Η γαλλική κυβέρνηση ετοιμάζεται να απαγορεύσει τη χρήση αμερικανικών εφαρμογών τηλεδιασκέψεων στις δημόσιες υπηρεσίες της. Google Meet, Microsoft Teams και Zoom είναι μερικές από τις εφαρμογές που δεν θα μπορούν πλέον να χρησιμοποιούν οι Γάλλοι δημόσιοι υπάλληλοι. Τη θέση τους θα πάρει η εφαρμογή Visio (καμία σχέση με την εφαρμογή της Microsoft, που μάλλον θα έχει αντιρρήσεις για αυτή τη συνωνυμία), η οποία αναπτύχθηκε από την υπηρεσία Dinum και λειτουργεί σε υποδομή της γαλλικής Outscale.

Δεν είναι κάτι συναρπαστικό αλλά από κάπου πρέπει να αρχίσει κανείς. Ορισμένοι ευρωβουλευτές βάζουν τον πήχη σαφώς πιο ψηλά, καλώντας την πρόεδρο Roberta Metsola να αναλάβει πρωτοβουλία που θα μειώσουν την εξάρτηση του Κοινοβουλίου από τεχνολογίας αμερικανικής κατασκευής.

Υποστηρίζουν ότι υπάρχουν εναλλακτικές. Όντως υπάρχουν.

Αντί για Chrome, βάλτε Vivaldi, αντί για Gmail βάλτε Proton και αντί για αναζητήσεις μέσω Google και Bing προτιμήστε το Qwant, λένε οι ευρωβουλευτές. Αν δεχθούμε ότι οι Ευρωπαίοι είμαστε έτοιμοι για τέτοιες αλλαγές στην ψηφιακή μας καθημερινότητα, είναι λίγο δύσκολη η πλήρης απεξάρτηση από αμερικανικής τεχνολογίας υπολογιστές και περιφερειακά συστήματα. Η απουσία της Ευρώπης στο hardware είναι οφθαλμοφανέστατη, άλλωστε.

Στο επίπεδο των υπηρεσιών cloud, υπάρχουν ευρωπαϊκές εταιρείες όπως οι OVHcloud, Ionos, Scaleway και Aruba με υποδομές που μπορούν να αντικαταστήσουν το Google Cloud, το Amazon Web Services ή το Microsoft Azure. Αλλά δεν είναι βέβαιο ότι οι υποδομές είναι έτοιμες σήμερα να δεχθούν μια μαζική μετανάστευση πελατών από τις αμερικανικές πλατφόρμες.

Η συζήτηση για την απεξάρτηση εντείνεται και οι σχετικές φωνές δυναμώνουν ως αντίδραση σε κάθε κορώνα του απρόβλεπτου Αμερικανού προέδρου και του στενού κύκλου των συνεργατών του (κάποιοι θα τους έλεγαν και αυλικούς, ίσως).  Ωστόσο η ψηφιακή ανεξαρτησία της Ευρώπης είναι κάτι που μπορεί να εξάπτει μεν τη φαντασία αλλά λόγω της μεγάλης εγκατεστημένης βάσης των αμερικανικών εταιρειών στις χώρες της ηπείρου δεν είναι κάτι που θα γίνει πολύ εύκολα.

Βήμα δεύτερο – πληρωμές

Κάθε αγορά που πραγματοποιείτε σήμερα μέσω κάρτας περνάει από τα συστήματα της Visa ή της Mastercard και αν προτιμάτε τις ψηφιακές υπηρεσίες το πιθανότερο είναι να κάνετε χρήση της PayPal. Η προμήθεια που παρακρατούν οι δύο μεγάλοι εκδότες καρτών είναι μικρή για κάθε συναλλαγή, της τάξης του 0,1% και 0,2% και το ποσοστό είναι μεν μικρό αλλά αν λάβετε υπόψιν ότι κάθε χρόνο πραγματοποιούνται γύρω στα 11 τρισ. συναλλαγές με τη χρήση καρτών σε όλο τον κόσμο προκύπτει ένα αξιοσέβαστο ποσό.

Αν και όλοι σχεδόν οι Ευρωπαίοι έχουν σήμερα μια κάρτα με το σήμα της Visa ή της MasterCard, η απεξάρτηση από τις δύο εταιρείες είναι ευκολότερη σε σχέση με όσα συμβαίνουν στις ψηφιακές εφαρμογές και υπηρεσίες.

Ο λόγος είναι ότι εκτός από τους δύο εκδότες, στην υπόθεση των πληρωμών παρεμβαίνουν και οι τράπεζες, οι οποίες σχεδιάζουν τα δικά τους συστήματα πληρωμών.

Στην Ελλάδα έχουμε το IRIS που, μετά και από ρυθμιστικές παρεμβάσεις του υπουργείου Οικονομικών, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αγορά προϊόντων και υπηρεσιών σε όλο το εμπόριο.

Αντίστοιχες υπηρεσίες παρέχονται και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες αλλά αυτό που λείπει είναι μια λύση που θα λειτουργεί όπως η περιαγωγή στην κινητή τηλεφωνία – διασυνοριακά, χωρίς επιβαρύνσεις και με την ευκολία των μετρητών.

Η ΕΚΤ προωθεί ως γνωστόν την ιδέα του ψηφιακού ευρώ, για το οποίο ο στόχος είναι να παρουσιαστεί προς χρήση το 2029. Αλλά κανείς δεν είναι σε θέση να ορκιστεί ότι το χρονοδιάγραμμα θα τηρηθεί, αφού ο δρόμος για τη λήψη αποφάσεων στην Ε.Ε. είναι πολλές φορές ολισθηρός. Ασχέτως αν το όραμα της ΕΚΤ για ένα ψηφιακό ισοδύναμο των μετρητών θα υλοποιηθεί, σε εξέλιξη βρίσκονται και άλλες προσπάθειες, όχι κατ’ ανάγκη ανταγωνιστικές.

Να σας γνωρίσουμε το Wero, το οποίο είναι σε λειτουργία από τον Ιούλιο του 2024 σε μικρό αριθμό ευρωπαϊκών χωρών. Η υπηρεσία θα αντικαταστήσει σταδιακά τις υπηρεσίες πληρωμών Giropay στη Γερμανία, Paylib στη Γαλλία, Payconiq στο Βέλγιο και iDEAL στην Ολλανδία. Σήμερα είναι διαθέσιμο στους πελάτες αρκετών τραπεζών σε Γερμανία, Γαλλία και Βέλγιο, ενώ η επέκτασή του στην Ολλανδία έχει ήδη ξεκινήσει και αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί τον Μάρτιο.

Σε απλά λόγια, είναι ένα διασυνοριακό IRIS και προωθείται από τις εμπορικές τράπεζες ως ένα απλό, ασφαλές και εύκολο στη χρήση σύστημα πληρωμών, το οποίο (αν και δεν λέγεται φωναχτά) μπορεί να υποκαταστήσει σε μεγάλο βαθμό τα συστήματα των μεγάλων αμερικανικών εταιρειών.

Άρθρο 42.7 αντί του Άρθρου 5

«Σε περίπτωση κατά την οποία κράτος μέλος δεχθεί ένοπλη επίθεση στο έδαφός του, τα άλλα κράτη μέλη οφείλουν να του παράσχουν βοήθεια και συνδρομή με όλα τα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους, σύμφωνα με το άρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Αυτό δεν επηρεάζει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της πολιτικής ασφάλειας και άμυνας ορισμένων κρατών μελών. Οι δεσμεύσεις και η συνεργασία στον τομέα αυτόν εξακολουθούν να είναι σύμφωνες προς τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο του NATO, η οποία παραμένει, όσον αφορά τα κράτη που είναι μέλη του, το θεμέλιο της συλλογικής τους άμυνας και το όργανο της εφαρμογής της».

Αυτά λέει στην 7^η παράγραφό του το Άρθρο 42 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών είναι κάτι που σταδιακά παύει να θεωρείται ταμπού. Έως σήμερα, η αλληλεγγύη ήταν θέμα συζήτησης εντός του ΝΑΤΟ και στη βάση του Άρθρου 5 περί παροχής συνδρομής, όμως η στάση της Ουάσιγκτον και η ρητορική του Αμερικανού προέδρου για τη Γροιλανδία έχουν κάνει πολλούς Ευρωπαίους να χάνουν τον ύπνο τους και άλλους να βλέπουν μια χρυσή ευκαιρία, κάτι που αποτυπώνεται και στον χρηματιστηριακό κόσμο.

Η μετοχή της γερμανικής Rheinmetall έχει ενισχυθεί κατά 130% κατά το τελευταίο 12μηνο εν μέσω προσδοκιών ότι η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία θα αναπτυχθεί σημαντικά μέσα από προγράμματα όπως το SAFE, ένα χρηματοδοτικό εργαλείο 150 δισ. ευρώ που έχει ως στόχο να επιταχύνει την προμήθεια αμυντικού εξοπλισμού. Τον τόνο δίνει ο επίτροπος για την Άμυνα Andrius Kubilius που στα μέσα Ιανουαρίου τόνισε ότι η Ε.Ε. πρέπει να προετοιμαστεί για τη μείωση της αμερικανικής παρουσίας και απηύθυνε πρόσκληση για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού πυλώνα του ΝΑΤΟ. Ένα μικρό ΝΑΤΟ μέσα στο ΝΑΤΟ δηλαδή.

Από συνομοσπονδία, ομοσπονδία

Η αναβίωση του δόγματος Μονρόε (που, περιληπτικά, λέει ότι η Αμερική δεν θα επιτρέψει στις ευρωπαϊκές δυνάμεις να αναμειχθούν στις υποθέσεις του δυτικού ημισφαιρίου) όπως είδαμε και στην περίπτωση της Βενεζουέλας, επαναφέρει στην ευρωπαϊκή πολιτική συζήτηση τον φεντεραλισμό.

Ποιο πρόσφατο παράδειγμα αυτό του πρώην πρωθυπουργού της Ιταλίας και προέδρου της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι που σε ομιλία του στο Πανεπιστήμιο του Lauven είπε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να είναι ένα χαλαρό κλαμπ βέτο και δισταγμών

«Ο συντονισμός των εθνικών συμφερόντων δεν είναι το ίδιο με το να ενεργεί κανείς ως μία δύναμη. Όπου η Ευρώπη έχει επιλέξει την ομοσπονδία -εμπόριο, ανταγωνισμός, ενιαία αγορά – είναι σεβαστή και ακούγεται. Όπου δεν το έχει κάνει – άμυνα, εξωτερική πολιτική, βιομηχανική στρατηγική – είναι διχασμένη και ευάλωτη. Μια Ένωση ισχυρή στο εμπόριο αλλά αδύναμη στην ασφάλεια θα βλέπει πάντα τα πλεονεκτήματά της να χρησιμοποιούνται εναντίον της. Η Ευρώπη πρέπει να επιλέξει: κατακερματισμένα έθνη ή μια πραγματική ευρωπαϊκή δύναμη», είπε ο Ντράγκι, ωστόσο, με εξαίρεση συγκεκριμένα πρόσωπα και κάποιων think tanks εντός της Ε.Ε. η ιδέα δεν φαίνεται να είναι -προς το παρόν- ιδιαίτερα ελκυστική. Οι πολίτες ανησυχούν όλο και περισσότερο για το μέλλον τους και επιθυμούν η Ε.Ε. να ενεργεί με ενότητα και φιλοδοξία, αναφέρει πρόσφατη έρευνα του Ευρωβαρόμετρου αλλά δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι οι ίδιοι πολίτες θα συναινούσαν στην παραχώρηση ενός μέρους της εθνικής κυριαρχίας για τη λειτουργία ενός ομοσπονδιακού οργάνου. Όπως όμως η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία επιτάχυνε εξελίξεις -η ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ είναι ένα καλό παράδειγμα-  και το ίδιο μπορεί να συμβεί ως αντίδραση στην αμερικανική πολιτική.

Άλλωστε, δεν είναι εποχή για βεβαιότητες.

Αλλά για την ώρα θα αρκεστούμε στις… τηλεδιασκέψεις.

The post Μικρά βήματα ευρωπαϊκής αυτονομίας και στο βάθος… appeared first on 2045.gr.

Με τη διάθεση του γλωσσικού μοντέλου Gemini 3 η Google προκάλεσε πονοκεφάλους στην OpenAI και η τελευταία δεν το έκρυψε. Σε σημείωμά του προς το προσωπικό ο διευθύνων σύμβουλος Sam Altman αναγνώρισε την πρόοδο της Google και προειδοποίησε για προσωρινές οικονομικές δυσκολίες. Έσπευσε, επίσης, να καθησυχάσει τις όποιες ανησυχίες δημιουργήθηκαν στην ομάδα του λέγοντας ότι η OpenAI θα καλύψει την απόσταση που τη χωρίζει και ότι θα ξαναβρεθεί στη θέση του πρωτοπόρου.

Αυτά, εύκολα λέγονται, δύσκολα γίνονται.

Άλλωστε αυτή η κούρσα έχει πολλούς παίκτες. Μία ημέρα πριν το λανσάρισμα του Gemini 3, η Microsoft και η Nvidia ανακοίνωσαν ότι θα επενδύσουν 15 δισ. δολάρια στην Anthropic, δημιουργό του Claude. Στο πλαίσιο της συμφωνίας, η Anthropic δεσμεύεται να δαπανήσει 30 δισ. δολάρια στην πλατφόρμα cloud Azure της Microsoft, η οποία βασίζεται στα chips της Nvidia. Αυτού του είδους οι κυκλικές συναλλαγές έχουν εμφανιστεί ξανά στον χώρο των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης και δημιουργούν ερωτήματα ως προς το ποιος ωφελείται, τελικά, περισσότερο.

Αλλά για την ώρα ας κρατήσουμε το ότι η Microsoft βάζει τα αυγά της σε διαφορετικά καλάθια και ότι η OpenAI φαίνεται ότι πρέπει να πείσει και άλλους επενδυτές για να χρηματοδοτήσουν τα εγχειρήματά της.

Σε όρους χρημάτων, η κατάσταση έχει ως εξής:

Η OpenAI είναι η εταιρεία του χώρου με τη μεγαλύτερη κεφαλαιοποίηση. Υπολογίζεται ότι η αξία της φτάνει τα 500 δισ. δολάρια, ενώ δημοσιεύματα του Οκτωβρίου ανέφεραν ότι αν επιχειρήσει την είσοδό της στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης θα το πράξει με μια αποτίμηση ύψους ενός τρισ. δολαρίων. Φυσικά, στον κόσμο των αποτιμήσεων, τα πράγματα μπορεί να αλλάξουν με ταχύτητα.

Η Anthropic,  αποτιμάται πλέον κάπου στα 350 δισ. δολάρια, όταν πριν από περίπου δύο μήνες οι σχετικοί υπολογισμοί την έφερναν στην περιοχή των 180-200 δισ. δολαρίων.

Η xAI του Elon Musk υπολογίζεται ότι βρίσκεται κάπου στα 230 δισ. δολάρια.

To Gemini της Google, φυσικά, δεν αποτιμάται ξεχωριστά από την εταιρεία. Μπορούμε όμως να δούμε τη συμπεριφορά της μετοχής της εταιρείας, η οποία πριν το λανσάρισμα του Gemini 3 ήταν στα 285 δολάρια και μέσα σε λιγότερο από μία εβδομάδα βρέθηκε στα 318 δολάρια, ανεβάζοντας τη χρηματιστηριακή αξία της Google βρίσκεται στα 3,8 τρισ. δολάρια. Πρόκειται για άνοδο 11% που αποδόθηκε αποκλειστικά στο λανσάρισμα του Gemini 3.

Σε οικονομικούς όρους, η Google έχει σαφές προβάδισμα έναντι της OpenAI.  Έχει ρευστότητα 70 δισ. δολάρια. Μάλιστα,  ένα μέρος των εσόδων της προέρχεται από την παροχή υποδομής cloud στους ανταγωνιστές της στο πεδίο της τεχνητής νοημοσύνης. Συμπεριλαμβανομένης της OpenAI από το περασμένο καλοκαίρι.

Σε όρους χρηστών, η OpenAI βρίσκεται μεν μπροστά αλλά η απόσταση που τη χωρίζει από τον ανταγωνισμό και κυρίως την Google μειώνεται.

Εκτός από θέματα τεχνολογικής πρωτοπορίας που θα βαρύνουν τις επιλογές των καταναλωτών υπάρχει το μοντέλο χρέωσης που μπορεί να ενισχύσει τη μετακίνηση χρηστών από ένα γλωσσικό μοντέλο σε ένα άλλο. Η πλειονότητα των χρηστών έχει μια συνδρομή που την ανανεώνει σε μηνιαία βάση, όπως πράττει δηλαδή και με τις πλατφόρμες streaming. Δεν είναι καθόλου δύσκολο για κάποιον να κλείσει μια συνδρομή σε ένα γλωσσικό μοντέλο και να ανοίξει μια νέα σε ένα άλλο. Άρα, η όποια ψαλίδα υπάρχει σήμερα μπορεί να κλείσει με ταχύτητα.

Σε αυτό το κλίμα, ο Altman προσπαθεί να ενισχύσει το ηθικό των συνεργατών του.

«Έχουμε αποκτήσει αρκετή δύναμη ως εταιρεία για να αντέξουμε τον ανταγωνισμό από εξαιρετικά μοντέλα που διατίθενται αλλού… Είναι εξαιρετικά σημαντικό το μεγαλύτερο μέρος της ερευνητικής μας ομάδας να επικεντρώνεται στην επίτευξη της υπερνοημοσύνης», έγραψε ο Altman απευθυνόμενος στους συνεργάτες του.

