι μας ξημερώνει (ή τι μας νυχτώνει).

Το βασικό σενάριο λέει ότι το μέγεθος της αμερικανικής οικονομίας θα φτάσει τα 36 τρισ. δολάρια το 2030, 8,3% περισσότερα σε σύγκριση με έναν κόσμο χωρίς τεχνητή νοημοσύνη.

Αντίστοιχα, οι μισθοί θα είναι αυξημένοι κατά 2,1% και η ανεργία στο 4,6% όμως εδώ οι ερευνητές κάνουν έναν σημαντικό διαχωρισμό. Βλέπουν -πάντα στο βασικό σενάριο- ότι οι μισθοί στα επαγγέλματα γνώσης (χρησιμοποιούν αυτόν τον χαρακτηρισμό για να περιγράψουν τα επαγγέλματα που επηρεάζονται από την τεχνητή νοημοσύνη) υποχωρούν κατά 0,3%, ενώ στις υπόλοιπες επαγγελματικές ομάδες παρατηρείται αύξηση 5,9%.

Η τεχνητή νοημοσύνη, με βάση όσα έχουμε δει ως τώρα, φέρνει πολλούς αυτοματισμούς σε διάφορους χώρους εργασίας και αυτό οδηγεί σε απολύσεις και στην αναζήτηση εργασίας. Οι ερευνητές εκτιμούν στο βασικό τους σενάριο ότι περίπου 2,5% των εργαζομένων γνώσης θα αναζητήσουν απασχόληση κάπου αλλού. Προγραμματιστές και εργαζόμενοι σε τηλεφωνικά κέντρα μπορεί να χρειαστεί να ψάξουν στις μικρές αγγελίες για εργασία σε τομείς που δεν επηρεάζονται τόσο άμεσα ή τόσο έντονα από την τεχνητή νοημοσύνη, όπως για παράδειγμα οι νοσηλευτικές υπηρεσίες και οι υπηρεσίες φροντιστών. 

Από αυτό το 2,5% που περιγράφει το βασικό σενάριο ότι θα πρέπει να μετακινηθούν σε άλλους εργασιακούς χώρους, ποσοστό 1,8% θα βρει δουλειά σχετικά εύκολα αλλά το 0,7% θα δυσκολευτεί. Βεβαίως όλα αυτά στη θεωρία, η πραγματικότητα μπορεί να αποδειχθεί διαφορετική, ωστόσο αυτό που λένε οι ερευνητές είναι ότι η ανεργία στα επαγγέλματα γνώσης θα αυξηθεί, ενώ στα υπόλοιπα επαγγέλματα θα κινηθεί πτωτικά.

Αντίστοιχα, οι μισθοί στα επαγγέλματα γνώσης θα υποχωρήσουν, πράγμα που εξηγείται με τον απλό νόμο προσφοράς και ζήτησης. Λιγότερη ζήτηση για εργαζόμενους γνώσης θα πιέσει τις αποδοχές. Αντίθετα, στα υπόλοιπα επαγγέλματα προβλέπεται αύξηση της ζήτησης, άρα και αύξηση των προσφερόμενων αποδοχών.

Στο ακραίο σενάριο, η τεχνητή νοημοσύνη εκτελεί σχεδόν το 50% των εργασιών που πραγματοποιούν σήμερα οι εργάτες γνώσης. Σε αυτό το ενδεχόμενο η ανάπτυξη του ΑΕΠ στο 15%, ενώ η ανεργία στους εργαζόμενους γνώσης εξακοντίζεται στο 20%.

Πώς κατανέμεται ο πλούτος

Σήμερα, στις Ηνωμένες Πολιτείες, το 60% κάθε δολαρίου που παράγει η οικονομία πηγαίνει στους εργαζόμενους και το 40% στο κεφάλαιο.

Η σχέση αυτή είναι πιθανό να αλλάξει σημαντικά σε βάρος των εργαζομένων με τη σχέση να επαναπροσδιορίζεται σε 56%-44% στο βασικό σενάριο. Οι ερευνητές εξηγούν ότι η σχέση αυτή μπορεί να διαταραχθεί υπέρ του κεφαλαίου ακόμα και αν οι αποδοχές των εργαζομένων αυξηθούν σημαντικά.

Ουσιαστικά οδηγούμαστε σε ένα περιβάλλον όπου η οικονομία θα επεκτείνεται με καλούς ρυθμούς ανάπτυξης, αλλά ένα σημαντικό μέρος των εργαζομένων θα αναζητεί τρόπους επιβίωσης. Παρατηρούμε εδώ ότι η μελέτη θεωρεί δεδομένη την οικονομική ανάπτυξη αλλά δεν εξετάζει πώς θα επηρεάσει την οικονομία το γεγονός ότι οι μετρίως ή υψηλά αμειβόμενοι εργαζόμενοι γνώσης θα υποχρεωθούν να αλλάξουν δουλειά πιθανότατα με χαμηλότερους μισθούς.

Οι ερευνητές κάνουν και μία ακόμα επισήμανση. Τα μοντέλα που ανέπτυξαν δεν λαμβάνουν υπόψιν άλλες παραμέτρους όπως είναι η ανάπτυξη εξαιρετικά ικανών ρομπότ. Δεν αναφέρονται σε συγκεκριμένα παραδείγματα αλλά μπορούμε να καταλάβουμε ότι δεν εννοούν τα ρομπότ που χρησιμοποιούνται εδώ και δεκαετίες στη βιομηχανική παραγωγή. Μάλλον εννοούν κατασκευές όπως αυτές που παρουσιάστηκαν πρόσφατα στην Κίνα κατά τους αγώνες ανθρωπόμορφων ρομπότ.

Οι εξελίξεις μπορεί να μας προλάβουν και να γίνουν αισθητές αρκετά γρήγορα σε ορισμένους τομείς. Για παράδειγμα, στις υπηρεσίες Υγείας η έλλειψη σε προσωπικό μπορεί να αντιμετωπιστεί με την εισαγωγή ρομπότ-φροντιστών, με τις σχετικές εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για μια αγορά αξίας 44 δισ. δολαρίων το 2028. Υπάρχουν και άλλες αναγνώσεις, όπως αυτή που λέει ότι ναι μεν υπάρχει πρόοδος στο κομμάτι της νοημοσύνης και της αντίληψης του περιβάλλοντος, όμως τα ρομπότ στερούνται επιδεξιότητας και αυτονομίας. Αν ξεπεραστούν αυτοί οι περιορισμοί η ανάπτυξη των ανθρωπόμορφων ρομπότ θα είναι ραγδαία, όμως  η Ιστορία δεν γράφεται με υποθέσεις.

Ένα ακόμα ενδιαφέρον στοιχείο που προκύπτει από τη μελέτη των ερευνητών της Anthropic είναι ότι τα δικά τους μοντέλα συμπίπτουν με την εκτίμηση της κοινής γνώμης.

Στο πλαίσιο της μελέτης πραγματοποιήθηκε δημοσκόπηση σε δείγμα 10.000 Αμερικανών η οποία έδειξε ότι οι προσδοκίες της κοινής γνώμης συγκλίνουν με το βασικό σενάριο. Επίσης, η μελέτη φαίνεται να συγκλίνει με κάποια φαινόμενα που ήδη καταγράφονται στην αγορά εργασίας. Ένα τέτοιο φαινόμενο καταγράφουν ερευνητές της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας όπου κάνουν λόγο για πίεση που ασκείται στους νεοσειρεχόμενους σε κλάδους που είναι  εκτεθειμένοι στην τεχνητή νοημοσύνη (με άλλα λόγια, στους κλάδους επαγγελμάτων γνώσης, που θα έλεγε και η Anthropic).

Αποτελεί αυτό εγγύηση αξιοπιστίας; Όχι απαραιτήτως, το ότι η πλειοψηφία έχει μια γνώμη δεν σημαίνει απαραιτήτως ότι η γνώμη αυτή είναι σωστή – είναι απλώς η επικρατούσα.

Η μελέτη συμφωνεί επίσης με την εκτίμηση ότι αυτή τη φορά, το κύμα της τεχνολογικής επανάστασης δεν θα επηρεάσει τόσο τα χειρωνακτικά, τεχνικά επαγγέλματα. Αντίθετα, θα πλήξει επαγγέλματα στον χώρο των υπηρεσιών, τα οποία έως σήμερα ήταν από τους ωφελημένους της τεχνολογικής εξέλιξης.

The post Anthropic: Ανθηρή οικονομία, καχεκτικοί εργαζόμενοι appeared first on 2045.gr.

Το Chapel Hill είναι μια μικρή πόλη στη Βόρεια Καρολίνα με περίπου 65.000 κατοίκους, όσους δηλαδή και τα Ιωάννινα. Είναι η πόλη που φιλοξενεί το διάσημο (και για τις αθλητικές του επιδόσεις) Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνα και πριν από μερικές εβδομάδες τη ρουτίνα αυτής της μικρής πόλης διατάραξαν οι εργασίες της Συνόδου των υπουργών Καινοτομίας της ομάδας G20. Εκτός από τους υπουργούς και τους συνεργάτες τους, στη σύνοδο συμμετείχαν και οι διασημότητες του ψηφιακού μας κόσμου – Mark Zuckerberg (Facebook), Elon Musk (SpaceX, Tesla, X), Jensen Huang (Nvidia) και Sam Altman (OpenAI) ήταν μερικοί από τους παριστάμενους.

Το τέλος της Συνόδου είδε τους πολιτικούς της G20 να συνυπογράφουν μια δήλωση αρχών, τις Αρχές της Καρολίνα, υποστηρίζοντας μια σχετικώς ήπια προσέγγιση σε ένα μείζον θέμα: Πώς ρυθμίζουμε την διαρκώς εξελισσόμενη τεχνητή νοημοσύνη; Το ερώτημα είναι απλό στη διατύπωση, η απάντηση όχι. Το γεγονός ότι στη διάρκεια του καλοκαιριού που μόλις πέρασε ορισμένες από τις δημιουργίες των πρωτοκλασάτων εταιρειών του χώρου «πήδηξαν τον φράχτη» και βρέθηκαν να κάνουν του κεφαλιού τους στο διαδίκτυο παραβιάζοντας συστήματα ασφαλείας προκάλεσε εύλογες ανησυχίες.

Στις ανησυχίες συμφωνούν όλοι, εκεί που διαφωνούν είναι πώς προσεγγίζει κανείς το θέμα της ρύθμισης και της εποπτείας.  Η Ευρωπαϊκή Ένωση με την Πράξη για την Τεχνητή Νοημοσύνη καθιερώνει σειρά από δικλείδες ασφαλείας. Εισάγει απαγορεύσεις σε σειρά από ενδεχόμενες πρακτικές, όπως η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης για την κοινωνική βαθμολόγηση, την κατηγοριοποίηση των ανθρώπων βάσει φυλής ή φύλου, τη χειραγώγηση συμπεριφοράς κ.λ.π. Αυτοί, καθώς και μερικοί ακόμα από τους περιορισμούς που εισάγονται στην Πράξη για την Τεχνητή Νοημοσύνη προκαλούν αντιδράσεις από την απέναντι πλευρά του ωκεανού. Ένας χαρακτηριστικός (επι)κριτής της ευρωπαϊκής προσέγγισης είναι ο Elon Musk:

«Πρέπει να υπάρχει ένα περιβάλλον σχετικά απαλλαγμένο από ρυθμίσεις, δηλαδή τα νέα πράγματα να θεωρούνται εξ ορισμού νόμιμα και όχι εξ ορισμού παράνομα. Έτσι, στην ΕΕ, για παράδειγμα, διαπιστώνουμε ότι το επίπεδο ρύθμισης είναι εξαιρετικά υψηλό και τα πράγματα θεωρούνται γενικά εξ ορισμού παράνομα, κάτι που εμποδίζει την πρόοδο των νέων τεχνολογιών. Την επιβραδύνει», δήλωσε σε συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της Συνόδου.  

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε ο διευθύνων σύμβουλος της Nvidia. Απαντώντας σε σχετική ερώτηση ο Jensen Huang σχολίασε ότι «η συμβουλή που έχω να δώσω είναι να γίνεται ρύθμιση για την πραγματική βλάβη αντί της ρύθμισης για υποθετική βλάβη», μια δήλωση που ερμηνεύτηκε ως κριτική της ευρωπαϊκής προσέγγισης. Πρόσθεσε, ότι όσο πιο εξελιγμένη είναι η τεχνολογία τόσο πιο ασφαλής γίνεται, χωρίς πάντως να αιτιολογήσει το σκεπτικό του.

Άλλο ένας νόμος, άλλο μια διακήρυξη

Η Αμερική γενικά θεωρεί ότι η Ευρώπη επιχειρεί να περιορίσει το πεδίο δράσης των δικών της εταιρειών τεχνολογίας και στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ έχουν κατ’ επανάληψη σχολιάσει με αρνητικό τρόπο το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο για τις ψηφιακές υπηρεσίες, απειλώντας με κυρώσεις, κυρίως με δασμούς. Γνωστό αυτό, τι λένε όμως οι Αρχές της Καρολίνα;

Πρώτον και ίσως βασικότερο είναι ότι δεν πρόκειται για δεσμευτικό κείμενο αλλά για πολιτική διακήρυξη. Τίποτα δεν αποκλείει ότι μεθαύριο σε κάποια άλλη γραφική πόλη του κόσμου, μια διαφορετική σύνθεση των υπουργών Καινοτομίας των G20 δεν θα υπογράψει μια άλλη λίστα αρχών, αλλά αυτό προϋποθέτει σειρά αλλαγών σε πρόσωπα και πολιτικές. Αυτό μπορεί να αργήσει, ίσως.

Μπορεί λοιπόν οι Αρχές της Καρολίνα, να μην έχουν τον δεσμευτικό χαρακτήρα ενός νόμου (και άρα κάθε απόπειρα σύγκρισης των Αρχών με την Πράξη για την Τεχνητή Νοημοσύνη δεν θα είχε νόημα), αλλά δίνουν σαφές στίγμα προθέσεων. Κεντρικό μήνυμα  της διακήρυξης των Αρχών είναι ότι κάθε νέα ρύθμιση πρέπει να περιορίζεται μόνο σε «πρωτόγνωρα» ζητήματα που η υφιστάμενη νομοθεσία δεν καλύπτει.

Τα κράτη καλούνται να συνεκτιμούν το «κόστος ευκαιρίας» από την καθυστερημένη υιοθέτηση μίας τεχνολογίας, να προτιμούν ευέλικτα πρότυπα βασισμένα σε επιδόσεις αντί δεσμευτικών κανόνων και να αξιοποιούν ρυθμιστικά δοκιμαστήρια (sandboxes). Σημειωτέον, ότι οι Αρχές της Καρολίνα μιλούν γενικά για την τεχνολογία, αν και διαβάζοντας το σχετικό κείμενο με τα 24 σημεία ο νους πηγαίνει σχεδόν αυτόματα στην τεχνητή νοημοσύνη.

Ουσιαστικά οι Αρχές απηχούν των θέσεων που διατύπωσαν άνθρωποι όπως ο Elon Musk, καθώς θεωρεί τα πάντα εκ προοιμίου νόμιμα με τη ρύθμιση να εμφανίζεται σε δεύτερο χρόνο και εφόσον αποδειχθεί ότι είναι απαραίτητο. Από πλευράς φιλοσοφίας, βρίσκεται πάρα πολύ μακριά από τη λογική της Πράξης για την Τεχνητή Νοημοσύνη που σε μεγάλο βαθμό προσεγγίζει με προσοχή (υπερβολική, θα πουν οι επικριτές της) την αναδυόμενη τεχνολογία και επιχειρεί να τη βάλει σε κανόνες από την αρχή.

