Η πρόσφατη έκθεση της Anthropic σχετικά με το πώς επηρεάζεται η απασχόληση από την τεχνητή νοημοσύνη αναδεικνύει τα σημεία που θα πρέπει να προσέξουμε. Γυναίκες και υψηλόμισθοι βρίσκονται στη ζώνη κινδύνου, ενώ ο ρυθμός ανάπτυξης προδιαγράφει ένα μέλλον γεμάτο προκλήσεις, κυρίως για τους νέους στην αγορά εργασίας. Αλλά τα φώτα της δημοσιότητας έπεσαν σε ένα… ραντάρ.
Στις μόλις 17 σελίδες της έκθεσής της, η εταιρεία του Claude προσπαθεί να σκιαγραφήσει τις επιπτώσεις που έχει η τεχνολογία που η ίδια αναπτύσσει στην απασχόληση. Θα δημιουργηθούν στρατιές ανέργων εξαιτίας της τεχνητής νοημοσύνης; Πόσο κοντά είμαστε σε έναν εργασιακό Αρμαγεδδώνα και ποια είναι τα πιο πιθανά θύματα;
Το παρελθόν μας διδάσκει. Ο αντίκτυπος της τεχνητής νοημοσύνης στην απασχόληση είναι πιθανότερο να μοιάζει με εκείνον που δημιούργησε το διαδίκτυο ή η ανάπτυξη των εμπορικών σχέσεων με την Κίνα, παρά με την κατάσταση κρίσης που ζήσαμε στην περίοδο της πανδημίας του κορωνοϊού.
Το ραντάρ και πώς (πρέπει να) το διαβάζουμε
Σε μια προσπάθεια να αποτυπώσει τη σημερινή κατάσταση, η Anthropic επιχείρησε να συγκρίνει τη θεωρητική ικανότητα της τεχνητής νοημοσύνης και της πραγματικής παρατηρούμενης χρήσης της σε διάφορες επαγγελματικές κατηγορίες. Για τις ανάγκες της σύγκρισης τοποθέτησε σε ένα διάγραμμα τύπου ραντάρ και με μπλε χρώμα τη θεωρητική κάλυψη, δηλαδή το ποσοστό των εργασιών σε κάθε κλάδο που θα μπορούσαν θεωρητικά να εκτελεστούν ή να επιταχυνθούν σημαντικά από ένα μεγάλο γλωσσικό μοντέλο (όπως το Claude). Ακολούθως τοποθέτησε με κόκκινο χρώμα στοιχεία για την τρέχουσα (και πραγματική) χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στα υπό εξέταση επαγγελματικά περιβάλλοντα. Για τον σκοπό αυτό, η Anthropic χρησιμοποίησε δεδομένα χρήσης του Claude.
Η αποτύπωση των δύο αυτών καταστάσεων, της θεωρητικής και της τρέχουσας, δείχνει ότι υπάρχει μια μεγάλη απόσταση μεταξύ του τι είναι τεχνικά εφικτό και του τι συμβαίνει στην πραγματικότητα. Όπως φαίνεται, σήμερα, η πραγματική υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης παραμένει ένα μικρό κλάσμα των θεωρητικών δυνατοτήτων της. Για παράδειγμα, στην ομάδα Computer & Math η θεωρία λέει ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να καλύψει το 94% των εργασιών, όταν η παρατηρούμενη κάλυψη με βάση τα τρέχοντα δεδομένα είναι στο 33%. Ομοίως, στην κατηγορία εργασιών γραφείου (Office & Admin) η τεχνητή νοημοσύνη φτάνει σε δυνητικό ποσοστό κάλυψης το 90%, αλλά η πραγματική της χρήση είναι σήμερα πολύ περιορισμένη.
Πολύ καθησυχαστικό; Όχι. Η τεχνητή νοημοσύνη έφτασε στο ένα τρίτο κάλυψης των εργασιών στην κατηγορία υπολογιστών και μαθηματικών μέσα σε 2-3 χρόνια και με όλα τα προβλήματα των παραισθήσεων και των άλλων ατελειών της. Ακόμα και αν η εξέλιξή της επιβραδυνθεί στο προσεχές διάστημα(πράγμα που δεν διαφαίνεται στον ορίζοντα), είναι ζήτημα λίγων ετών για να φτάσει σε ποσοστά άνω του 70% ή 80%.
Σταδιακά, η κόκκινη περιοχή της πραγματικής χρήσης θα καλύψει την μπλε, τουλάχιστον στα πεδία όπου υπάρχουν υψηλές προοπτικές. Σε τομείς όπως η γεωργία, η οικοδομική δραστηριότητα ή οι τεχνικές εργασίες (ηλεκτρολόγοι, υδραυλικοί, ξυλουργοί κ.τ.λ.) μπορεί να μην δούμε την τεχνητή νοημοσύνη να εισβάλει σύντομα με ορμή όπως το κάνει για παράδειγμα στα επαγγέλματα των προγραμματιστών, των νομικών, των υπηρεσιών εξυπηρέτησης πελατών ή των οικονομικών αναλυτών.