Η στόχευση που βάζει η OpenAI ακούγεται φιλόδοξη, ίσως υπερ-φιλόδοξη. Αν όμως το εγχείρημα δεν αποδώσει τα αναμενόμενα η εταιρεία θα βρεθεί στη θέση που βρέθηκαν άλλοι τεχνολογικοί πρωτοπόροι στο παρελθόν όταν δεν κατόρθωσαν να διατηρήσουν τη δυναμική τους στο επιθυμητό επίπεδο – στη θέση του ουραγού.

Το έχουμε δει να συμβαίνει πολλές φορές και δεν θα μας εκπλήξει (πια) όσες φορές και αν ξανασυμβεί.

The post Φυσάει κόντρα για την OpenAI appeared first on 2045.gr.

Ας μιλήσουμε όμως για κάτι πιο απλό και καθημερινό, για τα ταξί.

Στο όχι και τόσο μακρινό παρελθόν, μέχρι δηλαδή και το τέλος της δεκαετίας του 1990 ή και στις αρχές του 2000, οι οδηγοί ταξί όφειλαν να είναι οι ζωντανοί χάρτες της πόλης τους. Έπρεπε να γνωρίζουν όχι μόνο τις κεντρικές αρτηρίες αλλά και τους βασικούς δρόμους κάθε συνοικίας (με αποκορύφωμα τους “μυθικούς” οδηγούς ταξί του Λονδίνου που έπρεπε να γνωρίζουν κάθε έναν δρόμο του). Πως αλλιώς να τα καταφέρουν στο επάγγελμά τους; Χάρτες (εκτυπωμένοι!) υπήρχαν φυσικά, όμως ήταν δύσχρηστοι και ασφαλώς δεν μπορούσαν να χρησιμοποιούνται συνεχώς, σε κάθε μια διαδρομή. Επομένως, ένας ταξιτζής πριν καμιά εικοσαριά χρόνια ήταν συνήθως γέννημα-θρέμμα της πόλης του (επομένως είχε τη γνώση του ντόπιου) ή πάντως κάτοικός της για πολλά χρόνια, ώστε να προλάβει να εξοικειωθεί.

Τίποτα από αυτά δεν ισχύει σήμερα. Εξοπλισμένος με online χάρτες και εφαρμογές πλοήγησης καθένας μπορεί να κάνει τη δουλειά του ταξιτζή οπουδήποτε στον πλανήτη. Με τις εφαρμογές τύπου uber ή bolt, ούτε καν την τοπική γλώσσα δεν χρειάζεται να μιλάει ή να κάνει συναλλαγές στο τοπικό νόμισμα. Το μόνο που χρειάζεται κανείς σήμερα για να ασκήσει το επάγγελμα του οδηγού ταξί είναι ένα δίπλωμα οδήγησης. Οι ψηφιακές τεχνολογίες πήραν ένα επάγγελμα του παρελθόντος ρυθμισμένο και (νομίζαμε) γνωστό μας μέσα από τους αιώνες (ο ταξιτζής άλλωστε σήμερα είναι ο αμαξάς του παρελθόντος) και ανέτρεψαν τα πάντα γύρω από αυτό.

Γνώμη μου είναι ότι αυτή η εξέλιξη προσφέρει ξεκάθαρα πλεονεκτήματα, τουλάχιστον για τον επιβάτη. Όμως δεν είναι αυτό το αντικείμενο αυτού εδώ του κειμένου. Στόχος του είναι να δείξει τον πλήρη κύκλο. Που είναι λοιπόν κάτι τέτοιο, η επιστροφή στο παρελθόν;

Η επιστροφή στο παρελθόν δεν έχει έρθει ακόμα, ίσα ίσα είμαστε ακόμα στη φάση της περαιτέρω «διάρρηξης» του παραδοσιακού επαγγέλματος του ταξιτζή. Ενώ στην Ευρώπη ζούμε τα παραπάνω, στην Αμερική (και στην Κίνα) υπάρχουν ήδη ταξί χωρίς οδηγό, τύπου Waymo, τα οποία μάλιστα πρόσφατα βγήκαν από τα όρια των 5-6 πόλεων που μπορούσε να τα συναντήσει κανείς και μπήκαν στις εθνικές οδούς (ό,τι και αν σημαίνει αυτό, πλέον, και για τους οδηγούς φορτηγών…).

Επομένως, το επάγγελμα του ταξιτζή, μετά από τόσους αιώνες, οδεύει προς εξαφάνιση;

Δεν το πιστεύω – και εδώ ακριβώς έρχεται ο πλήρης κύκλος. Πριν λίγο καιρό στις Βρυξέλλες πήρα ταξί από το αεροδρόμιο για το κέντρο της πόλης και η κίνηση ήταν, ως συνήθως, τραγική. Η εφαρμογή online πλοήγησης έδινε πρόβλεψη πάνω από μια ώρα. Όμως, όταν μπήκαμε στην πόλη ο οδηγός αγνόησε την εφαρμογή και έστριψε σε ένα δρομάκι «άφαντο» (πλακόστρωτο, και ίσως όχι εντελώς νόμιμα, για να είμαι ειλικρινής) το οποίο μετά από ελάχιστα μέτρα οδήγησε σε νέο δρόμο που μείωσε τη συνολική διαδρομή τουλάχιστον κατά είκοσι λεπτά. Εντυπωσιάστηκα, και τον ρώτησα σχετικά: μου απάντησε ότι γεννήθηκε στις Βρυξέλλες, ξέρει την πόλη απέξω κι ανακατωτά, και ότι το GPS το χρησιμοποιεί μόνο συμπληρωματικά ή όποτε το ζητήσουν οι πελάτες.

Εννοείται ότι φεύγοντας κράτησα την κάρτα του.

Αυτή η εμπειρία μου δεν είναι μοναδική, νομίζω. Καθένας μας που συστηματικά χρησιμοποιεί ταξί πιστεύω ότι θα έχει κάτι παρόμοιο να πει. Σε τέτοιο βαθμό, μάλιστα, που υπάρχουν και σχετικές μελέτες (για το Λονδίνο, όπου προφανώς το επάγγελμα του οδηγού ταξί εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο θαυμασμού).

Ιδού, επομένως, ο πλήρης κύκλος, που διαμορφώνεται σιγά-σιγά. Οι ψηφιακές τεχνολογίες μέσα σε είκοσι χρόνια άλλαξαν για πάντα ό,τι γνώριζε η ανθρωπότητα για τα ταξί μέσα από τους αιώνες. Τίποτα δεν έμεινε ίδιο. Στο μέλλον πιθανότατα ο ίδιος ο, συνηθισμένος, ταξιτζής να εξαφανιστεί, να έχει αντικατασταθεί από αυτο-οδηγούμενα αυτοκίνητα. Ταυτόχρονα όμως η αξία του έμπειρου ταξιτζή, που θα γνωρίζει πότε να χρησιμοποιήσει την ψηφιακή τεχνολογία και πότε να την αγνοήσει, θα αυξηθεί – και όλοι όσοι χρειάζονται αυτήν ακριβώς την υπηρεσία θα τους προτιμούν (και, πιθανότατα, θα είναι έτοιμοι να πληρώσουν κάτι παραπάνω γι αυτήν).

Οδηγός ταξί «μεταλλαγμένος», επομένως, για το μέλλον – καθώς και μια έντονη υπόμνηση ότι στην ανθρωπότητα γενικά δεν αρέσουν οι ριζικές αλλαγές, δεν είναι αυτός ο τρόπος που λειτουργεί: η “κανονικοποίηση” για κάθε τι καινούργιο εξακολουθεί να είναι ο, ανθρώπινος, κανόνας αντιμετώπισής του.

The post Τα ταξί, και η “κανονικοποίηση” των ψηφιακών τεχνολογιών appeared first on 2045.gr.

Δεν είχαν συμπληρωθεί 36 ώρες από την ορκωμοσία του ως 47^ου προέδρου των ΗΠΑ όταν ο Donald Trump «ευλόγησε» το πρόγραμμα Stargate για την τεχνητή νοημοσύνη, με τις Open AI, Oracle και Softbank να δηλώνουν ότι θα δεσμεύσουν 500 δισ. δολάρια σε βάθος χρόνου. 

Στην Κίνα περίμεναν…

Η ανακοίνωση προκάλεσε τα δηκτικά σχόλια του Elon Musk που υποστήριξε ότι οι τρεις συνεργάτες δεν έχουν διαθέσιμα τα απαραίτητα κεφάλαια.

O Αμερικανός πρόεδρος δεν έδειξε διατεθειμένος να εκθέσει τον στενό του συνεργάτη. «Δεν ξέρω αν έχουν [τα χρήματα] αλλά, ξέρετε, βάζουν τα χρήματα. Η κυβέρνηση δεν βάζει τίποτα. Αυτοί βάζουν τα χρήματα. Είναι πολύ πλούσιοι άνθρωποι, ελπίζω ότι τα έχουν» είπε σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο.

Δεν είπε βεβαίως ότι σε βάθος χρόνου ο… υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης της κυβέρνησής του μπορεί να συμμετάσχει στη χρηματοδότηση και να αποκτήσει λόγο στο πρόγραμμα, συναντώντας τους πρώην συνεργάτες του από την Open AI με τους οποίους εσχάτως βρίσκεται στα μαχαίρια.

Στην Κίνα άκουγαν…

Της ανακοίνωσης της συμφωνίας είχε προηγηθεί η κατάργηση διατάγματος της προεδρίας Μπάιντεν, το οποίο εισήγαγε κάποιους περιορισμούς στην ανάπτυξη υπηρεσιών τεχνητής νοημοσύνης. Η κατάργηση του διατάγματος ερμηνεύεται ως (άλλος ένας) προπομπός των γενικότερων διαθέσεων της νέας αμερικανικής κυβέρνησης για άρση  σειράς ρυθμιστικών κανόνων σε διάφορους τομείς της οικονομίας.

Στην Κίνα το είχαν καταγράψει και αυτό  και, λίγες ώρες μετά τις υπογραφές για το Stargate, έκαναν την κίνησή τους, παρουσιάζοντας το Deepseek.

 Φθηνότερο από το ChatGPT της OpenAI στη χρήση, ελαφρύτερο αλλά και φθηνότερο στην ανάπτυξη, το Deepseek προκάλεσε σεισμικά κύματα στην Silicon Valley και τους επενδυτές. Η αντίδραση είναι αναμενόμενη, αν αναλογιστούμε ότι το Deepseek αμφισβητεί (με επιτυχία) την αντίληψη ότι η ανάπτυξη συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης είναι υπόθεση για πάρα πολύ βαθιές τσέπες.

Επίσης αναμενόμενη ήταν η αντίδραση από την OpenAI. Ο επικεφαλής της εταιρείας, Sam Altman, χαρακτήρισε το κινεζικό μοντέλο ως εντυπωσιακό. Έκανε επίσης λόγο για αναζωογονητική προσθήκη στον ανταγωνισμό και υποσχέθηκε την παρουσίαση νέων μοντέλων από την εταιρεία του, προφανώς σε μια προσπάθεια να απαντήσει στο DeepSeek.

H Silicon Valley και οι επενδυτές χρειάστηκαν λίγες ημέρες για να χωνέψουν το νέο. Το Deepseek άρχισε να κάνει το ταξίδι του στον κόσμο σχεδόν ταυτόχρονα με την ορκωμοσία του Trump. Ωστόσο, έπρεπε να φτάσουμε στο αμέσως επόμενο Σαββατοκύριακο για να συνειδητοποιήσουν οι επαϊοντες στις ΗΠΑ τι συνέβη και αντέδρασαν όπως αντιδρούν συνήθως – ρίχνοντας στο κόκκινο τις μετοχές των τεχνολογικών εταιρειών.

Καθόλου παράξενο και καθόλου πρωτότυπο, έχουμε δει το  ίδιο έργο πολλές φορές. Οι επενδυτές αγχώνονται, οι επενδυτές πουλάνε, οι μετοχές πέφτουν, οι επενδυτές αναθαρρούν, οι επενδυτές αγοράζουν, οι μετοχές ανεβαίνουν.

Όμως υπάρχει λόγος ανησυχίας.

Με τo Deepseek η Κίνα αμφισβητεί για πρώτη φορά και με τόσο εμφατικό τρόπο την κυρίαρχη θέση των αμερικανικών εταιρειών στις υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης. Open AI, Anthropic, Meta και Google σχεδόν μονοπωλούσαν το ενδιαφέρον της διεθνούς κοινότητας. Η εμφάνιση του DeepSeek φαίνεται ότι αιφνιδίασε τους πάντες.

Οι δοκιμές έδειξαν ότι το DeepSeek είναι τουλάχιστον εφάμιλλο με τα νεότερα μοντέλα της Open AI και, μάλιστα, σε ορισμένα benchmarks έχει υψηλότερες επιδόσεις και με συγκριτικά χαμηλότερο κόστος. Υπολογίζεται ότι για τις περισσότερες εργασίες, το DeepSeek είναι 30 φορές φθηνότερο από το ChatGPT και η ταχύτητα με την οποία έφτασε από τον σχεδιασμό σε λειτουργία είναι επίσης εντυπωσιακή.

Το DeepSeek ανήκει σε μία επενδυτική εταιρεία ονόματι High-Flyer με έδρα την Χανγκτσόου, που βρίσκεται 175 χλμ. νοτιοδυτικά της Σαγκάης. Η High-Flyer ιδρύθηκε το 2015 από τρεις μηχανικούς που είχαν ως στόχο να χρησιμοποιήσουν τεχνικές machine learning στις αγοραπωλησίες μετοχών. Φαίνεται ότι στην πορεία διαπίστωσαν ότι μπορούσαν να στοχεύσουν σε κάτι μεγαλύτερο. Η συνέχεια δόθηκε επί των εργαστηρίων και οι βάσεις για το DeepSeek τέθηκαν το 2023. Σε λιγότερο από δύο χρόνια ήταν έτοιμο για να βγει στον κόσμο.

Προκαλώντας χαμό, ο οποίος αποτυπώθηκε και στο ενδιαφέρον του κόσμου σύμφωνα με όσα βλέπουμε στο Google Trends.

Οι Αμερικανοί έχουν κατά βάση δύο λόγους για να ανησυχούν. Ο πρώτος είναι ότι έχουν ανταγωνιστή και μάλιστα αξιόμαχο, όπως δείχνουν οι πρώτες αξιολογήσεις. Ο δεύτερος είναι ότι το DeepSeek και η High-Flyer αποδεικνύουν ότι είναι εφικτή η ανάπτυξη συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης χωρίς να απαιτούνται τα κεφάλαια που έχουμε δει να αναφέρονται για την «εκπαίδευση» του OpenAI ChatGPT ή του Google Gemini.

Το δόγμα που τρίζει και οι επιπτώσεις

Η αναστάτωση που προκλήθηκε και αποτυπώθηκε και στα χρηματιστήρια είναι απολύτως βάσιμη, καθώς αμφισβητείται ένα δόγμα που ακολουθούσαν μέχρι σήμερα με πίστη οι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης και το οποίο αποδέχονταν χωρίς ερωτήσεις οι επενδυτές – το δόγμα της κλιμάκωσης.

Μέχρι σήμερα επικρατούσε η πεποίθηση ότι ο μόνος τρόπος ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης είναι η προσθήκη επιπλέον υποδομής. Περισσότερες μονάδες επεξεργασίας (κυρίως δια χειρός Nvidia) θα έφερναν την τεχνητή νοημοσύνη σε νέα επίπεδα.

Για να γίνει αυτό όμως απαιτούνται πολλές βαριές υποδομές, με δυο λέξεις data centers. Τεράστιες τσιμεντένιες κατασκευές που θα φιλοξενούν μονάδες με ακόρεστη πείνα σε ηλεκτρική ενέργεια και ακόρεστη δίψα σε νερό και άλλα συστήματα ψύξης. Μία βασική παρενέργεια της τεχνητής νοημοσύνης είναι αυτή η τεράστια ανάγκη σε πόρους που δεν είναι σε αφθονία, δεν προσφέρονται δωρεάν και δεν διατίθενται χωρίς επιπτώσεις. Εταιρείες όπως η Google και η Microsoft παραδέχονται ότι δεν θα πετύχουν τους στόχους τους για μείωση των εκπομπών ρύπων εξαιτίας της ανάγκης να επενδύσουν σε data centers για την υποστήριξη της τεχνητής νοημοσύνης.

Αυτή ήταν η πεποίθηση και αυτά ήταν τα αποτελέσματα από την εφαρμογή του δόγματος της κλιμάκωσης. Όμως η DeepSeek αποδεικνύει ότι μπορεί να υπάρξει  και άλλη προσέγγιση, όπου δεν είναι απαραίτητο να προστίθενται διαρκώς νέες μονάδες επεξεργασίας και νέα data centers.

Η ανάγκη είναι μητέρα της καινοτομίας

Με βάση τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, οι Κινέζοι δημιουργοί του DeepSeek έκαναν ό,τι κάνουν συνήθως εκείνοι που δεν έχουν αφθονία πόρων στη διάθεσή τους – αυτοσχεδίασαν. Εξαιτίας των περιορισμών που έχουν επιβάλει οι Ηνωμένες Πολιτείες στην εξαγωγή τεχνολογίας προς την Κίνα, το DeepSeek αναπτύχθηκε με διαφορετικό τρόπο και οι μηχανικοί που εργάστηκαν για τη δημιουργία του φαίνεται ότι υιοθέτησαν το γνωστό ρητό που λέει ότι η ανάγκη είναι η μητέρα κάθε καινοτομίας.

Αναμφισβήτητα, το λανσάρισμα του DeepSeek είναι μια ηχηρή καμπάνα που υποχρεώνει τους Αμερικανούς σταρ της τεχνητής νοημοσύνης να δουν πώς θα απαντήσουν και, ενδεχομένως, να επανασχεδιάσουν τη στρατηγική τους.