Ίσως η προσέγγιση των Αρχών της Καρολίνα να έχει μια κάποια λογική, πώς μπορείς να απαγορεύσεις κάτι που δεν ξέρεις τι (μπορεί να) κάνει. Ο αντίλογος λέει ότι τα τελευταία τέσσερα χρόνια μάλλον έχουμε δει αρκετά δείγματα των δυνατοτήτων της τεχνητής νοημοσύνης. Ένας υπερασπιστής της ευρωπαϊκής προσέγγισης θα έλεγε ότι μετά την εμπειρία από την Άγρια Δύση των κοινωνικών δικτύων μάλλον δεν θέλουμε να ζήσουμε μια Αγριότερη Δύση στην τεχνητή νοημοσύνη. Στον αντίποδα του… αντίποδα, υπάρχει και η άποψη ότι η εξ ορισμού ρύθμιση δεν βοηθά στην ανάπτυξη καινοτόμων υπηρεσιών και ότι μπορεί να υπάρξει επίκληση ανύπαρκτων κινδύνων.

Πατώντας σε δύο βάρκες

Όμως αν κανείς αντιληφθεί ποια είναι η στάση της Ευρώπης μάλλον θα μπερδευτεί. Από τη μία πλευρά, εμφανίζεται υπερήφανη για τη ρυθμιστική πρωτοπορία και την απόφασή της να νομοθετήσει για τις «νέες χώρες» της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά από την άλλη πλευρά προσυπογράφει ένα κείμενο που τάσσεται υπέρ της χαλαρότερης ρύθμισης.

Πρόκειται για μια αντίφαση που μπορεί να δείχνει μια προσπάθεια εξισορρόπησης σε δύο βάρκες. Ενδιαφέρον επίσης προκαλεί το γεγονός ότι τη στιγμή που προχωρούσαν οι εργασίες της Συνόδου στο γραφικό Chapel Hill η Επίτροπος Henna Virkkunen έστελνε ερωτηματολόγια σε 30 εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, ως ένα πρώτο βήμα ελέγχου της συμμόρφωσής τους με τις διατάξεις της Πράξης για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Δεν φαίνεται να είναι πολύ τυχαίο γεγονός και ίσως η αποστολή των ερωτηματολογίων κατά τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή να αποτελεί μια δήλωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι καλές οι εξαγγελίες και τα κείμενα αρχών  αλλά προέχει η εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας. Ίσως να βαραίνει και το γεγονός ότι 8 στους 10 Ευρωπαίους ανησυχούν για τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης και να τάσσονται υπέρ της ρύθμισής της.

Τα ερωτηματολόγια δεν είναι ο μόνος τρόπος άσκησης πίεσης από την πλευρά των Ευρωπαίων. Ήδη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει συμπεριλάβει το ChatGPT στο πεδίο εφαρμογής της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, καθώς η πλατφόρμα έχει πάνω από 45 εκατ. χρήστες στην Ευρώπη.  Πλέον, η OpenAI έχει στη διάθεσή της τέσσερις μήνες για να συμμορφωθεί με τις διατάξεις της Πράξης που όπως αναφέρει η σχετική ανακοίνωση της Επιτροπής σχετίζονται με τη διάδοση παράνομου περιεχομένου, τις αρνητικές επιπτώσεις στους ανηλίκους, τη σωματική και ψυχική ευεξία των χρηστών, τα θεμελιώδη δικαιώματα, τις εκλογικές διαδικασίες και τη δημόσια ασφάλεια. Κατά διαβολική σύμπτωση, η ανακοίνωση για την ένταξη του chatbot της OpenAI στο πεδίο εφαρμογής της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες συνέπεσε με τις εργασίες της Συνόδου των G20.

Το ερώτημα που μένει να απαντηθεί είναι αν οι δηλώσεις προθέσεων που εκφράζονται με διακηρύξεις όπως αυτή που υπεγράφη στη μικρή πόλη της Βόρειας Καρολίνα, μπορούν να αλλάξουν τον τρόπο που η Ευρωπαϊκή Ένωση προσεγγίζει τις νέες τεχνολογίες.

Μάλλον θα καταλάβουμε σε λίγο καιρό αν η υιοθέτηση των Αρχών της Καρολίνα σηματοδοτεί μια αλλαγή πορείας από πλευράς Ευρώπης ή αν ήταν «απλώς» μια διπλωματική αβρότητα που στόχο είχε να κατευνάσει τον απρόβλεπτο ένοικο του Λευκού Οίκου…

The post Ευρωπαϊκές ασκήσεις ισορροπίας για τη ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης appeared first on 2045.gr.

Τα 18 δισ. που συμφώνησε να καταβάλλει η Meta στις Πολιτείες που κατηγορούσαν την εταιρεία για πλημμελή προστασία των ανηλίκων προκάλεσαν αίσθηση. Πρόκειται για έναν από τους μεγαλύτερους από οικονομικής πλευράς συμβιβασμούς. Υπολείπεται μόλις 2 δισ. του ποσού που είχε συμφωνήσει να πληρώσει η BP για να κλείσει η έρευνα για την περιβαλλοντική καταστροφή που προκάλεσε το δυστύχημα και η διαρροή πετρελαίου στην πλατφόρμα Deepwater Horizon. Είναι επίσης μεγαλύτερη από τα ποσά που συμφωνήθηκαν να καταβάλλουν σε δύο διαφορετικούς συμβιβασμούς η JP Morgan και η Bank of America, παραδεχόμενες ότι παραπλάνησαν τους επενδυτές προτείνοντάς τους να επενδύσουν σε υψηλού ρίσκου χρηματοοικονομικά προϊόντα τα οποία πυροδότησαν τη μεγάλη κρίση του 2008.

Λογικό, λοιπόν, να προκαλείται εντύπωση. Αλλά διαβάζοντας την ανακοίνωση της Meta για τη συμφωνία προκύπτει ότι όσοι αντιμετωπίζουν με επιφυλάξεις τον ρόλο των κοινωνικών δικτύων και την επίδρασή τους στα μικρά παιδιά και τους εφήβους, ίσως θα πρέπει να συνεχίσουν να ανησυχούν.

Η υπόσχεση για περιορισμό της πρόσβασης των παιδιών (λόγια, λόγια, λόγια)

Η ιδέα να περιοριστεί η πρόσβαση των παιδιών ηλικίας κάτω των 16 ετών στο Facebook και τα λοιπά κοινωνικά δίκτυα ακούγεται ωραία. Η Αυστραλία έθεσε σε ισχύ σχετικό νόμο τον Δεκέμβριο του 2025 και άλλες χώρες ακολούθησαν ή ακολουθούν το παράδειγμά της. Η Ελλάδα θέλει να επιβάλει αντίστοιχο περιορισμό από την 1^η Ιανουαρίου 2027, αλλά καθώς έχουν περάσει ήδη οκτώ μήνες από όταν τέθηκε σε ισχύ η νομοθετική ρύθμιση στην Αυστραλία ας δούμε τι αποτελέσματα έχει φέρει.

Μηδενικά. Εντάξει, ίσως όχι μηδενικά. Πιο σωστό είναι να πούμε περιορισμένα.

Το 80% των παιδιών ηλικίας κάτω των 16 ετών εξακολουθεί να έχει πρόσβαση στον «απαγορευμένο καρπό» των κοινωνικών δικτύων, σύμφωνα με σχετική έρευνα του πανεπιστημίου του Newcastle Αυστραλίας. Τα παιδιά δηλώνουν ψευδή ημερομηνία γέννησης, χρησιμοποιούν την ταυτότητα κάποιου μεγαλύτερου σε ηλικία φίλου τους ή χρησιμοποιούν διάφορα προγράμματα για να παρακάμπτουν τους μηχανισμούς ελέγχου.

Τι λέει τώρα η  Meta; «Καταβάλλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια για να εντοπίζουμε και να διαγράφουμε λογαριασμούς ανηλίκων από τις εφαρμογές μας και, στο πλαίσιο της συμφωνίας μας, επενδύουμε σε ακόμη πιο ισχυρή τεχνολογία για τον προληπτικό εντοπισμό λογαριασμών που ενδέχεται να ανήκουν σε παιδιά κάτω των 13 ετών» λέει η εταιρείας «Ενισχύουμε επίσης την τεχνολογία που χρησιμοποιούμε για τον εντοπισμό λογαριασμών που ενδέχεται να ανήκουν σε άτομα ηλικίας μεταξύ 13 και 17 ετών, ώστε να διασφαλίζουμε ότι οι λογαριασμοί αυτοί θα κατευθύνονται σε περιβάλλοντα σχεδιασμένα για εφήβους, ακόμη και αν μας δηλώσουν ημερομηνία γέννησης ενήλικα». Τίποτε το πρωτότυπο ως εδώ όσον αφορά στη φρασεολογία, η εταιρεία, ουσιαστικά, μιλάει γενικώς και αορίστως για προσπάθειες που καταβάλει.

Αυτό που η ίδια θεωρεί ότι θα έχει αποτέλεσμα είναι η «θέσπιση νομοθεσίας που θα ενισχύει τον ρόλο των γονέων, απαιτώντας από τα καταστήματα εφαρμογών να επαληθεύουν την ηλικία και να λαμβάνουν τη γονική συγκατάθεση πριν ένας έφηβος κατεβάσει μια εφαρμογή.»

Ουσιαστικά η Meta θέλει η ευθύνη να μεταφερθεί σε επίπεδο Apple App Store και Google Play, αναγνωρίζοντας (εμμέσως μεν, σαφέστατα δε) ότι η ίδια δεν έχει κάποια ώριμη τεχνολογική λύση που θα εξασφαλίζει ότι τα μικρά παιδιά δεν είναι στο Instagram ή το Facebook και ότι οι έφηβοι δεν θα το παρακάνουν στη σύνδεσή τους με τα κοινωνικά δίκτυα.

Θα καταργήσουμε τα φίλτρα

Οι έφηβοι χρήστες των εφαρμογών της Meta δεν θα μπορούν πλέον να χρησιμοποιούν «ακραία φίλτρα μακιγιάζ», ενώ ήδη υπάρχει σε ισχύ απαγόρευση χρήσης φίλτρων πλαστικής χειρουργικής (ό,τι και αν σημαίνει αυτό) για τη συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα. Προέχει βέβαια να διασφαλίζεται ότι η Meta γνωρίζει την ηλικία του χρήστη, αλλά όπως είδαμε, αυτό η εταιρεία δεν το υπόσχεται και πετάει το μπαλάκι στον νομοθέτη και στα καταστήματα διάθεσης εφαρμογών.

Και άλλες υποσχέσεις προστασίας

«Θα συνεχίσουμε να παρέχουμε στους εφήβους εύκολους τρόπους για να αναφέρουν περιεχόμενο που τους προκαλεί ανησυχία και θα καταβάλλουμε προσπάθειες για να βελτιώσουμε τους χρόνους ανταπόκρισής μας. Θα συνεχίσουμε επίσης τις προσπάθειές μας για την προστασία των εφήβων από ενδεχόμενες επιβλαβείς εμπειρίες, αξιολογώντας τακτικά τη συχνότητα με την οποία οι έφηβοι εκτίθενται σε αυτές. Θα αξιοποιήσουμε τα αποτελέσματα ερευνών και τις συμβουλές ειδικών για να βελτιώσουμε το έργο μας» , λέει η Meta χωρίς και πάλι να αναλαμβάνει ρητές δεσμεύσεις. Αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι ο μηχανισμός αναφορών στο Facebook για αναρτήσεις μίσους ή απάτης είναι τουλάχιστον αναποτελεσματικός. Όσοι έχουν υποβάλει αναφορές για πλαστές διαφημίσεις στο Facebook θα σας το επιβεβαιώσουν. Ελπίζουμε οι επιδόσεις της Meta στην προστασία των εφήβων να είναι καλύτερες. Σε κάθε περίπτωση αυτό που προκύπτει από την ανακοίνωση της εταιρείας για τον ιστορικό (από πλευράς οικονομικού μεγέθους) συμβιβασμό είναι γενικές υποσχέσεις χωρίς συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.

Αυτό που φαίνεται σε διάφορα σημεία της ανακοίνωσης της Meta είναι η έντονη διάθεση της εταιρείας να βάλει στο παιχνίδι το YouTube και το TikTok. Από τα 18 δισ. δολάρια, οι Πολιτείες που συνυπογράφουν το κείμενο του συμβιβασμού θα λάβουν 12,7 δισ. που θα χρησιμοποιηθούν «για τη χρηματοδότηση πρωτοβουλιών για την ασφάλεια των νέων στο διαδίκτυο, μεταξύ άλλων πολιτειακών προτεραιοτήτων». Το ποσό αυτό θα διατεθεί σταδιακά και σε βάθος δεκαετίας. Τα υπόλοιπα 5,3 δισ. δολάρια θα διατεθούν υπό τον όρο ότι YouTube και TikTok θα θέσουν σε εφαρμογή περιορισμούς στην πρόσβαση των παιδιών και, επιπροσθέτως, θα διαθέσουν αθροιστικά 5,3 δισ. δολάρια. Είναι σαφές ότι η Meta επιδίωξε και κατόρθωσε να βάλει στο πλάνο τις δύο πλατφόρμες που είναι (μάλλον) δημοφιλέστερες από το  Facebook  στις νεότερες ηλικίες.  Το τι θα σημάνει αυτή η ρύθμιση για τις σχέσεις της Meta με την Alphabet και την  Bytedance (ιδιοκτήτες αντίστοιχα των YouTube και TikTok) δεν είναι της παρούσης και, για να είμαστε ειλικρινείς, δεν μας ενδιαφέρει κιόλας.

Το θέμα που δεν συζητά κανείς : Το Άρθρο 230

Σε ό,τι αφορά την αποτελεσματικότερη προστασία των χρηστών (ανεξαρτήτως ηλικίας, φύλου, καταγωγής, σεξουαλικού προσανατολισμού), με βάση και την εμπειρία της Αυστραλίας θα πρέπει να κρατάμε μικρό καλάθι. Είναι νομίζουμε ξεκάθαρο ότι η Meta θα επιχειρεί σε κάθε ευκαιρία να κλωτσάει την μπάλα όσο πιο δυνατά ώστε να τη στέλνει στο γήπεδο της Apple και της Google και θα χρησιμοποιεί κάθε διαθέσιμο πόρο για να διαβεβαιώσει ότι η ίδια «καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια».

Αυτό που δεν φαίνεται να αγγίζει ο συμβιβασμός της Meta με τις αμερικανικές Πολιτείες είναι η ουσία του προβλήματος. Σίγουρα είναι προβληματική η πολύωρη προσήλωση σε μια οθόνη. Σίγουρα είναι προβληματικό να χάνεις ώρες ύπνου. Αλλά περισσότερο προβληματικό είναι το ίδιο το περιεχόμενο.

Το περιεχόμενο παρενόχλησης, εξτρεμισμού, βίας, υποτίμησης χρειάζεται λίγα μόλις δευτερόλεπτα για να φέρει το αποτέλεσμα που επιδιώκει ο δημιουργός του. Δεν είναι θέμα χρόνου ούτε προστατεύεται ο στόχος και το υποψήφιο θύμα αν η εφαρμογή του κοινωνικού δικτύου δεν είναι διαθέσιμη έξι ή οκτώ ώρες την ημέρα.

Η Meta κατόρθωσε με μόλις 12,7 δισ. δολάρια (και άλλα 5,3 δισ. εν αναμονή) να διατηρήσει τη συζήτηση σε τεχνικής φύσεως θέματα,  αποφεύγοντας με αποτελεσματικό τρόπο να μιλήσει για το μεγάλο πρόβλημα των πλατφορμών – το περιεχόμενο.

Ωστόσο, είναι σαφές ότι η συζήτηση (και οι νομικές διενέξεις) δεν μπορούν μονίμως να εξαντλούνται σε τεχνικά θέματα και σε θέματα όπως πώς θα διασφαλιστεί ότι το 10χρονο δεν θα αποκτήσει λογαριασμό στο Instagram. Μοιραία η συζήτηση θα συμπεριλάβει κάποια στιγμή τον ρόλο των εταιρειών στο περιεχόμενο και εκεί θα τεθεί επί τάπητος το θέμα που κανείς δεν θέλει να θίξει, την αλλαγή του Άρθρου 230 που προστατεύει τους παρόχους από κάθε νομικό κίνδυνο σχετικά με το περιεχόμενο που διακινείται στα δίκτυά τους.