Η καθυστέρηση που παρατηρούμε σήμερα σε επαγγέλματα υψηλού κινδύνου (ας τα περιγράψουμε έτσι) δεν οφείλεται μόνο σε τεχνικά θέματα, τα οποία όπως έχουμε ήδη δει από την εξέλιξη των γλωσσικών μοντέλων ξεπερνιούνται. Υπάρχουν νομικοί περιορισμοί, ανάγκη για εξειδικευμένα εργαλεία που δεν έχουν δημιουργηθεί ακόμα, καθώς και ανάγκη για επαλήθευση από ανθρώπους. Μπορεί τα γλωσσικά μοντέλα να εντυπωσιάζουν με τις ικανότητές τους αλλά δεν έχουν καταφέρει να κερδίσουν την απόλυτη εμπιστοσύνη των ανθρώπων.
Και η ανεργία;
Προς το παρόν, δεν παρατηρείται συστηματική αύξηση της ανεργίας λόγω της τεχνητής νοημοσύνης, αν και υπάρχουν ενδείξεις για μείωση των προσλήψεων νεότερων εργαζομένων σε αυτούς τους τομείς, διαπιστώνει η Anthropic. Η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι επιπτώσεις της τεχνολογίας είναι ακόμη περιορισμένες και σταδιακές, προτείνοντας τη συνεχή παρακολούθηση των τάσεων καθώς η χρήση των μοντέλων εξελίσσεται.
Ένα από τα ενδιαφέροντα σημεία της μελέτης είναι η διαπίστωση ότι γυναίκες και υψηλόμισθοι κινδυνεύουν περισσότερο από την εισβολή της τεχνητής νοημοσύνης στην απασχόληση. Οι γυναίκες κινδυνεύουν καθώς παραδοσιακά απασχολούνται σε εργασίες γραφείου όπως η επεξεργασία και αποθήκευση πληροφοριών. Πρόκειται για εργασίες που αυτοματοποιούνται σχετικά εύκολα.
Αντίστοιχα, οι εργαζόμενοι με ελάχιστη ή μηδενική έκθεση στην τεχνητή νοημοσύνη τείνουν να είναι άνδρες σε μεγαλύτερο ποσοστό και απασχολούνται σε επαγγέλματα που απαιτούν φυσική παρουσία ή χειρωνακτική εργασία. Αυτές οι θέσεις έχουν συνήθως χαμηλότερες αμοιβές και απαιτούν λιγότερα ακαδημαϊκά προσόντα, αλλά προς το παρόν παραμένουν προστατευμένες από την τεχνητή νοημοσύνη επειδή η τεχνολογία δεν μπορεί ακόμα να εκτελέσει φυσικές εργασίες στον πραγματικό κόσμο. Πιθανόν αυτό να μην είναι αποτέλεσμα τεχνολογικής ανωριμότητας -τα ρομπότ που χόρευαν επί σκηνής στην Κίνα ή τα ρομπότ της Βoston Dynamics μπορεί να έχουν ήδη τις σχετικές ικανότητες- αλλά επιλογής. Οι άνθρωποι είναι φθηνότεροι από τα ρομπότ – για την ώρα.
Κίνδυνο αντιμετωπίζουν και επαγγελματίες (άνδρες και γυναίκες) σε τομείς υψηλής εξειδίκευσης που οι εργαζόμενοι αμείβονται κατά μέσο όρο 47% περισσότερο σε σχέση με εκείνους που εργάζονται σε τομείς χαμηλότερης έκθεσης στην τεχνητή νοημοσύνη.
Τα νέα είναι δυσοίωνα για τους νέους.
Η τεχνητή νοημοσύνη φαίνεται να επηρεάζει την πρόσληψη νέων εργαζομένων κυρίως μέσω μιας επιβράδυνσης των προσλήψεων σε επαγγέλματα με υψηλή έκθεση.
Κοινώς, προσλαμβάνονται λιγότεροι νέοι, διότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί (όπως φαίνεται) να λειτουργήσει εξίσου αποδοτικά με έναν νέο εργαζόμενο με μηδενική προϋπηρεσία. Επίσης, η τεχνητή νοημοσύνη δεν διψάει, δεν πεινάει και μπορεί να εργαστεί για όσο διάστημα υπάρχει ρεύμα.
Συνολικά, οι νέοι εργαζόμενοι θεωρούνται ομάδα για την οποία υπάρχει (όχι αδίκως) ιδιαίτερη ανησυχία. Τα πρώτα σημάδια στα οποία αναφέρεται και η Anthropic δείχνουν ότι η αγορά εργασίας για όσους εισέρχονται τώρα σε επαγγέλματα που επηρεάζονται από την τεχνητή νοημοσύνη γίνεται πιο δύσκολη.
Διαβάστε περισσότερα: Labor market impacts of AI: A new measure and early evidence