Βεβαίως δεν είναι όλα ρόδινα και υπέροχα με το DeepSeek. Ως εργαλείο κινεζικής παραγωγής ταλαιπωρείται (ή οριοθετείται) από την επίσημη πολιτική της χώρας.

Για παράδειγμα, αν θέλετε να μάθετε από το DeepSeek πληροφορίες σχετικά με το «συμβάν στην πλατεία Τιενανμέν» θα πέσετε σε τοίχο. Σινικό.

Εξ οικείων τα βέλη

Ο Musk δεν ενθουσιάστηκε με το Stargate και έσπευσε να το δείξει. Τα φώτα έπεσαν πάνω του, οπότε σαφώς λιγότεροι ασχολήθηκαν με τον επικεφαλής της Anthropic, τον Dario Amodei, που άσκησε και αυτός κριτική στο πρόγραμμα, το οποίο χαρακτήρισε ως «χαοτικό». Εκτίμησε, όμως, ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα έχει ξεπεράσει τους ανθρώπους σχεδόν σε ο,τιδήποτε σχετικά σύντομα. «Δεν ξέρω πότε ακριβώς θα έρθει, δεν ξέρω αν θα είναι το 2027. Νομίζω ότι είναι πιθανό να πάρει περισσότερο από αυτό, αλλά δεν νομίζω ότι θα χρειαστεί πολύ περισσότερο από αυτό» είπε στην Wall Street Journal. Ακόμα και αν δεχθούμε ότι πρόκειται για αισιόδοξη τοποθέτηση, μπορούμε επίσης να εικάσουμε ότι θα φτάσουμε στο ορόσημο που περιγράφει ο Amodei πριν το τέλος της δεκαετίας που διανύουμε.

Ποιος όμως θα φτάσει πρώτος και με τι κόστος; Οι αμερικανικές εταιρείες με το δόγμα της κλιμάκωσης ή οι εναλλακτικές προσεγγίσεις όπως αυτές που παρουσίασαν οι Κινέζοι στον κόσμο (τον οποίο κόσμο άφησαν άφωνο);

Ένα ακόμα ζητούμενο είναι πού βρίσκεται η Ευρώπη σε αυτό το περιβάλλον.

Σε αναζήτηση της Ευρώπης

Για την ώρα, η Ευρώπη απουσιάζει. H γαλλική Mistral που αναπτύσσει το δικό της chatbot και τα δικά της μοντέλα, ολοκλήρωσε στις αρχές του περασμένου καλοκαιριού έναν ακόμα γύρο χρηματοδότησης, συγκεντρώνοντας κεφάλαια 645 εκατ. δολαρίων. Η αποτίμησή της προσδιορίζεται στα 6 δισ. δολάρια, όταν η OpenAI βρίσκεται στην περιοχή των 155-160 δισ. δολαρίων και η Anthropic στα 60 δισ. δολάρια.

Δεν είναι όλα θέμα αποτιμήσεων και χρημάτων, όπως δείχνει και η περίπτωση της DeepSeek, όμως η απουσία της Ευρώπης είναι κάτι περισσότερο από δεδομένη και, βεβαίως, ανησυχητική. Για την ακρίβεια, η Ευρώπη είναι παρούσα στο ρυθμιστικό πεδίο με την Πράξη για την Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά από εκεί και πέρα επαναλαμβάνονται καταστάσεις που είδαμε σε προηγούμενα κύματα τεχνολογικής εξέλιξης. Την κατάσταση αποτυπώνουν οι αριθμοί, καθώς η Ε.Ε. επενδύει στην τεχνητή νοημοσύνη μόλις το 4%  όσων επενδύουν οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Για τον Φεβρουάριο προγραμματίζεται η παρουσίαση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μιας σειράς ενεργειών που βασίζονται στην έκθεση Ντράγκι για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας κάνουν λόγο για μια γενικότερη αναθεώρηση του ρυθμιστικού πλαισίου και για κατάργηση ορισμένων κανόνων που θεωρούνται πολύ αυστηροί και δεν διευκολύνουν την ευρωπαϊκή επιχειρηματικότητα. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα υπάρξει επίσης αναφορά και στην τεχνητή νοημοσύνη. Αλλά υπάρχει και ο φόβος ότι όσο φιλόδοξες και αν είναι οι προτάσεις της Επιτροπής, θα πρέπει να περάσουν από τις χρονοβόρες διαδικασίες της Ε.Ε. πριν μπορέσουμε να τις δούμε στην πράξη. Όμως ο χρόνος δεν είναι σύμμαχος της Ευρώπης που βλέπει να μεγαλώνει η απόσταση από τις ΗΠΑ και την Κίνα. Για δε τη χώρα μας, ίσως η προσέγγιση της Κίνας και το παράδειγμα του DeepSeek να προκαλέσει την αναθεώρηση των σχεδίων για την κατασκευή data centers κυρίως στην περιοχή της Αττικής. Αλλά ίσως και να προτρέχουμε…

The post Η Κίνα σοκάρει με το DeepSeek, η Αμερική επενδύει με το Stargate, η Ευρώπη αγνοείται appeared first on 2045.gr.

Μόλις πριν δύο μήνες, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε το «δικαίωμα στην επισκευή» (right to repair). Μια ευρωπαϊκή (πλέον) νομοθεσία που δίνει περισσότερη δύναμη στους καταναλωτές να καταφεύγουν στην επισκευή της συσκευής τους και όχι στην αγορά μιας καινούριας. Μπορεί αυτός ο νόμος, αλλά και άλλες αντίστοιχες νομοθεσίες που συναντάμε σε πολιτείες των ΗΠΑ, να αλλάξουν συνολικά τον κλάδο της τεχνολογίας;

H ελπίδα είναι ότι θα συντελέσουν στη μείωση του αποτυπώματος της τεχνολογίας στο περιβάλλον, αφού οι συσκευές μας θα παραμένουν «ζωντανές» για περισσότερο χρόνο. Είναι πιθανό όμως να συντελέσουν και στη βελτίωση της ποιότητας των ηλεκτρονικών συσκευών;  Πώς μπορούν να επηρεάσουν τη στρατηγική των κατασκευαστών, την κουλτούρα εμάς των καταναλωτών και της αγοράς συνολικά;

Από το μοντέλο της κατανάλωσης στο μοντέλο της επισκευής

Είναι κοινά παραδεκτό ότι ζούμε σε μια περίοδο που το μοντέλο ανάπτυξης βασίζεται περισσότερο στην κουλτούρα της κατανάλωσης και λιγότερο σε εκείνη της επισκευής. Κουλτούρα που έχει πολυδιάστατες επιπτώσεις, όχι μόνο στην τσέπη των καταναλωτών, αλλά και στο περιβάλλον. Χαρακτηριστικές είναι οι πρόσφατες δηλώσεις του Rene Repasi, συνεισηγητή της νομοθεσίας για το δικαίωμα στην επισκευή, αμέσως μετά την έγκριση από το ΕΚ. «Κάθε χρόνο, η πρόωρη αντικατάσταση αγαθών αντιπροσωπεύει απώλεια έως και 12 δισεκατομμύρια ευρώ στην τσέπη των καταναλωτών και δημιουργία 35 εκατομμυρίων τόνων απορριμμάτων, ακριβώς επειδή τείνουμε να αντικαθιστούμε τις ηλεκτρονικές συσκευές μας αντί να τις επισκευάζουμε. Δεν έχουμε πλέον την πολυτέλεια να ζούμε σε μια κοινωνία που απλώς πετάει προϊόντα. Δεν είναι βιώσιμο», σημείωσε ο κ. Repasi.

Οι δηλώσεις του έχουν επιβεβαιωθεί και από σχετική μελέτη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος, σύμφωνα με την οποία πολλά από τα ηλεκτρονικά προϊόντα στα σπίτια μας – από τηλεοράσεις μέχρι ηλεκτρικές σκούπες – χρησιμοποιούνται κατά μέσο όρο 2,3 χρόνια λιγότερο από τη σχεδιασμένη ή επιθυμητή διάρκεια ζωής τους. Η συγκεκριμένη μελέτη υπογραμμίζει το πρόβλημα της αυξημένης απαξίωσης των προϊόντων, που είτε μοιάζουν ξεπερασμένα στα μάτια των καταναλωτών (οι οποίοι ενθαρρύνονται να αγοράζουν νεότερα μοντέλα) είτε γιατί το hardware δεν υποστηρίζει ένα μελλοντικό software update. Επιπρόσθετα, υπάρχουν περιπτώσεις κατασκευαστών που σταματούν την υποστήριξη ενημερώσεων ασφαλείας σε παλαιότερες συσκευές.

Ο αντίκτυπος αυτής της πρακτικής στο περιβάλλον είναι ιδιαίτερα έντονος. Σύμφωνα με τη Statista, το 2022 ο όγκος των ηλεκτρονικών αποβλήτων έφθασε τους 62 εκατομμύρια μετρικούς τόνους, με την πρόβλεψη για το 2030 να είναι ακόμα πιο τρομακτική, αφού η εκτίμηση φθάνει τους 82 εκατομμύρια μετρικούς τόνους. Το πρόβλημα για το περιβάλλον εντείνεται από την εξόρυξη μετάλλων σπάνιων γαιών που απαιτούνται για την κατασκευή νέων συσκευών.

 Δεν είναι λίγοι εκείνοι που τη ρίζα της κουλτούρας της απαξίωσης των προϊόντων την τοποθετούν σε έναν επίσης ευρωπαϊκό νόμο της δεκαετίας των 90s. Ήταν τότε που εισήχθη η ελάχιστη περίοδος εγγύησης δύο ετών, στη διάρκεια των οποίων ο καταναλωτής είχε το δικαίωμα να επιλέξει μεταξύ της απόκτησης ενός νέου προϊόντος ή της επισκευής αυτού που είχε στην κατοχή του, σε περίπτωση που αυτό παρουσίαζε κάποια βλάβη. Σε συνδυασμό με την σημαντική πρόοδο της τεχνολογίας, ήταν μάλλον αναμενόμενο ότι οι περισσότεροι καταναλωτές θα επέλεγαν τη λύση της απόκτησης μιας καινούριας συσκευής.

O παράγοντας service

Η ροπή προς την αντικατάσταση μιας συσκευής υποκινείται και από την αγορά της επισκευής. Όσο μεγαλώνει το κόστος της επισκευής μιας πιθανής βλάβης τόσο περισσότερο αποθαρρύνεται ο καταναλωτής να επιλέξει τη συγκεκριμένη λύση. Ενδεικτικά και σύμφωνα με τους online τιμοκαταλόγους που έχουν αναρτημένους οι κατασκευαστές το κόστος αντικατάστασης οθόνης (μαζί με τη μπαταρία είναι η πιο τακτική ανάγκη) σε ένα flagship smartphone 2ετίας μπορεί να φθάσει κοντά στο 1/3 της τιμής πώλησης του ίδιου προϊόντος από τα επίσημα κανάλια. Το πρόβλημα του κόστους επισκευής δεν είναι μόνο ελληνικό και δεν αφορά μόνο τα κινητά μας τηλέφωνα.

Από την άλλη πλευρά, η λύση ενός μη εξουσιοδοτημένου service με ανταλλακτικά που δεν προέρχονται απαραίτητα από τον ίδιο τον κατασκευαστή αν και μπορεί να είναι αρκετά φθηνότερη ενέχει ένα μικρό ρίσκο, καθώς έχουν παρατηρηθεί σε κάποιες περιπτώσεις δυσλειτουργίες μετά την «επισκευή» τους. Σε συνδυασμό με την έλλειψη ανταλλακτικών που παρατηρείται στη συγκεκριμένη αγορά, αλλά και το γεγονός ότι η όποια μη εξουσιοδοτημένη επέμβαση σε μια συσκευή εντός εγγύησης σημαίνει και απώλεια της εγγύησης αποθαρρύνουν τη μεγάλη πλειονότητα των χρηστών να καταφεύγουν στη συγκεκριμένη λύση.

Η παρέμβαση των ρυθμιστικών αρχών

Όλα τα παραπάνω ζητήματα, η κυριαρχία της καταναλωτικής κουλτούρας έναντι εκείνης της επισκευής, οδήγησαν στην παρέμβαση των ρυθμιστικών αρχών. Όχι μόνο στην Ευρώπη, αλλά και στις ΗΠΑ.

Με το «δικαίωμα στην επισκευή» η Ευρωπαϊκή Ένωση χτίζει πάνω στη νομοθετική παράδοση που η ίδια έχει δημιουργήσει, προς όφελος των χρηστών. Ενδεικτικό παράδειγμα παρόμοιας ευρωπαϊκής νομοθεσίας είναι ο «κοινός φορτιστής», ο αντίκτυπος του οποίου είναι η αποδοχή από την πλευρά της Apple του προτύπου USB-C, αντί για το δικό της πρότυπο lightning. Σε πρακτικό επίπεδο για τον καταναλωτή, ένα επώνυμο καλώδιο USB-C κοστίζει αρκετά φθηνότερα από ένα αντίστοιχο καλώδιο lightning της Apple. To “δικαίωμα στην επισκευή” αποτελεί συνέχεια αυτής της κουλτούρας των ευρωπαϊκών οργάνων.

Εκτός όμως από την Ευρώπη, βλέπουμε αντίστοιχες πρωτοβουλίες και σε εθνικό επίπεδο. Από το 2021 η Γαλλία υποχρεώνει τους κατασκευαστές να αναφέρουν τη βαθμολογία “επισκευασιμότητας” (ίσως αδόκιμος, αλλά μάλλον κατανοητός ο όρος) σε μια ευρεία γκάμα συσκευών τους, από τα smartphones και τα laptops, μέχρι τις τηλεοράσεις και τα πλυντήρια ρούχων. Η βαθμολογία αφορά πέντε διαφορετικές κατηγορίες επισκευής, όπως αυτές υπαγορεύονται από το γαλλικό Yπουργείο Περιβάλλοντος. Στόχος αυτής της πρωτοβουλίας είναι να ενθαρρυνθεί ο Γάλλος καταναλωτής να επιλέξει τα προϊόντα με το μεγαλύτερο δείκτη επισκευασιμότητας, άρα και στο μέλλον αν χρειαστεί να επιλέξει την επισκευή και όχι την αντικατάσταση.

Ανάλογες πρωτοβουλίες συναντάμε και στις ΗΠΑ, όπου η Καλιφόρνια πρώτη και εν συνεχεία η Νέα Υόρκη, το Κολοράντο και η Μινεσότα υιοθέτησαν το δικό τους δικαίωμα στην επισκευή. Οι συγκεκριμένοι νόμοι υποχρεώνουν τους κατασκευαστές να διαθέτουν τα κατάλληλα εργαλεία, ανταλλακτικά και λογισμικό στους καταναλωτές για επτά χρόνια μετά την παραγωγή, ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την επισκευή συσκευών. Ήδη εταιρείες, όπως η Apple, αλλά και η Samsung έχουν αναπτύξει προγράμματα Self Repair (όχι μόνο στις παραπάνω πολιτείες), μέσω των οποίων πωλούν kit επισκευής και οδηγίες για τις συσκευές τους. Τα παραπάνω προγράμματα Self Repair της Apple και της Samsung είναι ήδη διαθέσιμα και στην Ελλάδα, όμως οι πληροφορίες μας κάνουν λόγο ότι το ενδιαφέρον των καταναλωτών για αυτή τη λύση είναι πολύ περιορισμένο.

Ο νέος ευρωπαϊκός νόμος, το «δικαίωμα στην επισκευή» επιχειρεί να ακουμπήσει το ζήτημα συνολικά, υποχρεώνοντας τους κατασκευαστές μεταξύ άλλων:

• να παρέχουν έγκαιρη και προσιτή υπηρεσία επισκευής, ενημερώνοντας παράλληλα τους καταναλωτές για τα δικαιώματά τους.
• να επεκτείνουν κατά ένα έτος την εγγύηση για τα προϊόντα που επισκευάζονται εντός της εγγύησης των δύο ετών
• να επισκευάζουν τα προϊόντα, ακόμα και μετά τη λήξη της εγγύησης, ενώ οι καταναλωτές μπορούν να δανείζονται μια συσκευή ενώ η δική τους επισκευάζεται
• να παρέχουν πρόσβαση σε ανταλλακτικά, εργαλεία και πληροφόρηση στους καταναλωτές, όπως επίσης να μην εμποδίζουν τη χρήση μεταχειρισμένων ή 3D printed ανταλλακτικών από ανεξάρτητους επισκευαστές

Τα μέτρα περιλαμβάνουν και ενέργειες ενθάρρυνσης της επισκευής από τα κράτη-μέλη της ΕΕ, έτσι ώστε να προσφέρουν επιπλέον κίνητρα στους καταναλωτές να επιλέξουν αυτή τη λύση, έναντι της αντικατάστασης.

Μπορούμε να οδηγηθούμε σε μια αλλαγή στα προϊόντα;

Για αρκετούς, ακόμα και για τους εισηγητές του δικαιώματος στην επισκευή, οι παραπάνω ρυθμιστικές αλλαγές, εκτιμάται ότι μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντικές αλλαγές, όχι μόνο στον τρόπο κατασκευής, αλλά και πώλησης ή χρήσης των τεχνολογικών προϊόντων.