Είναι γεγονός ότι με τη θέσπισή της το 1996 η συγκεκριμένη διάταξη έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη του διαδικτύου. Όμως το σημερινό διαδίκτυο δεν έχει σχέση με την υποδομή εκείνης της εποχής και ο ρόλος που έχουν οι πάροχοι στη διακίνηση του περιεχομένου δεν περιορίζεται σε αυτόν του απλού τροχονόμου (ή του απλού διαχειριστή της κίνησης) όπως συνέβαινε τη δεκαετία του 1990 ή την πρώτη δεκαετία του 21^ου αιώνα. Υπάρχουν μηχανισμοί που προωθούν συγκεκριμένο περιεχόμενο και οι μηχανισμοί αυτοί κατασκευάζονται από τους ίδιους τους παρόχους. Γνωρίζουμε από διάφορα περιστατικά ότι οι πλατφόρμες προωθούν περιεχόμενο που προκαλεί αλληλεπιδράσεις, η ροή των αναρτήσεων που περνάει μπροστά από τα μάτια μας είναι σε μεγάλο βαθμό χειραγωγούμενη.  Κάποια στιγμή, αφού θα έχουν προηγηθεί διάφορες τραγωδίες και αφού διάφοροι συμβιβασμοί αποδειχθούν αναποτελεσματικοί, οι Αμερικανοί νομοθέτες θα αναθεωρήσουν τη διάταξη. Μάλλον είναι ο μόνος τρόπος για να δούμε ουσιαστικές λύσεις στα προβλήματα του ψηφιακού μας κόσμου και όχι, απλώς, ευχολόγια…

The post Ο χρυσός συμβιβασμός της Meta (και γιατί 18 δισ. δολάρια δεν έχουν σημασία) appeared first on 2045.gr.

Ο Tom Turvey είχε μια καριέρα στον χώρο των εκδόσεων, πριν μεταπηδήσει το 2004 στην Google. Η πρώτη του θέση στην εταιρεία που έγινε συνώνυμο των διαδικτυακών αναζητήσεων, περιγράφεται ως “Strategic Product Development Manager” και στα χρόνια που ακολούθησαν αναβαθμίστηκε στο επίπεδο του Managing Director – μάλλον το πιο κοντινό στα δικά μας είναι το Γενικός Διευθυντής. Ίσως το πιο σημαντικό του ορόσημο στα 20 χρόνια που πέρασε στην Google ήταν ο ρόλος του στην ψηφιοποίηση (άγνωστο πόσων) βιβλίων, τμήμα των οποίων ακολούθως μπορούσε ο καθένας μας να διαβάσει μέσα από τη σχετική υπηρεσία αναζήτησης της εταιρείας. Οι εκδότες και οι συγγραφείς αντέδρασαν, θεωρώντας ότι η συγκεκριμένη υπηρεσία παραβίασε τα δικαιώματά τους, αφού προσέφερε δωρεάν πρόσβαση στο έργο τους ή, έστω, μέρος του έργου τους. Το φθινόπωρο του 2005 οι εκδότες έστειλαν τους δικηγόρους τους στην Google, ξεκινώντας μια δικαστική διαμάχη που κατέληξε σε συμβιβασμό το 2012. Σε όλο αυτό το διάστημα φαίνεται ότι ο Turvey έπαιξε κάποιο ρόλο, πιθανολογούμε λόγω και της προϋπηρεσίας του στον χώρο των εκδόσεων και σε εταιρείες όπως η HarperCollins και η Barnes & Noble.

Αλλά γιατί μας ενδιαφέρουν όλα αυτά τα περασμένα;

Όταν το 2024 ο Turvey άφησε την Google για τα κάλλη της Anthropic, ανέλαβε να υλοποιήσει ένα φιλόδοξο έργο. Η εταιρεία του Claude ήθελε να αποκτήσει «όλα τα βιβλία του κόσμου», όχι για συλλεκτικούς λόγους, αλλά για να τα χρησιμοποιήσει ώστε ακολούθως να γίνει η εκπαίδευση των γλωσσικών της μοντέλων. Ο Turvey φαίνεται ότι επικοινώνησε με ορισμένους εκδοτικούς οίκους για να διερευνήσει το ενδεχόμενο μιας συνεργασίας, χωρίς όμως οι συγκεκριμένες επαφές να προχωρήσουν περαιτέρω. Αντίθετα, αυτό που προχώρησε ήταν η μαζική αγορά βιβλίων κατευθείαν από το λιανεμπόριο. Δεν ξέρουμε πόσα βιβλία απέκτησε η Anthropic, τα δικαστικά έγγραφα που έχουν δοθεί στη δημοσιότητα στο πλαίσιο της δικαστικής διένεξης της εταιρείας με Αμερικανούς συγγραφείς δεν δίνουν κάποιον σαφή αριθμό. Εικάζεται ωστόσο ότι ο αριθμός τους κυμαίνεται μεταξύ μερικών εκατοντάδων χιλιάδων έως και δύο εκατομμυρίων βιβλίων.

«Επιχείρηση Παναμάς»

Τα βιβλία δεν βρέθηκαν να κοσμούν κάποια βιβλιοθήκη της Anthropic, καθώς η μοίρα τους συμπεριφέρθηκε αρκούντως βάναυσα. Τα βιβλία δόθηκαν σε υπεργολάβους. Αυτοί, χρησιμοποίηασν υδραυλικά συστήματα κοπής για να ξηλώσουν τις ράχες των βιβλίων και να «ξυρίσουν» τις σελίδες, τις οποίες ακολούθως ψηφιοποίησαν μέσω σαρωτών υψηλής ταχύτητας. Μετά από αυτό το στάδιο επεξεργασίας, οι σελίδες κατέληξαν σε συστήματα ανακύκλωσης. Ακολούθησε περαιτέρω επεξεργασία του ψηφιοποιημένου υλικού με την εισαγωγή διαφόρων metadata ώστε να γίνει πιο εύκολη η κατηγοριοποίηση και ανάκτησή τους. Αυτό το υλικό, δηλαδή τα κείμενα των εκατοντάδων χιλιάδων (ή εκατομμυρίων) βιβλίων αποτέλεσαν μέρος της διδακτέας ύλης του γλωσσικού μοντέλου της Anthropic.

Κατά την εκδίκαση της αγωγής που κατέθεσαν συγγραφείς κατά της Anthropic, o Turvey  κατέθεσε ότι αυτή η επιχείρηση (η οποία ονομάστηκε από την Anthropic ως «Επιχείρηση Παναμάς») ήταν ένας τρόπος «να δημιουργηθεί μεγάλος όγκος πληροφορίας που θα χρησιμοποιείτο για ερευνητικούς σκοπούς».

Το δικαστήριο που εκδίκασε την αγωγή των συγγραφέων κατά της εταιρείας του Claude έκρινε ότι αυτή η διαδικασία δεν παραβίασε την νομοθεσία περί προστασίας των πνευματικών δικαιωμάτων. Οποιοσδήποτε μπορεί να αγοράσει ένα βιβλίο, να το διαβάσει με όποιον τρόπο θέλει και να διδαχθεί από αυτό. Από τη στιγμή που το Claude δεν αναπαρήγαγε ακριβώς το περιεχόμενο των βιβλίων και απλά τα χρησιμοποιούσε για να «μάθει» από αυτά, δεν υπήρχε κάποια παραβίαση του νόμου. Μόνο που η ομάδα της Anthropic δεν έμεινε στα φυσικά βιβλία. Η εταιρεία «κατέβασε» μέσω διαδικτύου ολόκληρες (ψηφιακές, εννοείται) βιβλιοθήκες από πειρατικά sites, αποκτώντας δωρεάν πρόσβαση σε πολύτιμο υλικό. Αυτός ήταν ο βασικός λόγος για τον οποίο η Anthropic κατέληξε σε συμφωνία με τους ενάγοντες και θα καταβάλει 1,5 δισ. δολάρια ως αποζημίωση στους συγγραφείς, έργα των οποίων ήταν μέρος αυτών των ψηφιακών βιβλιοθηκών που χρησιμοποιήθηκαν στην εκπαίδευση του  Claude.

Αλλά ας γυρίσουμε στα φυσικά βιβλία.

Η επιχείρηση της αγοράς και ψηφιοποίησης (και καταστροφής) των βιβλίων ονομάστηκε από την Anthropic «Επιχείρηση Παναμάς» σε μια προσπάθεια της εταιρείας να προστατεύσει από τα αδιάκριτα μάτια τη συγκεκριμένη δραστηριότητα. Η εταιρεία δεν ήθελε ο κόσμος να γνωρίζει τι κάνει με τα βιβλία, προφανώς αντιλαμβανόμενη ότι η αποκάλυψη θα αμαύρωνε την εικόνα της. Κανείς δεν αγαπάει όσους καταστρέφουν βιβλία.

Όταν η καταστροφή γίνεται ρουτίνα

Αλλά τα συναισθήματα δεν ενδιαφέρουν ιδιαίτερα τις εταιρείες και αυτό αφορά και τις εταιρείες της τεχνητής νοημοσύνης. Η Anthropic ενδιαφέρθηκε πρωτίστως για βιβλία στην αγγλική γλώσσα, ωστόσο υπήρξαν αγορές τίτλων και από βιβλιοπωλεία χωρών της ηπειρωτικής Ευρώπης. Μία από τις μικρές αλλά ενδιαφέρουσες πτυχές της υπόθεσης ήταν η σαφής εντολή της Anthropic, οι αγορές να περιοριστούν αποκλειστικά σε τίτλους που είχαν κυκλοφορήσει πριν το 2022, δηλαδή πριν το λανσάρισμα του ChatGPT. Ο λόγος ήταν προφανής, η Anthropic ήθελε κείμενα «αμόλυντα» από την τεχνητή νοημοσύνη και αυτό, νομίζουμε, έχει έναν κάποιο ειρωνικό χαρακτήρα.

Όμως μία έρευνα της 404 Media έδειξε ότι η αγορά, ψηφιοποίηση και καταστροφή των βιβλίων είναι μάλλον μέρος της καθημερινής λειτουργίας των εταιρειών.

Η 404 Media υποστηρίζει ότι (τουλάχιστον) 1.000 σπάνια βιβλία έχουν καταλήξει στο Λας Βέγκας και σε ένα κέντρο επεξεργασίας της Amazon, το οποίο έχει ως σήμα του έναν τυραννόσαυρο μπροστά σε ένα ανοιχτό βιβλίο. Μάλλον δεν πρόκειται περί αναγνωστικής λέσχης.

Το ενδιαφέρον της 404 Media και του Emanuel Maiberg, που διεξήγαγε τη σχετική έρευνα, προκάλεσαν βιβλιοπώλες οι οποίοι ανέφεραν ότι ξαφνικά δέχονταν μεγάλες παραγγελίες από αγοραστές που παρά τον όγκο των τίτλων που παράγγελναν δεν έκαναν κανενός είδους παζάρι. Ένας βιβλιοπώλης συμφώνησε με τον Maiberg και τοποθέτησε ένα AirTag συσκευή γεωεντοπισμού της Apple) σε ένα από τα 1.000 βιβλία για τα οποία είχε λάβει παραγγελία. Το βιβλίο ταξίδεψε από την Καλιφόρνια στο Λας Βέγκας και στο κέντρο της Amazon με διάφορους ενδιάμεσους σταθμούς εντός των ΗΠΑ. Η Amazon απάντησε ότι προμηθεύεται βιβλία με στόχο τη βελτίωση των προϊόντων και υπηρεσιών που χρησιμοποιούν οι πελάτες της. Φυσικά δεν επεκτάθηκε περαιτέρω αλλά μάλλον τα βιβλία δεν χρησιμοποιούνται για τη διεύρυνση των πνευματικών οριζόντων των τυραννόσαυρων ( ή άλλων δεινοσαύρων).

Την πρακτική της χρήσης  βιβλίων ακολουθούν και άλλες εταιρείες. OpenAI και Microsoft βρίσκονται επίσης αντιμέτωπες με συγγραφείς που υποστηρίζουν ότι τα έργα τους χρησιμοποιήθηκαν χωρίς οι ίδιοι να το γνωρίζουν για την εκπαίδευση γλωσσικών μοντέλων. Για την ώρα, δεν ξέρουμε αν χρησιμοποιήθηκαν βιβλία και τι τύχη είχαν αυτά ή αν η εκπαίδευση περιορίστηκε στο ψηφιακό υλικό που κυκλοφορεί σε πειρατικά sites. Κρίνοντας από την περίπτωση της Anthropic, το πρώτο δεν είναι παράνομο, το δεύτερο είναι.

Απλοί υπολογισμοί

Ωστόσο αυτό δεν απαντά στο βασικό ερώτημα του πόσες επιχειρήσεις παρόμοιες με την «Επιχείρηση Παναμά» βρίσκονται σε εξέλιξη και τι έκταση έχουν; Αν ρωτήσετε τα ίδια τα γλωσσικά μοντέλα δεν θα σας απαντήσουν με σαφήνεια.  Μια παραδοχή που άλλωστε πρέπει να κάνουμε είναι ότι τα γλωσσικά μοντέλα που χρησιμοποιούμε στην καθημερινότητά μας, κυρίως δηλαδή τα εργαλεία των Anthropic, Google και OpenAI, έχουν «εκπαιδευτεί» να μην αποκαλύπτουν λεπτομέρειες σχετικά με το πώς δημιουργήθηκαν και εξελίχθηκαν.

Με κάποιον συνδυασμό ερωτήσεων σε Claude, ChatGPT και Gemini φαίνεται να φτάνουμε κάπου. Το ChatGPT αναφέρει πως υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις για χρήση μιας βάσης δεδομένων ονόματι Books3, η οποία εκτιμάται ότι περιλαμβάνει κάτι λιγότερο από 200.000 βιβλία σε ψηφιακή μορφή. Το Books3 φαίνεται ότι είναι η κορυφή ενός μεγάλου παγόβουνου, το οποίο ακούει στο όνομα Bibliotek. Πρόκειται για ένα αποθετήριο που περιλαμβάνει έναν τεράστιο αριθμό βιβλίων τα οποία ψηφιοποιήθηκαν (χωρίς την άδεια των εκδοτών ή των συγγραφέων) και στο οποίο η πρόσβαση γίνεται κατόπιν πρόσκλησης, ενώ οι συμμετέχοντες πρέπει να συνεισφέρουν περιεχόμενο αν θέλουν να διατηρήσουν τον λογαριασμό τους ενεργό. Το 2020 o Shawn Presser κέρδισε μια θέση στην μακροχρόνια ιστορία των πνευματικών δικαιωμάτων στην εποχή του διαδικτύου, διαθέτοντας ένα μέρος της Bibliotek ελεύθερα και αυτό το μέρος  που ονομάστηκε Books3 χρησιμοποιήθηκε στην εκπαίδευση γλωσσικών μοντέλων. Ναι, ήταν πειρατικό περιεχόμενο και όποια εταιρεία αποκαλυφθεί (ή παραδεχθεί) ότι το χρησιμοποίησε θα προχωρήσει σε συμβιβασμό με τους εκδότες και θα καταβάλει τις σχετικές αποζημιώσεις.

Αν το θέμα είναι οικονομικό, η απάντηση είναι απλή. Ίσως, τελικά, να συμφέρει τις εταιρείες να κινούνται στο όριο του νόμου ή και να το παραβιάζουν ελεύθερα, καθώς τα οφέλη είναι σαφώς ισχυρότερα της βλάβης. Ας δούμε την περίπτωση της Anthropic. Η εταιρεία συμφώνησε να αποζημιώσει τους εκδότες και συγγραφείς το υλικό των οποίων χρησιμοποίησε παράνομα (και αυτό δεν περιλαμβάνει τα βιβλία που αγόρασε η εταιρεία, ψηφιοποίησε και μετά κατέστρεψε) με 1,5 δισ. δολάρια. Η εταιρεία αναμένει ότι το 2026 θα κλείσει με έσοδα 65 δισ. δολάρια, μιλάμε λοιπόν για μια αποζημίωση που αντιστοιχεί στο 0,23% των εσόδων της για ένα μόνο έτος.  

Το λες και λειτουργική δαπάνη…

The post Επιχείρηση Παναμάς ή «Διαβάστε τα βιβλία και πετάξτε τα» appeared first on 2045.gr.

Είναι λογικό σφάλμα να εξάγεις συμπεράσματα από μια υπόθεση, αλλά πάνω σε αυτό το σφάλμα οφείλουμε μερικά υπέροχα ρητορικά σχήματα, κάποια από τα οποία έχουν μελοποιηθεί όπως για παράδειγμα το «Αν η γιαγιά μου είχε ρουλεμάν». Όμως σε έναν κόσμο που λατρεύει την υπερβολή, ίσως είναι σωστό να ξεκινάς με ένα λογικό σφάλμα.

Αν, λοιπόν, είχατε 1.000 δολάρια και τα είχατε επενδύσει στην αρχή του έτους σε μία μόνο μετοχή από τις λεγόμενες «Θαυμάσιες Επτά» της Wall Street (όσα τα θαύματα της αρχαιότητας ή οι νάνοι της Χιονάτης) θα είχατε στις 24 Ιουλίου: 820 δολάρια αν είχατε επενδύσει στην Microsoft, 1.003 δολάρια αν είχατε επενδύσει στην Amazon, 700 δολάρια αν είχατε επενδύσει στην Tesla, 1110 αν είχατε επιλέξει Nvidia, 1002 αν είχατε επιλέξει Google, 930 αν είχατε επιλέξει Meta και, τέλος, 1220 δολάρια αν είχατε αγοράσει Apple.

Αυτά, φυσικά, είναι θεωρητικά και τα κέρδη ή οι ζημιές θα γίνονταν πραγματικότητα μόνο αν αποφασίζατε να ρευστοποιήσετε την επένδυσή σας. Ως τώρα, ο μεγάλος χαμένος είναι ξεκάθαρα οι επενδυτές που άκουσαν τις Σειρήνες της Tesla. Ναι, βέβαια, συνολικά η κατάσταση δεν είναι καλή συνολικά για τις περισσότερες από τις «Θαυμάσιες Επτά» στον παρόντα χρόνο (και μπορεί αγαπητέ αναγνώστη αν μας διαβάζεις κάπου από το μέλλον η ζωή να μας έχει διαψεύσει οικτρά και τώρα να μας οικτίρεις για όσα γράφουμε) αλλά άλλο πράγμα να βολοδέρνει η επένδυσή σας κάπου στα 1.000 δολάρια και να δίνει μάχη με τον πληθωρισμό και άλλο να βρίσκεται στα 800 όπως στην περίπτωση της Microsoft ή, ακόμα χειρότερα, στα 700 της Tesla.

Από τα ψηλά στα χαμηλά

Αξίζει ίσως να δούμε τι συνέβη με την εταιρεία του Elon Musk. Μετά την εκλογή του Donald Trump η μετοχή της Tesla κινήθηκε ανοδικά, καθώς οι επενδυτές είδαν με πολύ καλό μάτι τη στενή σχέση των δύο ανδρών και τη συμμετοχή του πρώτου στο υπουργικό συμβούλιο του δεύτερου με εντολή την περικοπή των ομοσπονδιακών δαπανών. Κινήθηκε ακόμα πιο ψηλά στους μήνες που ακολούθησαν και έφτασε στο ιστορικό της υψηλό στα μέσα Δεκεμβρίου 2025 για να ακολουθήσει μια ελεύθερη πτώση.

Φαίνεται ότι οι λόγοι είναι πολλοί, κάποιοι έχουν και πολιτικό χρώμα. Η συμμετοχή στην κυβέρνηση και το επεισόδιο με τον ναζιστικό χαιρετισμό το οποίο ακολούθησε ένα (όχι και τόσο ισχυρό) μποϋκοτάζ στις πωλήσεις αλλά και μια (αρκετά ισχυρή) πλημμύρα αναρτήσεων και σχολίων με επίκεντρο το hashtag #swasticar, έπαιξαν ρόλο. Φυσικά υπήρξε περιθώριο και για ακτιβισμό, με την ομάδα Everybody hates Elon να αποκτά -δικαίως κατά τη γνώμη μας- αρκετή δημοσιότητα.

Για τους επενδυτές που δεν ενδιαφέρονται για τους χαιρετισμούς παντός είδους, περισσότερη σημασία έχει παίξει η αδυναμία της Tesla να ικανοποιήσει τις προβλέψεις τους. Αντί για κέρδη μισού δολαρίου ανά μετοχή η εταιρεία ανακοίνωσε κέρδη 33 σεντς και οι επενδυτές δεν χάρηκαν. Επίσης δεν χάρηκαν όταν είδαν ότι το περιθώριο κέρδους υποχώρησε από το 4,1% στο 1,4%, καθώς η εταιρεία προσπάθησε να γίνει πιο ανταγωνιστική, ενώ το γεγονός ότι η Tesla «έκαψε» γύρω στο ένα δισ. δολάρια σε επενδύσεις στη ρομποτική και την τεχνητή νοημοσύνη επίσης ενίσχυσε την κακή διάθεση των επενδυτών.

Ψάχνοντας για (ρομπο)ταξί

Γενικά είναι δύσκολο να βρει κανείς ταξί στον δρόμο αλλά είναι ακόμα πιο δύσκολο να βρείτε ρομποταξί. Ο Elon Musk όμως είχε υποσχεθεί ότι μέχρι το τέλος του 2025 ο στόλος των ρομποταξί (αυτόνομων οχημάτων-ταξί) της Tesla θα ήταν διαθέσιμος στον μισό πληθυσμό των ΗΠΑ. Αλλά η πραγματικότητα έχει εξελιχθεί εντελώς διαφορετικά. Η Tesla ξεκίνησε ένα πιλοτικό πρόγραμμα ρομποταξί στο Τέξας στα μέσα του 2025 και έκτοτε επέκτεινε το δίκτυό της σε μερικές πόλεις στη συγκεκριμένη Πολιτεία καθώς και στη Φλόριντα. Καμία σχέση με τις εξαγγελίες περί κάλυψης του μισού πληθυσμού της χώρας.

Τα ρομποταξί της Tesla έχουν πραγματοποιήσει 4 εκατ. χιλιόμετρα διαδρομών μεταφέροντας πελάτες και ο αριθμός μπορεί να ακούγεται εντυπωσιακός αλλά αν τον συγκρίνετε με τα 350 εκατ. χιλιόμετρα της Waymo (εταιρείας της Alphabet, στην οποία ανήκουν επίσης Google, YouTube κ.τ.λ.) είναι μηδενικός.

Σύμφωνοι, όχι μηδενικός είναι λίγο πάνω από το 1% των χιλιομέτρων της Waymo. Αλλά δεν το λες και καλή επίδοση όταν, μάλιστα, η Tesla είναι εκείνη που έχει υποσχεθεί -δια του Elon Musk- ουκ ολίγες φορές ότι θα φτάσει πρώτη στην κορυφή της πλήρους αυτόνομης οδήγησης. Περισσότερο για αυτό σε λίγο αλλά πρώτα ας δούμε λίγο την αγορά…

O ασιατικός ανταγωνισμός

Εντάξει, λογικό είναι να στενοχωριούνται οι επενδυτές και να τιμωρούν την Tesla επειδή άλλα έταξε και άλλα έκανε. Αλλά δεν είναι μόνο θέμα υποσχέσεων, είναι και θέμα ανταγωνισμού.

Τον Απρίλιο του 2025 η κινεζική BYD κατέγραψε υψηλότερες πωλήσεις στην Ευρώπη από την Tesla και αυτό συνέβη για πρώτη φορά. Έκτοτε ο ανταγωνισμός εντάθηκε περαιτέρω, καθώς οι παραδοσιακές αυτοκινητοβιομηχανίες ανεβάζουν (ή προσπαθούν να ανεβάσουν) τον ρυθμό τους και να καλύψουν την απόσταση που τους χωρίζει τόσο από την Tesla όσο και από τους Κινέζους κατασκευαστές ηλεκτρικών αυτοκινήτων.

Στο 1ο εξάμηνο του 2026 στην Ευρώπη η BYD πούλησε περισσότερα από 130.000 οχήματα, αριθμός τριπλάσιος σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο το 2025, όταν η Tesla πούλησε 124.000 οχήματα έναντι 70.000 το 2025. Η ταχύτητα με την οποία ανεβάζει το μερίδιό της η BYD δείχνει μια δυναμική την οποία η Tesla (και όχι μόνο η Tesla) δεν μπορεί να ακολουθήσει.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ένα στα πέντε αυτοκίνητα που μπήκαν στην κυκλοφορία στο πρώτο μισό της χρονιάς που διανύουμε ήταν ηλεκτρικό, ενώ στο 37,3% βρίσκεται το μερίδιο αγοράς των υβριδικών και στο 29,7% το -μειούμενο- μερίδιο αγοράς των αυτοκινήτων με βενζινοκινητήρες ή με κινητήρες ντίζελ. Η Tesla μάλλον περισσότερο ανταγωνισμό θα αντιμετωπίσει παρά λιγότερο και αυτό κάνει τους επενδυτές ακόμα περισσότερο στενοχωρημένους.

Δέκα χρόνια στο περίμενε

Ίσως λίγο περισσότερο (στενοχωρημένους) να τους κάνουν οι υποσχέσεις του Musk για την πλήρη αυτόνομη οδήγηση. Με πρόχειρους υπολογισμούς, ο ιδιοκτήτης και διευθύνων σύμβουλος της Tesla έχει υποσχεθεί κάτι σχετικά με την αυτόνομη οδήγηση γύρω στις 15 με 20 φορές από το 2013 αλλά ελάχιστες έγιναν πραγματικότητα.

Η τελευταία του υπόσχεση έγινε στις αρχές της χρονιάς και σύμφωνα με αυτή, μέχρι το τέλος του 2026 θα υπάρχουν αυτόνομα οχήματα της Tesla στο 25% με 50% των ΗΠΑ εφόσον έχουν δοθεί οι σχετικές άδειες από τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Κάτι μας λέει ότι πάλι θα έχουν στενοχώριες οι επενδυτές…

The post Όταν η Tesla παθαίνει λάστιχο… appeared first on 2045.gr.

Πόσο χρόνο χρειάζεται για να γίνει μια ιδέα πραγματικότητα στην Ευρώπη; Η σωστή απάντηση είναι «εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Στην περίπτωση του ψηφιακού ευρώ προσδοκούμε να το έχουμε στη διάθεσή μας το 2029, οκτώ χρόνια μετά τις πρώτες σχετικές συζητήσεις αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Το 2021 ήταν μια περίεργη χρονιά, καθώς η Ευρώπη προσπαθούσε να συνέλθει από το σοκ της πανδημίας του κορωνοϊού. Στη Φρανκφούρτη, στον γυάλινο πύργο που αποτελεί την έδρα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) δεν κυκλοφορούσαν και πολλοί άνθρωποι, λόγω των περιορισμών στις μετακινήσεις και τη -βολική για πολλούς εργαζόμενους- λύση της τηλεργασίας. Ως εκ τούτου, δεν ήταν εύκολες οι ζυμώσεις, οι συζητήσεις που διεξάγονται στους διαδρόμους, αλλά φαίνεται ότι υπήρχαν αρκετές διαβουλεύσεις σε διαδικτυακές συναντήσεις.

Τον Ιούλιο του 2021, λοιπόν, το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ το οποίο απαρτίζεται από τους κεντρικούς τραπεζίτες των χωρών της ευρωζώνης, αποφάσισε να ξεκινήσει μια διερεύνηση. Ορίστηκαν ομάδες εργασίας, ορίστηκαν επικεφαλής και οι συζητήσεις πήραν μια πιο επίσημη, θα λέγαμε, μορφή. Σχεδόν ένα εξάμηνο μετά, στις αρχές του 2022 εξετάστηκαν τα σενάρια χρήσης του ψηφιακού ευρώ, με άλλα λόγια, οι ομάδες εργασίας σκέφτηκαν πού και υπό ποιες συνθήκες θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί η ψηφιακή εκδοχή του ευρώ.

Αυτή η συζήτηση και η ταξινόμηση των σεναρίων χρήσης οδήγησε στο επόμενο βήμα που μας έφτασε στις αρχές του καλοκαιριού του 2022: Πώς θα διασφαλίζεται η ιδιωτικότητα; Σήμερα, το πιο φιλικό στην ανωνυμία μέσο πληρωμής είναι τα μετρητά. Μόνο οι συναλλασσόμενοι, άντε και κανένας περαστικός, γνωρίζουν για τη συναλλαγή και ο στόχος ήταν το ίδιο να συμβεί για το ψηφιακό ευρώ. Αυτό, εύκολα το λες, δύσκολα το κάνεις και αρκετά πιο δύσκολα το λες στους υπόλοιπους κατορθώνοντας να τους πείσεις.

Η δύσκολη άσκηση του ψηφιακού ευρώ μπήκε στα πιο βαθιά νερά στους μήνες που ακολούθησαν. Το δεύτερο μισό του 2022 οι ομάδες εργασίας εστίασαν στο μοντέλο διανομής, πώς, δηλαδή, θα φτάσει το ψηφιακό ευρώ στους πολίτες και τις επιχειρήσεις ώστε να το χρησιμοποιήσουν. Εξετάστηκαν επίσης επιπλέον σοβαρά θέματα όπως πώς θα γίνεται η εκκαθάριση της συναλλαγής, ποιος θα είναι ο ρόλος των ενδιάμεσων και -κάτι πολύ κρίσιμο- πόσα ψηφιακά ευρώ θα ήταν σε κυκλοφορία.

Θα πείτε τώρα ότι αυτό μοιάζει με απλό ερώτημα. Δεν είναι. Το ψηφιακό ευρώ είναι μεν ισοδύναμο του φυσικού ευρώ αλλά δεν μπορείς να έχεις μια αξία χρημάτων ταυτόχρονα στις δύο μορφές. Σε ένα κλασικό σενάριο χρήσης, ο εργαζόμενος λαμβάνει τον μισθό του και επιλέγει να μετατρέψει ένα μέρος των χρημάτων του σε ψηφιακά ευρώ. Αυτές οι «μονάδες» θα μεταφερθούν σε ένα (προφανώς ψηφιακό) πορτοφόλι μέσω του οποίου θα γίνονται οι συναλλαγές. Όμως κάθε ευρώ που φεύγει από τον τραπεζικό λογαριασμό για να ψηφιοποιηθεί δεν είναι διαθέσιμο στην τράπεζα για επενδύσεις. Επίσης, αν όλοι οι καταθέτες μετατρέψουν το σύνολο των χρημάτων τους σε ψηφιακά, θα έχουμε μια περίπτωση bank run, δηλαδή μαζικής φυγής κεφαλαίων από την τράπεζα. Καμία τράπεζα δεν το θέλει αυτό διότι, πολύ απλά, θα οδηγηθεί σε κατάρρευση και οι καταρρεύσεις τραπεζών είναι κάτι που δεν αρέσει στις κεντρικές τράπεζες, είτε πρόκειται για τις εθνικές είτε για την ΕΚΤ.

Έπρεπε λοιπόν να βρεθεί μια χρυσή τομή σε συνεργασία (ή παζάρεμα) με τις εμπορικές τράπεζες. Φυσικά στη συζήτηση μπήκε και το πολιτικό σύστημα, τα αντανακλαστικά του οποίου ερεθίστηκαν και μόνο στη σκέψη μιας ενδεχόμενης αποσταθεροποίησης των τραπεζών.