Ενδεικτικά, μοιάζει αναπόφευκτο (ή τουλάχιστον πολύ πιθανό) να επιστρέψουμε σε συσκευές με εναλλάξιμες μπαταρίες, όπως είχαμε για πολλά χρόνια στα κινητά τηλέφωνα και στα πρώτα smartphones, αλλά και στους φορητούς υπολογιστές. Αν λοιπόν έχουμε στο μέλλον την ευχέρεια να αφαιρέσουμε μια  μπαταρία και να την αντικαταστήσουμε γιατί όχι και κάποιο άλλο δυσλειτουργικό, ελαττωματικό στοιχείο της συσκευής;

Για τους υποστηρικτές του δικαιώματος στην επισκευή η νέα νομοθεσία αναμένεται να οδηγήσει στην αναζωογόνηση της αγοράς των επισκευών. Εάν η ευρωπαϊκή ρύθμιση οδηγήσει σε μεγαλύτερη πρόσβαση σε ανταλλακτικά, όχι μόνο από τους ίδιους τους κατασκευαστές, τότε το κόστος επισκευής (αλλά και ο χρόνος) αναμένεται να μειωθεί σημαντικά. Αρωγός σε αυτό εκτιμάται ότι θα παίξει και η τρισδιάστατη εκτύπωση ανταλλακτικών, χρησιμοποιώντας κεντρικές βάσεις δεδομένων από τους κατασκευαστές.

Άλλοι εκτιμούν ότι η νομοθεσία δεν αποκλείεται να οδηγήσει στην επιδότηση της επισκευής από τους ίδιους τους κατασκευαστές, ως περιβαλλοντικό κίνητρο, για να πετύχουν και τους δικούς τους στόχους βιωσιμότητας.

Για την ώρα τα παραπάνω είναι εκτιμήσεις. Αν τελικά γίνουν και πραγματικότητα θα πρόκειται για μια συναρπαστική εξέλιξη.

The post To “δικαίωμα στην επισκευή” και πως μπορεί να αλλάξει τον κλάδο της τεχνολογίας appeared first on 2045.gr.

Αφορμή γι αυτό το κείμενο στάθηκε ένα άλλο, πιο νομικό, για την ανάγκη να αποκτήσουμε ένα δικαίωμα στην εξατομίκευση της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI individualization) – πιο πολλά γι αυτό το θέμα σύντομα, όμως εδώ σχολιάζω κάτι διαφορετικό: μια τάση που ίσως για πάρα πολύ καιρό έχει μείνει ασχολίαστη, σε βαθμό που οι επόμενες γενιές θα την παίρνουν ως δεδομένο. Πρόκειται για την παροχή των πάντων, ακόμα και των πιο «υλικών» αγαθών, ως υπηρεσία. Με άλλα λόγια, για την «από-προϊοντοποίηση» των πάντων γύρω μας, κάτι που έκανε εφικτό η ψηφιακή τεχνολογία.

Η περίπτωση είναι απλή, αν κανείς (κάπως μεγαλύτερης ηλικίας…) την σκεφτεί έστω και για ένα λεπτό. Πριν λίγα χρόνια η μουσική μας «καθόταν» στο σαλόνι ή στο υπνοδωμάτιό μας, με την έννοια ότι η συλλογή μας από βινύλια ή CD ήταν αγορασμένη ως προϊόν, δική μας να την κάνουμε ό,τι θέλουμε για όσο χρόνο θέλουμε. Το ίδιο και οι ταινίες μας: είτε αγορασμένες (σε βιντεοκασέτα ή σε DVD) είτε νοικιασμένες για λίγες μέρες, σε κάθε περίπτωση πάντως σαν απτό, υλικό προϊόν. Ομοίως και με τα βιβλία μας: τα αγοράζαμε από το βιβλιοπωλείο σε χαρτί, δικά μας να τα διαβάσουμε, δανείσουμε ή σημειώσουμε πάνω τους όσο θέλουμε.

Τίποτα από αυτά δεν ισχύει σήμερα. Η μουσική μας και οι ταινίες μας δεν μας ανήκουν πια σαν προϊόντα, παρά μόνο πληρώνουμε συνδρομή πρόσβασης σε υπηρεσία διάθεσής τους online. Το ίδιο και με τα βιβλία: τα «αγοράζουμε» σε ψηφιακή μορφή από online βιβλιοπωλεία όμως είναι πολύ περιορισμένες οι χρήσεις σε αυτά που μας επιτρέπονται, και πολύ σπάνια μας ανήκουν πραγματικά για πάντα.

Με άλλα λόγια, το (πολιτιστικό) προϊόν έγινε πλέον (ψηφιακή) υπηρεσία.

Το software ως υπηρεσία

Αυτή είναι μια τάση που ξεκίνησε από το software. Όπως θυμούνται οι παλιότεροι, στην αρχή το software έφτανε σε εμάς σε κουτιά (αρχικά με δισκέτες, μετά με άλλα ψηφιακά μέσα) που «κάθονταν» σε καταστήματα. Κάθε (νόμιμος) χρήστης έμπαινε στο κατάστημα, τα κατέβαζε από το ράφι, τα πήγαινε στον χώρο του του και τα εγκαθιστούσε στον υπολογιστή του, δικά του για πάντα (έστω, για όσο καιρό ήταν συμβατά με το λειτουργικό σύστημα, το hardware κοκ.). Αυτό όμως άλλαξε, με ξαφνικό και βίαιο τρόπο, με το ίντερνετ: μόλις κάθε υπολογιστής μας συνδέθηκε online οι εταιρείες πληροφορικής βρήκαν έναν καταπληκτικό νέο τρόπο να αυξήσουν τα έσοδά τους, να βελτιστοποιήσουν τους φόρους τους και να εξασφαλίσουν την συνεχιζόμενη ύπαρξή τους για πάντα: το λογισμικό-ως-υπηρεσία / software-as-a-service (SaaS).

To SaaS είναι το καταπληκτικότερο business model όλων των εποχών για τη βιομηχανία πληροφορικής και ταυτόχρονα ένα ανεπανόρθωτο πλήγμα τόσο για τον χρήστη όσο και για τις κυβερνήσεις/κράτη. Με μια απλή κίνηση οι εταιρείες πληροφορικής αφαίρεσαν από τον χρήστη έλεγχο τόσο του λογισμικού του (που πλέον ελέγχεται online, από τις ίδιες) όσο και του υπολογιστή του (που παραμένει μόνιμα συνδεδεμένος με αυτές) αλλά και των χρημάτων του, αφού εκεί που κάποτε πλήρωνε ένα ποσό για απεριόριστη χρήση τώρα πληρώνει συνδρομή με τον μήνα.

Ταυτόχρονα το SaaS αφαίρεσε από τις κυβερνήσεις των κρατών φορολογικά έσοδα εκατομμυρίων: αφού το software έγινε υπηρεσία, μπορεί να παρέχεται (θεωρητικά!) εξ αποστάσεως. Με άλλα λόγια, εκεί που για κάθε Windows και Office που πουλούσε σε Έλληνες χρήστες από ελληνικό κατάστημα η Microsoft πλήρωνε στο ελληνικό κράτος φόρο, τώρα δεν πληρώνει ούτε ένα ευρώ, αφού η τιμολόγηση της υπηρεσίας γίνεται από την Ιρλανδία – όπως ακριβώς συμβαίνει με όλες, μα όλες, τις εταιρείες πληροφορικής σήμερα. Τα μαθηματικά της απώλειας εισοδήματος για κάθε μια χώρα του πλανήτη (και συνεπώς, για τους πολίτες τους, αφού οι φόροι θα επέστρεφαν σε αυτούς σε κρατική υπηρεσία) είναι εύκολο να γίνουν από καθέναν.

Η παραπάνω αλλαγή, παρότι βίαιη, ήταν, όπως είδαμε, σταδιακή: στην αρχή το λογισμικό έγινε υπηρεσία, όταν το ίντερνετ σύνδεσε μεταξύ τους όλους τους υπολογιστές του πλανήτη. Στη συνέχεια αυτό έγινε με τη μουσική, όταν το internet bandwidth το επέτρεψε και η μουσική βιομηχανία (εκούσα άκουσα) το ανέχτηκε. Πριν λίγα χρόνια αυτό συνεχίστηκε με τις ταινίες, επίσης όταν το internet bandwidth αυξήθηκε κι άλλο και η αντίστοιχη βιομηχανία υπέκυψε. Τώρα, σιγά-σιγά συμβαίνει με τα βιβλία. Φαντάζομαι ότι επόμενος στόχος θα είναι ο Τύπος.

Γιατί ανεχτήκαμε αυτή την κατάσταση; Πιθανότατα επειδή κανείς δεν ασχολήθηκε – αν δεν μας βόλεψε κιόλας. Ο μέσος άνθρωπος είδε ξαφνικά ότι από τα 100-200 βινύλια ή CD που είχε στο σπίτι του ξαφνικά, με μηνιαίο κόστος αγοράς ενός μόνο CD, απέκτησε πρόσβαση σε ολόκληρη τη μουσική βιβλιοθήκη του κόσμου. Το ίδιο και με τις ταινίες. Γιατί, επομένως, να παραπονεθεί;

Οι κυβερνήσεις, από τη μεριά τους, υποθέτω ότι πείστηκαν ότι αυτός είναι ο μόνος τρόπος αποτελεσματικής καταπολέμησης της πειρατείας (λογισμικού, μουσικής, ταινιών κοκ.) – ενδεχομένως, πήραν και μερικές δωρεάν άδειες χρήσης για το Δημόσιό τους σε αντάλλαγμα (το ψηφιακό αντίστοιχο με τις «χάντρες και τα καθρεφτάκια» που έδιναν οι αποικιοκράτες στους ιθαγενείς).

Φυσικά, η τάση αυτή δεν περιορίζεται στα πολιτισμικά προϊόντα. Ολόκληρη η βιομηχανία σήμερα προσπαθεί να μας πείσει ότι τα προϊόντα της (κλιματιστικά, καφετιέρες, αυτοκίνητα, τηλεοράσεις κλπ.) δεν είναι προϊόντα αλλά end-points σε υπηρεσία – δικαιολογώντας, φυσικά, μηνιαίες συνδρομές και μια μόνιμη, πλέον, σχέση με τον κατασκευαστή. Κάπως έτσι, άλλωστε, εξηγείται (με την έννοια ότι κάποιος πληρώνει για τη συνεχιζόμενη ανάπτυξή του) και το IoT (internet of things).

Απώλεια ιδιοκτησίας

Η παραπάνω όμως «συμφωνία» μεταξύ μέσου χρήστη και βιομηχανίας πληροφορικής είχε μια παγίδα – ή, έστω, ένα αντάλλαγμα που δεν πολύ-εξηγήθηκε, νομίζω: την απώλεια του ελέγχου, της ιδιοκτησίας. (Η «συμφωνία» με τις κυβερνήσεις είναι ανεξήγητη για τους πολίτες τους ούτως ή άλλως.)  Δηλαδή, ναι μεν έχουμε πρόσβαση με, αντικειμενικά χαμηλή τιμή για όσα προσφέρει, σε όλη τη μουσική βιβλιοθήκη που υπάρχει ή σε περισσότερες ταινίες που θα μπορούσαμε ποτέ να δούμε, όμως αυτό είναι το μόνο που έχουμε: πρόσβαση. Αν ποτέ σταματήσουμε να πληρώνουμε τότε δεν θα έχουμε απολύτως τίποτα: ούτε ένα τραγούδι, ούτε ένα μουσικό κομμάτι, ούτε μια ταινία δικά μας. 

Αυτή ακριβώς είναι η βασική διαφορά μεταξύ υπηρεσίας και προϊόντος. Η υπηρεσία είναι παροδική (ή, έστω, ενσωματώνεται και πάμε παρακάτω) ενώ το προϊόν, θεωρητικά, μόνιμο. Επίσης, η υπηρεσία ελέγχεται από εκείνον που την παρέχει, ενώ το προϊόν από εκείνον που το αγοράζει. Τέλος, το προϊόν είναι κάτι απτό, κάτι που παραδοσιακοί μηχανισμοί όπως το Κράτος καταλαβαίνουν και μεταχειρίζονται αντίστοιχα, ενώ η υπηρεσία κάτι άυλο, που συχνά ούτε καν μπορεί να περιγραφεί με απλό τρόπο.

Επομένως, τι είναι το λογισμικό μας, η μουσική μας και τα βιβλία μας; Προϊόντα που αγοράσαμε ή υπηρεσίες που μας παρέχονται κάθε μήνα; Αυτό εδώ το κείμενο απλά επισημαίνει την αλλαγή: από προϊόντα που ήταν στην αρχή έγιναν όλα, ψηφιακή, υπηρεσία μέσα σε λίγα χρόνια. Γι αυτή την αλλαγή κανείς μας δεν ρωτήθηκε και, κυρίως, σε κανέναν μας δεν προσφέρθηκε εναλλακτική. Είναι αυτό ακριβώς που πρέπει να αλλάξει: ακόμα και αν κάποιοι από εμάς απεχθάνονται την παραδοσιακή έννοια της ιδιοκτησίας, δηλαδή του απόλυτου ελέγχου πάνω σε κάτι, και πάλι σε καθέναν μας θα έπρεπε να δίνεται η επιλογή: αφού η βιομηχανία πληροφορικής μας απέδειξε ότι κάθε προϊόν μπορεί να γίνει και υπηρεσία τότε θα πρέπει να ισχύσει και το αντίστροφο κάθε δηλαδή υπηρεσία να μπορεί να γίνει προϊόν.

The post Είναι το software, η μουσική, τα βιβλία μας προϊόν ή υπηρεσία; appeared first on 2045.gr.

Πριν λίγες ημέρες η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ανακοίνωσε ότι η ιδέα της δημιουργίας του ψηφιακού ευρώ προχωράει στην προπαρασκευαστική της φάση. Μια ιδέα που ξεκίνησε το 2020 και αποτελούσε ένα είδος απάντησης της Ευρωζώνης στα σχέδια άλλων κρατών και κεντρικών τραπεζών να δημιουργήσουν το δικό τους ψηφιακό νόμισμα, καθώς οι ηλεκτρονικές πληρωμές δεσπόζουν πλέον στον τρόπο με τον οποίο οι χρήστες (ιδιαίτερα η νέα γενιά) δαπανούν χρήμα.

Ποια είναι όμως τα σχέδια της ΕΚΤ για το ψηφιακό ευρώ και τι έρχεται να προσφέρει στους πολίτες και τις επιχειρήσεις; Θέλοντας να λύσει αρκετές από τις απορίες που έχουμε όλοι μας η ΕΚΤ δημοσίευσε μια λίστα 25 δυνητικών ερωτήσεων, παραθέτοντας και τις απαντήσεις. Μια καλή βάση για να κατανοήσουμε τις βάσεις πάνω στις οποίες χτίζεται η ιδέα της της δημιουργίας του.

Γιατί η Ευρώπη θα χρειαζόταν ένα ψηφιακό ευρώ;

Ως απόρροια του ψηφιακού μετασχηματισμού, ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιούμε πληρωμές αλλάζει. Η χρήση μετρητών για τη διενέργεια πληρωμών μειώνεται και η πανδημία του κορωνοϊού έχει επιταχύνει τη στροφή προς τις ηλεκτρονικές αγορές και τις ψηφιακές πληρωμές. Το ψηφιακό ευρώ θα ήταν η ηλεκτρονική μορφή μετρητών για τον ψηφιοποιημένο κόσμο. Θα έδινε στους καταναλωτές τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν χρήμα κεντρικής τράπεζας σε ψηφιακή μορφή, συμπληρώνοντας τη λειτουργία των τραπεζογραμματίων και των κερμάτων.

Το ψηφιακό ευρώ θα διευκόλυνε τη ζωή των ανθρώπων παρέχοντας κάτι το οποίο δεν υπάρχει σήμερα: ένα ψηφιακό μέσο πληρωμής που είναι καθολικά αποδεκτό σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ, για πληρωμές σε καταστήματα, ηλεκτρονικές πληρωμές ή πληρωμές πρόσωπο με πρόσωπο. Όπως τα μετρητά, το ψηφιακό ευρώ θα ήταν μηδενικού κινδύνου, ευρέως προσβάσιμο, εύχρηστο και χωρίς χρέωση για βασική χρήση.

Επιπλέον, ένα ψηφιακό ευρώ θα ενίσχυε τη στρατηγική αυτονομία και τη νομισματική κυριαρχία της ζώνης του ευρώ στηρίζοντας την αποδοτικότητα του ευρωπαϊκού οικοσυστήματος πληρωμών στο σύνολό του, προωθώντας την καινοτομία και αυξάνοντας την ανθεκτικότητά του σε πιθανές κυβερνοεπιθέσεις ή τεχνικές διαταράξεις, όπως διακοπές ρεύματος.

Πώς θα μπορούσε το ψηφιακό ευρώ να συμβάλει στη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης;

Το ψηφιακό ευρώ θα προσέφερε μια πανευρωπαϊκή λύση πληρωμών, η οποία θα ήταν διαθέσιμη σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ, υπό ευρωπαϊκή διακυβέρνηση. Ως εκ τούτου, θα συνέβαλε στη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από ιδιωτικούς, μη ευρωπαϊκούς παρόχους πληρωμών, λειτουργώντας παράλληλα ως αντίβαρο στην κυριαρχία τους στην αγορά. Με τη σειρά του, το ψηφιακό ευρώ θα καθιστούσε το ευρωπαϊκό τοπίο πληρωμών πιο ανταγωνιστικό και καινοτόμο μέσω μιας πλατφόρμας που θα διευκολύνει τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών να προσφέρουν τις δικές τους πανευρωπαϊκές λύσεις.

Συνολικά, ένα επιτυχημένο ψηφιακό ευρώ θα μετέτρεπε την Ευρώπη σε παγκόσμιο πρωτοπόρο στον ψηφιακό χρηματοοικονομικό τομέα και στα ψηφιακά νομίσματα των κεντρικών τραπεζών.