Στο πρώτο μισό του 2023 το νερό είχε αρχίσει να μπαίνει στο αυλάκι, καθώς είχαν εξεταστεί σημαντικές παράμετροι, οι μηχανισμοί ολοκλήρωσης των συναλλαγών και μια σειρά από επιπλέον τεχνικά θέματα.

Αισίως, φτάσαμε στον Ιούνιο του 2023 όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε ένα πακέτο για το ψηφιακό ευρώ. Ουσιαστικά μιλάμε για ένα νομοθετικό πλαίσιο σχετικά με το ίδιο το ψηφιακό ευρώ και μια νομοθετική πρόταση που διασφάλιζε τον ρόλο των μετρητών. Το τελευταίο κρίθηκε απαραίτητο, καθώς η πλειονότητα των Ευρωπαίων προτιμά τα μετρητά (στη δε Γερμανία υπάρχει η φράση «τα μετρητά είναι ο βασιλιάς») και πολλοί πολίτες δεν είδαν με πολύ καλό μάτι την ιδέα της ψηφιοποίησης εκτιμώντας ότι από πίσω βρίσκεται το αδιάκριτο μάτι του Μεγάλου Αδελφού.

Είχαν περάσει, στο μεταξύ, δύο χρόνια προπαρασκευαστικών διαδικασιών και τον Οκτώβριο του 2023 η ΕΚΤ αποφάσισε να περάσει στη φάση της προετοιμασίας. Πρόκειται για μια διαδικασία που ολοκληρώθηκε το 2025, αφού δηλαδή είχαν περάσει άλλα δύο χρόνια. Στο μεταξύ, τον Φεβρουάριο του 2024 στο παιχνίδι της προετοιμασίας μπήκε και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο μαζί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (το οποίο δεν πρέπει να το μπερδεύετε με το Συμβούλιο της Ευρώπης) συνδιαμορφώνει το νομοθετικό πλαίσιο στην Ε.Ε. Ο αρχικός εισηγητής παραιτήθηκε και στη θέση του ορίστηκε ο ευρωβουλευτής Φερνάντο Ναβαρέτε, ο οποίος είχε μια στάση απέναντι στο ψηφιακό ευρώ που άλλοι θα χαρακτήριζαν ισορροπημένη και άλλοι αμφιταλαντευόμενη.

Όχι ότι οι σκέψεις που διατύπωνε στερούντο επιχειρηματολογίας – κάθε άλλο. Για παράδειγμα ο Ναβαρέτε εξέφραζε αμφιβολίες για το κατά πόσο οι πολίτες θα ήθελαν ένα ψηφιακό ευρώ. Εκτιμούσε επίσης ότι ένα σύστημα που θα το διαχειρίζεται η ΕΚΤ θα έφερνε την κεντρική τράπεζα της ευρωζώνης σε απευθείας ανταγωνισμό με τις εμπορικές τράπεζες. Ήταν και αυτός της άποψης ότι το ψηφιακό ευρώ δεν πρέπει επ’ ουδενί να αντικαταστήσει πλήρως τα μετρητά, αλλά από την άλλη πλευρά αναγνώρισε την πολιτική διάσταση. Μην ξεχνάτε ότι βρισκόμαστε, πια, στον αστερισμό Τραμπ και η επιστροφή του δόγματος του προστατευτισμού στις ΗΠΑ έκανε πολλούς στην Ευρώπη να μετρούν χαμένες ευκαιρίες ανεξαρτητοποίησης.

Αν, έστω και την 11η ώρα, η Ευρώπη αποκτήσει έναν μηχανισμό που θα της επιτρέψει να ανεξαρτητοποιηθεί από τα συστήματα πληρωμών στα οποία σήμερα κυριαρχούν οι αμερικανικές Visa, MasterCard, Apple, Google, θα έχει γίνει ένα σημαντικό βήμα.

Ο Ναβαρέτε και άλλοι σκεπτικιστές έβαλαν αρκετό νερό στο κρασί τους και φτάσαμε πριν από μερικές εβδομάδες σε μια ψηφοφορία στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που ενέκρινε τη διαπραγματευτική θέση του Σώματος και άνοιξε τον δρόμο για τον τελικό γύρο συζητήσεων με τους συνδιαμορφωτές του νομοθετικού πλαισίου της Ε.Ε.

Αν όλα πάνε καλά, μέχρι το τέλος του 2026 η μπάλα θα έχει πια φύγει από τους πολιτικούς και θα έχει επιστρέψει στο γήπεδο της ΕΚΤ ώστε στο δεύτερο εξάμηνο του 2027 να ξεκινήσει ένα ευρύ πιλοτικό πρόγραμμα με τη συμμετοχή 36 παρόχων πληρωμής της ευρωζώνης και επιλεγμένους εμπόρους.

Ουσιαστικά θα πρόκειται για μια πρόβα τζενεράλε, η οποία εκτιμάται ότι θα κρατήσει γύρω στους 12 μήνες, πράγμα που θα μας φέρει αισίως στο 2028. Σε αυτό το πιλοτικό πρόγραμμα υπάρχει και ελληνική συμμετοχή, τόσο της εθνικής κεντρικής τράπεζας (δηλαδή της Τράπεζας της Ελλάδος) όσο και τριών εμπορικών τραπεζών, της Εθνικής, της Πειραιώς και της Συνεταιριστικής Τράπεζας Χανίων.

Το τελευταίο στάδιο είναι το λανσάρισμα του ψηφιακού ευρώ στους πολίτες και τις επιχειρήσεις το 2029 αλλά ίσως (λέμε, ίσως) στο μεταξύ η ζωή να έχει ξεπεράσει την ιδέα που περιγράφεται από πολλούς ως το μεγάλο όραμα της Κριστίν Λαγκάρντ, της νυν επικεφαλής της ΕΚΤ.

Στις δυο πλευρές του Ατλαντικού υπάρχει μια έντονη κινητικότητα γύρω από τα stablecoins, τα κρυπτονομίσματα που βασίζονται μεν στην τεχνολογία των κρυπτονομισμάτων και του blockchain αλλά δεν έχουν την ασταθή (ή τζογαδόρικη) συμπεριφορά του Bitcoin, του Ethereum και των άλλων ψηφιακών δημιουργημάτων. Με δεδομένο ότι είναι συνδεδεμένα με πραγματικά περιουσιακά στοιχεία, τα stablecoins είναι αυτό που λέει το όνομά τους – σταθερά. Αυτή η σταθερότητα τα καθιστά εξαιρετική λύση στη διακίνηση κεφαλαίων στον κόσμο των κρυπτονομισμάτων, γιατί λοπόν να μη χρησιμοποιούνται ως «κανονικά» χρήματα στις συναλλαγές; Μάλλον τέτοιες σκέψεις κάνουν και στις εμπορικές τράπεζες της Ευρώπης. Ετσι, 37 τράπεζες συμμετέχουν στο σχήμα Qivalis που σχεδιάζει να παρουσιάσει το δικό του stablecoin μέσα στη χρονιά που διανύουμε.

Η Société Générale και η Banking Circle έχουν ήδη παρουσιάσει δικές τους εκδοχές stablecoins με ρήτρα ευρώ. Πρόκειται δηλαδή για κρυπτονομίσματα που είναι συνδεδεμένα με το ευρώ. Στον ίδιο δρόμο βρίσκεται επίσης η Deutsche Bank που μέσω θυγατρικής της συμμετέχει στην κοινοπραξία AllUnity και άμα περάσουμε στις ΗΠΑ και αρχίσουμε να απαριθμούμε stablecoins δεν ξέρουμε για πόσο θα γράφουμε ακόμα.

Η ουσία είναι ότι στο τέλος οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις θα επιλέξουν. Συνηθισμένοι σήμερα σε λύσεις αμερικανικής προέλευσης, -είτε πρόκειται για τις MasterCard και Visa είτε για τις λύσεις πληρωμών των Apple και Google- οι συναλλασσόμενοι μπορεί να σνομπάρουν το ψηφιακό ευρώ. Ενδέχεται να στραφούν στα stablecoins θεωρώντας -ίσως- ότι με αυτό τον τρόπο αποκτούν εύκολη πρόσβαση στον κόσμο των κρυπτονομισμάτων. Μπορεί βέβαια να παραδεχθούν ότι το ψηφιακό ευρώ είναι η καλύτερη λύση στις συναλλαγές τους μετά τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα του ευρώ. Σε τρία χρόνια θα ξέρουμε περισσότερα…

The post Τα οκτώ χρόνια του ψηφιακού ευρώ appeared first on 2045.gr.

Για περίπου 20 χρόνια και μέχρι τις αρχές της τρέχουσας δεκαετίας η Silicon Valley λειτουργούσε κατά κανόνα με βάση ένα συγκεκριμένο επιχειρηματικό μοντέλο, αυτό των χαμηλών παγίων στοιχείων. Εταιρείες-κολοσσοί όπως η Alphabet (Google), η Amazon, η Microsoft και η Meta στήριξαν κατά κύριο λόγο την ιλιγγιώδη ανάπτυξή τους σε άυλα αγαθά: σε κώδικα και αλγορίθμους, σε λογισμικό και στις ψηφιακές διαφημίσεις. Ακόμα και η Apple, που πούλαγε και εξακολουθεί να πουλάει φυσικά προϊόντα, από τα τέλη της δεκαετίας του 90 ακολούθησε αυτό το μοντέλο αναθέτοντας outsource το σύνολο της παραγωγής της σε εξωτερικούς συνεργάτες.

Τα μικτά περιθώρια κέρδους αυτής της πρακτικής της Silicon Valley ξεπερνούσαν συχνά ακόμα και το 70%, επιτρέποντάς στις εταιρείες να παράγουν τεράστια ρευστότητα από την δραστηριότητά τους. Κατά συνέπεια, οι ισολογισμοί τους χαρακτηρίζονταν σταθερά από «αρνητικό καθαρό χρέος», με τα μετρητά στα ταμεία τους να είναι πολύ περισσότερα από τις υποχρεώσεις τους. Οι σπάνιες εκδόσεις ομολόγων (μέχρι το 2017) εξυπηρετούσαν σχεδόν αποκλειστικά φορολογικούς σκοπούς: οι εταιρείες δανείζονταν φθηνά από την εγχώρια αγορά των ΗΠΑ για να ανταμείψουν τους μετόχους τους, αποφεύγοντας έτσι τους φόρους που θα επέφερε ο επαναπατρισμός των κεφαλαίων από το εξωτερικό.

Όμως, αυτή η εποχή όπου η ανάπτυξη επιτυγχανόταν αβίαστα και αποκλειστικά με ίδια κεφάλαια ανήκει, όπως φαίνεται, οριστικά στο παρελθόν. Η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης αναγκάζει τη Silicon Valley να προσαρμοστεί σε μια νέα πραγματικότητα. Τώρα πλέον οι Big Tech αλλάζουν πρόσωπο, καθώς οι επενδύσεις σε υποδομές απαιτούν τεράστια κεφάλαια, θυμίζοντας έντονα τις εταιρείες ενέργειας ή την αυτοκινητοβιομηχανία του 20ου αιώνα. Οι επενδύσεις σε «σίδερο», στα μεγάλα data centers, στα chip μνήμης το κόστος των οποίων αυξήθηκε εκρηκτικά δεν μπορούν να υλοποιηθούν με το προηγούμενο μοντέλο. Έτσι, πλέον οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας στρέφονται μαζικά στις διεθνείς αγορές χρέους και μετοχών, πυροδοτώντας μεταξύ άλλων μια πρωτοφανή έξαρση εκδόσεων εταιρικών ομολόγων.

Το AI δεν κινείται μόνο με τσιπ – Κινείται με δανεικά

Η στροφή στις αγορές χρέους άρχισε να γίνεται εμφανής το 2025. Σύμφωνα με πρόσφατες εκθέσεις, η συνολική έκδοση εταιρικών ομολόγων από τον αμερικανικό τεχνολογικό κλάδο ξεπέρασε τα 100 δισεκατομμύρια δολάρια (έως και 121 δισεκατομμύρια), υποδεικνύοντας ότι οι ταμειακές ροές των εταιρειών πιέζονται τόσο από το κόστος των υποδομών για τεχνητή νοημοσύνη που αναγκάζονται να ανοίξουν την πόρτα του δανεισμού.

Όμως, το 2025 ήταν μόνο η αρχή. Για το τρέχον έτος, οι κεφαλαιουχικές δαπάνες μόνο των πέντε μεγάλων παρόχων cloud (Alphabet, Amazon, Meta, Microsoft και Oracle) προβλέπεται να αγγίξουν ακόμα και τα 700 δισεκατομμύρια δολάρια. Μπροστά σε αυτήν την «πρόκληση», μόνο στους πέντε πρώτους μήνες του 2026 οι τεχνολογικές εταιρείες εξέδωσαν εταιρικά ομόλογα αξίας τουλάχιστον 159 δισεκατομμυρίων δολαρίων (έως και 165 δισ, σύμφωνα με το Bloomberg), ποσό που ξεπερνά τη συνολική σωρευτική έκδοση ομολόγων για την περίοδο 2020-2024. Νεότερο δημοσίευμα ανεβάζει το ύψος της έκδοσης εταιρικών ομολόγων μέχρι και τα μέσα Ιουλίου στα 244 δισεκατομμύρια.

Όμως, οι ανάγκες για ρευστό είναι τέτοιες που οι εταιρείες δεν μένουν μόνο στην εναλλακτική των εταιρικών ομολόγων. Επιπρόσθετα, προχωρούν και σε προγράμματα άντλησης κεφαλαίων μέσω της πώλησης δικών τους μετοχών. Η Google αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό τέτοιο παράδειγμα, ανακοινώνοντας πρόσφατα ένα τέτοιο πρόγραμμα για την άντληση 85 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ μια αντίστοιχη κίνηση εξέταζε, σύμφωνα με δημοσιεύματα του Ιουνίου και η Meta. Τόσο η Google όσο και η Meta εκτιμάται ότι προχωρούν τώρα προς αυτήν την κατεύθυνση θέλοντας να προλάβουν τις πολυαναμενόμενες εισόδους στο Χρηματιστήριο των μετοχών των OpenAI και Anthropic στις οποίες είναι σχεδόν βέβαιο ότι μεγάλοι επενδυτές θα σπεύσουν να δεσμεύσουν σημαντικά κεφάλαια.

Μια άλλη πρακτική είναι το χρέος εκτός ισολογισμού (off-balance sheet borrowing). Οι τεχνολογικοί κολοσσοί συνεργάζονται στενά με εταιρείες ιδιωτικής πίστης για τη δημιουργία οχημάτων ειδικού σκοπού (SPVs) ή κοινοπραξιών. Αυτά τα οχήματα αναλαμβάνουν το βάρος της κατασκευής των data centers, κρατώντας το χρέος μακριά από τον κύριο ισολογισμό της μητρικής εταιρείας, η οποία δεσμεύεται απλώς να αποπληρώσει το κόστος μέσω μακροπρόθεσμων λειτουργικών μισθώσεων μόλις οι εγκαταστάσεις τεθούν σε λειτουργία. Με αυτήν την επιλογή οι εταιρείες αποφεύγουν και ένα ακόμα κίνδυνο: μια ενδεχόμενη υποβάθμισή τους από τους οίκους αξιολόγησης. Το συνολικό ύψος αυτής της πρακτικής μέχρι τώρα είναι δύσκολο να εκτιμηθεί.

Καμπανάκι από τη BIS

Αυτή η απότομη και μαζική αλλαγή στη χρηματοδότηση των επενδύσεων δεν περνά απαρατήρητη από τους χρηματοπιστωτικούς φορείς. Ήδη από τον προηγούμενο Ιανουάριο η BIS (Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών) χτύπησε ένα πρώτο καμπανάκι, σημειώνοντας ότι η αυξανόμενη εξάρτηση από τον δανεισμό εισάγει ευπάθειες στο ευρύτερο χρηματοπιστωτικό σύστημα. «Οι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, οι οποίες παραδοσιακά στηρίζονταν σε εσωτερικές ταμειακές ροές και ίδια κεφάλαια, αντιμετωπίζουν πλέον υψηλότερη μόχλευση, γεγονός που θα μπορούσε να ενισχύσει τυχόν κραδασμούς και να επηρεάσει την υγεία των χρηματοπιστωτικών διαμεσολαβητών, σε περίπτωση που οι αναμενόμενες αποδόσεις από τις επενδύσεις σε τεχνητή νοημοσύνη δεν υλοποιηθούν», σημειώνει μεταξύ άλλων η BIS.

Είχε προηγηθεί λίγους μήνες πριν η έκθεση της JP Morgan Chase, σύμφωνα με την οποία τα ομόλογα που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με το ΑΙ έχουν διογκωθεί στο ιλιγγιώδες ύψος των 1,2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Όπως σημείωνε η συγκεκριμένη έκθεση, ο κλάδος της τεχνολογίας έχει πλέον ξεπεράσει τον τραπεζικό τομέα ως ο μεγαλύτερος εκδότης στην αγορά εταιρικών ομολόγων επενδυτικής βαθμίδας.

Αλλά και μόλις πριν λίγες ημέρες, ανάλογη τοποθέτηση είχαμε από την Morgan Stanley. “Οι Big Tech μπορεί να δανείζονται πάρα πολύ» ανέφερε μεταξύ άλλων υψηλόβαθμο στέλεχός της πριν από λίγες ημέρες στο Bloomberg TV, προσθέτοντας ότι «ο πιστωτικός κίνδυνος είναι πολύ υποτιμημένος αυτή τη στιγμή στην αγορά».

Αυτό που φαίνεται να φοβούνται οι χρηματοπιστωτικοί οίκοι είναι ότι αν τα έσοδα από την τεχνητή νοημοσύνη δεν ανταποκριθούν στις προσδοκίες, η «ζημιά» θα μεταφερθεί αλυσιδωτά: θα πέσουν οι αποτιμήσεις των μετοχών, οι οίκοι αξιολόγησης θα υποβαθμίσουν τα ομόλογα και το κόστος δανεισμού θα αυξηθεί απότομα για την παγκόσμια αγορά, πλήττοντας άμεσα τα συνταξιοδοτικά ταμεία και άλλους θεσμικούς επενδυτές που έχουν «τοποθετηθεί» σε αυτά τα χρεόγραφα.

Πάντως, το φαινόμενο χρηματοδότησης μέσω χρέους δεν παρουσιάζει τάσεις επιβράδυνσης. Σε νεότερες προβλέψεις της, η JP Morgan εκτιμά ότι οι συνολικές παγκόσμιες κεφαλαιουχικές δαπάνες για την τεχνητή νοημοσύνη θα αγγίξουν τα 5,5 τρισεκατομμύρια δολάρια έως το 2030, με τη χρηματοδότηση μέσω χρέους να αναμένεται να φτάσει τα 4,1 τρισεκατομμύρια δολάρια.

Απαραίτητο επιθετικό ποντάρισμα λέει η Big Tech

Από την πλευρά τους, οι διοικήσεις των τεχνολογικών κολοσσών εμφανίζονται καθησυχαστικές, με το κοινό τους αφήγημα να επικεντρώνεται στο ότι η υιοθέτηση του ΑΙ αποτελεί μια μοναδική, ιστορική καμπή, όπου η ολιγωρία δεν συγχωρείται. Εκτιμούν ότι μια καθυστερημένη επένδυση σε υποδομές τεχνητής νοημοσύνης ενέχει μεγαλύτερο ρίσκο από το να χτίσουν μια πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα.

Ποντάρουν στο ότι η τεχνητή νοημοσύνη αιχμής θα αποπληρώσει τις επενδύσεις που υλοποιούνται. Ενδεικτικά, οι Alphabet, Amazon, Meta, Microsoft και Oracle πλήρωσαν συνολικά 10 δισεκατομμύρια δολάρια για το χρέος τους πέρυσι. Ποσό υπερδιπλάσιο από εκείνο του 2019, αλλά ελάχιστο π.χ. σε σύγκριση με τις ταμειακές ροές της Google, ύψους 64 δισεκατομμυρίων δολαρίων το προηγούμενο τρίμηνο. Οι εταιρείες αυτές εξακολουθούν να είναι μερικές από τις πιο κερδοφόρες επιχειρήσεις στον κόσμο.

Για τις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας αυτός ο πρωτοφανής αυτός δανεισμός δεν αποτελεί ένδειξη αδυναμίας, αλλά ένα αναγκαίο, επιθετικό ποντάρισμα. Το αν η στρατηγική τους θα δικαιωθεί ή αν η Wall Street θα χάσει τελικά την υπομονή της μένει να φανεί τα επόμενα χρόνια.

The post Το AI αλλάζει το DNA της Silicon Valley και οι Big Tech έγιναν μια «βαριά βιομηχανία» χρέους appeared first on 2045.gr.

Το Ηλεκτρονικό Περιβαλλοντικό Μητρώο (ΗΠΜ) του υπουργείου Περιβάλλοντος & Ενέργειας είναι ένα σημείο από το οποίο υποχρεωτικά πρέπει να περάσει όποιος θέλει να υλοποιήσει ένα έργο που αφήνει κάποιο περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Λιμάνια, κτηνοτροφικές μονάδες, συστήματα διαχείρισης λυμάτων, τηλεπικοινωνιακά δίκτυα, βιομηχανικές μονάδες, συστήματα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, συγκοινωνιακές υποδομές –  δεν υπάρχει έργο που να μην έχει κατατεθειμένο φάκελο στο μητρώο.  Από τον κανόνα δεν εξαιρούνται τα κέντρα διαχείρισης δεδομένων ή data centers όπως συνηθίζουμε να τα λέμε.

Συνολικά, 11 επενδύσεις για την κατασκευή data centers πρωτίστως στην Αττική και δευτερευόντως σε άλλα σημεία της ηπειρωτικής Ελλάδας, έχουν καταθέσει φάκελο στο ΗΠΜ. Σε αυτά περιλαμβάνονται η γνωστή επένδυση της Microsoft  στα Σπάτα, έργα του Ομίλου Olympia (στον οποίο περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων η Sunlight και τα καταστήματα Public), έργα στα οποία συμμετέχει η ΔΕΗ και επενδυτικά προγράμματα μικρότερων εταιρειών. Με βάση τους φακέλους που έχουν κατατεθεί, η συνολική μέγιστη ισχύς των υπό εξέταση μονάδων φτάνει τα 700 MW. Ωραία ακούγεται αυτό αλλά τι σημαίνει από οικονομικής πλευράς;

Θεωρητικά και σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς που επικαλείται το Irecruit, το κόστος κατασκευής κυμαίνεται μεταξύ 8 και 12 εκατ. δολάρια ανά MW για μια κλασική εγκατάσταση data center, ενώ αν το ζητούμενο είναι η υποστήριξη τεχνητής νοημοσύνης το κόστος αυξάνεται κατά πολύ και μπορεί να κυμανθεί μεταξύ 15 και 20 εκατ. ανά MW. Αν και το ενδιαφέρον πέφτει στις επιδόσεις των επεξεργαστών και των servers που αποτελούν το «μυαλό» ενός data center, ως και το 60% του προϋπολογισμού απορροφάται από την ανάπτυξη των συστημάτων ενέργειας και ψύξης.

Λαμβάνοντας υπόψιν τα ανωτέρω, τα data centers για τα οποία εντοπίσαμε τις κατατεθειμένες μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων, μπορεί (θεωρητικά) να κοστίσουν ως και 17,5 δισ. ευρώ για την κατασκευή τους αλλά η πραγματικότητα είναι βέβαιο ότι θα αποδειχθεί πολύ διαφορετική και με χαμηλότερο κόστος.

Άνθρωποι που παρακολουθούν τα τεκταινόμενα από κοντά, εκτιμούν πρώτον ότι δεν έχουμε στη διάθεσή μας το σύνολο των data centers τα οποία σχεδιάζεται να κατασκευαστούν στη χώρα. Για παράδειγμα, από την εικόνα σήμερα λείπουν τα μεγάλα data centers τα οποία ενδεχομένως θα υλοποιήσει η ΔΕΗ. Σύμφωνα με παρουσίαση που πραγματοποίησε στα τέλη Απριλίου σε αναλυτές ο διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΗ Γιώργος Στάσσης, σε πρώτη φάση προγραμματίζεται η ανάπτυξη υποδομής data centers στην Κοζάνη με συνολική εγκατεστημένη ισχύ 300 MW. Πρόκειται για τέσσερις μονάδες, 75 MW η καθεμία που θα αναπτυχθούν σταδιακά – προφανώς με βάση την εξέλιξη της ζήτησης. Το πενταετές επιχειρησιακό σχέδιο της ΔΕΗ προβλέπει ως και 2 GW εγκατεστημένης ισχύος, πάντα με την προϋπόθεση ότι θα υπάρχει ζήτηση.

Άλλωστε, όπως λένε οι συνομιλητές μας, τα data centers δεν είναι υποδομές που κατασκευάζονται με τη λογική του «αν το φτιάξεις, θα έρθουν» (ή “if you build it they will come” αν προτιμάτε). Η σχετικώς μικρή ιστορία των data centers είναι γεμάτη από περιπτώσεις επενδύσεων που ξεκίνησαν ως μεγαλεπήβολα έργα εκατοντάδων MW και κατέληξαν να αποτελούν μέτριας δυναμικότητας εγκαταστάσεις. 

Data centers για όλα τα μεγέθη

Στον παρόντα χρόνο, λοιπόν, λογαριάζουμε χωρίς τα μεγάλα data centers που σχεδιάζει η ΔΕΗ. Ας δούμε ποια είναι η ενδεκάδα των έργων για τα οποία υπάρχουν κατατεθειμένοι φάκελοι στο ΗΜΠ:

Data In Scale

Εγκατάσταση 12,5 MW στα Σπάτα από εταιρεία που ελέγχεται από την CAIO Holding (με ποσοστό 55%) και τη ΔΕΗ (45%).

Data 4 Greece

Πρόκειται για συγκρότημα data centers στην Παιανία από θυγατρική του γαλλικού ομίλου Data4, ο οποίος λειτουργεί κέντρα δεδομένων σε Παρίσι, Μιλάνο, Μαδρίτη και Βαρσοβία. Σχεδιάζεται η ανέγερση τριών κτιρίων με συνολική ισχύ 80 MW. Σύμφωνα με δημόσια διαθέσιμα στοιχεία, η πρώτη φάση αυτής της επένδυσης φτάνει τα 300 εκατ. ευρώ (3,75 εκατ. ανά MW) με δυνατότητα κλιμάκωσης στα 500 εκατ. ευρώ (ή 6,25 εκατ. ευρώ ανά  MW)

Cloudcore

Υποδομή 12 ΜW για τα υπολογιστικά συστήματα και συνολικά 19,5 MW στη Βιομηχανική Περιοχή Ιωαννίνων. Πρόκειται για επένδυση της Cloudcore, εταιρείας που ιδρύθηκε πολύ πρόσφατα και στην οποία πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος είναι ο Λεωνίδας Παναγάκος, ο οποίος είχε δραστηριότητα στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στην ακίνητη περιουσία.

Resilientcore

Πρόκειται για υποδομή 12 ΜW για τα υπολογιστικά συστήματα και συνολικά 19,5 MW, χωροθετημένη στη Βιομηχανική Περιοχή Αλεξανδρούπολης. Η Resilientcore είναι εταιρεία που επίσης διοικείται από τον Λ. Παναγάκο.

Data center της Tectum

Εγκατάσταση 19,53 MW, με τα 13 MW να αφορούν στη λειτουργία των υπολογιστικών συστημάτων. Το κέντρο θα κατασκευαστεί σε οικόπεδο 32,8 στρεμμάτων από την Tectum εταιρεία της Olympia Group.

Microsoft

Μάλλον η πιο γνωστή περίπτωση επένδυσης σε data centers. H εγκατάσταση της Microsoft στα Σπάτα περιλαμβάνει δύο τμήματα συνολικής ισχύος 25 ΜW, από τα οποία τα 19,2 MW αφορούν τα υπολογιστικά συστήματα, τα υπόλοιπα περίπου 6 MW αφορούν στην ψύξη και στη διαχείριση του χώρου. 

Kiefer και GNWSIS

Η εταιρεία δρομολογεί την κατασκευή δύο κέντρων, ισχύος 10 και 9,9 MW,  στο Αμύνταιο Φλώρινας και στη Μεγαλόπολη Αρκαδίας. H GNWSIS φέρεται να συνδέεται με την Kiefer Energy, εταιρεία που ξεκίνησε την πορεία της από τα Γρεβενά το 2014 με σημαντική δραστηριότητα στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Η Kiefer δρομολογεί την ανέγερση μονάδας 9,9 MW στη Μεγαλόπολη. Στον ίδιο όμιλο ανήκουν επίσης:

• Το Κέντρο Δεδομένων συνολικής ισχύος 10 MW της Nexus Data που πρόκειται να κατασκευαστεί στην περιοχή του Άργους Ορεστικού Καστοριάς.

• Το data center της Team Fortress, που χωροθετείται στη Βιομηχανική Περιοχή Ιωαννίνων με ισχύ 10 MW.
• Δύο data centers συνολικής ισχύος 20 MW στη Μεγαλόπολη.

Radiant Data Centre

Συγκρότημα ισχύος 12,5 MW για τη λειτουργία των υπολογιστικών συστημάτων σε οικόπεδο 29,2 στρεμμάτων στη θέση Μπάφι στο Κρυονέρι. Η εταιρεία Radiant υλοποιεί την επένδυση της ΔΕΗ και της αραβικής Damac του επιχειρηματία  Hussain Sajwani  και ιδρύθηκε στα τέλη του 2024.

Eunice Bright Data

Η εταιρεία είναι μέλος του ομίλου της Eunice Energy και σχεδιάζει την κατασκευή data center στην περιοχή του Αμυνταίου Φλώρινας. Πρόκειται για μονάδα ισχύος 8 ΜW με τα υπολογιστικά συστήματα να καταναλώνουν 5 MW.

Γκρεκο Μι

Η εταιρεία «τρέχει» το Project Olive στην περιοχή των Σπάτων με μονάδες που θα έχουν συνολική ισχύ τα 80 MW. Η Γκρεκο Μι είναι εταιρεία που συνδέεται με την Dromeus Capital και, σύμφωνα με δημοσιεύματα με την Pimco.

Karatzis Group

Πρόκειται για μία ιδιαίτερα μεγάλη εγκατάσταση που περιλαμβάνει επτά κτίρια σε οικόπεδο 342 στρεμμάτων στην περιοχή του Κάστρου Βοιωτίας. Σε κάθε κτίριο αντιστοιχεί συνολική ισχύς 33,29 MW, από τα οποία τα 28,2 ΜW αφορούν τα data halls, δηλαδή το κομμάτι της πληροφορικής.  Η συνολική ισχύς, σύμφωνα με τα δικαιολογητικά που έχουν κατατεθεί, φτάνει τα 430 MW.

Πόσα είναι τα MW και πόσα τα δισ.;

Αθροίζοντας τα ανωτέρω φτάνουμε στον μαγικό αριθμό των 700 MW. Ωστόσο, ειδικά για την εγκατάσταση της Karatzis υπάρχει επιφύλαξη για το κατά πόσο τα 430 MW που αναφέρονται στον φάκελο αποτυπώνουν την πραγματική, μέγιστη εγκατεστημένη ισχύ της. Ο λόγος είναι ότι η κατανάλωση των data halls, δηλαδή προστίθεται στην κατανάλωση κάθε κτιρίου με αποτέλεσμα για κάθε ακίνητο να προκύπτει ισχύς 61,4 MW. Ωστόσο, μάλλον τα 28,2 MW είναι υποσύνολο των 33,29 MW οπότε η συνολική ισχύς είναι 220 MW. Όχι, βέβαια, ότι τα 520 MW είναι λίγα.