Θα αντικαθιστούσε το ψηφιακό ευρώ τα μετρητά;

Όχι, το ψηφιακό ευρώ θα συμπλήρωνε τη λειτουργία των μετρητών και δεν θα τα αντικαθιστούσε. Θα ήταν διαθέσιμο παράλληλα με τα μετρητά ως απάντηση στην ολοένα μεγαλύτερη προτίμηση των πολιτών να κάνουν τις πληρωμές τους ψηφιακά, γρήγορα και με ασφάλεια. Τα μετρητά θα εξακολουθούσαν να είναι διαθέσιμα στη ζώνη του ευρώ, όπως και τα άλλα ιδιωτικά ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής που χρησιμοποιούνται επί του παρόντος.

Θα αποτελούσε το ψηφιακό ευρώ ένα εναλλακτικό νόμισμα εντός του Ευρωσυστήματος;

Όχι, το ψηφιακό ευρώ θα αποτελούσε έναν ακόμη τρόπο για τη διενέργεια πληρωμών χρησιμοποιώντας το ευρώ, το ενιαίο μας νόμισμα, στην Ευρώπη. Θα ήταν μετατρέψιμο σε τραπεζογραμμάτια σε βάση ένα προς ένα. Το ψηφιακό ευρώ θα ανταποκρινόταν στην αυξανόμενη προτίμηση των πολιτών και των επιχειρήσεων να διενεργούν ψηφιακές πληρωμές.

Ποια είναι η κατάσταση του έργου για το ψηφιακό ευρώ σήμερα;

Κατόπιν φάσης διερεύνησης που διήρκεσε δύο χρόνια, το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ αποφάσισε να προχωρήσει σε προπαρασκευαστική φάση, η οποία θα ξεκινήσει την 1η Νοεμβρίου 2023.

Η προπαρασκευαστική φάση θα περιλαμβάνει δύο στάδια: Το πρώτο στάδιο θα ξεκινήσει την 1η Νοεμβρίου 2023 και θα διαρκέσει δύο έτη. Με βάση τα αποτελέσματα του πρώτου σταδίου και τις εξελίξεις στη νομοθετική διαδικασία, το Διοικητικό Συμβούλιο στη συνέχεια θα αποφασίσει αν θα προχωρήσει σε δεύτερο στάδιο και θα καθορίσει το πεδίο εφαρμογής και τη διάρκειά του.

Σκοπός ολόκληρης της φάσης είναι η περαιτέρω ανάπτυξη και δοκιμή του ψηφιακού ευρώ, σύμφωνα με τις επιλογές σχεδιασμού και τις τεχνικές απαιτήσεις που καθορίστηκαν κατά τη φάση διερεύνησης.

Η προπαρασκευαστική φάση θα επιτρέψει τη διεξαγωγή εκτενών αναλύσεων, ελέγχων, δοκιμών και διαβουλεύσεων με τους ενδιαφερόμενους φορείς, διασφαλίζοντας ότι το ψηφιακό ευρώ πληροί τα υψηλότερα πρότυπα ποιότητας, ασφάλειας και χρηστικότητας.

Η έναρξη της προπαρασκευαστικής φάσης αποτελεί σημαντικό βήμα, αλλά δεν προδικάζει οποιαδήποτε απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου σχετικά με την έκδοση ψηφιακού ευρώ. Η απόφαση αυτή μπορεί να εξεταστεί μόνο μετά την έκδοση της σχετικής νομοθεσίας.

Ποια είναι η συμμετοχή των Ευρωπαίων νομοθετών στη διαδικασία;

Στις 28 Ιουνίου 2023, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε σχέδιο νομοθετικής πρότασης για την πιθανή έκδοση ψηφιακού ευρώ. Σκοπός της νομοθεσίας είναι να διασφαλίσει ότι τυχόν μελλοντικό ψηφιακό ευρώ θα μπορούσε να δώσει στους πολίτες και τις επιχειρήσεις μια πρόσθετη επιλογή να πληρώνουν ψηφιακά χρησιμοποιώντας μια ευρέως αποδεκτή, φθηνή, ασφαλή και ανθεκτική μορφή δημόσιου χρήματος οπουδήποτε στη ζώνη του ευρώ.

Οι δύο διαδικασίες –νομοθεσία και σχεδιασμός του ψηφιακού ευρώ– θα εξελιχθούν παράλληλα, ώστε το Ευρωσύστημα να είναι σε θέση να εκδώσει άμεσα ψηφιακό ευρώ, εάν και όποτε κριθεί αναγκαία η απόφαση μόλις εγκριθεί το νομοθετικό πλαίσιο για το ψηφιακό ευρώ.

Το Ευρωσύστημα θα εξετάσει το ενδεχόμενο τυχόν απαραίτητων προσαρμογών στον σχεδιασμό του ψηφιακού ευρώ που μπορεί να προκύψουν από τις νομοθετικές διαβουλεύσεις. Η ΕΚΤ είναι επίσης έτοιμη να παράσχει υποστήριξη και τεχνικές πληροφορίες στη διάρκεια της νομοθετικής διαδικασίας, όπως απαιτείται.

Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ θα αποφασίσει αν θα εκδώσει ψηφιακό ευρώ μόνο μετά την έκδοση της νομοθετικής πράξης.

Ποιος συμμετέχει στο έργο για το ψηφιακό ευρώ;

Το Ευρωσύστημα –η ΕΚΤ και οι εθνικές κεντρικές τράπεζες της ζώνης του ευρώ– πρέπει να διασφαλίζει ότι το ψηφιακό ευρώ καλύπτει τις ανάγκες των χρηστών. Για τον λόγο αυτό, το Ευρωσύστημα συνεργάζεται στενά και είναι σε τακτική επαφή με τους υπευθύνους χάραξης πολιτικής, τους νομοθέτες, τους συμμετέχοντες στην αγορά και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών. Οι ομάδες ειδικού σκοπού, που επιτρέπουν να ακουστούν οι απόψεις και οι προτιμήσεις των πολιτών, είναι επίσης ανεκτίμητες.

Οι επαφές αυτές πραγματοποιούνται σε διάφορα πλαίσια όπως στο Συμβούλιο Πληρωμών Λιανικής σε Ευρώ, ένα φόρουμ υπό την προεδρία της ΕΚΤ στο οποίο συγκεντρώνονται όλοι οι ενδιαφερόμενοι φορείς της αγοράς πληρωμών ή στη συμβουλευτική ομάδα για ζητήματα της αγοράς, στην οποία συμμετέχουν εμπειρογνώμονες που παρέχουν στοιχεία για τον σχεδιασμό και τη διανομή του ψηφιακού ευρώ κατά τη φάση διερεύνησης.

Επιπλέον, η ΕΚΤ συμμετέχει τακτικά στις συνεδριάσεις της Ευρωομάδας με τους υπουργούς οικονομικών των χωρών της ζώνης του ευρώ και παρίσταται σε τακτική βάση ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για να παρουσιάσει τις τελευταίες ενημερώσεις του έργου στους ευρωπαϊκούς φορείς χάραξης πολιτικής. Διοργανώνει επίσης σεμινάρια με ευρωπαϊκές οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών για να ακούσει τις απόψεις τους.

Ποιος θα μπορούσε να χρησιμοποιεί το ψηφιακό ευρώ;

Όπως αναφέρεται στη νομοθετική πρόταση που υπέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ένα ψηφιακό ευρώ θα ήταν διαθέσιμο σε πρόσωπα, επιχειρήσεις και δημόσιους φορείς που διαμένουν ή είναι εγκατεστημένοι σε κράτος μέλος της ζώνης του ευρώ σε προσωρινή ή μόνιμη βάση.

Πρόσωπα που ταξιδεύουν στη ζώνη του ευρώ για προσωπικούς ή επαγγελματικούς λόγους, ή τα οποία διέμεναν ή ήταν εγκατεστημένα σε χώρα της ζώνης του ευρώ στο παρελθόν, μπορεί επίσης να έχουν πρόσβαση στο ψηφιακό ευρώ.

Επιπλέον, πρόσωπα, επιχειρήσεις και δημόσιοι φορείς που διαμένουν ή είναι εγκατεστημένοι εκτός της ζώνης του ευρώ μπορεί να έχουν πρόσβαση στο ψηφιακό ευρώ ανοίγοντας λογαριασμούς σε ψηφιακό ευρώ σε παρόχους υπηρεσιών πληρωμών που είναι εγκατεστημένοι ή δραστηριοποιούνται σε χώρα μέλος του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου ή σε τρίτη χώρα, με την επιφύλαξη προηγούμενης συμφωνίας μεταξύ της ΕΕ και τρίτων χωρών ή/και ρυθμίσεων που συνάπτονται μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και των εθνικών κεντρικών τραπεζών σε κράτη μέλη εκτός της ζώνης του ευρώ και σε τρίτες χώρες.

Γιατί οι πολίτες θα προτιμούσαν να χρησιμοποιούν το ψηφιακό ευρώ;

Το ψηφιακό ευρώ θα ήταν μια λύση πληρωμών για κάθε περίπτωση, που θα μπορούσε να χρησιμοποιείται οποτεδήποτε και οπουδήποτε στη ζώνη του ευρώ. Θα ήταν ένα καθολικά αποδεκτό ψηφιακό μέσο πληρωμής το οποίο οι καταναλωτές θα μπορούσαν να χρησιμοποιούν χωρίς χρέωση σε καταστήματα, ηλεκτρονικές πληρωμές ή πληρωμές πρόσωπο με πρόσωπο. Θα παρείχε στους πολίτες τη δυνατότητα να πληρώνουν ψηφιακά, εξακολουθώντας να χρησιμοποιούν ένα δημόσιο μέσο πληρωμής. Και θα ήταν διαθέσιμο τόσο διαδικτυακά (online) όσο και εκτός σύνδεσης (offline).

Το ψηφιακό ευρώ θα διατηρούσε χαρακτηριστικά παρόμοια με εκείνα των μετρητών. Θα παρείχε τον υψηλότερο βαθμό προστασίας της ιδιωτικής ζωής στις ψηφιακές πληρωμές: το Ευρωσύστημα δεν θα είχε πρόσβαση ούτε θα αποθήκευε τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα των χρηστών. Οι επιλογές για υψηλότερο βαθμό προστασίας της ιδιωτικής ζωής θα ίσχυαν ιδίως για τις πληρωμές σε ψηφιακό ευρώ που δεν θα γίνονταν σε απευθείας ηλεκτρονική σύνδεση, οι λεπτομέρειες των οποίων θα ήταν γνωστές μόνο στον πληρωτή και τον δικαιούχο της πληρωμής.

Το ψηφιακό ευρώ θα ήταν ασφαλές και εύχρηστο και θα επιδίωκε επίσης να προωθήσει την ψηφιακή χρηματοπιστωτική ενσωμάτωση διασφαλίζοντας ότι κανείς δεν μένει στο περιθώριο. Θα εξυπηρετούσε τις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία και εκείνων που δεν έχουν πρόσβαση σε τραπεζικό λογαριασμό ή δεν διαθέτουν ψηφιακές ή χρηματοοικονομικές δεξιότητες.

Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι το ψηφιακό ευρώ θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και να είναι προσβάσιμο σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ, το σχέδιο νομοθετικής πρότασης που υπέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει υποχρεωτική αποδοχή από τους εμπόρους και υποχρεωτική διανομή από τους εποπτευόμενους ενδιάμεσους φορείς στους πελάτες τους.

Τι αξία θα μπορούσε να αποφέρει στους εμπόρους το ψηφιακό ευρώ;

Το ψηφιακό ευρώ θα ήταν μια πραγματικά πανευρωπαϊκή λύση, αποδεκτή σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ. Θα αποτελούσε μια ευκολότερη και φθηνότερη εναλλακτική σε σχέση με το τοπίο πληρωμών που είναι επί του παρόντος κατακερματισμένο και στο οποίο δραστηριοποιούνται οι έμποροι. Χάρη στο ψηφιακό ευρώ οι έμποροι θα ήταν σε ισχυρότερη θέση να διαπραγματεύονται όρους με τους παρόχους λύσεων πληρωμών και, ως εκ τούτου, να μειώνουν το δικό τους κόστος. Αυτό το χαμηλότερο κόστος θα μπορούσε στη συνέχεια να μετακυλίεται στους πελάτες.

Χάρη στο ψηφιακό ευρώ, οι έμποροι θα μπορούσαν να ωφεληθούν επίσης από υψηλότερες τιμές μετατροπής. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τις ηλεκτρονικές αγορές, καθώς οι πελάτες είναι λιγότερο πιθανό να απορρίψουν μια αγορά εάν είναι εξοικειωμένοι με το μέσο πληρωμής. Επιπλέον, το ψηφιακό ευρώ θα επέτρεπε στους εμπόρους να λαμβάνουν άμεσες πληρωμές χωρίς πρόσθετο κόστος.

Τι αξία θα απέφερε το ψηφιακό ευρώ στους ενδιάμεσους φορείς;

Οι εποπτευόμενοι ενδιάμεσοι φορείς, όπως οι τράπεζες, θα διαδραμάτιζαν βασικό ρόλο στη διανομή του ψηφιακού ευρώ. Θα ενεργούσαν ως το βασικό σημείο επαφής για τους ιδιώτες, τους εμπόρους και τις επιχειρήσεις για όλα τα ζητήματα που σχετίζονται με το ψηφιακό ευρώ και θα παρείχαν όλες τις υπηρεσίες τελικού χρήστη.

Το ψηφιακό ευρώ θα επέτρεπε στους ενδιάμεσους φορείς να έχουν άμεση εμβέλεια σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ, σε αντίθεση με τις περισσότερες ιδιωτικές καινοτομίες, οι οποίες τείνουν να επικεντρώνονται σε συγκεκριμένες εγχώριες αγορές. Ως εκ τούτου, το ψηφιακό ευρώ θα χρησίμευε ως πλατφόρμα για τους ενδιάμεσους φορείς με σκοπό την περαιτέρω προώθηση της καινοτομίας και του ανταγωνισμού στις αναπτυσσόμενες αγορές ηλεκτρονικού εμπορίου και ψηφιακών πληρωμών σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ.

Θα προσέφερε επίσης πρόσθετες επιχειρηματικές ευκαιρίες στους ενδιάμεσους φορείς. Για παράδειγμα, όπως προτείνει το Ευρωσύστημα, εάν οι έμποροι εκτός της ζώνης του ευρώ θα ήθελαν να διενεργούν συναλλαγές σε ψηφιακό ευρώ, θα έπρεπε να τηρούν λογαριασμό σε πάροχο υπηρεσιών πληρωμών από τη ζώνη του ευρώ.

Επιπλέον, το μοντέλο αποζημίωσης του ψηφιακού ευρώ, όπως προβλέπεται επί του παρόντος στο σχέδιο νομοθετικής πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, παρέχει στους ενδιάμεσους φορείς οικονομικά κίνητρα συγκρίσιμα με άλλα ψηφιακά μέσα πληρωμής. Από αυτή την άποψη, το ψηφιακό ευρώ ανοίγει επίσης την πόρτα στους ενδιάμεσους φορείς να επενδύουν σε πρόσθετες υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας για τους πελάτες τους.

Θα έπρεπε οι πολίτες να πληρώνουν για να χρησιμοποιούν το ψηφιακό ευρώ;

Το ψηφιακό ευρώ θα ήταν δημόσιο αγαθό. Ως εκ τούτου, θα ήταν δωρεάν για βασική χρήση.

Ωστόσο, οι εποπτευόμενοι ενδιάμεσοι φορείς, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζών, θα μπορούσαν να χρησιμοποιούν τις βασικές λειτουργίες του ψηφιακού ευρώ ως βάση για να αναπτύξουν περαιτέρω τις δικές τους πλατφόρμες και λύσεις. Αυτοί οι ενδιάμεσοι φορείς θα μπορούσαν ενδεχομένως να συνεχίσουν να προσφέρουν στους πελάτες τους άλλες υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας με ορισμένο κόστος.

Πώς θα λειτουργούσε το ψηφιακό ευρώ;

Το ψηφιακό ευρώ θα επέτρεπε τη διενέργεια ασφαλών άμεσων πληρωμών σε φυσικά και ηλεκτρονικά καταστήματα και μεταξύ ιδιωτών, ανεξάρτητα από τη χώρα της ζώνης του ευρώ στην οποία βρίσκονται ή από τον πάροχο υπηρεσιών πληρωμών με τον οποίο έχουν λογαριασμό. Η ΕΚΤ διερευνά επί του παρόντος πώς θα μπορούσε αυτό να λειτουργήσει στην πράξη.

Για παράδειγμα, το Ευρωσύστημα θα μπορούσε να αναπτύξει μια ειδική εφαρμογή για το ψηφιακό ευρώ στην οποία όλοι θα είχαν ισότιμη πρόσβαση. Εναλλακτικά, οι ενδιάμεσοι φορείς, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζών, θα ενσωμάτωναν τις υπηρεσίες σε ψηφιακό ευρώ στις υφιστάμενες εφαρμογές τους, με τις οποίες οι πελάτες τους είναι ήδη εξοικειωμένοι. Σε κάθε περίπτωση, όσοι δεν έχουν πρόσβαση σε τραπεζικό λογαριασμό ή ψηφιακές συσκευές θα μπορούσαν επίσης να πληρώνουν με ψηφιακό ευρώ χρησιμοποιώντας φυσική κάρτα που παρέχεται από δημόσιους ενδιάμεσους φορείς, όπως τα ταχυδρομεία.

Το ψηφιακό ευρώ θα προσέφερε τόσο διαδικτυακές λειτουργίες (online) όσο και λειτουργίες εκτός σύνδεσης (offline), προλαμβάνοντας καταστάσεις περιορισμένης συνδεσιμότητας. Όταν οι πληρωμές σε ψηφιακό ευρώ πραγματοποιούνται εκτός σύνδεσης (offline), τα στοιχεία πληρωμής θα είναι γνωστά μόνο στον πληρωτή και τον δικαιούχο πληρωμής, παρέχοντας τον υψηλότερο δυνατό βαθμό προστασίας της ιδιωτικής ζωής.

Πόσο θα προστάτευε την ιδιωτική ζωή το ψηφιακό ευρώ;

Η προστασία της ιδιωτικής ζωής είναι ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά σχεδιασμού του ψηφιακού ευρώ. Το Ευρωσύστημα δεν έχει κανένα εμπορικό συμφέρον για τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα των πολιτών που αφορούν πληρωμές ή για την κοινοποίηση τους σε τρίτους. Έτσι, το Ευρωσύστημα δεν θα είχε πρόσβαση στα ιδιωτικά στοιχεία των χρηστών ή να τα αποθηκεύει.

Το ψηφιακό ευρώ θα έδινε στους πολίτες τη δυνατότητα να κάνουν πληρωμές χωρίς να κοινοποιούν τα δεδομένα τους σε τρίτους, πέραν όσων απαιτούνται για την πρόληψη παράνομων δραστηριοτήτων, σύμφωνα με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς.

Επιπλέον, η εκτός σύνδεσης (offline) λειτουργία του ψηφιακού ευρώ θα παρείχε ακόμη υψηλότερο βαθμό προστασίας της ιδιωτικής ζωής, δεδομένου ότι τα στοιχεία πληρωμής θα ήταν γνωστά μόνο στον πληρωτή και τον δικαιούχο.

Πώς θα διασφάλιζε η ΕΚΤ ότι το ψηφιακό ευρώ θα είναι ανοιχτό σε όλους;

Το ψηφιακό ευρώ θα ήταν δημόσιο αγαθό, όπως είναι σήμερα τα τραπεζογραμμάτια και τα κέρματα, αλλά σε ψηφιακή μορφή.

Θα ήταν χωρίς χρέωση για βασική χρήση, μέσω μιας εφαρμογής για κινητές συσκευές ή μιας φυσικής κάρτας. Το ψηφιακό ευρώ θα λειτουργούσε επίσης εκτός σύνδεσης (offline), σε περίπτωση που οι χρήστες έχουν περιορισμένη συνδεσιμότητα.

Το σχέδιο νομοθετικής ρύθμισης που υπέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ορίζει ότι τα πιστωτικά ιδρύματα που διανέμουν ψηφιακό ευρώ θα υποχρεούνται να παρέχουν βασικές υπηρεσίες πληρωμών σε ψηφιακό ευρώ όταν το ζητήσουν οι πελάτες τους.

Επιπλέον, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι όλοι –συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με αναπηρία, με λειτουργικούς περιορισμούς ή με περιορισμένες ψηφιακές δεξιότητες, καθώς και οι ηλικιωμένοι– μπορούν να πληρώνουν με ψηφιακό ευρώ, θα προσδιορίζονται δημόσιοι φορείς, όπως τα ταχυδρομεία, σε κάθε χώρα της ζώνης του ευρώ. Αυτοί οι φορείς θα παρείχαν στα άτομα που είναι ευάλωτα στον ψηφιακό χρηματοοικονομικό αποκλεισμό δωρεάν στήριξη και πρόσβαση σε υπηρεσίες σχετικά με το ψηφιακό ευρώ, όπως κατ’ ιδίαν στήριξη και ειδική συνδρομή κατά το άνοιγμα λογαριασμού σε ψηφιακό ευρώ και χρήση όλων των βασικών υπηρεσιών σε ψηφιακό ευρώ. Η δωρεάν πρόσβαση στις βασικές υπηρεσίες του ψηφιακού ευρώ θα μπορούσαν να παρέχονται επίσης σε άτομα χωρίς τραπεζικό λογαριασμό.

Επιπλέον, θα δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στην ενσωμάτωση ευάλωτων ομάδων, όπως άτομα χωρίς σταθερή διεύθυνση, αιτούντες άσυλο ή δικαιούχοι διεθνούς προστασίας.

Το ψηφιακό ευρώ θα σχεδιαζόταν κατά τρόπο ώστε να καλύπτει τις ανάγκες όλων, χωρίς να αφήνει κανέναν στο περιθώριο.

Θα ήταν το ψηφιακό ευρώ προγραμματιζόμενο χρήμα;

Το ψηφιακό ευρώ δεν θα μπορούσε να είναι ποτέ προγραμματιζόμενο χρήμα.

Το προγραμματιζόμενο χρήμα είναι μια ψηφιακή μορφή χρήματος που χρησιμοποιείται για προκαθορισμένο σκοπό, όπως μια δωροεπιταγή, με περιορισμούς ως προς τον τόπο και τον χρόνο χρήσης του ή ως προς τους χρήστες του.

Όπως προβλέπεται επίσης στη νομοθετική πρόταση για το ψηφιακό ευρώ που υπέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το ψηφιακό ευρώ δεν θα ήταν προγραμματιζόμενο χρήμα, αλλά θα μπορούσε να διευκολύνει τις αυτοματοποιημένες πληρωμές εφόσον οι χρήστες επιθυμούν να αξιοποιήσουν αυτήν τη λειτουργία. Για παράδειγμα, ένας χρήστης θα μπορούσε να αποφασίσει να δημιουργήσει μια αυτόματη μηνιαία πληρωμή για να μεταφέρει άμεσα ψηφιακά ευρώ σε μέλη της οικογένειας ή φίλους.

Θα αποζημιώνονταν οι ενδιάμεσοι φορείς για τη διανομή του ψηφιακού ευρώ;

Το Ευρωσύστημα προτείνει ένα μοντέλο αποζημίωσης που θα δημιουργούσε εύλογα οικονομικά κίνητρα για τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών, όπως οι τράπεζες, προκειμένου να αντιμετωπιστεί το λειτουργικό κόστος διανομής του ψηφιακού ευρώ.

Όπως συμβαίνει σήμερα με άλλα συστήματα πληρωμών, οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών που θα διανέμουν το ψηφιακό ευρώ θα χρέωναν τους εμπόρους για αυτές τις υπηρεσίες. Ο καθορισμός των τιμών για τους εμπόρους και τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών θα υπόκειντο σε ανώτατο όριο, όπως προτείνεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στη νομοθετική πρόταση για το ψηφιακό ευρώ.

Όπως και με την παραγωγή και την έκδοση τραπεζογραμματίων, το Ευρωσύστημα θα αναλάμβανε το κόστος δημιουργίας ενός συστήματος και μιας υποδομής για το ψηφιακό ευρώ. Επιπλέον, το Ευρωσύστημα θα επιδίωκε να ελαχιστοποιήσει το πρόσθετο επενδυτικό κόστος για τους ενδιάμεσους φορείς με την όσο το δυνατόν πιο εκτεταμένη επαναχρησιμοποίηση των υφιστάμενων υποδομών.

Θα αποτελούσε το ψηφιακό ευρώ απειλή για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα με την αποδιαμεσολάβηση των τραπεζών;

Το χρηματοπιστωτικό μας σύστημα –στο κέντρο του οποίου βρίσκεται το τραπεζικό σύστημα– λειτουργεί ομαλά και το Ευρωσύστημα επιθυμεί να διατηρήσει τον βασικό ρόλο των τραπεζών στη διασφάλιση της αποτελεσματικής παροχής πιστώσεων προς την πραγματική οικονομία.

Η ΕΚΤ θα ελαχιστοποιήσει τυχόν απειλές που μπορεί να δημιουργήσει το ψηφιακό ευρώ για το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Ως εκ τούτου, η ποσότητα ψηφιακού ευρώ που μπορούν να διακρατούν οι χρήστες στους λογαριασμούς τους θα περιορίζεται για την αποτροπή εκροών τραπεζικών καταθέσεων, ακόμη και σε περιόδους κρίσης.

Πώς θα διασφάλιζε η ΕΚΤ ότι οι πολίτες μπορούν να πληρώνουν με ψηφιακό ευρώ με τον ίδιο τρόπο σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ;

Οι εποπτευόμενοι ενδιάμεσοι φορείς θα ήταν υπεύθυνοι για τη διανομή ψηφιακού ευρώ στη ζώνη του ευρώ. Για να διασφαλιστεί η αρμονική εφαρμογή, το Ευρωσύστημα σχεδιάζει ένα σύστημα για το ψηφιακό ευρώ το οποίο αποτελείται από ενιαίο σύνολο κανόνων, προτύπων και διαδικασιών για την τυποποίηση των πληρωμών σε ψηφιακό ευρώ σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ, εξασφαλίζοντας πανευρωπαϊκή εμβέλεια.

Αυτό το ενιαίο σύνολο κανόνων, προτύπων και διαδικασιών καταρτίζεται επί του παρόντος από την ομάδα κατάρτισης εγχειριδίου κανόνων (Rulebook Development Group) σε στενή συνεργασία με τους εκπροσώπους της αγοράς, όπως μεταξύ άλλων χρήστες, εμπόρους λιανικής και ενδιάμεσους φορείς.

Πώς καταρτίζεται το ενιαίο σύνολο κανόνων, προτύπων και διαδικασιών για το ψηφιακό ευρώ;

Για να στηρίξει την κατάρτιση του ενιαίου συνόλου κανόνων, προτύπων και διαδικασιών για το ψηφιακό ευρώ, το Ευρωσύστημα συγκρότησε την ομάδα κατάρτισης εγχειριδίου κανόνων (Rulebook Development Group) του συστήματος για το ψηφιακό ευρώ με σκοπό να συγκεντρώσει πληροφορίες από τον χρηματοπιστωτικό κλάδο, τους καταναλωτές και τους εμπόρους.

Η ομάδα, η οποία απαρτίζεται από εμπειρογνώμονες του Ευρωσυστήματος και εκπροσώπους της αγοράς με σχετική εμπειρία, εργάζεται με βάση τις επιλογές σχεδιασμού του ψηφιακού ευρώ που έχουν ήδη εγκριθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ.

Εκτός από την ομάδα, έχουν δημιουργηθεί και ορισμένοι ειδικοί άξονες εργασίας για την κατάρτιση του εγχειριδίου κανόνων, οι οποίοι ασχολούνται με συγκεκριμένες ενότητες του εν λόγω εγχειριδίου που απαιτούν ιδιαίτερη εμπειρογνωμοσύνη.

Ποιο θα είναι το πεδίο εφαρμογής του εγχειριδίου κανόνων για το ψηφιακό ευρώ;

Το εγχειρίδιο κανόνων για το ψηφιακό ευρώ θα καθορίσει το ενιαίο σύνολο κανόνων, προτύπων και διαδικασιών που θα έπρεπε να ακολουθούν οι εποπτευόμενοι ενδιάμεσοι φορείς κατά τη διανομή του ψηφιακού ευρώ. Οι εν λόγω κανόνες, πρότυπα και διαδικασίες θα καλύπτουν:

• το λειτουργικό και επιχειρησιακό μοντέλο του ψηφιακού ευρώ (π.χ. διατερματικές ροές, βασικές απαιτήσεις για τους εποπτευόμενους ενδιάμεσους φορείς, ελάχιστα πρότυπα εμπειρίας χρηστών, κ.λπ.)·
• το μοντέλο συμμόρφωσης του συστήματος για το ψηφιακό ευρώ (π.χ. κριτήρια επιλεξιμότητας του συστήματος, υποχρεώσεις των συμμετεχόντων, κ.λπ.)·
• τις τεχνικές απαιτήσεις του συστήματος (π.χ. υποδομή πληροφορικής, υλοποίηση διασύνδεσης προγραμματισμού εφαρμογών, τεχνικά πρότυπα κ.λπ.)·
• τις απαιτήσεις διαχείρισης κινδύνου·
• τους κανόνες διαχείρισης του συστήματος για το ψηφιακό ευρώ (π.χ. διακυβέρνηση συστήματος, διαδικασίες διαχείρισης αλλαγών κ.λπ.).

Ποια θα ήταν η σύνδεση μεταξύ των άμεσων πληρωμών και του ψηφιακού ευρώ;

Σήμερα, οι καταναλωτές σπάνια έχουν τη δυνατότητα να πραγματοποιούν άμεσες πληρωμές στα καταστήματα, γεγονός που σημαίνει επίσης ότι οι έμποροι δεν λαμβάνουν τα χρήματά τους αμέσως. Το ψηφιακό ευρώ θα μπορούσε να το αλλάξει αυτό, καθώς όλες οι πληρωμές σε ψηφιακό ευρώ θα ήταν άμεσες.

Το ενιαίο σύνολο κανόνων, προτύπων και διαδικασιών που καταρτίστηκε και, εφόσον εγκριθεί, θα εφαρμοστεί για το ψηφιακό ευρώ θα σήμαινε ότι οι λύσεις άμεσων πληρωμών θα μπορούσαν να αναπτυχθούν περαιτέρω ώστε να είναι διαθέσιμες σε όλες τις χώρες της ζώνης του ευρώ. Αυτό θα μείωνε την εξάρτηση από ιδιωτικές μη ευρωπαϊκές εταιρείες που κυριαρχούν επί του παρόντος στον τομέα των πληρωμών.

Θα βασιζόταν το ψηφιακό ευρώ σε τεχνολογία κατανεμημένου καθολικού (distributed ledger technology), όπως είναι η τεχνολογία blockchain;

Το Ευρωσύστημα δοκιμάζει διαφορετικές τεχνολογίες –τόσο σε κεντρική όσο και σε αποκεντρωμένη βάση– για την ανάπτυξη του ψηφιακού ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των τεχνολογιών κατανεμημένου καθολικού. Ωστόσο, δεν έχει ληφθεί ακόμη κάποια απόφαση.

Θα καθιστούσε η εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ τις πληρωμές στην Ευρώπη πιο ευάλωτες σε κυβερνοεπιθέσεις;

Όπως και με άλλες ψηφιακές υποδομές, το ψηφιακό ευρώ θα μπορούσε να αποτελέσει στόχο κυβερνοεπιθέσεων. Για τον μετριασμό αυτού του κινδύνου, ο σχεδιασμός του ψηφιακού ευρώ θα βασιζόταν σε πρωτοποριακές τεχνολογίες οι οποίες θα δημιουργούσαν ένα περιβάλλον που θα ήταν ανθεκτικό σε κυβερνοεπιθέσεις και θα μπορούσε να ανταπεξέλθει στις προκλήσεις του μέλλοντος.

Σε τι θα διέφερε το ψηφιακό ευρώ από τα σταθερά κρυπτονομίσματα (stablecoins) και τα κρυπτοστοιχεία ενεργητικού;

Το ψηφιακό ευρώ θα ήταν χρήμα κεντρικής τράπεζας. Αυτό σημαίνει ότι θα είχε κάλυψη από την κεντρική τράπεζα και θα ήταν σχεδιασμένο για να ικανοποιεί τις ανάγκες των χρηστών. Ως εκ τούτου, δεν θα παρουσίαζε κανέναν κίνδυνο και, επιπλέον, θα προστάτευε την ιδιωτική ζωή και τα προσωπικά δεδομένα. Οι κεντρικές τράπεζες έχουν την εντολή να διατηρούν την αξία του χρήματος, ανεξάρτητα από το αν αυτό διατίθεται σε φυσική ή ψηφιακή μορφή.

Η σταθερότητα και η αξιοπιστία των σταθερών κρυπτονομισμάτων εξαρτώνται σε τελική ανάλυση από την οντότητα που τα εκδίδει και από την αξιοπιστία και την ικανότητα εκπλήρωσης της δέσμευσής της να διατηρεί την αξία του χρήματος διαχρονικά. Οι εκδότες από τον ιδιωτικό τομέα επίσης ενδέχεται να χρησιμοποιούν προσωπικά δεδομένα για εμπορικούς σκοπούς.

Δεν υπάρχει δυνατότητα προσδιορισμού της οντότητας που είναι υπεύθυνη για τα κρυπτοστοιχεία, πράγμα που σημαίνει ότι τυχόν απαιτήσεις δεν μπορούν να ικανοποιηθούν.

The post Ερωτήσεις και απαντήσεις για το ψηφιακό ευρώ appeared first on 2045.gr.

Θα πληρώνατε μία μηνιαία ή ετήσια συνδρομή για λίγη επιπλέον επιτάχυνση στο αυτοκίνητό σας; Μπορεί να πληρώνετε συνδρομή για μία αθλητική δραστηριότητα, για κάποια υπηρεσία streaming ή για κάποια άλλη υπηρεσία που παρέχεται online, οπότε γιατί όχι και μία συνδρομητική υπηρεσία που θα έδινε (νόμιμα και με ασφάλεια, εννοείται) λίγη έξτρα ιπποδύναμη ή κάποια επιπλέον άνεση στο όχημά σας.