Αν χρησιμοποιήσουμε τα στοιχεία της Irecruit, οι έντεκα επενδύσεις που περιλαμβάνονται στον κατάλογο του ΗΠΜ απαιτούν κεφάλαια που κυμαίνονται από 3,2 δισ. ευρώ και φτάνουν ως τα 10 δισ. ευρώ και ο χάρτης που ακολουθεί δείχνει την κατανομή των σχεδιαζόμενων data centers στην ηπειρωτική Ελλάδα. Προφανώς λόγω απουσίας ενεργειακών υποδομών, οι νησιωτικές περιοχές παραμένουν για την ώρα εκτός επενδυτικού ενδιαφέροντος.

Το κατά πόσο το ελληνικό δίκτυο μεταφοράς ενέργειας είναι σε θέση να υποστηρίξει τη ζήτηση μένει να αποδειχθεί. Επίσης μένει να φανεί αν θα υπάρξουν αντιδράσεις -και τι ένταση θα έχουν αυτές- από τοπικές κοινότητες.

Πολύ κακό για το τίποτα;

Οργανώσεις που αντιδρούν στην εγκατάσταση data centers θέτουν περιβαλλοντικές παραμέτρους, κυρίως όσον αφορά στη διαχείριση των υδάτινων πόρων που δεσμεύονται για την ψύξη των μονάδων. Ο αντίποδας προτάσσει τα οφέλη στην οικονομία και τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Φαίνεται ότι βρισκόμαστε σε άλλη μια περίπτωση όπου το έργο απασχολεί μεν αρκετούς εργαζόμενους ως κατασκευαστικό έργο αλλά όταν έρχεται η στιγμή της λειτουργίας, ο αριθμός του προσωπικού πέφτει κατακόρυφα. Στην πράξη μοιάζει με έναν αυτοκινητόδρομο. Εκατοντάδες ή χιλιάδες εργάζονται για την κατασκευή του, συγκριτικά ελάχιστοι απασχολούνται στη λειτουργία, όμως ένας αυτοκινητόδρομος είναι σημαντική υποδομή για την ανάπτυξη των περιοχών που διασχίζει.

Μπορεί να γίνει κάτι ανάλογο με τα data centers; Θεωρητικά (πάντα) ναι. Μια μελέτη της PwC την οποία επικαλείται το Data Center Coalition, υποστηρίζει ότι κάθε θέση εργασίας σε ένα κέντρο διαχείρισης δεδομένων υποστηρίζει έξι θέσεις εργασίας σε άλλα σημεία της οικονομίας. Σε γενικές γραμμές, αναφέρει ο συγκεκριμένος φορέας, ένα data center μπορεί να απασχολεί άμεσα μερικές δεκάδες έως κάποιες εκατοντάδες θέσεις εργασίας.

Ακούγεται πολύ γενικόλογο, ας αναζητήσουμε κάτι πιο συγκεκριμένο.

Τον περασμένο Φεβρουάριο η Meta ανακοίνωσε μια επένδυση 10 δισ. δολαρίων για την κατασκευή ενός νέου data center στην Ιντιάνα. Πρόκειται για την 27η εγκατάσταση της εταιρείας στις ΗΠΑ και 31η στον κόσμο και σε αυτή θα επενδυθούν 10 δισ. δολάρια. Περίπου 4.000 άνθρωποι θα απασχοληθούν στην κατασκευή και 300 στη λειτουργία.  Δηλαδή, για μια μόνιμη θέση εργασίας θα πρέπει να επενδυθούν 33 εκατ. δολάρια.  

Για 300 με 400 θέσεις, κατά μέσο όρο, κάνει λόγο και η Microsoft αναφερόμενη στις δικές της εγκαταστάσεις. Όπως σημειώνει, χρειάζονται επαγγελματίες από 40 διαφορετικές ειδικότητες για να χτίσουν ένα data center και από 27 ειδικότητες για να το λειτουργήσουν.

Ωστόσο ίσως οι εταιρείες να διογκώνουν τα μεγέθη.  Το Ινστιτούτο Brookings αποφάσισε να αναλύσει τα δεδομένα και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ναι μεν τα data centers δημιουργούν θέσεις εργασίας, αλλά η συμβολή τους στην αύξηση της απασχόλησης είναι μικρότερη από εκείνη που υποστηρίζει ο κλάδος. Το Rest of the World έκανε τη δική του έρευνα σε 17 εγκαταστάσεις και διαπίστωσε ότι σε αυτές απασχολούνται 1.547 εργαζόμενοι πλήρους απασχόλησης. Σε ορισμένες περιπτώσεις μια εγκατάσταση απασχολεί μόλις 20 εργαζόμενους.

Βεβαίως αν επικαλεστούμε το παράδειγμα των αυτοκινητοδρόμων μπορεί να αναμένουμε σημαντική οικονομική ανάπτυξη.

Θεωρητικά, πάντοτε…

The post Στη θεωρία, ψηφιακό Ελ Ντοράντο, στην πράξη; appeared first on 2045.gr.

«Μετά από προσεκτική εξέταση των επιχειρηματικών αναγκών της Oracle, λάβαμε την απόφαση να καταργήσουμε τον ρόλο σας στο πλαίσιο μιας ευρύτερης οργανωτικής αλλαγής. Ως αποτέλεσμα, σήμερα είναι η τελευταία εργάσιμη ημέρα σας».

Με αυτές τις λέξεις ξεκινούσε το email που έλαβαν στις 31 Μαρτίου 30.000 εργαζόμενοι της Oracle κυρίως σε Ινδία και Βόρεια Αμερική. Το 18% του συνολικού προσωπικού της εταιρείας ενημερώθηκε για την απόλυσή του εκείνη την ημέρα. Μόλις τρεις εβδομάδες νωρίτερα, η Oracle είχε ανακοινώσει θεαματικά  αποτελέσματα για το πιο πρόσφατο οικονομικό της έτος, με έσοδα αυξημένα κατά 22% και καθαρά κέρδη σχεδόν διπλάσια από την προηγούμενη χρονιά, στα 6,13 δισ. δολάρια. Οι απολύσεις δεν ήταν, λοιπόν, αποτέλεσμα μιας αναδιοργάνωσης υπό την πίεση κάποιας οικονομικής αιμορραγίας.

Πολύ απλά και πολύ κυνικά, η Oracle επέλεξε να θυσιάσει 30.000 θέσεις εργασίας για να χρηματοδοτήσει τις επιδιώξεις της στην τεχνητή νοημοσύνη. Η εταιρεία θέλει να συγκεντρώσει 50 δισ. δολάρια, μέσω ομολογιακών εκδόσεων και δανεισμού και οι θέσεις που καταργήθηκαν υπολογίζεται ότι θα «απελευθερώσουν» χρηματορροές ύψους 10 δισ. δολαρίων σε ετήσια βάση.

Η εταιρεία έχει υπογράψει συμφωνίες για να αναπτύξει data centers που θα χρησιμοποιήσουν εταιρείες όπως η OpenAI, η xAI και η Meta. Για να προχωρήσει μπροστά, πρέπει να αφήσει κάτι πίσω και επιλέγει να αφήσει εργαζόμενους.

Δεν είναι η μόνη.

H Meta απέλυσε 8.000 εργαζόμενους, περίπου το 10% του προσωπικού της, ενώ ακύρωσε το σχέδιο πρόσληψης 6.000 εργαζόμενων. Συνολικά, δηλαδή, έχουμε να κάνουμε με περικοπή 14.000 θέσων, με τις επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη, αλλά και τα αποτελέσματα από την ενσωμάτωση των συστημάτων ΑΙ στην καθημερινή λειτουργία της εταιρείας, να αποτελούν τον κυριότερο λόγο.

Η εταιρεία Challenger, Gray & Christmas, η οποία λειτουργεί ως σύμβουλος σε επιχειρήσεις που μειώνουν το προσωπικό τους και σε εργαζόμενους που χάνουν τη δουλειά τους, υπολόγισε ότι τόσο τον Μάρτιο όσο και τον Απρίλιο, η τεχνητή νοημοσύνη ήταν ο κυριότερος λόγος απώλειας θέσεων εργασίας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Συνολικά, στους πρώτους τέσσερις μήνες του 2026, οι εργοδότες στις ΗΠΑ έχουν περικόψει περίπου 300.000 θέσεις εργασίας, αριθμός μειωμένος κατά 50% σε σχέση με πέρυσι, παρά τη γενικότερη αναταραχή από την πολιτική Τραμπ στους δασμούς και τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.  Η συνολική εικόνα είναι καλή, λοιπόν, ωστόσο στον κλάδο της τεχνολογίας καταγράφονται 85.000 απολύσεις, 33% περισσότερες σε σχέση με το 2025.  Μία στις τέσσερις απολύσεις στις εταιρείες τεχνολογίας αποδίδεται στην τεχνητή νοημοσύνη

Ο διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, ο Sam Altman, αμφιβάλει για το κατά πόσο πρέπει να θεωρηθεί η τεχνητή νοημοσύνη υπεύθυνη για τις απολύσεις. Σε δηλώσεις του, στο περιθώριο της Συνόδου που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Φεβρουάριο στην Ινδία, παραδέχθηκε ότι υπάρχει κάποια επίπτωση στην απασχόληση αλλά εκτίμησε επίσης ότι ένα μέρος των απολύσεων κακώς αποδίδεται στην τεχνητή νοημοσύνη.

Αλλά τα νέα δείχνουν ότι υπάρχει μια σαφής επίπτωση.

Τον Φεβρουάριο ο Jack Dorsey, συνιδρυτής του Twitter και δημιουργός του Block ανακοίνωσε ότι καταργεί περίπου το 60% των θέσεων εργασίας στην εταιρεία. «Ήδη διαπιστώνουμε ότι τα εργαλεία ανάλυσης δεδομένων που δημιουργούμε και χρησιμοποιούμε, σε συνδυασμό με μικρότερες και πιο οριζόντιες ομάδες, καθιστούν δυνατή μια νέα μέθοδο εργασίας», ανέφερε. Περίπου 6.000 εργαζόμενοι έχασαν τη δουλειά τους μετά από αυτό το σχόλιο.

Η Coinbase συνεχίζει από τις 5 Μαΐου με 700 εργαζόμενους λιγότερους, αριθμό που αντιστοιχεί περίπου στο 15% του συνολικού της δυναμικού. Δυο μήνες νωρίτερα, άλλη μια εταιρεία γνωστή από τον χώρο των κρυπτονομισμάτων, η Crypto.com, κατήργησε περίπου το 10% των θέσεων εργασίας, εξαιτίας της ενσωμάτωσης υπηρεσιών τεχνητής νοημοσύνης στη λειτουργία της.

Δύο μεγάλες και ιστορικές δυνάμεις στον χώρο των υπολογιστών, η  ΙΒΜ και η ΗΡ επίσης προχωρούν σε περικοπές. Η πρώτη, αναμένεται να ανακοινώσει τις αποφάσεις της στο τέλος του έτους, η δεύτερη θα προχωρήσει σε σταδιακές μειώσεις κατά 4.000-6.000 θέσεις έως το 2028.

Η Klarna, γνωστή για την υπηρεσία πληρωμής σε δόσεις (ή Buy-Now-Pay-Later αν προτιμάτε), είχε ήδη κάνει αρκετές περικοπές τα προηγούμενα χρόνια και πλέον είχε φτάσει να απασχολεί 3.000 εργαζόμενους, από 7.000 το 2022. Μέρος αυτών των περικοπών είχε αποδοθεί στην τεχνητή νοημοσύνη, καθώς η Klarna είχε εγκαταστήσει έναν ψηφιακό βοηθό για την εξυπηρέτηση πελατών, Ο βοηθός αποδείχθηκε ανέτοιμος και η εταιρεία υποχρεώθηκε σε επαναπροσλήψεις, ωστόσο η τάση είναι σαφής και έως το 2030 η Klarna αναμένει περαιτέρω μείωση των θέσεων εργασίας κατά περίπου 30%.

Η Salesforce απέλυσε 1.000 εργαζόμενους, εν μέρει λόγω της χρήσης συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης στην εξυπηρέτηση πελατών, ενώ και η Snap (γνωστή από το Snapchat) απέλυσε 1.000 εργαζόμενους, το 16% του συνολικού της δυναμικού, επικαλούμενη την ταχεία πρόοδο της τεχνητής νοημοσύνης.

Αν και η έκρηξη των υπηρεσιών τεχνητής νοημοσύνης «ενοχοποιείται» για πολλές από αυτές τις περικοπές, η πραγματικότητα φαίνεται να είναι περισσότερο σύνθετη. Σύμφωνα με μία ανάλυση, ο κίνδυνος της ανεργίας έχει μεν αυξηθεί για πολλούς εργαζόμενους σε ειδικότητες που επηρεάζονται από την τεχνητή νοημοσύνη, όμως αυτή η τάση προϋπήρχε του λανσαρίσματος του ChatGPT στο ευρύ κοινό τον Νοέμβριο του 2022. Με βάση τη συγκεκριμένη ανάγνωση, οι περικοπές δεν συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη αλλά με την άνοδο των επιτοκίων που οδήγησε σε ακριβότερο χρήμα, δυσκολότερη πρόσβαση στον δανεισμό, μικρότερη ανάπτυξη, περικοπές, άρα, απολύσεις.

Η «εκδίκηση» των τεχνικών επαγγελμάτων

Μάλλον αυτό που ξεκίνησε σε ένα περιβάλλον υψηλών επιτοκίων να εντείνεται σε ένα περιβάλλον όπου εντείνεται η χρήση των υπηρεσιών τεχνητής νοημοσύνης. Το γερμανικό οικονομικό ινστιτούτο Ifo αναφέρει ότι το 27,1% των επιχειρήσεων στη Γερμανία αναμένει περικοπές θέσεων εργασίας ως αποτέλεσμα της τεχνητής νοημοσύνης.  «Οι επιχειρήσεις, ιδίως στη μεταποίηση, αναμένουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα επιταχύνει τις διαρθρωτικές αλλαγές», δηλώνει ο Κλάους Βόλραμπε, επικεφαλής ερευνών του ifo. Μόνο το 5,2% των επιχειρήσεων προβλέπει τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, ενώ τα δύο τρίτα δεν αναμένουν καμία αλλαγή. Ωστόσο οι αλλαγές δεν θα είναι άμεσες. «Θα χρειαστούν μερικά χρόνια μέχρι αυτό να μεταφραστεί σε μετρήσιμα αποτελέσματα στην αγορά εργασίας», δηλώνει ο πρόεδρος του ifo Κλέμενς Φουστ, σχολιάζοντας τη σχετική μελέτη.

Οι περισσότερες περικοπές αναμένονται στη μεταποίηση, ενώ το εμπόριο βρίσκεται στη δεύτερη θέση. Περισσότερο προφυλαγμένες φαίνεται να είναι οι θέσεις εργασίας στον κατασκευαστικό τομέα, όπου μόλις το 12% των επιχειρήσεων αναμένουν περικοπές λόγω της τεχνητής νοημοσύνης.

Βεβαίως οι περικοπές αυτές μπορεί να μην αφορούν την ίδια την κατασκευαστική δραστηριότητα, αλλά υποστηρικτικές δραστηριότητες, όπως οι λογιστικές εργασίες ή ο τομέας της επικοινωνίας. Υπό αυτό το πρίσμα, τα χειρωνακτικά επαγγέλματα και οι τεχνικές ειδικότητες δείχνουν περισσότερο ασφαλείς σε σύγκριση με τα επαγγέλματα που έχουν συνδεθεί με τον κλάδο των υπηρεσιών.