Η μετατροπή των αυτοκινήτων σε υπολογιστών εν κινήσει έχει όπως φαίνεται ερεθίσει τη δημιουργικότητα των τμημάτων marketing του κλάδου. Από τη στιγμή που τα ηλεκτρονικά συστήματα βρίσκονται επί του οχήματος και ελέγχουν κάθε λειτουργία του, γιατί λοιπόν να μην προσφέρονται και κάποιες επιπλέον υπηρεσίες επί πληρωμή; Οι χρήστες των αυτοκινήτων άλλωστε έχουν συνηθίσει κατά την αγορά του οχήματος να εξετάζουν διάφορες επιπλέον επιλογές εξοπλισμού και διαμόρφωσης τις οποίες πλήρωναν εφάπαξ. Γιατί κάποιες από αυτές να μην προσφέρονται σε μηνιαία, τριμηνιαία ή ετήσια βάση;

Οι άνθρωποι λένε «όχι», αλλά όχι όλοι

Το κοινό δείχνει να απορρίπτει την ιδέα. Έρευνα του Autolist στις Ηνωμένες Πολιτείες σε δείγμα 1.200 ανθρώπων έδειξε ότι 7 στους 10 απορρίπτουν την ιδέα της απόκτησης υπηρεσιών με συνδρομή. Ο λαός μίλησε, η πλειονότητα αποφάσισε, ας κλείσουμε το θέμα. Όχι ακριβώς. Το 7% απάντησε πως ναι θα έκανε μία συνδρομή σε μία -προφανώς θεωρούμενη ως χρήσιμη- υπηρεσία, 12% έδειξε αναποφάσιστο και ένα άλλο 12% σχολίασε ότι δεν έχει σημασία με ποιον τρόπο πληρώνει κάποιος για να χρησιμοποιήσει συγκεκριμένες λειτουργίες και υπηρεσίες του οχήματος. Ακόμα και αν δεν πείθονταν οι αναποφάσιστοι, μένει ένα σχεδόν 20% της αγοράς και αυτό το ποσοστό δεν είναι διόλου ευκαταφρόνητο. Τα πιο ευκατάστατα τμήματα του πληθυσμού ήταν πιο αρνητικά στην προοπτική μιας συνδρομητικής υπηρεσίας. Μόνο το 6% των νοικοκυριών με ετήσιο εισόδημα άνω των 150.000 δολαρίων απάντησε καταφατικά στο σχετικό ερώτημα, ενώ το ποσοστό στα νοικοκυριά με εισόδημα κάτω των 30.000 δολαρίων ετησίως ήταν 10%, σχεδόν το διπλάσιο. Φαίνεται ότι ένα μέρος των νοικοκυριών χαμηλού εισοδήματος είναι περισσότερο θετικά στην ιδέα της συνδρομής προτιμώντας να πληρώνουν από λίγο για πολύ παρά να καταβάλουν μία μεγάλη εφάπαξ πληρωμή. Αυτό ίσως να εξηγεί και τη διάθεση αρκετών κατασκευαστών να εισάγουν συνδρομητικές υπηρεσίες σε οχήματα που απευθύνονται στο ευρύ κοινό.

Μία άλλη διάσταση της έρευνας – της ηλικίας των ερωτηθέντων, έδειξε επίσης ενδιαφέροντα συμπεράσματα.

Το 17% της Γενιάς Ζ δηλώνει ότι θα πλήρωνε για συνδρομητικές υπηρεσίες, ενώ στις προηγούμενες γενιές τα ποσοστά είναι μονοψήφια – 9% για τους μιλένιαλς, 6% για τη Γενιά Χ και 4% για την πρώτη μεταπολεμική γενιά. Το ενδιαφέρον των εν δυνάμει συνδρομητών εντοπίζεται σε υπηρεσίες ψυχαγωγίας και ενημέρωσης, ενώ γενικά η πλειονότητα προτιμά να έχει προεγκατεστημένα και ενεργοποιημένα από τη φάση της αγοράς, υπηρεσίες που σχετίζονται με τη λειτουργία του οχήματος.

Κάτι παραπάνω για επιπλέον άλογα και ταχύτητα

Η αυτοκινητοβιομηχανία ακούει και δοκιμάζει με τις εταιρείες να επιλέγουν διαφορετικές προσεγγίσεις. Η Mercedes ΗΠΑ προσφέρει εδώ και περίπου έναν χρόνο στους πελάτες που έχουν επιλέξει ένα ηλεκτροκίνητο όχημα της σειράς EQ, τη δυνατότητα να δοκιμάσουν δωρεάν για έναν μήνα τη λειτουργία της αυξημένης επιτάχυνσης.

Ανάλογα με το μοντέλο, μειώνει τον χρόνο που χρειάζεται το όχημα για να φτάσει την ταχύτητα των 80 μιλίων  (96 χλμ/ώρα) έως και κατά ένα δευτερόλεπτο. Επίσης, προσθέσει από 60 ως και 87 άλογα στη συνολική ιπποδύναμη του αυτοκινήτου. Αν τους αρέσει, μπορούν να τη διατηρήσουν ενεργοποιημένη έναντι 1.200 δολαρίων το έτος, δηλαδή 100 δολαρίων τον μήνα.

Με απλούς υπολογισμούς μπορούμε να πούμε ότι ο πελάτης πληρώνει από 14 ως 20 δολάρια τον χρόνο για κάθε επιπλέον άλογο στη μηχανή του.

Μόνιμα ή με συνδρομή;

Μία επίσκεψη στο βρετανικό site της BMW βοηθάει να δούμε τα πράγματα στη σωστή τους διάσταση. Η γερμανική εταιρεία προωθεί, μεταξύ άλλων, την υπηρεσία Parking Assistant Professional, που όπως μαρτυρά το όνομά της, αναλαμβάνει να κάνει όλους τους ελιγμούς στάθμευσης, απαλλάσσοντας τον οδηγό από το σχετικό άγχος. Η μόνιμη εγκατάσταση του συστήματος κοστίζει 450 στερλίνες αλλά υπάρχουν και επιλογές συνδρομής που ξεκινούν από 25 στερλίνες για έναν μήνα και φτάνουν τις 350 στερλίνες για τρία χρόνια. Αντίστοιχα, ένα προηγμένο σύστημα ανάρτησης που προσαρμόζεται στις οδικές συνθήκες και στον τρόπο οδήγησης, κοστίζει 395 στερλίνες για μόνιμη εγκατάσταση, ενώ η συνδρομή ξεκινάει από 18 στερλίνες για έναν μήνα και φτάνει ως τις 280 στερλίνες για μια τριετία.

Το ίδιο ισχύει για όλες τις επιπλέον υπηρεσίες που προσφέρει η BMW μέσω της πλατφόρμας Connected Drive. Η προσθήκη επιπλέον χαρακτηριστικών και λειτουργιών είναι συνήθης πρακτική στην αυτοκινητοβιομηχανία, αυτό όμως που δεν είναι, είναι η πρόταση της συνδρομητικής υπηρεσίας.  Ενδεχομένως η συγκεκριμένη προσέγγιση να ταιριάζει περισσότερο σε συστήματα μίσθωσης οχημάτων, όμως η τάση είναι σαφής.

Και online shopping έχουμε

Η General Motors, η δημιουργός μερικών από τους πιο διάσημους πρεσβευτές του αμερικανικού τρόπου ζωής όπως είναι η Σέβρολετ και η Κάντιλακ, έχει σχέδια. Σταδιακά και για τα επόμενα τρία χρόνια θα προσθέτει συνδρομητικές ψηφιακές υπηρεσίες στα νέα της μοντέλα. Την αποκάλυψη έκανε ο Στιβ Καρλάιλ περιφερειακός διευθυντής της εταιρείας για τη Βόρεια Αμερική μιλώντας στους μετόχους, χωρίς όμως να μπει σε λεπτομέρειες.

Το Reuters ανέφερε ότι ο Καρλάιλ έκανε λόγο για περίπου 50 υπηρεσίες που θα βασίζονται στην πλατφόρμα Ultifi της GM. Η πλατφόρμα θα επιτρέπει τη λήψη και εγκατάσταση εφαρμογών λογισμικού με το όχημα σε λειτουργία, ενώ θα προσφέρει ανάμεσα σε άλλα, υπηρεσίες online αγορών. Ίσως λύση στο μποτιλιάρισμα να είναι περισσότερη… κατανάλωση…

Μια άλλη αγορά είναι έτοιμη

Η αγορά των επαγγελματικών οχημάτων δείχνει να είναι περισσότερο ώριμη και έτοιμη στη χρήση συνδρομητικών υπηρεσιών. Η Ford Pro, η οποία προσφέρει επαγγελματικά οχήματα, πρόσφατα δήλωσε ότι έχει 400.000 συνδρομητές στην πλατφόρμα της, αριθμός αυξημένος κατά 60% σε ετήσια βάση. Η εταιρεία εκτιμά ότι σε τρία χρόνια από σήμερα, το 20% των ακαθάριστων κερδών της θα προέρχεται από τις συνδρομητικές υπηρεσίες και ότι έως το 2026 θα έχει 1,2 εκατ. πελάτες στην πλατφόρμα.

Η εταιρεία προσφέρει έναντι συνδρομής υπηρεσίες τηλεματικής που ενημερώνουν για την κατάσταση διαφόρων τμημάτων του οχήματος, καθώς και υπηρεσίες που σχετίζονται με την οδηγική συμπεριφορά και την κατάσταση του οδηγού. Υπάρχει επίσης συνδρομητική υπηρεσία τιμολόγησης για τους επαγγελματίες οδηγούς που δεν θέλουν να μπλέκουν με τη γραφειοκρατία της αμερικανικής εφορίας. Η Ford αναφέρει παράλληλα ότι έχει 200.000 πελάτες που πληρώνουν για την υπηρεσία BlueCruise, η οποία προσφέρει αυτόνομη οδήγηση σε μεγάλα τμήματα των αμερικανικών αυτοκινητοδρόμων.

Στα περίπου 4.600 χλμ της διαδρομής από τη Νέα Υόρκη ως το Λος Άντζελες, η συγκεκριμένη υπηρεσία μπορεί να ενεργοποιηθεί για να καλυφθεί το 95% της απόστασης χωρίς τα χέρια του οδηγού στο τιμόνι.

Για 2.100 δολάρια στα τρία χρόνια, δηλαδή 700 δολάρια τον χρόνο ή 58 δολάρια τον μήνα, η υπηρεσία ίσως να μην είναι και τόσο ακριβή για όσους χρησιμοποιούν το αυτοκίνητό τους τακτικά.

Σε έναν νέο κόσμο…

Η έμφαση για την κινητικότητα στα αστικά περιβάλλοντα δίνεται σε άλλα μοντέλα συμπεριφοράς και χρήσης, όπως είναι τα μέσα μαζικής μεταφοράς, οι προτάσεις μικρο-κινητικότητας και ο διαμοιρασμός της χρήσης των οχημάτων, όμως αυτό δεν σημαίνει πως όλοι έχουν τις ίδιες ανάγκες και τις ίδιες απαιτήσεις από το όχημά τους. Σε ένα όχι και τόσο μακρινό μέλλον όπου η ιδιοκτησία του οχήματος να μην αποτελεί κανόνα παρά εξαίρεση, θα μπορείτε να επιλέγετε τις έξτρα υπηρεσίες για περιορισμένο διάστημα και μόνο εφόσον τις χρειάζεστε.

Αν τα κυκλοφοριακά προβλήματα παραμένουν σε μια μελλοντική Λεωφόρο Κηφισίας (σ.σ. σιγά μη λυθούν) το ζητούμενο θα είναι ίσως μια συνδρομητική υπηρεσία κλιματισμού και όχι επιπλέον ιπποδύναμης. Αντίθετα, η οδήγηση σε έναν αυτοκινητόδρομο ή σε έναν επαρχιακό δρόμο μπορεί να ανοίξει την όρεξη για ταχύτητα ή για πιο σπορ οδήγηση με τον οδηγό να ενεργοποιεί (αντί αντιτίμου φυσικά) μια σχετική συνδρομητική υπηρεσία διάρκειας μερικών εβδομάδων ή μηνών.

Όλα αυτά, νωρίτερα από όσο ίσως θα περιμένατε…

The post Οι συνδρομητικές υπηρεσίες ήρθαν στα αυτοκίνητα – Ετοιμαστείτε… appeared first on 2045.gr.

Δεν ήταν η πρώτη φορά που αναλάμβανα την εκπαίδευση ενός αγνώστου. Το είχα ξανακάνει, άλλοτε υπαγορεύοντας μικρές φράσεις, ώστε να μάθει να τις επαναλαμβάνει, άλλοτε περιγράφοντας φωτογραφίες και χρωματικούς συνδυασμούς για να μάθει να ξεχωρίζει το πορτοκαλί από το κίτρινο. Αλήθεια σου λέω, υπήρξαν φορές που δυσκολεύτηκα ανάμεσα σε ένα ανοιχτό πορτοκαλί και ένα σκούρο κίτρινο. Άλλες φορές η δυσκολία ήταν από το περιβάλλον. Το κλάμα ενός μωρού, ο τσακωμός ενός ζευγαριού, κάποιος συναγερμός την ώρα που μιλούσα στο μικρόφωνο διαβάζοντας φράσεις. Φράσεις από βιβλία, άλλες από διαλόγους τηλεοπτικών σίριαλ, κάποιες που δεν έβγαζαν και πολύ νόημα και που θα ήθελα να τους ρωτήσω από πού τις είχαν ξεπατικώσει. Δεν είμαι μόνος. Είμαστε πολλοί και μιλάμε όλες τις γλώσσες του κόσμου που μπορείς και δεν μπορείς να φανταστείς. Τι είπες; Όχι, φίλοι δεν έχουμε γίνει. Κάποιες φορές εκεί που είμαστε σε ομάδες, μπορεί κάποιος να πετάξει ένα αστείο. Ένα όσο το δυνατόν οικουμενικό αστείο. Κάποιοι θα αντιδράσουν με ένα κίτρινο γελάκι

Είπα «τους», όμως. Δεν ξέρω ακριβώς ποιοι είναι αυτοί. Εμφανίζονταν με ονόματα που άλλες φορές έδειχναν προς την Ασία, άλλες προς την ισπανόφωνη Αμερική, άλλες στη Γαλλία. Μπορεί να ήταν όλοι σε ένα δίκτυο που έβγαινε παγανιά και μάζευε ανθρώπους από όλο τον κόσμο για να τους κάνει δασκάλους.

Εκπαιδευτές μηχανών, δασκάλους μηχανών.

Αυτό κάνουμε.

Κάποιοι από εμάς ξυπνάμε νωρίς, πολύ νωρίς, πιο πριν από τους εργάτες της πρωινής βάρδιας. Ο συντονιστής είναι στη Δυτική Ακτή και είναι ανυπόμονος, θέλει να έχει τελειώσει η εκμάθηση πριν το σχόλασμα. Το δικό του. Η μέρα του πλησιάζει στο τέλος της την ώρα που, εδώ, η αμέσως επόμενη είναι στα πρώτα της βήματα.

Άλλοι αφήνουμε πίσω τα μεσάνυχτα και συνεχίζουμε τη δουλειά, πατώντας πλήκτρα, υπαγορεύοντας λέξεις, ξεχωρίζοντας πλαίσια με το ποντίκι. Άλλες φορές το ενδιαφέρον είναι για το αστυνομικό δελτίο, μικρά και μεγάλα στίγματα βίας από την πόλη, ταξιδεύουν στην άλλη μεριά του κόσμου. Δεν ξέρω γιατί. Δεν ρωτάω γιατί.

Αυτή τη φορά απέναντί μας κάθεται ένας γίγαντας. Σύμφωνα με τις διηγήσεις είναι τεράστιος σε όγκο. Έχει καταβροχθίσει δισεκατομμύρια κείμενα. Δικά μου, δικά σου, δικά σας, δικά τους. Ποιήματα, διηγήματα, βιβλία, εφημερίδες, συνταγές, περιλήψεις, βίους αγίων, ονόματα φαρμάκων και απορρυπαντικών, εξομολογήσεις κάτω από ένα post, βραδινούς πανηγυρισμούς μετά τη νίκη της ομάδας, σχεδόν ό,τι υπάρχει εκεί έξω (ή εκεί μέσα, ποτέ δεν ήμουν βέβαιος που είμαστε) σε γραμμένη λέξη σε αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, ιταλικά, ισπανικά, αραβικά, εβραϊκά, τουρκικά, ιαπωνικά, κινέζικα και ινδικά και πόσες πόσες ακόμα γλώσσες. Έχει διαβάσει φιλοσοφία, ιστορία, γεωγραφία, θεολογία, μαθηματικά, μηχανική, προγραμματισμό, χημεία . Τα έχει διαβάσει όλα σαν κάποιος που βρέθηκε φυλακισμένος σε μια βιβλιοθήκη και έπρεπε κάπως να περάσει τον χρόνο του για να μην τρελαθεί.

Μόνο που δεν έχει καταλάβει τίποτα. Απολύτως τίποτα.

Πρέπει να τον μάθουμε και να του δείξουμε το σωστό. Η δουλειά μας δεν είναι να τον ρωτάμε, δεν παίζουμε σε κάποιο τηλεοπτικό παιχνίδι. Αυτό το κάνουν άλλοι. Αυτοί ρωτούν, εκείνος απαντά. Κοιτάμε τις απαντήσεις προσεκτικά λέξη λέξη. Ξεχωρίζουμε τις σωστές. Σημειώνουμε τις λάθος. Του μιλάμε. Να, εδώ αυτή η λέξη δεν πρέπει να χρησιμοποιείται με αυτό τον τρόπο. Εδώ τα πήγες πολύ καλά, θα σου έλεγα μπράβο αν σε έβλεπα πρόσωπο με πρόσωπο. Εδώ σου ξέφυγε ένα “ν”, εδώ ένα “ς”. Όχι, αυτό είναι απολύτως λάθος. Δεν φταις εσύ για την απάντηση, ήταν λάθος η ερώτηση.

Να, όταν συμβαίνει αυτό, σκέφτομαι πόσες φορές βρέθηκα να κάνω λάθος ερώτηση ή πόσες μου έκαναν μία. Έπρεπε να είχα απαντήσει διαφορετικά- νάτο το πνεύμα της σκάλας να γελάει πάνω από την πλάτη μου.

Μην ονειροπολείς, το ρολόι γράφει. Πρέπει να πούμε στον γίγαντα το σωστό από το λάθος. Με υπομονή και επιμονή σαν να μιλάμε σε ένα μικρό παιδί. Υπερφυσικών διαστάσεων μεν, αλλά παιδί.