The post Θέσεις εργασίας «θυσία» στην τεχνητή νοημοσύνη appeared first on 2045.gr.

Στελέχη της Δημόσιας Διοίκησης, της αγοράς και της τεχνολογίας ανέδειξαν τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες της μετάβασης σε ένα πιο ευέλικτο, διαλειτουργικό και πολιτοκεντρικό μοντέλο λειτουργίας του κράτους σε πάνελ που συντόνισε ο Φανούρης Δρακάκης, Αρχισυντάκτης του 2045.gr.

Συγκεκριμένα στη συζήτηση με τίτλο με τίτλο “Reinventing Government: Technology, Efficiency and Citizen-Centered Services” συμμετείχαν οι:

✓ Κωνσταντίνος Καράντζαλος, Γενικός Γραμματέας Τηλεπικοινωνιών & Ταχυδρομείων

✓  Δημήτριος Πτωχός, Περιφερειάρχης Πελοποννήσου

✓ Δημήτριος Γιάντσης, Γενικός Διευθυντής Έργων της Κοινωνίας της Πληροφορίας

✓ Μιχάλης Κασσιμιώτης, Διευθύνων Σύμβουλος για την Ελλάδα και την Κύπρο, HP Enterprise

✓ Ήλια Τζωρτζοπούλου, Γενική Διευθύντρια Νοτιοανατολικής Ευρώπης για τη Wonderful

✓  Αριστόδημος Θωμόπουλος, Partner στη DIADIKASIA Business Consulting S.A.

Κεντρικός πυλώνας της συζήτησης υπήρξε η ανάγκη για διαλειτουργικότητα και τη δημιουργία μιας ενιαίας πύλης εξυπηρέτησης, η οποία θα απαλλάξει τον πολίτη από την επαναλαμβανόμενη προσκόμιση εγγράφων. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ψηφιακή κυριαρχία, με την ανάπτυξη εγχώριων υποδομών υψηλής ισχύος, όπως ο υπερυπολογιστής «Δαίδαλος», που θα επιτρέψει την αξιοποίηση μεγάλου όγκου δεδομένων και την ανάπτυξη μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης προσαρμοσμένων στην ελληνική γλώσσα.

Παράλληλα, αναδείχθηκε η σημασία της τοπικής αυτοδιοίκησης ως πρωτοπόρου στην ψηφιακή μετάβαση, με παραδείγματα όπως τα «ψηφιακά δίδυμα» περιφερειών και η αυτοματοποίηση εκατοντάδων υπηρεσιών. Ωστόσο, επισημάνθηκαν και οι προκλήσεις: η ανάγκη για θεσμικές παρεμβάσεις που θα διασφαλίζουν την ασφαλή διακίνηση δεδομένων, ο συντονισμός μεταξύ διαφορετικών φορέων και η προσαρμογή του συστήματος προμηθειών σε πιο ευέλικτες μορφές ανάπτυξης έργων.

Τέλος, η συζήτηση κατέδειξε ότι η επιτυχία της επόμενης φάσης, μετά τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης, δεν θα κριθεί από τον όγκο της χρηματοδότησης, αλλά από την ικανότητα των θεσμών να ενσωματώσουν την τεχνολογία σε καθημερινές ροές εργασίας, βελτιώνοντας την παραγωγικότητα και την εμπειρία του πολίτη και της επιχείρησης.

Οι τοποθετήσεις των ομιλητών

Στις προσπάθειες να μπει τέλος στη «ψηφιακή γραφειοκρατία» του Δημοσίου και στην παροχή βέλτιστων υπηρεσιών στον πολίτη αναφέρθηκε ο κ. Κωνσταντίνος Καράντζαλος, Γενικός Γραμματέας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων, του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Όπως είπε, στόχος είναι η μετάβαση από το σημερινό κατακερματισμένο μοντέλο με χιλιάδες υπηρεσίες σε μια ενιαία πύλη εξυπηρέτησης, όπου ο πολίτης δεν θα χρειάζεται να επανεκδίδει διαρκώς τα ίδια πιστοποιητικά, αλλά θα αξιοποιούνται με ασφάλεια τα ήδη διαθέσιμα δεδομένα. Αναφερόμενος στις προκλήσεις που έχει να διαχειριστεί το Υπουργείο στην προσπάθεια αυτή ο κ. Καράντζαλος έκανε λόγο για την πρόκληση του συντονισμού μεταξύ διαφορετικών φορέων φέρνοντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα το ζήτημα των εκσκαφών στους δρόμους, όπου ήδη λειτουργεί πλατφόρμα για τις τηλεπικοινωνιακές εργασίες, αλλά απαιτείται ευρύτερος συντονισμός με άλλους τομείς, όπως η ενέργεια και η ύδρευση. Αναφερόμενος στις ψηφιακές υποδομές, σημείωσε ότι ψηλά στην ατζέντα έχει τεθεί η ενίσχυση της συνδεσιμότητας και της ενεργειακής επάρκειας, ιδίως για την ανάπτυξη data centers. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι το αυξανόμενο γεωπολιτικό ενδιαφέρον για την ευρύτερη περιοχή ενισχύει την προοπτική προσέλκυσης νέων επενδύσεων στην Ελλάδα, με έμφαση στη βελτίωση και επιτάχυνση του αδειοδοτικού πλαισίου, ώστε να καταστεί πιο ανταγωνιστικό και ελκυστικό. Τέλος, ειδική αναφορά έκανε στην κρισιμότητα επενδύσεων σε υποδομές υψηλής υπολογιστικής ισχύος, όπως το έργο «Δαίδαλος», που θα επιτρέψει την αξιοποίηση μεγάλου όγκου δεδομένων, από μετεωρολογικές προβλέψεις έως δορυφορικές εφαρμογές για τη διαχείριση φυσικών πόρων, την αγροτική παραγωγή και την περιβαλλοντική παρακολούθηση.

«Η Περιφέρεια Πελοποννήσου ηγείται του ψηφιακού μετασχηματισμού σε επίπεδο περιφερειών, τόνισε ο κ. Δημήτρης Πτωχός, Περιφερειάρχης Πελοποννήσου εφαρμόζοντας μία στρατηγική σε τρία στάδια: επανασχεδιασμός και απλοποίηση διαδικασιών, κατάργηση όσων δεν είναι αναγκαίες και στη συνέχεια στοχευμένη ψηφιοποίηση. Όπως υπογράμμισε, η Περιφέρεια διαθέτει πλέον ένα ώριμο επίπεδο ψηφιακών υπηρεσιών και επιδιώκει να μεταφέρει την τεχνογνωσία αυτή και σε άλλες περιφέρειες. Έως σήμερα, ανέφερε, έχουν ψηφιοποιηθεί περισσότερες από 430 υπηρεσίες, ενώ έως το τέλος του καλοκαιριού αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί και οι 732 συνολικά υπηρεσίες. Παράλληλα, λειτουργεί πλέον πλατφόρμα ηλεκτρονικών ραντεβού με δυνατότητα αξιολόγησης υπηρεσιών και υπαλλήλων, η οποία μέσα σε έναν χρόνο έχει καταγράψει περισσότερες από 130.000 αλληλεπιδράσεις, ξεπερνώντας τα αρχικά λειτουργικά προβλήματα. Ιδιαίτερα αυξημένη είναι η ζήτηση για υπηρεσίες που σχετίζονται με επαγγελματικές δραστηριότητες, μεταφορές και υγεία, αλλά και για εξειδικευμένες υπηρεσίες που αφορούν τον πρωτογενή τομέα, όπως το ελαιοκομικό μητρώο.  Ο κ. Πτωχός τόνισε ότι υλοποιούνται πιλοτικές πρωτοβουλίες, όπως η πλήρης αυτοματοποίηση διαδικασιών για την έκδοση πιστοποιητικών και αδειών χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση, συμβάλλοντας και στην εξοικονόμηση ανθρώπινων πόρων. Παράλληλα, σε συνεργασία με την Ακαδημία Αθηνών, προχωρά η ανάπτυξη ψηφιακού διδύμου για το σύνολο της Περιφέρειας, το οποίο θα ενσωματώνει μορφολογικά και λειτουργικά δεδομένα, επιτρέποντας την άμεση παρακολούθηση και διαχείριση υποδομών και κρίσιμων ζητημάτων σε πραγματικό χρόνο.

«Θέλουμε να έχουμε μια ενοποιημένη εξυπηρέτηση για τον Έλληνα πολίτη και επιχειρηματία» επεσήμανε ο κ. Δημήτρης Γιάντσης, Γενικός Διευθυντής της Κοινωνίας της Πληροφορίας, υπογραμμίζοντας ότι από το 2019 έως σήμερα έχουν προκηρυχθεί περισσότεροι από 390 δημόσιοι διαγωνισμοί, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 2,9 δισ. ευρώ, ενώ έχουν συναφθεί πάνω από 600 συμβάσεις και έχουν εκταμιευθεί σχεδόν 3 δισ. ευρώ προς αναδόχους, πολίτες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Αναφερόμενος στο έργο του CRM, το χαρακτήρισε ως ένα εμβληματικό έργο που φιλοδοξεί να αποτελέσει την κεντρική πύλη εξυπηρέτησης πολιτών και επιχειρήσεων. Στόχος είναι η ενοποίηση των ΚΕΠ, του gov.gr και ενός ενιαίου τηλεφωνικού αριθμού ώστε ο πολίτης να ξεκινά και να παρακολουθεί το αίτημά του από οποιοδήποτε σημείο. Παράλληλα, μέσω του CRM θα μπορεί το Δημόσιο να απευθύνεται στοχευμένα στους πολίτες μέσω ενημερωτικών δράσεων και καμπανιών. «Είναι μία συνολική αλλαγή φιλοσοφίας στην αλληλεπίδραση κράτους και πολιτών και όχι απλώς μια ψηφιακή εφαρμογή», είπε σημειώνοντας πως το έργο χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας με ορίζοντα ολοκλήρωσης την 30η Ιουνίου. Ο κ. Γιάντσης επισήμανε ότι για την πλήρη λειτουργία του συστήματος απαιτείται η ψήφιση των νόμων και κανονιστικών πράξεων που θα επιτρέψουν τη νόμιμη και ασφαλή συγκέντρωση των αναγκαίων δεδομένων, η έκδοση των αναγκαίων υπουργικών και κοινών υπουργικών αποφάσεων που θα εξειδικεύουν τη λειτουργία του συστήματος και η επίτευξη διαλειτουργικότητας μεταξύ των πληροφοριακών συστημάτων του Δημοσίου, ώστε να μπορούν να «επικοινωνούν» αποτελεσματικά και να τροφοδοτούν με τα απαιτούμενα στοιχεία τη βάση δεδομένων του CRM.

Στο ζήτημα της ψηφιακής κυριαρχίας εστίασε ο κ. Μιχάλης Κασσιμιώτης, Managing Director της Hewlett Packard Enterprise Ελλάδος, αναφέροντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την ανάπτυξη υποδομών όπως ο «Δαίδαλος», που μπορεί να υποστηρίξει την ανάπτυξη εφαρμογών και μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης εντός χώρας, ιδιαίτερα σε σχέση με την ελληνική γλώσσα, καθώς σήμερα μεγάλο μέρος των ψηφιακών υπηρεσιών βασίζεται σε μεταφρασμένα μοντέλα. Όπως εξήγησε, η ενίσχυση της ψηφιακής κυριαρχίας προϋποθέτει μια σειρά από κρίσιμα βήματα: την ανάπτυξη ισχυρών εγχώριων υποδομών, τον έλεγχο και την ικανότητα ανάπτυξης μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς και τη διασφάλιση της λειτουργικής αυτονομίας των συστημάτων. Παράλληλα, απαιτείται η διατήρηση της ευελιξίας που προσφέρουν οι σύγχρονες τεχνολογίες, μέσα από τον συνδυασμό ελέγχου τόσο των υποδομών όσο και της λειτουργίας τους. Ο κ. Κασσιμιώτης υπογράμμισε ότι η εξάρτηση από υποδομές εκτός γεωπολιτικού ελέγχου δημιουργεί σημαντικούς κινδύνους, γεγονός που έχει οδηγήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση, υπό την πίεση των τελευταίων εξελίξεων, να αναπτύξει σχετικά πλαίσια πολιτικής, όπως το SEAL Framework, με στόχο την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας στον ψηφιακό τομέα.

Η κα Ίλια Τζωρτζοπούλου, General Manager SEE, Wonderful σημείωσε πως «η Τεχνητή Νοημοσύνη θα μεταμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες έχουν πρόσβαση στο κράτος, όμως η πρόοδος θα εξαρτηθεί λιγότερο από τα ίδια τα μοντέλα και περισσότερο από το πόσο αποτελεσματικά θα υιοθετηθούν και θα εφαρμοστούν από τους θεσμούς.

Τα επόμενα χρόνια, το προβάδισμα δεν θα το έχουν όσοι διαθέτουν τα πιο φιλόδοξα σχέδια για την Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά εκείνοι που μπορούν να μετατρέψουν τη «νοημοσύνη» σε συστήματα, ροή εργασιών και αποφάσεις που λειτουργούν στην πράξη, μέσα στο σύνθετο περιβάλλον των επιχειρήσεων και της δημόσιας διοίκησης».

Στην επόμενη ημέρα μετά από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας καθώς και στην πρόκληση του επανασχεδιασμού της εργασίας μετά την αλλαγή που φέρνουν οι ψηφιακές διαδικασίες και η Τεχνητή Νοημοσύνη εστίασε ο Αριστόδημος Θωμόπουλος, Partner, DIADIKASIA, BRIGHT GROUP member, επισημαίνοντας ότι η συστηματική μέτρηση της γραφειοκρατίας μέσω του Standard Cost Model αναδεικνύει σαφείς διαφορές στη λειτουργία των διαδικασιών πριν και μετά την ψηφιοποίηση. Σύμφωνα με τον ίδιο, σε ένα σύνολο 20 κρίσιμων και εξωστρεφών διαδικασιών του Δημοσίου, η εξοικονομούμενη ανθρωποπροσπάθεια κυμαίνεται από 70% έως 90%. Στο πλαίσιο αυτό, όπως σημείωσε, θέτει το ζήτημα της ανακατανομής του ανθρώπινου δυναμικού, με στόχο την ενίσχυση της παραγωγικότητας. Αναφερόμενος στην επόμενη ημέρα μετά τη λήξη του RRF, σημείωσε ότι το κρίσιμο ζήτημα είναι η διασφάλιση της συνέχειας του ψηφιακού μετασχηματισμού.

Όπως σημείωσε, η συζήτηση θα πρέπει να μετατοπιστεί από τη χρηματοδότηση στην ουσία των έργων, με πρόβλεψη πόρων στους προϋπολογισμούς των φορέων και με ενίσχυση της εθνικής χρηματοδότησης, παράλληλα με τα ευρωπαϊκά εργαλεία. Αναφερόμενος στην αγορά, προειδοποίησε για μια μεταβατική περίοδο προσαρμογής όπου ενδέχεται να προκύψει χρηματοδοτικό κενό και μείωση του όγκου των έργων. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη εκσυγχρονισμού του συστήματος προμηθειών, τονίζοντας ότι το Δημόσιο πρέπει να λειτουργήσει ως «έξυπνος αγοραστής» λύσεων πληροφορικής με στροφή από τα χρονοβόρα έργα μεγάλης κλίμακας σε πιο ευέλικτες προσεγγίσεις, όπως η σταδιακή και agile ανάπτυξη συστημάτων. Τέλος, τόνισε την ανάγκη συνεργασία δημόσιου – ιδιωτικού τομέα για την ανάπτυξη λύσεων, επισημαίνοντας ωστόσο ότι το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο δεν υποστηρίζει ακόμη επαρκώς αυτή την προσέγγιση.

The post Delphi Economic Forum: Η επόμενη ημέρα στη στρατηγική εξέλιξη του ψηφιακού κράτους appeared first on 2045.gr.