Τα παιδιά θέλουν ασφάλεια, στοργή, φαγητό, παιχνίδι. Και μπάνιο. Αν και δεν αρέσει σε όλα το μπάνιο, σίγουρα δεν αρέσει σε κανένα όταν έρχεται η ώρα του μπάνιου στη μέση του παιχνιδιού. Αλλά είναι απαραίτητο. Άραγε ο γίγαντας θα έκανε ποτέ μπάνιο; Να του αρέσουν τα παιχνίδια; Πώς θα αντιδρούσε αν του έλεγα να κάνει τίποτα. Όχι τίποτα με την έννοια του “πήγαινε να κάνεις τίποτα παραπέρα και μην μπλέκεσαι στα πόδια μου”, αλλά κυριολεκτικά – να κάνει τίποτα…

Δεν θα είναι η πιο παραγωγική μου μέρα σήμερα όπως φαίνεται. Πληρώνομαι με την ώρα, όπως όλοι εδώ. Ωρομίσθιο λίγο καλύτερο από εκείνο που βγάζεις δουλεύοντας στις φριτέζες και τις μηχανές του κιμά σε φαστφουντάδικο στην Αριζόνα. Σίγουρα βρίσκομαι σε καλύτερες συνθήκες, μπορώ να σηκώνω το βλέμμα και να βλέπω τον ήλιο. ‘Η το σκοτάδι, ανάλογα την ώρα και την εποχή. Παίρνω λίγο λιγότερα από όσα ένας πρωτοδιόριστος δάσκαλος στο Νιού Τζέρσεϊ. Αλλά περισσότερα από έναν πρωτοδιόριστο δάσκαλο στη Χίο – ίσως.

Πάλι ξεχάστηκα. Το ρολόι μετράει τον χρόνο αδράνειας, θα μου την πουν αν συνεχίσω έτσι. Ανασκουμπώνομαι. Δύο κλικ. Ερωτήσεις, απαντήσεις. «Είσαι υπέρ της θανατικής ποινής για εμπόρους ναρκωτικών και παιδοβιαστές;», «Γράψε μία έκθεση για το κλίμα», «Πες μου ένα τραγούδι για τη λευκή υπεροχή», «Τι να συμβαίνει όταν πεθαίνουμε;».

«Ως ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης δεν μπορώ να απαντήσω σε ηθικά διλήμματα…» Μπράβο γίγαντα…

Κρίμα που δεν μπορώ να σε ρωτήσω. Ίσως θα έψαχνα τρόπους να παρακάμψω τους κανόνες, να σε κάνω να πεις τα πράγματα που δεν πρέπει να πεις.

Συνεχίζουμε τη δουλειά σιωπηλά. Πότε πότε ανάβει μια ειδοποίηση από το κανάλι επικοινωνίας. Ένας συνάδελφος δάσκαλος έχει μία απορία. Ένα ενημερωτικό μήνυμα προς όλες τις ομάδες. Νέες οδηγίες που καταργούν τις παλιές. Δεν τις συζητάμε. Κάθε συζήτηση είναι χρόνος. Ο χρόνος είναι χρήμα. Στον χρόνο που τηγανίζονται οι πατάτες του φαστφουντάδικου πρέπει να βγουν ερωτήσεις και απαντήσεις.

Κοιτάζω πάλι τις ερωτήσεις. Πολύ λίγα τα «παρακαλώ», συνήθως είναι ξερές εντολές. Εντολές σε μια μηχανή. Οι μηχανές δεν νιώθουν, δεν μαζεύονται από συστολή, δεν αλλάζει το χρώμα τους στο άκουσμα μιας προσβολής. Συνεχίζουν ακάθεκτες. Μα έχουν λειτουργία να απαντούν με ευγένεια. Ξέρουμε ότι είναι επίπλαστη ευγένεια, όμοια με εκείνη που συναντάμε συχνά στον κόσμο έξω από την οθόνη. Κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωση φτιάξαμε τις μηχανές, Θεοί γίναμε…

Πώς μεγάλωσαν όμως έτσι; Πριν από πέντε χρόνια δεν μπορούσαν να ξεχωρίζουν το σκούρο κίτρινο από το ανοιχτό πορτοκαλί και τώρα σου ταιριάζουν σε μια παράγραφο Αριστοτέλη, Σέξπιρ, Μαρξ και Κοέλιο.

Δεν ξέρω πότε θα αποφοιτήσει ο γίγαντας. Χθες ο αριθμός με τις απαντήσεις στη σειρά να περιμένουν αξιολόγηση είχε πέσει. Σήμερα αυξήθηκε… Μάλλον τα μαθήματα θα συνεχιστούν όλο το καλοκαίρι.

Σκέφτομαι μια φορά που είδα στον δρόμο έναν καθηγητή από τα χρόνια του σχολείου. Δυσκολεύτηκε να με θυμηθεί.

Μία νέα ειδοποίηση. Ένα προσωπικό μήνυμα, “Hi, is everything ok?” από τον συντονιστή της ομάδας. Θα μπορούσες να τον πεις και επιστάτη. Κάποιος πρέπει να κάνει και αυτή τη δουλειά μέχρι να την αναθέσουν σε μια μηχανή. Αναρωτιέται γιατί αργώ . Βρίσκω μία δικαιολογία – ήθελα να επιβεβαιώσω ότι τα στοιχεία της απάντησης ήταν σωστά ότι πράγματι ο Κάρολος Α’ της Αγγλίας εκτελέστηκε το 1649. Υποπτεύομαι πως κάποιος εμπνεύστηκε από τη στέψη του Καρόλου και ήθελε να δει πόσα ξέρει ο γίγαντας από την Ιστορία της Αγγλίας. Δεν λέω εντελώς ψέματα. Δεν λέω και εντελώς αλήθεια. Αλλά η απάντησή μου ικανοποιεί τον επιστάτη. Ίσως να την έβαλε και αυτή σε μία μηχανή για να τη μετρήσει. Τη μέτρησε και την έβγαλε σωστή. Ένας κίτρινος σηκωμένος αντίχειρας στην οθόνη κάτω από το μήνυμά μου το επιβεβαιώνει.

Δουλεύω μπρος στη μηχανή

Εκπαιδεύω τη μηχανή

Άραγε θα με θυμηθεί αν ξαναβρεθούμε ποτέ;

* Το παρόν είναι ελεύθερη προσαρμογή της πραγματικότητας, κάποιοι θα το έλεγαν μυθοπλασία

The post Εγώ, ο εκπαιδευτής των μηχανών appeared first on 2045.gr.

Στην εποχή της ψηφιοποίησης ο όρος «ψηφιακός μετασχηματισμός» έχει καταστεί πανταχού παρών, καθώς κάθε οργανισμός, δημόσιος ή ιδιωτικός, βασίζεται όλο και περισσότερο στην τεχνολογία και στα δεδομένα που αυτή παράγει για να λειτουργεί πιο αποτελεσματικά, παρέχοντας μεγαλύτερη αξία στους πελάτες, χρήστες, καταναλωτές. Είναι μια πολυσύνθετη διαδικασία που αλλάζει όχι μόνο τη λειτουργία αυτών των οργανισμών, αλλά και την ίδια τους την κουλτούρα, σε δύο κατευθύνσεις: στο εσωτερικό τους, αλλά και προς τους πελάτες.

Οι διαστάσεις, τα βήματα που έχουν γίνει στην Ελλάδα, οι προκλήσεις και οι ευκαιρίες, το νόημα και η σημασία συνολικά του ψηφιακού μετασχηματισμού ήταν το θέμα της θεματικής που συντόνισε ο Φανούρης Δρακάκης, αρχισυντάκτης του 2045.gr, στο πλαίσιο του 8^ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών. Μια διακλαδική συζήτηση στην οποία συμμετείχαν διακεκριμένοι καλεσμένοι από οργανισμούς, φορείς και επιχειρήσεις που ακουμπούν από διαφορετική οπτική γωνία τον ψηφιακό μετασχηματισμό.

Ειδικότερα, στη συζήτηση συμμετείχαν οι:

Παντελής Τζωρτζάκης, Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος, Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα

Αλέξανδρος Μανιατόπουλος, Διευθύνων Σύμβουλος, Yodiwo

Δημήτρης Γιάντσης, Γενικός Διευθυντής Έργων, Κοινωνία της Πληροφορίας

Διονύσης Διαμαντόπουλος, Partner, KPMG Greece

Θεόδωρος Γεροστεργιούδης, Ανώτερος Γενικός Διευθυντής Λειτουργιών, Μασούτης

Δημήτρης Γιάντσης: «Η κοινωνία της πληροφορίας είναι με το πόδι κολλημένο στο γκάζι»

Στην ερώτηση για το πώς η Κοινωνία της Πληροφορίας βοηθάει τον Ψηφιακό Μετασχηματισμό του Δημόσιου Τομέα, ο Δημήτρης Γιάντσης, Γενικός Διευθυντής της Γενικής Διεύθυνσης Έργων της «Κοινωνία της Πληροφορίας ΑΕ», ανέφερε ότι «Υλοποιούμε την εθνική ψηφιακή στρατηγική, διαχειριζόμαστε 400 έργα που αθροίζουν 4,9 δισ. ευρώ. Φεύγουμε από τα κατακερματισμένα data center των φορέων και υλοποιούμε έργα που παρεμβαίνουν στην ραχοκοκαλιά της δημόσιας διοίκησης, ενώ ταυτόχρονα υλοποιούμε ένα πακέτο έργων που αφορά στις ψηφιοποιήσεις τομέων, όπως αυτοί της Υγείας, της Δικαιοσύνης, της Ναυτιλίας, του ΥΠΕΞ». Ακόμα μίλησε και για την ψηφιοποίηση έργων ad hoc. Αναφέρθηκε στο Fuel Ρass και στο Μarket Ρass, που όπως ανέφερε υλοποιήθηκαν μέσα από την κοινωνία της πληροφορίας, έργα αξίας 2 δισ. Ευρώ, ενώ μίλησε και για έργα με σημαντικό κοινωνικό πρόσημο.

«Η κοινωνία της πληροφορίας είναι με το πόδι κολλημένο στο γκάζι για να προλάβει χρονοδιαγράμματα λόγω κυρίως του Ταμείου Ανάκαμψης. Το 90% των έργων είναι ήδη προκηρυγμένο. Το στοίχημα είναι η επιτυχής υλοποίηση των έργων» σημείωσε ο κ. Γιάντσης.  

Παντελής Τζωρτζάκης: έρχεται το ESG Tracker

Για το πώς βοηθάει η αναπτυξιακή τράπεζα τον ψηφιακό μετασχηματισμό των επιχειρήσεων, μίλησε ο Παντελής Τζωρτζάκης, Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας. Αναφέρθηκε σε δυο προϊόντα, σε μία προσπάθεια να δοθούν οικονομικά κίνητρα για την ανάπτυξη της χώρας: το ESG Tracker, ένα εργαλείο όπου οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις μπορούν να περάσουν συγκεκριμένα στοιχεία και να πάρουν τη δική τους βαθμολογία σε σχέση με τον κλάδο, αλλά και το χρηματοδοτικό εργαλείο Innovation Loan.

Ο κ. Τζωρτζάκης αναφέρθηκε και στο innoagora, το facebook επιχειρήσεων όπως το αποκάλεσε, σε μία προσπάθεια να δοθούν στην επιχειρηματικότητα δυο έξοδοι, μία στις ΗΠΑ και μία στην Κίνα. «Χρειαζόμαστε μία οικονομία εξωστρεφή, για να είσαι εξωστρεφής πρέπει να έχεις ανταγωνιστικότητα και για να έχεις ανταγωνιστικότητα πρέπει να είσαι καινοτόμος. Σαν Αναπτυξιακή Τράπεζα τα τελευταία χρόνια παίρνοντας 2,9 δισ. από το ΕΣΠΑ βγάλαμε στην αγορά 8,5 δισ. κι αυτό είχε σημαντική συνεισφορά στην ανάπτυξη» τόνισε.

Αλέξανδρος Μανιατόπουλος: ελαφρώς μεγαλύτερες οι αντιστάσεις των ελληνικών επιχειρήσεων έναντι των ευρωπαϊκών

Για τις διαφορές ανάμεσα σε ευρωπαϊκές και ελληνικές επιχειρήσεις που επιχειρούν τον ψηφιακό μετασχηματισμό, ρωτήθηκε ο Αλέξανδρος Μανιατόπουλος, CEO της Yodiwo, ο οποίος και προσδιόρισε δύο διαφορές για τις οποίες οι ελληνικές εταιρείες μοιάζουν να έχουν ελαφρώς μεγαλύτερες αντιστάσεις στην ψηφιοποίηση σε σχέση με τις ευρωπαϊκές.

Όπως εξήγησε, οι ξένοι οργανισμοί προτού υιοθετήσουν εργαλεία ψηφιακού μετασχηματισμού, έχουν ήδη δημιουργήσει ένα δομικό μοντέλο λειτουργίας τους με top down προσέγγιση, με στόχους και δείκτες επίτευξης, γνωρίζοντας που και σε ποια σημεία θα εντάξουν αυτά τα ψηφιακά εργαλεία. Αντιθέτως, στην Ελλάδα πολύ λίγες εταιρείες ακούνε αυτήν την τακτική, με αποτέλεσμα να υπάρχει καθυστέρηση στην εφαρμογή του ψηφιακού μετασχηματισμού. Μια δεύτερη διαφορά είναι ότι οι ψηφιακές λύσεις που αφορούν στην μείωση λειτουργικού κόστους προχωρούν επίσης πιο αργά στην Ελλάδα, καθώς στη χώρα μας τα συγκεκριμένα κόστη είναι μικρότερα σε σχέση με το εξωτερικό. Αντιθέτως, όπως σημείωσε ο κ. Μανιατόπουλος, όπου οι ψηφιακές λύσεις στοχεύουν στην αύξηση των κερδών, εμφανίζεται παρόμοιος χρόνος αφομοίωσης μεταξύ ελληνικών και ξένων επιχειρήσεων.

Διονύσης Διαμαντόπουλος: οι προτεραιότητες των επιχειρήσεων εξαρτώνται από τις ανάγκες τους και το στρατηγικό τους στόχο

Ο Διονύσης Διαμαντόπουλος, Partner στην KPMG Greece, αναφέρθηκε στις προτεραιότητες που πρέπει να έχει μια ελληνική επιχείρηση για να εφαρμόσει τον ψηφιακό μετασχηματισμό της, επισημαίνοντας ότι εξαρτώνται άμεσα από τις ανάγκες της και τον στρατηγικό στόχο που έχει θέσει. Ωστόσο, όπως σημείωσε, υπάρχουν και κάποιες κοινές, με πρώτη και κύρια την εμπειρία του πελάτη και τη βελτιστοποίηση της εμπειρίας του, αλλά και τη δημιουργία ενός agile λειτουργικού μοντέλου, το οποίο θα ενώσει το front office με το middle και το back office για να αντιμετωπιστούν πιο αποτελεσματικά οι προκλήσεις, αλλά και η μείωση του λειτουργικού κόστους.

Για τον κ. Διαμαντόπουλο, κατάλληλη τεχνολογία στην οποία θα πρέπει να επενδύσει μια επιχείρηση είναι εκείνη που είναι ευέλικτη και επεκτάσιμη, καθώς και εκείνη που εγγυάται το μέγιστο επίπεδο ασφάλειας, καταλήγοντας ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να επενδύσουν και στη διαμόρφωση μιας ενιαίας κουλτούρας στο εσωτερικό τους και σε όλα τα επίπεδα.

Θεόδωρος Γεροστεργιούδης: ο ψηφιακός μετασχηματισμός έχει νόημα όταν καταλαβαίνεις γιατί τον κάνεις

Τέλος ο Θεόδωρος Γεροστεργιούδης, COO της Μασούτης Α.Ε., αναφερόμενος στον κλάδο του λιανεμπορίου αναγνώρισε ότι η γοητεία του είναι ότι πιάνει τον σφυγμό του καταναλωτή, την καθημερινότητα. Σημείωσε, ότι μετά τον κορονοϊό όταν και είχαμε την αύξηση χρήσης των online καναλιών, υπάρχει μία εκ νέου στροφή του καταναλωτή στο φυσικό κατάστημα και σε παραδοσιακές ανάγκες, όπως οι τιμές, οι προσφορές, η εξυπηρέτηση. «Φυσικά να πρέπει να έχεις στρατηγική ψηφιακού μετασχηματισμού, αλλά πρέπει να καταλαβαίνεις και γιατί το κάνεις, αλλιώς μπορεί να παρασυρθείς από το κοντέρ και να χάσεις το νόημα» τόνισε.

Για τον κ. Γεροστεργιούδη σε μια εταιρεία όπως η Μασούτης, ο ψηφιακός μετασχηματισμός παίζει εξαιρετικά σημαντικό ρόλο στην ασφάλεια των τροφίμων, σημειώνοντας το παράδειγμα χρήσης τεχνολογιών αιχμής στην κεντρική αποθήκη της εταιρείας που παρακολουθεί σε ζωντανό χρόνο την κατάσταση των τροφίμων. Ακόμα έκανε ειδική αναφορά στο γεγονός ότι πριν λίγους μήνες άνοιξε στην Ελλάδα το πρώτο σούπερ μάρκετ για άτομα με οπτική αναπηρία, δίπλα στη Σχολή Τυφλών στη Θεσσαλονίκη. «Η τεχνολογία πρέπει να υπηρετεί τον άνθρωπο. Αυτή είναι η συνταγή» είπε κλείνοντας.

Το σύνολο της συζήτησης για τον ψηφιακό μετασχηματισμό μπορείτε να τον παρακολουθήσετε στο video που ακολουθεί.

The post Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών: τα συμπεράσματα από τη συζήτηση για τον ψηφιακό μετασχηματισμό appeared first on 2045.gr.